หลักภาษาไทย ป.5

เร่อื ง ภาษาไทยมาตรฐานและภาษาไทยถิ่น

ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๕

โดย..ครรู งุ่ นภา โถดอก

เรื่อง ภาษาไทยมาตรฐานและภาษาไทยถนิ่

๑. ภาษาไทยมาตรฐาน
ภาษาไทยมาตรฐาน คือ ภาษากลางทใ่ี ชต้ ิดต่อราชการ เป็นแบบแผน ทุกคนในสังคมเขา้ ใจตรงกัน
๒. ภาษาไทยถิ่น
ภาษาไทยถิน่ คือ ภาษาที่ใชใ้ นทอ้ งถนิ่ ตา่ ง ๆ มลี กั ษณะเฉพาะทแ่ี สดงถึงเอกลกั ษณข์ องแต่ละทอ้ งถนิ่
แบง่ ตามภูมิภาคของผู้พูดเป็น ๔ ภาค ไดแ้ ก่

๑. ภาษาไทยถิน่ เหนอื ใชพ้ ูดกันในจังหวัดภาคเหนอื ของประเทศไทย
๒. ภาษาไทยถิน่ อีสาน ใชพ้ ูดกันในจงั หวัดภาคตะวันออกเฉยี งเหนือของประเทศไทย
๓. ภาษาไทยถน่ิ กลาง ใชพ้ ูดกันในกรุงเทพมหานครและจังหวัดภาคกลางของประเทศไทย
นอกจากน้ภี าษาไทยถ่ินกลางยังถอื เป็นภาษาไทยมาตรฐานอกี ด้วย
๔. ภาษาไทยถิน่ ใต้ ใช้พดู กนั ในจังหวัดภาคใตข้ องประเทศไทย

ตัวอยา่ ง

ภาษาไทยถิ่นกลาง ภาษาไทยถนิ่ เหนือ ภาษาไทยถน่ิ อีสาน ภาษาไทยถิ่นใต้
ฉนั เฮา ข้อย ฉาน
มอง ผอ่ เบงิ่ แล

นิทานชาวบ้าน
นิทานชาวบ้าน คือ เร่อื งราวทีเ่ ลา่ สืบตอ่ กันมา จะเปน็ เรื่องจริงหรือเร่อื งทสี่ มมติขึน้ กไ็ ด้ ท้ังนี้อาจรวมไป
ถงึ ตานาน นิทานอทุ าหรณ์ นิทานเหลอื เชื่อ เทพนิยาย และเร่ืองตลกชาวบา้ นสั้น ๆ ดว้ ยก็ได้
นทิ านชาวบา้ น เปน็ ภมู ิปญั ญาทีไ่ ด้สร้างสรรคแ์ ละสบื ทอดแบบรนุ่ ตอ่ รุ่น เพือ่ ใหผ้ ูอ้ า่ นและผฟู้ งั ไดร้ บั
ความบนั เทงิ ขอ้ คิด และคติสอนใจ โดยนทิ านชาวบ้านมีลกั ษณะสาคญั คือ

๑. เปน็ เร่ืองทีเ่ ล่าดว้ ยถอ้ ยคาธรรมดา อาจใช้ภาษาถ่นิ หรือภาษาชาวบา้ น
๒. มกั ไม่ปรากฏชอื่ ผูแ้ ตง่ หรือผู้เล่าคนแรก
๓. มกี ารเล่าตอ่ มาเปน็ ทอด ๆ แบบปากตอ่ ปาก
๔. เนอื้ เรือ่ งเปลี่ยนแปลงไปตามผู้เล่าและกาลเวลา

แหลง่ สบื คน้ ข้อมลู

นักเรยี นสามารถศึกษาคน้ คว้าเก่ยี วกับนิทานชาวบ้านเพม่ิ ไดท้ ่ี www.thaifolk.com และ
www.lokwannakadi.com

การเลา่ นทิ านชาวบา้ น
ผเู้ ล่าตอ้ งถ่ายทอดใหผ้ ูฟ้ ังร้สู กึ คล้อยตามไปดว้ ย โดยมหี ลักดังนี้
๑. เตรยี มเรอ่ื งทจี่ ะเลา่
๒. ใชถ้ อ้ ยคา นา้ เสียง และภาษาให้เหมาะสมกบั เร่ืองและตวั ละคร
๓. แสดงท่าทางประกอบบา้ ง เพ่อื ความสนกุ สนาน
๔. ลาดบั เร่ืองราวให้ตอ่ เน่อื ง

เกรด็ ควรรู้
นกั เล่านทิ านทีม่ ีชอ่ื เสยี ง และถือวา่ เปน็ ผเู้ ล่านิทานคนแรก คือ อสี ป

เพลงชาวบา้ น
เพลงชาวบ้าน คอื เพลงท่ีชาวบ้านแต่งข้ึนเพื่อใช้รอ้ งเลน่ ในโอกาสตา่ ง ๆ มีสานวนภาษาทเ่ี รียบงา่ ย ไม่
ซบั ซอ้ น เพลงชาวบา้ นจะแบ่งตามลักษณะผเู้ ลน่ ได้ ๒ ประเภท คอื
๑. เพลงเดก็ เชน่ เพลงกลอ่ มเดก็ เพลงปลอบเด็ก เพลงร้องเล่น เพลงร้องประกอบการละเลน่
๒. เพลงผู้ใหญ่ เชน่ เพลงปฏิพากย์ เพลงประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ
ในบทเรียนนีจ้ ะเรียนเฉพาะเพลงรอ้ งเล่น และเพลงร้องประกอบการละเลน่ เท่านั้น

๑. เพลงร้องเล่น
เพลงรอ้ งเลน่ คอื เพลงที่เด็กใช้รอ้ งเล่นหรือล้อเลียนกัน มกั ใช้คาสัน้ ๆ มีสัมผัสคล้องจอง เข้าใจและ
จดจาได้ง่าย เช่น

ฝนตกแดดออก นกกระจอกเข้ารงั
แม่มา่ ยใส่เส้ือ ถอ่ เรอื ไปดูหนัง

๒. เพลงรอ้ งประกอบการละเล่น
เพลงร้องประกอบการละเลน่ คอื เพลงท่เี ดก็ ใชร้ ้องประกอบการละเลน่ ใช้ถอ้ ยคาง่าย ๆ มที ่วงทานอง
ที่สอดคลอ้ งกับทา่ ทางประกอบการละเลน่ อาจจะรอ้ งคนเดียว รอ้ งเปน็ กลมุ่ หรอื สลบั กันร้องก็ได้ เช่น

วิธีการเลน่
๑. ผเู้ ล่นน่ังลอ้ มเป็นวงกลม ควา่ มือสองข้างกบั พน้ื
๒. ผเู้ ล่นคนหนึ่งเป็นคนจี้ โดยร้องเพลงจ้าจี้พรอ้ มกับใช้นว้ิ มือจม้ิ ไปตามนิ้วของผ้เู ล่นคนอ่นื ทีละนิ้ว
๓. เมื่อจบเพลง คนที่ถูกจมิ้ น้ิวเปน็ คนสุดทา้ ย ต้องพับน้วิ เขา้ ไป แล้วเรม่ิ เล่นจา้ จี้กันใหม่ โดยจม้ิ

เฉพาะนิว้ ทเ่ี หลอื
๔. ผ้ทู ี่ไม่เหลอื นวิ้ ให้จมิ้ ต้องออกจากวง ใครเหลือน้วิ เปน็ คนสุดท้ายถอื เปน็ ผชู้ นะ

คณุ คา่ ของเพลงชาวบ้าน มดี งั นี้
๑. ใหค้ วามเพลิดเพลนิ
๒. ก่อใหเ้ กดิ ความสามัคคใี นหมู่คณะ รจู้ ักการอยรู่ ่วมกบั ผูอ้ ื่น
๓. มไี หวพริบสติปัญญาในการแกไ้ ขปญั หา