SAMARQAND gazetasi 25-son

Vatan, el manfaati muqaddasdir!

ISSN 2010-6734 №25 (2434) 2022-yil 23-iyun, payshanba Gazeta 1904-yil 10-apreldan chiqa boshlagan
@Samarkandnews_uz www.facebook.com/Samarkandnews_uz
www.samarkandnews.uz

27-iyun — Matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlari kuni

(Sanaga oid maqolalar bilan gazetamizning
4 va 5-sahifalarida tanishishingiz mumkin).

Loyihalar farovonlikka xizmat qiladi
Har bir sohada istiqbolli rejalar tuziladi, taraqqiyot sari yo‘l belgilanib, ulkan marralar 2518 ta yangi ish o‘rni yaratilishi belgilangan
edi. Joriy yilning o‘tgan davri mobaynida hududiy
ko‘zlanadi. Shaharni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish maqsadida yil boshida belgilangan dastur doirasida 77,2 mlrd. so‘mlik 16 ta loyiha
ishga tushirildi va 281 ta yangi ish o‘rni yaratildi.
loyihalar sekin-asta amalga oshirilib, shahrimiz iqtisodiyoti barqaror taraqqiyotga Hududiy dasturdan tashqari hisobot davrida 56,4
mlrd. so‘mlik 20 ta loyiha ishga tushirilib, 101 ta
erishmoqda. Eng muhimi, joriy yilning o‘tgan davri mobaynida belgilangan loyihalarning yangi ish o‘rni tashkil qilindi.

amalga oshirilishi natijasida 400 dan ortiq yangi ish o‘rni yaratildi. Joriy yil yakuniga qadar yana bir
qancha istiqbolli loyihalar amalga oshirilib,
Jumladan, O‘zbekiston Respublikasi ish o‘rni yaratish rejalashtirilgan edi. Amalda joriy belgilangan rejalarni ortig‘i bilan bajarishni
Prezidentining 2021-yil 30-dekabrdagi yilning yanvar-may oylarida to‘g‘ridan-to‘g‘ri maqsad qilganmiz. Albatta, bunda yaratilgan
“O‘zbekiston Respublikasining 2022-2026 yillarga xorijiy investitsiyalarni jalb qilish orqali 350 taga imkoniyatlarning o‘zi kamlik qiladi.
mo‘ljallangan investitsiya dasturini tasdiqlash yaqin yangi ish o‘rni yaratilishiga erishildi. Loyihalarning amalga oshishida tashabbuskor
hamda investitsiya loyihalarini boshqarishning tadbirkorlarimizning sa’y-harakati asosiy o‘rin
yangi yondashuv va mexanizmlarini joriy etish Shuningdek, 2022-yilda Dasturdan tashqari tutadi. Shunday ekan, biz tadbirkorlarimizni
to‘g‘risida”gi qarori ijrosini ta’minlash hamda “Sam avenchi Medical” MChJ tomonidan yurak bor imkoniyatlarni ishga solgan holda qo‘llab-
shaharda sanoat va ishlab chiqarish salohiyatini operatsiyalari bo‘yicha kardiologiya shifoxonasi, quvvatlaymiz. Negaki, tadbirkorlar faoliyati
oshirish, iqtisodiyot tarmoqlariga yuqori “Silk Road Partnership” MCHJ tomonidan mamlakat iqtisodi rivojlanishini, yangi ish
texnologiyalarni keng joriy etish, to‘g‘ridan- zamonaviy mehmonxona tashkil etish, o‘rinlari yaratilishini, xalqimiz farovonligi
to‘g‘ridan xorijiy investitsiyalarni jalb qilishni “Energitechgrin” MCHJning "Sabzavotlardan oshishini ta’minlaydi.
kengaytirish borasida 2022-yil uchun 10 ta loyiha innovatsion usulda strech paketlari ishlab
belgilangandi. Shaharda yangi ishlab chiqarish chiqarish, “Samarqand Apparel” MChJning “Tayyor Erkin RAJABOV,
quvvatlarini yaratish, eksportni rivojlantirish, aholi kiyim-kechak mahsulotlari ishlab chiqarishni shahar hokimining investitsiyalar,
bandligini ta’minlash va kambag‘allikni qisqartirish, kengaytirish” kabi qo‘shimcha istiqbolli loyihalar innovatsiyalar, xususiylashtirilgan
shuningdek, investitsiyalarni tizimli rejalashtirish ustida ham ishlar olib borilmoqda. Ushbu loyihalar
va investitsiya loyihalarini samarali boshqarish amalga oshishi 300 ga yaqin yangi ish o‘rni korxonalarga ko‘maklashish,
maqsadida xorijiy investitsiyalarni jalb qilish yaratilishini ta’minlaydi. kichik sanoat zonalari va turizmni
bo‘yicha jami qiymati 103,7 mln. dollar bo‘lgan
ushbu loyihalarning 68,0 mln. dollari to‘g‘ridan- Shaharni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish Dasturi rivojlantirish masalalari bo‘yicha
to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni jalb etishga bo‘yicha hukumat komissiyasining 2022-yil o‘rinbosari
qaratilgandi. Umuman, xorijiy investitsiyalarni 10-yanvardagi 2-sonli bayoni bilan tasdiqlangan
jalb qilish orqali joriy yil jami mingga yaqin yangi Hududiy investitsiya loyihalari Dasturiga asosan
jami qiymati 1063,3 mlrd. so‘m bo‘lgan 77 ta
loyihani foydalanishga topshirilishi va natijada

2 SAMARQANDwww.samarkandnews.uz Men o‘zimga qarshi chiqishim mumkin, lekin № 25 (2434)
hech qachon haqiqatga qarshi borolmayman. /2022-yil
23-iyun/
MONTEN

1. Депутатликка номзод си- САЙЛОВЧИЛАРНИНГ
фатида тақдим этган сайло- ИШОНЧИНИ ОҚЛАЙМИЗ
волди дастурингизнинг қайси
бандини бажардингиз? тар”, “Аёллар дафтари”, ва “Ёшлар зи депутатлик сўровларим Депутат анкетаси
дафтари”га киритилган оилаларни ё жавобсиз қолмоқда, ёки
2. Яқинда уюштирган депу- қўллаб-қувватлаш жамғармала- мужмал жавоблар билан ирригация тизимидаги муаммолар
татлик сўровингиз ва унинг ри маблағларининг сарфланиши қайтарилмоқда. Жумла- депутат сифатида мени кўп безов­
натижаси? устидан жамоатчилик назоратини дан, округдаги “Сўзанга- та қилади. Чунки, ёғингарчилик
ўрнатиш масалалари юзасидан ўр- рон”, “Қўшчинор”, Садрид- мавсумида фуқаролар бундан
3. Сайлов округингизда қа- ганишлар олиб бордим. Ўрганиш дин Айний ва Ғафур Ғулом жуда кўп азият чекишади. Албатта
чон охирги марта учрашув ўт- жараёнлари тўғрисидаги маълу- номли маҳалла фуқаролар бу борада, мутасадди идоралар-
каздингиз, сайловчиларнинг мотлар шаҳар Кенгашига тақдим йиғинларига қарашли кў- га депутатлик сўровлари юбори-
таклиф ва ташаббуслари ни- этилиб, доимий комиссиялар то- чалардаги электр симёғоч- либ, ушбу ташкилот вакиллари ва
малардан иборат бўлди? монидан муҳокама этилди. ларни алмаштириш, дастур- фуқароларнинг учрашувларини
га киритилган кўчаларни ташкил қилдим. Мутасаддилар
4. Сиз сайланган ҳудуд аҳо- 2. Яқинда фуқаролар муро- таъмирлаш, 22-умумий ўрта таъ- мавжуд ҳолат билан яқиндан та-
лисининг ҳал этилиши лозим жаати асосида 88, 89, 90-сонли лим мактабидаги фаоллар зали- нишишди. Натижада юқорида қайд
бўлган энг муҳим муаммола- депутатлик сўровларини тегишли ни ўриндиқлар билан таъминлаш этилган кўчаларидаги ариқ-зовур-
ри нималардан иборат? мутасаддиларга жўнатдим. Жум- масалалари ҳанузгача ўз ечимини лар, ирригация ва канализация
ладан, маҳаллалар қошида шакл­ топган эмас. тизимлари бирмунча тартибга кел-
1. Депутатликка номзод сифа- лантирилган “Темир дафтар”, тирилди, аммо муаммо тўлиғича
тида сайловчиларга ўз дастурим- “Аёллар дафтари”га киритилган, 3. Жорий йилнинг 1 июнь бартараф этилгани йўқ.
ни жамиятда мавжуд муаммоларни ногирон, боқувчисини йўқотган куни округдаги “Чашма”, “Хали-
теран англаган ва “Ҳеч ким эъти- ҳамда кам таъминланган оила- фа Иброҳим”, Абдулла Қаҳҳор, Бундан ташқари, сайлов округи-
бордан четда қолмаслиги керак”, ларнинг фарзандлари учун жа- Садриддин Айний, Ғафур Ғулом га қарашли 8 та маҳалла фуқаролар
деган тамойилга қатъий амал қил- моат транспорти, яъни автобус ва “Қўшчинор” маҳаллаларида йиғинларининг ички кўчаларини
ган ҳолда яратганман. Унда фуқа- чипталарини бепул ёки имтиёзли истиқомат қилувчи сайловчилар таъмирлаш, электр симёғочларини
ролар, айниқса аёллар ва болалар нархларда арзон қилиш масаласи- билан учрашдим. Улар билан алмаштириш, ноқонуний қурили-
ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя да 88-сонли, “Қўшчинор” маҳалла- мамлакатимиз ижтимоий-сиёсий шларни бартараф этиш, ижтимо-
қилиш, сиёсий-ҳуқуқий, ижтимо- си кўчаларидаги 8 та хонадон ир- ҳаётидаги янгиликлар, қонунчи- ий соҳа объектларини тартибга,
ий-иқтисодий, гуманитар ва бошқа ригация тармоқлари талабга жавоб ликдаги ўзгаришлар борасида фи- маҳалла фуқаролар йиғинлари
соҳалардаги ислоҳот ва янгила- бермаслиги оқибатида кўчаларга кр-мулоҳазалар алмашдик. Уларни биноларини замонавий қиёфага
нишларни изчил давом эттиришга сув тўпланиб қолаётганлиги са- ўйлантираётган масалалар, қийна- келтириш, аҳоли бандлигини таъ-
жиддий эътибор қаратилди. бабли шаҳар ҳокимидан ушбу ма- ётган муаммолар билан ўртоқлаш- минлаш, турмуш фаровонлигини
салага ечим топишда кўмак сўраб дик. Фуқаролар томонидан маҳал- юксалтириш каби ечимини кута-
Жорий йилдаги депутатлик фа- 89-сонли депутатлик сўрови орқа- ла биносини таъмирлаш, алоқа ва ётган масалалар талайгина.
олиятим давомида 22-умумий ўрта ли мурожаат қилдим. иссиқлик тизими оқова сув тар-
таълим мактабида бўлиб, таълим моғи, билан таъминлаш кўчаларни Муҳиба БОБОБЕКОВА,
сифати ва самарадорлигини оши- “Чашма” маҳалла фуқаролар асфальт қилиш, ариқ-зовурларга шаҳар Кенгаши депутати
риш, педагог-ўқитувчиларнинг йиғини ҳудудидаги “Нуроний- лоток қўйиш, яроқсиз ҳолга кел-
фаолият юритиши учун етарли лар чойхонаси”ни таъмирлашда ган сув қувурларини янгисига,
шароитлар яратиш бўйича амал- амалий ёрдам сўраб қилинган электр симёғочларни бетонига ал-
га оширилаётган ишлар билан мурожаатлар асосида, шаҳар маштириш масалалари кўтарилди.
танишдим. Мактабдаги мавжуд ҳокимининг ўринбосарига сўров Шаҳар ҳокими ўринбосари, молия
муаммолар юзасидан шаҳар ҳо- жўнатдим. Депутатлик сўровла- ва иқтисодиёт бўлими масъулла-
кимлиги ва масъул ташкилотларга рини яқинда юборганим сабабли, ри билан мавжуд камчиликларни
таклифлар билан чиқдим. Шунинг­ ҳали жавобини олганим йўқ. Умид бартараф этишда кўмак сўрадим.
дек, ҳудуддаги аҳволи оғир бўл- қиламанки, ушбу масалалар ижо-
ган 128-давлат мактабгача таълим бий ечимини топади. 4. “Қўшчинор” маҳалла фуқа-
ташкилотини тўлиқ реконструкция ролар йиғинига қарашли кўчалар
қилиш мақсадида 2022 йилги дас­ Шуни айтиб ўтиш жоизки, баъ-
турга киритиш чораларини кўр-
дим. Самарқанд шаҳридаги дори-
хоналарда дори-дармонларнинг
сифати, нарх-навоси, улар томо-
нидан аҳолига кўрсатилаётган
хизматлар ҳолати, “Темир даф-

Конституциямизга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳаракати кундан-кун- Конституцияга таклиф
га қизғин паллага кириб бормоқда. Оммавий ахборот воситалари, ижтимоий
тармоқлар, ҳаттоки, ўзаро гурунгларда ҳам шундай жонли таклифлар ўртага танлашимиз мумкин. Ўзбекистон Республикаси
ташланмоқдаки, бу халқимизнинг эртанги кунини белгиловчи Бош Қомуси- фуқароси эмас, юқоридаги сўзлардан бири-
мизни ўзгартиришга бўлган қизиқиш катталигидан дарак бермоқда. Айниқса, ни “фуқаро”нинг ўрнига қўйиб, ишлатишимиз
юртдошларимизнинг эркинлиги, ҳуқуқ ва бурчлари билан боғлиқ қизиқишлар мумкин.
кўламининг кенглиги, бугуни ва эртасига бефарқ эмаслиги қалбимизни ифти-
хорга тўлдиради. “Ўзбекистон Республикаси халқи вакили”
атамаси бемалол “Ўзбекистон Республикаси
ФАҚИРЛИК МАҚОМИДАГИ фуқароси” атамасининг ўрнини боса олади. Ёки
ФУҚАРОЛИК “Ўзбекистонлик”, “ҳамюрт”, “ватандош” сўзи ҳам
Фурсатдан фойдаланиб мен ҳам бу борада кайфиятдаги маънони англатадиган бу сўзни айтилган маънони беради. Бу менинг таклифим,
айрим таклифларни ўртага ташламоқчиман. Бош Қомусимизда жойлаб, барча расмий ҳуж- ҳар қалай “фуқаро”нинг маъноси “фақир”ни
Амалдаги Конституциямизнинг 6-боби “Фуқаро- жатларимизга тиркаб қўйганмиз? англатганидан кўра мақсадга мувофиқроқдир.
лик”, деб номланган. Ушбу бобдан ўрин олган
21, 22, 23-моддаларнинг ҳар бирида фуқаролар- Ҳар бир сўз ўз маъно, мазмунига, энг муҳими, Эркак кишиларига “бек”, “жаноб”, “хон”,
нинг, яъни юртдошларимизнинг қонуний ҳуқуқ мулоқотда, амалиётда ўз моҳиятига эгалигини “ҳамюрт”, “ватандош”, хотин-қизларга “хон”,
ва бурчлари белгилаб берилган. Шу ўринда назарда тутсак, араб тилидан кириб келган юқо- хоним”, “ой”, “ойим”, “хотун” “бека” сингари сўз-
бобнинг номланишидан келиб чиқиб, бугун- ридаги атамани, яъни, сўзни ўзгартириш зарур. лардан фойдаланган ҳолда мурножаат қилинса,
ги жамият, халқ ҳаёти, давлат бошқарувида Бунинг учун дунёдаги энг бой ва гўзал тиллар- ўзбеклигимизга, миллийлигимизга томон қадам
юртдошл­ аримизнинг ўрни аниқ ва тиниқ бел- дан бўлган ўзбек тилига мурожаат қилсак, унинг ташлаган бўлардик.
гиланиши лозим, деган фикрни таъкидламоқ- маънолар сандиғини бир бор кўздан кечирсак,
чиман. Аввало, ушбу бобнинг номидаги “фуқа- шеваларимиз ва эскирган сўзларимизни назар- Конституцияга таклиф беришда бошқа тил-
ро” атамасининг маъносига эътибор қаратсак. дан ўтказсак, яхши бўларди. Наҳотки, ўзбек лардан ўзлашган тор маънодаги сўзлар ўрнига
“Фуқаро” сўзи араб­ча бўлиб, она тилимизда тилида “фуқаро” — “фақир” сўзининг ўрнини соф ўзбекча ёки туркий тилдаги ота-боболари-
“фақир”, “камбағал”, “ночор”, “бечора” маъ- тўлдирадиган сўз топилмаса? Изласак, ушбу миз ишлатган сўзлардан фойдаланиш, уларни
ноларини англатади. Хўш, қайси ақлу ҳуши сўзнинг она тилимиздаги бир нечта вариан- ўз ўрнига қўйиб ишлатиш мақсадга мувофиқ
жойида бўлган инсон ўзини “фақир”, “ночор”, тини топишимиз мумкин. Тасаввуримча, араб бўларди. Бунинг учун мамлакатимиздаги олий
деб аташларига рози бўлади? Биз нега тушкун тилидаги “фуқаро”нинг ўрнига она тилимиздаги ўқув юртларида, илмий текшириш институтлари-
“улус”, “халқ”, “эл”, “вакил” сўзларидан бирини да фаолият олиб бораётган филологларни, тил-
шунос олимларни, шоир-ёзувчиларни Консти-
туцияга таклиф беришга жалб этиш, уларнинг
кучидан Конституциямизни мукаммал қилиб
яратишда фойдаланиш лозим, деб ўйлайман.

Ҳаким ЖЎРАЕВ,
шаҳар Кенгаши депутати

№ 25 (2434) Kulgisiz jiddiy narsalarni anglab bo‘lmaydi.
/2022-yil
23-iyun/ S 3AFLOTUN
www.samarkandnews.uz

AMARQAND

Шаҳар Mamlakat taraqqiyoti, albatta, uning iqtisodiy qudratiga bog‘liq. Shu bois
Кенгашининг ham mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlar jarayonida iqtisodiyotni
64-сессияси rivojlantirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. O‘z o‘rnida iqtisodiy taraqqiyot ijtimoiy
islohotlarga keng yo‘l ochadi.
Бугун шаҳар ҳокимлигида Халқ
депутатлари шаҳар Кенгашининг Reja bajarildi, lekin…
64-сессияси бўлиб ўтди.
Islohotlar o‘tgan 3 oy davomida shahar mahalliy shahar mahalliy budjetining tasdiqlangan umumiy
Сессияга депутат Б. Раҳмонов ра- budjetida o‘z aksini topib, umumiy (kontingent) xarajatlarining 5 foizini (ya’ni 18459,4 mln.so‘m) 2
ислик қилди. daromadlar va tushumlar rejasi 107,0 foizga bosqichda, 1-bosqich yanvar (9229,7 mln.so‘m) va
bajarildi. Belgilangan reja 324,5 mlrd. so‘m o‘rniga 2-bosqich iyun (9229,7 mln.so‘m) oylarida hamda
Депутатлар кун тартибига кири- haqiqatda 345,6 mlrd. so‘mni tashkil qildi. Shahar shahar mahalliy budjeti qo‘shimcha manbalarining
тилган биринчи масала — шаҳар mahalliy budjetining daromadlar qismi prognoz kamida 30 foizi yo‘naltirilishi belgilangan bo‘lib,
Бандликка кўмакл­ ашиш маркази rejasi esa 106,1 foizga bajarilib, rejadagi 65,5 mlrd. 1-bosqichda “Fuqarolar tashabbusi jamg‘armasi”da
директори И. Саъдуллаевнинг 2022 so‘m o‘rniga haqiqatda 69,5 mlrd. so‘m daromad jami 10548,6 mln. so‘m shundan, yil boshida
йилнинг I чораги давомида тизимда qilindi. Qo‘shimcha mablag‘ 4,0 mlrd. so‘mni tashkil qoldiq mablag‘lar 51,8 mln. so‘m, shahar mahalliy
янги иш ўринлари яратиш ва аҳо- qildi. Bu shaharda kelgusida ijtimoiy islohotlarning budjetining tasdiqlangan umumiy xarajatlarining
ли бандлигини таъминлаш борасида o‘z o‘rnida amalga oshirilishini ta’minlaydi. 2,5 foizi 9229,7 mln.so‘m va shahar mahalliy
амалга оширилган ишлар тўғрисида- budjetining 2022-yil 1-yanvar holatiga shakllangan
ги ҳисоботини эшитишди. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining erkin qoldiq mablag‘larining (4223,7 mln. so‘m) 30
2017-yil 29-iyundagi “Mahalliy budjetning foizi 1267,1 mln. so‘m mablag‘lar shakllantirildi.
Жорий йилнинг январь — март ой- daromadlar bazasini kengaytirish zaxiralarini
ларида шаҳарда 11604 та иш ўрни aniqlash ishlarini tashkil etish chora-tadbirlari Shakllantirilgan mablag‘lar doirasida joriy yilning
яратилиши кўзда тутилган эди. Амал- to‘g‘risida”gi qarori ijrosi yuzasidan shahar moliya 1-fevralidan 22-fevraliga qadar “Ochiq budjet”
да шу давр ичида 12379 та янги иш bo‘limi va davlat soliq inspeksiyasi hamda aloqador (openbudget.uz) axborot portalida fuqarolar
ўрни яратилиб, шунча фуқаронинг tashkilotlar bilan hamkorlikda qator amaliy ishlar tomonidan takliflar bildirilishi bo‘yicha targ‘ibot-
бандлиги таъминланди. Йилнинг bajarilmoqda. tashviqot ishlari olib borildi. Natijada fuqarolar
дастлабки чораги давомида марказга tashabbusi bilan jami 198685,2 mln. so‘mlik 352
2221 нафар фуқаро иш ва тегишли Xususan, soliq to‘lovchilarni joyiga chiqib ta takliflar bildirildi. Bildirilgan takliflarni saralab
маслаҳатлар сўраб мурожаат қилган. o‘rganish hamda soliq bazasidagi ma’lumotlar olib, ovoz berish jarayoniga o‘tkazish uchun
Улардан 1079 нафарини аёллар, 868 bilan tahlil qilish va solishtirish orqali qo‘shimcha Nizomda keltirilgan tarkibda tashkil etilgan ishchi
нафарини ёшлар ташкил этади. daromad bazasini aniqlash, ularni qamrab olish komissiya tomonidan jamoatchilik fikri asosida
ishlari olib borilishi natijasida 2022-yilning shakllantiriladigan tadbirlar belgilangan me’zon
Кун тартибидаги иккинчи масала o‘tgan 3 oyi mobaynida jami 168 ta holatda talablariga to‘g‘ri kelish yoki kelmasligi bo‘yicha
юзасидан шаҳар ободонлаштириш budjetga 884,4 mln. so‘mlik qo‘shimcha daromad o‘rganilib, komissiya xulosasi asosida jami 352
бошқармаси бошлиғи Ю. Бобоназаров manbasi aniqlandi. Ushbu qo‘shimcha daromad ta taklifdan 252 ta (142873,5 mln.so‘mlik)
ҳисобот бериб, ободонлаштириш ва manbalarini tegishli ravishda soliq idoralaridan taklif komissiya tomonidan belgilangan me’zon
бунёдкорлик ишлари кенгайиб бора- ro‘yxatdan o‘tkazish maqsadida shahar davlat soliq talablariga mos kelishi bois tanlab olinib, tanlangan
ётганлигини таъкидлади. inspeksiyasiga har oyda ma’lumot taqdim etib takliflar joriy yilning 5-martidan 1-apreliga qadar
borilmoqda. ovoz berish jarayoniga joylashtirildi. Ovoz berish
Депутатлар кўчалардаги таъмир- yakuni bilan 10548,6 mln. so‘mlik 16 ta tashabbus
лаш ва ободонлаштириш ишларини Daromadlar rejasiga mos tarzda xarajatlar g‘olib, deb topildi. G‘olib bo‘lgan tashabbuslarni
узвий боғланган ҳолда амалга оши- chora-tadbirlari ham belgilangan. 3 oy davomida moliyalashtirish uchun “Fuqarolar tashabbusi
ришда камчилик ва нуқсонларга йўл shahar mahalliy budjetining xarajatlar qismiga jamg‘armasi” mablag‘lari hisobidan buyurtmachi
қўйилаётганлигини қайд этишди. Ир- 121120,6 mln. so‘m reja ko‘zda tutilgan edi. tashkilotlarga mablag‘lar o‘tkazib berildi. Bugungi
ригация тармоқлари, “Яшил макон” Amalda 109710,8 mln. so‘mlik kassa xarajatlari kunda tashabbuslarni amalga oshirish bo‘yicha
дастури асосида кўча ва майдонларга amalga oshirilib, 90,6 foizga ijro etildi. Ushbu belgilangan hujjatlar rasmiylashtirilib, xarid qilish
экилган буталар, гул кўчатлари ва xarajatlarning 72,0 foizi, ya’ni 61244,5 mln. va ta’mirlash ishlari olib borilmoqda.
дарахтларни парваришлаш етарли so‘mi ish haqi va unga tenglashtirilgan to‘lovlarga
даражада олиб борилмаётгани таъ- hamda 17795,6 mln. so‘mi ijtimoiy nafaqalarga Shahar moliya bo‘limi xodimlari, davlat
кидланди. yo‘naltirildi. Boshqa xarajatlar uchun esa 30670,7 moliyaviy nazorati organi hamda huquqni
mln. so‘m mablag‘ moliyalashtirib berildi. muhofaza qiluvchi organlar bilan hamkorlikda
Шунингдек, сессияда “Самарқанд budjet tashkilotlariga mahalliy budjetdan ajratilgan
шаҳар газ” таъминоти бўлими бо- 2022-yilning 3 oyi davomida ijtimoiy-madaniy mablag‘larni maqsadli va samarali foydalinilishi
шлиғи Р. Омонов, Бюджетдан ташқа- tadbirlar uchun 66590,7 mln. so‘m mablag‘ yuzasidan nazorat tadbirlari o‘tkazilishida ishtirok
ри Пенсия жамғармаси шаҳар бў- moliyalashtirildi va bu mahalliy budjet jami etib kelmoqda. Bundan tashqari, moliya bo‘limi
лими бошлиғи Ш. Қамаровлар ҳам xarajatlarining 60,7 foizini tashkil qiladi. Ijtimoiy xodimlari tomonidan mutaxassis jalb qilgan holda
йилнинг дастлабки чорагида амалга yordamga muhtoj oilalarning turmush farovonligini 2022-yilning fevral oyida 17-maktabgacha ta’lim
оширилган ишлар тўғрисида ҳисобот oshirish bilan bog‘liq xarajatlarga esa 17795,7 mln. tashkilotida budjetdan ajratilgan mablag‘lardan
беришди. so‘m mablag‘ moliyalashtirildi. samarali foydalanish bo‘yicha o‘rganish o‘tkazganda
1 ta holatda 40779,8 ming so‘mlik qurilish-montaj
Сессияда шаҳарда 2022 йилда хиз- Bundan tashqari, iqtisodiyot, davlat boshqaruvi, ishlari kam bajarilganligi ma’lum bo‘lgan. O‘rganish
матлар соҳасини янада ривожланти- fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarini davomida aniqlangan xato-kamchiliklar bo‘yicha
риш бўйича амалга оширилиши лозим saqlash xarajatlariga va boshqa xarajatlarga to‘plangan hujjatlar tegishli organlarga topshirildi.
бўлган вазифалар дастури муҳока- belgilangan mablag‘lar moliyalashtirib berildi.
ма қилинди. Шунингдек, “Саховат 2022-yilning 2-choragi hamda yillik mahalliy
ва кўмак” жамғармасида қолдиқ ма- Joriy yilning birinchi choragida shahar mahalliy budjet daromadlari va xarajatlari ijrosini to‘liq,
блағлардан фойдаланишнинг аҳволи, budjetida 12223,5 mln. so‘m qo‘shimcha manba sifatli ta’minlash, ijtimoiy nafaqalarni muddatida
секторлар раҳбарларининг ҳудуд- shakllangan bo‘lib, ushbu mablag‘lardan Xalq moliyalashtirish maqsadida shahardagi tegishli
ларда аниқланган ижтимоий ҳимояга deputatlari Samarqand shahar Kengashining tashkilotlar bilan hamkorlikda amalga oshiriladigan
муҳтож оилаларни “Темир дафтар”- tegishli qarorlari bilan 8153,6 mln. so‘mi shahar ishlar belgilangan. Shu asosda barcha vazifalar
га киритиш ва шароити яхшилан- mahalliy budjetidan mablag‘ oluvchi budjet ijrosini o‘z vaqtida, samarali tashkil etish bo‘yicha
ган оилаларни дафтардан чиқариш tashkilotlariga moliyalashtirib berildi. chora-tadbirlar olib borilmoqda. Ikkinchi chorakda
тўғрисидаги ҳисобот ва ахборотлари daromadlar rejasi ham, qo‘shimcha daromad ham
эшитилди. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021- ortig‘i bilan bajarilib, ijtimoiy nafaqalar, harajatlar
yil 13-apreldagi “Budjet jarayonida fuqarolarning rejasi belgilangan muddatlarda ijro etiladi.
Сессияда муҳокама этилган маса- faol ishtirokini ta’minlash bo‘yicha qo‘shimcha
лалар юзасидан тегишли қарорлар chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi hamda O‘zbekiston B. MAMADALIYEV,
қабул қилинди. Respublikasi Oliy Majlis Senati Kengashining shahar hokimligi moliya bo‘limi mudiri
2021-yil 22-apreldagi “Mahalliy budjet mablag‘lari
Шунинг билан Халқ депутатлари sarflanishida jamoatchilik ishtirokini ta’minlash
шаҳар Кенгашининг 64-сессияси ўз to‘g‘risida”gi qarorlarida belgilangan vazifalarning
ишини якунлади. ijrosini tizimli ravishda tashkil qilib borish
maqsadida Xalq deputatlari shahar Kengashining
2021-yil 23-apreldagi 06-28/217 sonli qarori bilan
shahar mahalliy budjeti mablag‘larini jamoatchilik
fikri asosida shakllantirilgan tadbirlarga yo‘naltirish
tartibi to‘g‘risidagi Nizomi tasdiqlangan.

Jamoatchilik fikri asosida shakllantirilgan
tadbirlarni “Fuqarolar tashabbusi jamg‘armasi”
orqali moliyalashtirish uchun 2022-yildan boshlab

4 SAMARQANDwww.samarkandnews.uz So‘zamollik — aqlga sayqal beruvchi nur. № 25 (2434)
SITSERON /2022-yil
23-iyun/

Яқинда вилоятимизнинг бош нашри — 27 июнь — Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари куни
“Зарафшон” газетасида турли йилларда
муҳаррир бўлиб ишлаган ижодкорларни ИЖОДКОРЛАРГА МЕҲРИ
ёдга олиш маросими бўлиб ўтди.
Биринчи сони чиқа бошлаганига 110 йил Обкомнинг топшириғи билан масала таҳрири- шингизни сўрайман”, деган мазмунда хат ёзиб,
тўлаётган бу газета бағрида не-не улуғ зот- ят бошланғич партия ташкилотида кўриб чиқил- Тошкентга жўнатдим. Уч кундан кейин уйимдаги
лар ижод қилгани кўҳна тарих зарварақларига ди. Афсуски, барча маломат тошлари менинг телефон жиринглади. Гўшакни кўтардим.
муҳрланиб қолган. Газета дастлаб 1913 йил- бошимга ёғилди. Йиғилишда баъзи ҳамкасблар
нинг апрель ойида “Самарқанд” номи билан чоп бу ишим учун мени қоралашар, зўр бериб тирноқ — Лаббай!
этилган. Кейинчалик “Ҳуррият”, “Меҳнаткашлар остидан кир қидирардилар. Оқибат шу бўлдики, — Ассалому алайкум, мен Марказкомдан
товуши”, “Ленин йўли” деб номланган. менинг келажагимга соя соладиган қарор қа- Умаровман. Шароф Рашидов хатингизни олди,
Газетанинг тамал тошини қўйган жадид бобо- бул қилинди. Аҳмаджон Мухторовга партиявий шанба куни эрталаб соат 10:00 да қабулларига
миз Маҳмудхўжа Беҳбудийдан тортиб, Иккинчи ҳайфсан берилди. Бундай адолатсизлик қат- етиб келинг...
жаҳон уруши йилларида муҳаррир бўлиб ишла- тиқ нафсониятимга тегди: “Наҳотки, пашшадан Ўша лаҳзадаги ҳаяжонимни сўз билан ифода
ган, эл-юрт назарида бўлган улуғ инсон Шароф фил ясашга уринган бундай кимсалар инсон қилолмайман. Мен каби оддий журналистнинг
Рашидовгача ва яна кўплаб қаламкашларнинг қадр-қиммати, шаънини шунчалик ерга уришса, арзини тинглайдиган улуғ инсон борлигидан
номлари абадул-абад унутилмайди. Зеро, улуғ адолатни оёқости қилишса?” кўнглим тоғдек кўтарилди. Шу куниёқ кечки
инсонлар нафақат ҳаётлигида, балки дунёдан поезд билан Тошкентга етиб бордим.
ўтганларидан кейин ҳам эзгуликка ҳурфикрлик- Бу ҳақсизликка чидаб туролмадим. Ўзкомпар- ... Шароф Рашидов қабулхонага кириб келар
ка, одамларнинг дунёқарашини ўзгартиришга тия МКнинг биринчи секретари Шароф Шари- экан, қабулга ёзилган қирққа яқин киши ҳурмат
хизмат қилишган. довга “Қабулингизда бўлишни бир йилдан буён юзасидан ўрнимиздан туриб, у кишига пешвоз
Тадбирда 1943-1944 йилларда газетага орзиқиб кутаман. Беш дақиқага қабул қили- чиқдик. Ҳамма билан самимий саломлашиб,
муҳаррирлик қилган атоқли давлат арбоби ва
таниқли ёзувчи Шароф Рашидовнинг ҳам азиз
номи ва бутун умри давомида қалам аҳлига кўр-
сатган эътибор ва ғамхўрликлари қайта-қайта
тилга олинди.
Ҳа, аслида газета даргоҳида камол топиб,
юқори лавозимларгача кўтарилган Шароф Ра-
шидов халқпарвар, бағрикенг раҳбар сифатида
элда ҳурмат қозонганди. Давлат ишлари билан
қанчалик банд бўлишига қарамай, оддий одам-
ларнинг дардини тинглашга, муаммоларини ҳал
этишга вақт топар эди.
Бу улуғ инсоннинг эътибори ва адолатпар-
варлигидан мен ҳам баҳраманд бўлганим ўчмас
хотира бўлиб қолган.
... 1962 йилда каминага Маҳмудхўжа Беҳбу-
дий ва Шароф Рашидов сингари не-не улуғ зот-
лар фаолият кўрсатган табаррук даргоҳ — “За-
рафшон” (собиқ “Ленин йўли”) газетасида ишлаш
насиб этди. 1966 йил эди. Таниқли журналист
Аҳмаджон Мухторов билан ҳаммуаллифликда
ёзган ахлоқ мавзуидаги “Топталган муҳаббат”
сарлавҳали мақоламиз катта шов-шувга сабаб
бўлди. Мақолада тилга олинган қиз Самарқанд
тумани прокурорининг ўринбосари лавозими-
да ишловчи отасининг қистови билан обкомга
зир қатнаб, биз, мухбирларга чора кўрилишини
қатъий талаб қилди.

ТАФАККУР ЖАРАНГИ

Ҳақиқий адабиёт оворагарчили- ижодкор. У инсон қалбини ҳиссий олам, сезги дор, илми ғайб ва тасаввуф поғонасида бўлган
клардан йироқ бўлиб, ҳақиқат томон ва тасаввур ойнаси орқали кўра олиш, уни кучлар соҳиби бўлмоғи даркор. Шоира шеъ-
интилган руҳлар овозидир. Адабиёт- юксак жаранг ила баралла ифода этиш бахтига рларини тушунмай туриб баҳолаб бўлмайди.
дан ўзлари учун шуҳрат майдонини мушарраф бўлган ҳақиқий қалам соҳиби. Чунки, мавжудликда бўлган ҳақиқат ҳақиқат-
яратиш илинжида бўлганлар жами- дир, бошқаси бекор. Одам ва олам атрофида
ятни лойқалаштиришдан ўзга ҳеч Ижоднинг юксак поғоналаридан туриб сўз- бўлаётган муаммоларнинг келиб чиқиши, инсон
нарсага эришишмайди ва адабиёт лаётган ижодкор ўз асарларини юракларга инсонни англай билмаслигидандир.
масъулиятини тушунишмайди. муҳр этиб, юксалиш сари янада илдамлаб бо-
Мавжудликни англаш ҳаётий эҳтиёждир. рар экан, фикрларини “Шамол йўли” тўпла- Айнан ушбу ҳақиқат шоира ҳаётида дард-
Муҳитни покламоқ учун саракни саракка, мидаги шеърларидан бирида шундай сатрлар дан, оғриқдан яраладиган улкан қудратни ву-
пучакни пучакка ажратмоқ лозим. Вақт уз- орқали ифодалайди: жудга келтиради. У “Дард” номли шеърида бу
луксизлиги барча дардларни даволайди, ха- ҳодисани шундай ифодалайди:
толарни тўғрилайди. Ёмонликларга қарши Тўлғанади ер каби жисмим,
курашиб, уни яксон этади. Адабиёт ўз бурчи- Титроқлари тошдек ёрилар. Кўкрагим қисилар кўкка қарайман,
ни оқламоғи даркор. Адабиёт жамият таназ- Умрим, қалбим қадоқларидан Кўзларим ситилар кўкка қарайман,
зулига эмас, унинг ривожига ҳисса қўшмоғи Шимиб ётар дармон дорилар. Оғриқни беркитиб тошнинг кўксига,
лозим бўлади. Ижодкор ғайб илмидан хабардор эканлигини Тошни ёриб чиқиб кўкка қарайман
Биз бугунги адабий жараёнда ўз овози ва ўқувчига аён этар экан, унинг мавжудлигини Ушбу мисралар юки оғир, залвори юксак,
сўзига эга бўлган таниқли шоира Жумагул Су- илоҳий оҳанглар орқали англатади. Илми ғайб ойдин туйғулар жилосида акс этган оғриқ-
вонова ижодига назар ташлар эканмиз, унинг инсон қалбини ушлаб турган илоҳий кучдир. дир. Бу оғриқ ўқувчи қалбини жунбушга кел-
асарларида ҳаётдаги салбий иллатларга қарши Инсон ўзини ушлаб турган кучларни англаш тиради ва ҳар қандай ноҳақликларга қарши
турган қудратли кучни кўрамиз. Бу куч унинг қудратига етса ва сирларни ошкор этса, тан кураш туйғусини пайдо этади. Илоҳий ишқ
шеърларининг ҳар бир сатрида, ҳар бир мис­ таназзулга учрайди. Шу сабабдан илоҳий куч ўз юзини кўрсатиб борар экан ногаҳон юрак
расида мужассам. Ижоднинг айнан мақсади жумлалар қуршовида тилсимлаб ташланган. торларини шундай мунгли чертадики, бундан
ҳам шундай, у ўзида замон талабини касб этиб, Шоиранинг илоҳий шеърларини тушунмоқ ҳатто юракка озор ва жонга янгича маҳзунлик
ёмонликка қарши яхшилик, жаҳолатга қарши учун, англаш қудрати айнан унинг йўнали- инади. Ўқувчи теран, курашчан, мулоҳаза-
маърифат, иллатларга қарши эзгу одат ва анъ- шида бўлсагина юксалиш марралари очилиб ли мушоҳадага эга бўлган бир пайтда, барча
аналар орқали қурашмоқдан иборатдир. боради. Ғайб илмида ақл ожизлик қилади, у туйғулар халоскорлик руҳида иллатлардан
Таниқли журналист, олима ва шоира Жу- инсонни қилкўприккача олиб боради. Оқил мосуво, покланиш мезонига кириб боради. Ва
магул Сувонова тақдирнинг оғир синовларини ва огоҳ инсон эса у дунёни бу дунёдан туриб бу ўз-ўзидан руҳий қудратни иккига ажратиб
енгиб ўтиб, том маънодаги ўзбек аёли образи- кўриш қудратига эга бўлади. Ижодкорнинг қўяди. Ички туғёнлар ички курашни пайдо қи-
ни ёрқин чизгиларда намоён этиб келаётган огоҳлиги айни ҳақиқатдир. лади. Бу покланиш кураши, юксалиш кураши
Жумагул Сувонованинг қалами орқали юра- бўлиб, шеърда шундай намоён бўлади:
гидан томган шеърларини англаш, шарҳлаш Бу йўлда чўғ узра юриб йиғлайман,
учун ислом дини, унинг фалсафасидан хабар- Бошимни тошларга уриб йиғлайман,

№ 25 (2434) Shon-shuhratga intilishda ham, undan qochishda
SAMARQAND 523-iyun/
ham me’yorni saqlay biling. www.samarkandnews.uz

/2022-yil

ARISTOTEL

ЎЗГАЧА ЭДИ Ахборот бозори ва
журналистика
хонасига кириб кетган 50 ёшлардаги бу баланд
бўйли, истараси иссиқ, кўк костюм-шими ўзига ТЕЛЕВИДЕНИЕ
ярашиб турган инсоннинг юзидан нур ёғиларди. Ҳаётимизни телевидениесиз тасаввур этиш
Навбатим келиб, Шароф Рашидовнинг қабулига қийин. Инсониятнинг буюк кашфиётларидан
кирдим. Танқидий мақолам туфайли бошимга бири бўлган телевидение бугунги кунга келиб,
тушган можарони у кишига гапириб бердим. катта тараққиёт йўлини босиб ўтди. Тележур-
налистика журналистиканинг муҳим йўналиши
— Бундан Усмоновнинг хабари борми? — деб сифатида ҳаётимиздан муқим ўрин эгаллади.
сўради Шароф Рашидов.
Эътибор берганмисиз, турли-туман кўр- ИНТЕРНЕТ
— Ҳа обкомнинг биринчи секретари Саид- сатувлар, рекламалар, сериаллар экрандан Ижтимоий тармоқларда яшин тезлигида
маҳмуд Усмоновнинг қабулида ҳам бўлганман, тушмайди. Соҳада кўплаб таниқли, тажри- тарқалаётган хабарлар узоқ-яқин масофаларни
лекин барибир ноҳақ, айбдор бўлиб қоляпман, бали касбдошларимиз фаолият юритиб, уни ҳам бир неча сонияда босиб ўтиб, сиз ва бизга
— дедим. ривожл­ антириш, янги имкониятларни излаб етиб келади.
топишда фидойилик кўрсатмоқдалар. Бугунги Ахборот тарқатишнинг бу усули журналис­
Шароф Рашидов ёрдамчиси Умаровга юз- тележурналистикани бошловчисиз тасаввур тикада янги йўналиш ҳисобланади. Бугун бу
ланди: этиб бўлмайди. Маънавий ҳаётимизнинг бугун соҳага қўл урмаган журналист қолмади, ҳисоб.
бир бўлаги бўлган тележурналистика ҳам бир Бироқ интернет журналистикасида ҳам тилга
— Долзарб мавзуда мақола ёзган мухбирлар- қатор муаммоларни бошидан кечирмоқда. эътиборсизлик, адабий тил мезонларига бепи-
ни тақдирлаш ўрнига уларга тазйиқ ўтказишни сандлик сезилиб туради. Албатта, шов-шув-
қандай баҳолаш мумкин? Шу бугуноқ Самарқанд- Бошловчиларнинг тил бойлиги ғариблиги ли хабарнинг бозори чаққон бўлади. Интер-
га — обкомга қўнғироқ қилиб, ҳақ жойида қарор сезилиб қолмоқда. Яқинда “Ўзбекистон-24” ка- нет журналистикасининг таҳлил ва услубдан
топишини айтиб қўйинг... налида ёш бошловчи сўзамоллигини намойиш йироқлиги соҳанинг жиддий камчилигидир.
этмоқчи бўлдими, кўпроқ “биринчи план”да Камчиликни ўзимиз яратмоқдамиз. Ҳаттоки,
Шароф Рашидов қабулидан чиқар эканман, унинг ўзи кўзга ташланди. Одатда суҳбат жан- бирон-бир воқеа, ҳодиса ҳақида бошқаларни
елкамдан тоғ ағдарилгандек ҳис қилдим ўзим- рида суҳбатдошга кўпроқ эътибор қаратилади. тезроқ хабардор қилиш мақсадида таҳлилга,
ни. Бу воқеа 1967 йил содир бўлганди. Бир йил Ушбу кўрсатувда эса суҳбатдош мухбирнинг ўрганишга эътибор қаратмаймиз. Оқибатда бу-
олдин рўй берган Тошкент зилзиласи оқибат- бир неча саволига ярим-ёрти жавоб бериш гун интернет тармоқларини “палағда” шов-шув-
лари туфайли шаҳар қайта қурилаётган оғир билан чекланди. Ёш ҳамкасбим негадир жўн, лар босиб кетди.
пайтлар эди. Шароф Рашидовнинг иши бошидан оддий саволларни қалаштириб ташлади. Оқи- Холислик, ошкоралик хаёлимиздан кўта-
ошиб-тошиб ётарди. Шундай бўлса-да, у киши батда кўрсатув учун танланган мавзу, унинг рилганига анча бўлиб қолгандек.
ҳар ҳафтада фуқароларни қабул қилишни, улар- иштирокчиси томонидан очилмай қолди.
нинг мурожаатларини тинглаб, муаммоларини БОСМА НАШР
ижобий ҳал этишни одат тусига киритганди. Бундай “думбул” кўрсатувлар ҳар бир те- Давр тўқмоғи босма нашрлар бошида си-
леканалда учрайди. наётганлиги бор гап. Иқтисодий, молиявий
Бугун Президент Шавкат Мирзиёевнинг қийинчиликлар босма нашрлар келажагига
ташабб­ уси билан барча вилоят, шаҳар ва ту- РАДИО жиддий хавф солмоқда.
манларда фаолият кўрсатаётган Ўзбекистон Рес­ Соҳамизнинг “кекса” йўналишларидан бири, Яқинда туман газеталаридан бирининг
публикаси Президентининг Халқ қабулхоналари радиожурналистикада сўз маъноси, талаффуз муҳаррири жамоасида ёш кадрлар йўқлиги,
менга улуғ инсон Шароф Рашидовнинг ўша нажот меъёри асосий ўрин эгаллайди. Бироқ сўзни барча ижодий ходимлар нафақа ёшидан ўт-
қабулхонасини эсга солиб туради. такрор-такрор тилга олиш, ноўрин таъриф ва ганлигини ёзғириб қолди. Ёшлар негадир бу-
ўхшатмалар кўп учрайди. гун тележурналистика ва интернет журнали-
Облоқул УСМОНҚУЛОВ, Яқинда қизиқчи актёрлардан иккитаси стикаси йўлини танлашмоқда. Балки, тезроқ
Ўзбекистон Республикасида хизмат қандайдир эшиттиришда бошловчилик қилди. кўзга кўриниш учун бу соҳаларда имконият
Уларнинг она тилимизга эътиборсизлиги шун- кенгроқдир. Нима бўлганда ҳам назаримда
кўрсатган журналист, чалик ғашимни келтирдики, беихтиёр радиони ёш кадрларимиз босма нашрлар чиғириғидан
“Эл-юрт ҳурмати” ордени соҳиби, “ўчириб” қўйгим келди. Улар бачкана, ҳаттоки ўтиб, тажриба тўпласалар, эртага соҳанинг

I даражали “Меҳнат фахрийси” ҳаёсиз сўзларни ҳам ишлатишдан қочишмади. барча йўналишларида эркин фаолият юритиш
*** Тошкентча шевада сўзлашиш телевидение ва имконига эга бўладилар.
радиода одатга айланган. Қизиқчилар суҳба-
СУРАТДА: Шароф Рашидов ўтган асрнинг тидан бирон-бир маънони уқиш осон бўлмади. Босма нашрнинг бошқа турдош ахборот
етмишинчи йилларида Самарқанд вилоятининг Шундай қўпол, ножўя ўхшатишларни Тошкент нашрларидан устунлик томони ҳам бор. Хусу-
бир гуруҳ фаоллари даврасида. шевасида қойиллатиб эфирга узатишди. Ўша сан, бу ерда мавзуни чуқур ўрганиш, таҳлил
эшиттиришнинг муҳаррири, мутасаддилари этиш, хулоса чиқариш имконияти катта.
Адабиёт қаерга қараяпти, деган савол туғилади. Теле
ва радио журналистларимизнинг аксарияти, ***
Ўлсам гўримда тик туриб йиғлайман, бошловчиларнинг кўпчилиги шева касалли- Бугунги ёш ҳамкасбларим орасида тезроқ
Кечилмас гуноҳим недир, Худойим? гига чалинганлар. Адабий тилда эмас, шевада танилиш, ўз қиёфасини яратишга бўлган ишти-
Ўзимни ўзимга енгдир, Худойим! сўзлаш кўрсатув ва эшиттиришнинг таъсирчан- ёқ кучли. Афсуски, бу иштиёқ ўқиш-изланиш
Бу кураш зиддиятлар, ички қарама-қар- лигини оширадими? билан уйғунлашиб кетмаяпти. Сабаби маълум:
шиликлар, зафар ва мағлубиятлардан иборат тезроқ ном чиқариш. Пала-партиш, таҳлилдан
бўлиб, кучайгандан кучайиб боради. Ҳаёти йироқ, таҳрирталаб кўрсатув, эшиттириш ва
дунё шодликлари, умр сафоларидан йироқ мақолалар кун сайин кўпаймоқда. Афсуски,
хилқат қанчалик ҳаракатда бўлмасин, унинг юлдузлик касали ҳам орамиздаги айрим ҳам-
курашлари абадий эканлиги аён ҳақиқатдир. касбларимизга тинчлик бермаяпти.
Яхшилик ва ёмонлик, адолат ва адолатсизлик, Бу фикрларни айнан касб байрамимиз ара-
садоқат ва хиёнат мангу курашгани каби, бу фасида қоғозга туширишимга тўғри келди. Бу
хилқат ҳам доимий курашлар ила илоҳий са- билан кимларнидир танқид қилмоқчи эмасман.
фарини давом эттиради. Ҳақиқий қаҳрамонона Фақат касбимизга фидойи бўлсак, деган фикр­
ҳаракат давомли бўлиб, у умр йўлларини кес­ даман.
кин қисқартириб бораверади. Дунё ишлари
нотугал, инсон умри дунё ишларини тугал адо Қувондиқ ХАЛИЛОВ,
этиш учун етарли эмас. Ўзбекистон Журналистлари
Шоира қалбида муҳр этилган илоҳий туй-
ғулар, умидворлик ҳиссини бахш этиб, улкан ижодий уюшмаси аъзоси
бир мақсадга айланиб, юксаклик сари ета-
клаб кетади. Унинг бисотидаги илоҳий туйғулар
ифодасини англай бошлаган китобхон, қалб
кўзи билан булутли кунда қуёшнинг, зулмат
кечаларда ойнинг равшан шуъласию зиёсини
кўрган каби енгил тортади. Унга руҳан яқин-
лашиб, шоирани тушунмоққа муяссар бўла-
ди, унинг туйғулари акс-садосини ҳис этади.
Ҳақиқатнинг ўтли яловини ўчирмай, курашлар
сари интилган илоҳий куч мангулик сари одим-
лайди.
Жумагул Сувонова ижоди бугунги кун ада-
бий жараёнининг ўзига хос бўлган тафаккур
жарангидир. Зотан, бундай илоҳий жаранг умр
йўлларида ҳамиша бардавомдир.

Наим НУР,
шоир

6 SAMARQAND Toki johillik mavjud ekan, inson
www.samarkandnews.uz № 25 (2434)
yovuzlikka qarshi biron chora topolmaydi. /2022-yil
23-iyun/
BEKON

“Кафтархона” маҳалла- ган. Уларнинг шикояти Адлия Гулхумор Шарипованинг ишонч­ равишда билдирилади. Асли-
сида бундан икки ярим йил вазирлиги, Бош прокуратурага ли вакили Улуғбек Мансуров да эса Н. Бердиевага ҳеч қан-
муқаддам бошланган мо- ҳам жўнатилган. Талаб ва мақсад орқали уй-жойга эга бўлиш би- дай жавоб хати юборилмаган.
жаровий муаммо ўз ечими- шундан иборатки, “Кафтархона” лан боғлиқ қонуний ҳаракатни Маҳалла фуқаролар йиғини ра-
ни ҳалигача топгани йўқ. маҳалла фуқаролар йиғини раи- тўхтатгани йўқ. иси Тўрақул Имомов, томорқа,
Дастлабки муаммо фуқаро си Тўрақул Имомовга ўзларининг тадбиркорлик масалалари бўй-
Гулхумор Шарипова билан боғ- мурожаатларига совуққонлик би- Ушбу воқеа тафсилоти билан ича раис ўринбосари Сарвиноз
лиқ. Асосан уй-жойга эгалик қи- лан ёндошганлиги, сохта маълу- танишиш жараёнида у билан Давронова, оила, хотин-қизлар
лиш борасидаги можародан ибо- мотлар тузиб, ҳуқуқни муҳофаза шуғулланиб, муаммони ҳал эти- ва ижтимоий-маънавий маса-
рат бўлиб, бу ҳолатга маҳалла қилувчи ташкилотларни чалғит- ши лозим бўлган ташкилотлар ва лалар бўйича раис ўринбосари
фуқаролар йиғини раиси Тўрақул гани ҳақидаги даъволарга кўра мутасаддилар Г. Шарипованинг Дилфуза Убайдуллаева томони-
Имомовнинг масала ечимига қан- қонуний чора кўриш эди. Тўрақул қўшнилари томонидан билди- дан 2020 йил 4 декабрда тузил-
дай ёндошганлиги билан аҳа- Имомовга уларнинг мурожаатига рилган тушунтириш хатларини ган 167-далолатномада маҳалла
миятли. Ҳаммаси 2020 йилнинг мувофиқ тегишли чора кўрил- эътиборсиз қолдиришган. Хусу- фуқаролар йиғинида ана шундай
январь ойидан бошланди. Яъни ган: унга энг кам иш ҳақининг сан, Солеҳ Зарипов, Сиддиқ За- ваколатлар йўқлиги кўрсатилган.
ўша пайтда маҳалладаги Уйчи бир баравари миқдорида жарима рипов ҳамда Гулбаҳор Қобилова- Шикоятчининг фик­рича, жавоб
кўчаси, 15-уйда яшовчи Тоҳир солинган. Лекин бу чора унинг лар билдирган ёзма фикрларга хати белгиланган тартибда жўна-
Баҳриев турмуш ўртоғи Гулху- фақатгина айрим ташкилотлар- асосланадиган бўлсак, Гулхумор тилмаган. Тўрақул Имомовнинг
мор Шарипова ўз хонадонида ни чалғитгани учун бирёқлама Шарипова 1979 йилда юқоридаги яна бир неча жавоб хатларини
бир йилдан буён яшамаслиги, қўлланилган. Унинг мурожаатга манзилда яшовчи ҳозирда марҳум шикоятчилар сохта, деб ҳисо-
шунинг учун уни уй дафтаридан бўлган Тоҳир Баҳриевга қонуний
чиқаришни сўраб ариза ёзган.
Шундан сўнг маҳалла раиси ШИКОЯТ АДОВАТГА
қўл остидаги ходимларига ушбу
муаммони ўрганиб чиқиш вази- АЙЛАНМАСИН
фасини топширади. “Ўрганиш”
шу даражада чўзилиб кетадики, Taҳририятга хат турмушга чиққанидан сўнг биз блашмоқда. Масалан, шикоят
дастлаб 2021 йилнинг 12 августи- фикр юритаётган воқеалар со- ариза 2019 йил 20 декабрда МФЙ
да хонадонда ўтказилган кузатув вақтида қонуний жавоб берма- дир бўлган даврга қадар доимий раиси Т. Имомовга топширилган.
натижалари ифодаланган дало- ганлиги, сохта маълумотнома равишда шу уйда яшаб келган. Белгиланган муддатда Н. Берди-
латнома тузилиб, унда Гулхумор ва далолатномалар билан сувни ева қайта-қайта мурожаат этга-
Шарипованинг бу уйга гоҳида ке- лойқалатишга уринганлиги учун Бу ҳолат можаронинг бир нидан сўнг маҳалланинг хат ва
либ ёки келмаслиги баён этилади. жавобгарлик мавжуд эканлиги қисми эди. Энди қолган қисми ёзма мурожаатларни қайд этиш
Шундан сўнг яна 5 марта кузатув ҳеч кимнинг хаёлига келмаган. билан ҳам танишинг. Фуқа- дафтарида уч ой орқага “су-
ташкил этилиб, далолатномалар ро Наргиза Бердиева фуқаро рилиб” 2019 йил 16 сентябрда
тузилади. Шуниси қизиқки, жами Шу билан муаммога нуқта Жаҳонгир Тошқуловдан қарзи- жавоб хати жўнатилган. Балки
6 та далолатноманинг ярмида қўйиш мумкин эди. Бироқ ши- ни ундира олмаётганди. Қарз- маҳалла ходимлари “шошиб қол-
Гулхумор Шарипованинг ушбу коятчиларнинг фикрича, бу жазо ни ундириш учун ёрдам сўраб ганидан” аризани у ёзилмасдан
уйда туриши, ярмида эса турмас- анча енгил бўлиб, уларни “қо- “Кафтархона” маҳалла фуқаро- аввалги... сана билан рўйхатга
лиги баён этилади. ниқтирмаяпти”. Марҳум Т. Баҳри- лар йиғини раиси Тўрақул Имо- олишгандир! Афсуски, Н. Берди-
Масала кундан-кунга жид- ев ҳаётлик чоғида Г. Шарипова мовга ариза билан мурожаат еванинг мурожаатини ўрганиш,
дий муаммога айланиб боради. уй-жойдан фойдаланиш ҳуқуқи- қилади. Қарз миқдори оз эмас, амалий чора кўриш муддати ўт-
Бу орада хонадон эгаси Тоҳир дан маҳрум бўлгач, уй-жойнинг кўп эмас — 22 минг АҚШ доллари казиб юборилган.
Баҳриев оламдан ўтади. Уй-жой- бир қисмини сотган ва қолгани- қийматидаги қимматбаҳо тақин-
га бўлган можароли талаб эса ни бошқа хотинидан туғилган, чоқлар ва доллар қийматидаги Маҳалладан жўнатилган ай-
янада кучаяди. Бу ҳолат 2021 айни пайтда Тожикистоннинг Ду- пулдан иборат эди. Улуғбек Ман- рим ёзма жавоблар муҳр билан
йилнинг 18 август куни Фуқа- шанба шаҳрида яшовчи ўғлига суров унинг ҳам ишончли вакили тасдиқланмаганлиги, бурчак
ролик ишлари бўйича шаҳар су- мерос қилиб берган. Шу тариқа сифатида тегиш­ли идораларга тамғаси ҳам қўйилмаганлиги
дининг очиқ мажлисида кўриб Г. Шарипова уй-жойсиз қолган. қонун асосида мурожаат қилиб ана шу “шошқалоқлик” аломати
чиқилади. Судда қайд этилиши- Оқибатда нафақат Г. Шарипова келмоқда. бўлса керак.
ча, Гулхумор Шарипова Уйчи кў- балки, барча оила аъзолари —
часи, 15-уйдан суд қарори асо- 12 киши доимий яшаш жойидан Олди-берди мужаросининг Хуллас, ҳалигача Н. Берди-
сида рўйхатдан чиқарилганлиги маҳрум бўлди. Оила бошига туш- ҳам тарихи узун. Наргиза Бер- еванинг қарзи Ж. Тошқуловдан
қайд этилади. Шу уйда охирги ган бу кўргуликнинг сабабчиси, диева Жаҳонгир Тошқуловдан ундирилгани йўқ. Ж. Тошқулов
пайтларда яшаб келаётган фуқа- деб маҳалла раиси Т. Имомов, пулини ундириш учун маҳалла эса Н. Бердиева бундан салкам
ро Муҳсин Ҳакимовнинг даъво унинг ўринбосарлари С. Давро- раиси Тўрақул Имомовга муро- 10 йил муқаддам уни АҚШга
аризаси қаноатлантирилиб, Г. нова ҳамда Д. Убайдуллаевани жаат қилгандан сўнг, Наргиза жўнатаман, деб 5000 доллар
Шарипова Уйчи кўчаси, 15-уй- кўрсатиш мумкин. Негаки, улар Бердиевага қарзни ундириб олганлигини билдирган. Очиғи,
нинг даъвогарга тегишли 100/56 томонидан 2020 йил 22 январ- бериш учун маҳаллада вако- бу “олди-берди”нинг “орқа-олди”
қисмидан чиқарилиши ҳақида да тузилган 20-далолатномада лат йўқлигини билдириб жавоб кўринмайдиганга ўхшайди. Бу
суд қарор қилади. Г.Шарипова ҳамда унинг оила хати ёзади. Бунинг учун шаҳар орада Гулхумор Шарипова ҳамда
Ҳамон бу муаммо билан боғлиқ аъзолари Уйчи кўчаси, 15-уйда ички ишлар бошқармасига му- Наргиза Бердиевалар уй-жой со-
можаро кучайса кучаймоқдаки, яшамайди, деб қалбаки далолат- рожаат қилиши лозимлиги ёзма тиб олиш учун чет элга ишлаш
асло сусайгани йўқ. Г.Шарипова нома тузишган. Ҳозирги пайтда учун йўл олишганини таъкидла-
можарони ҳал этиб, ҳуқуқ-тар- моқчимиз.
тибот органларига ўз номидан
қонуний мурожаат этиш ҳуқуқи- Қувондиқ МАЖИДИЙ
га бўлган ишончли вакилга ҳам ***
эга. Вакил Улуғбек Мансуров
айни пайтда Г. Шарипованинг ТАҲРИРИЯТДАН: тари-
қонуний ҳуқуқини тиклаш йў- хи узоқ можароли муаммонинг
лида ҳаракат қиляпти. Дастлаб қисқача таъриф-тафсилоти ана
2020 йилнинг октябрь ойида Г. шулардан иборат. Шикоятчилар
Шарипова ҳамда яна бир шико- ўз мақсадларига эришмагунча
ятчи Н. Бердиева (у билан боғ- “кураш”ни тўхтатишга шошилиш-
лиқ муаммолар хусусида қуйида майди, чоғи. Ушбу воқеани га-
танишасиз). Мамлакатнинг юқо- зета саҳифасига олиб чиқишдан
ри ташкилотлари — Республика мақсад тегишли ҳуқуқ-тартибот
Маҳалла ва оилани қўллаб-қув- органлари томонидан мазкур ма-
ватлаш вазирлигидан то мамла- салалар қайта кўриб чиқилиб,
кат Президенти, Олий Мажлис адолатли қарор қабул қилини-
Сенатига қадар мурожаат этиш- шига эришишдир.

№ 25 (2434) O‘tkir aql va teran, SAMARQAND 7www.samarkandnews.uz
/2022-yil halol fikrlar egasi baxtiyordir.
23-iyun/
SUQROT

Маиший газ баллонлари Билиб қўйган яхши
Улардан хавфсиз фойдаланиш тартиби қандай?
олиш, таъмирлаш, иссиқ қуёш
Маиший газ баллонларидан фойдаланишнинг хавфсизлик носоз баллонлардан фойдаланиш нури остида тез ёнувчан ёнилғи
талаблари асосида ўз тартиб-қоидалари мавжуд. Масалан, ҳам мумкин эмас. Газ баллонла- билан ёнма-ён сақлаш ва ишла-
ана шу тартиб ва қоидага биноан газ баллонларига жой- ридан фойдаланишни болаларга тиш мутлақо мумкин эмас.
лаштириладиган газ сиғими 85 фоиздан ортиб кетмаслиги топшириш хатарли оқибатларга
керак. Бундан ортиқ босим остида хавфсизликни таъминлаш олиб келиши мумкин. Бозордан ва бошқа шу каби
муаммога айланади. жойлардан ёки фуқаролардан
газ баллонларини сотиб олиб,
Кўпчилик газ баллонларидан яқинида сақлаш ҳам Маиший газ баллонларини
фойдаланишни фақат уни газ хавфсизлик чорала- уй шароитида тўлдириш, ечиб ишлатиш мумкин эмас.
билан тўлдиришдан иборат, деб рига зид ҳисоблана- Хавфсизликни таъминлаш
тушунади. Ана шу тушунча са- ди. Газ баллонлари- мақсадида ушбу баллон-
бабли кўнгилсиз воқеалар содир дан фойдаланишда ларни ишлатишдан аввал
бўлиб туради. Кўнгилсизликнинг айримлар резина техник синовдан ўтказиш
олдини олишда маиший газ бал- шланглардан фой- зарур. Шуни алоҳида эсла-
лонини техник синовдан ўтказиш даланишади. Ҳолбу- тиб ўтиш лозимки, 12 ой-
талаб этилади. Ҳар бир баллон ки, бундай шланглар дан зиёд вақт мобайнида
икки йилда бир марта ана шун- газ босимига бардош бўш турган — фойдала-
дай синовдан ўтказилиши зарур. беролмаслиги оқи- нилмаган газ баллонлари-
батида ёнғин келиб ни синовдан ўтказмасдан
Газ баллонларини ҳаво ҳа- чиқиши мумкин. ишлатиш қатъиян ман эти-
рорати 35 даражадан юқори Бундан ташқари, лади.
бўлган яшаш хоналари, авто- босим кўрсаткичи
машина гаражлари ва ёрдамчи бўлмаган, редукто- Мирвоҳид АҲМАТОВ,
биноларда сақлаш мумкин эмас. ри мавжуд бўлмаган, жўмраги вилоят ФВБ ёнғин
Очиқ олов, электр ускуналари
хавфсизлиги бўлинмаси
инспектори,

катта лейтенант

“Баркамол авлод — 2021” E’lonlar!

Самарқандликлар ғолиб JISMONIY VA
YURIDIK SHAXSLAR
“Баркамол авлод—2021” чемпионликни, 3 марта 2-ўринни ва 5 марта
спорт ўйинларининг ре- 3-ўринни эгаллади. DIQQATIGA!
спублика финал босқичи-
га 2021 йилнинг декабрь Мусобақада иккинчи ўринни Хоразм вилояти Samarqand shahrida joylashgan
ойидан старт берилган эди. жамоаси, учинчи ўринни бухоролик спортчи AT “Xalq banki” Bog‘ishamol (MFO
Ўтган давр мобайнида маз- ёшлар қўлга киритишди. 00724), AT “Xalq banki” Tеmiryo‘l
кур мусобақа дастуридан (MFO 00736), AT “Xalq banki” Siyob
ўрин олган 15 та спорт тури “Баркамол авлод — 2021” спорт мусобақа- (MFO 00738) va Payariq tumani
бўйича мусобақалар бўлиб лари ғолиб ва совриндорлари ташкилотчилар Chelak shahrida joylashgan AT “Xalq
ўтди. томонидан муносиб тақдирланди. Жумладан, banki” Chеlak (MFO 00741) filiali “Xalq
вилоятимиз жамоасига 1-ўринни эгаллаганлиги banki” Kuzatuv kеngashining 2021-yil,
Академик лицей ва про- муносабати билан “Президент совғаси” – 125 30-noyabrdagi 23-sonli qaroriga asosan
фессионал таълим муассаса- миллион сўмлик спорт жиҳозлари топширилди. faoliyati tugatilganligi munosabati bilan
лари ўқувчи-ёшлари ўртасида Bog‘ishamol (MFO 00724), Tеmiryo‘l
ўтказилган мусобақада бас­ Вилоят касбий таълимни (MFO 00736), Siyob (MFO 00738)
кетбол (ўғил-қизлар), волей- ривожлантириш ва мувофиқлаштириш filiallari bankning Amaliyot bo‘limi (MFO
бол (ўғил-қизлар), гандбол ҳудудий бошқармаси ахборот хизмати 01005) tarkibiga hamda Chеlak (MFO
(ўғил-қизлар), футбол, дзюдо, 00741) filiali bankning Payariq filiali
кураш, енгил атлетика, белбоғ- (MFO 00726) tarkibiga qo‘shilganligini
ли кураш, стол тенниси, кураш, ma’lum qilamiz.
бадминтон ва шахмат-шашка
спорт турлари бўйича баҳслар Murojaat uchun manzil:
ўтказилди. Samarqan shahri, Amir Tеmur

“Баркамол авлод — 2021” спорт ўйинлари- ko‘chasi, 147-uy.
нинг республика финал босқичи якунида Қо- Tеlеfonlar: (66) 237-86-01;
рақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва
Тошкент шаҳри терма жамоаларининг мусобақа (66) 237-86-22
давомида тўплаган очколари ҳисобланиб, умум-
жамоа ҳисобида ғолибликни қўлга киритган ДАЪВОЛАР БЎЛСА...
ҳудуд аниқланди. Самарқанд шаҳрида хусусий ама-
лиёт билан шуғулланувчи нотариус
Ўтказилган 15 та спорт тури бўйича мусобақа- Бахриев Улуғбек Насриддинович но-
лар якуний натижаларига кўра самарқандл­ ик тариал идорасида марҳум Донияров
спортчилар 158 очко тўплаб, 1-ўринни қўлга Хаким (2018 йил 15 июнда вафот эт-
киритишди. Вилоятимиз спортчилари баскетбол, ган)га тегишли мол-мулк учун мерос
гандбол, кураш, дзюдо, волейбол, стол тенниси, иши очилмоқда. Шу муносабат билан
кураш, шашка ва бадминтон бўйича ўтказилган меросхўрларнинг Бахриев Улуғбек
мусобақаларда умумжамоа ҳисобида 1 марта Насриддинович нотариал идорасига
мурожаат этишларини сўраймиз.

Манзил: Самарқанд шаҳри,
Гарм кўчаси.

SAMARQAND Muharrir: Hakim JO‘RAYEV MANZIL:
140100, Samarqand shahri, Temur Malik ko‘chasi, 4-uy.
MUASSIS: Gazeta Samarqand viloyat matbuot va axborot boshqarmasida
Samarqand shahar hokimligi 06.09.2012-yilda 09-05 raqam bilan qayta ro‘yxatga olingan. TELEFONLAR: +998 66 233-58-40, +998 66 233-67-79.

Indeks 5505 Tahririyatga kelgan qo‘lyozmalar Gazeta haftaning payshanba kuni chiqadi.
muallifga qaytarilmaydi. Sotuvda erkin narxda.
Gazeta tahririyat matbaa bo‘limida terildi va sahifalandi.
Tahririyat matbaa bo‘limi O‘zbekiston matbuot va axborot Navbatchi: Quvondiq XALILOV Bosishga topshirish vaqti: 21.00.
agentligida 2.06.2017-yilda 18-3959 raqam bilan ro‘yxatga olingan. Bosishga topshirildi: 21.00.
Sahifalovchi: Zebo ISMATULLOYEVA

Gazeta «Noshir lyuks» MChJ bosmaxonasida chop etildi. Manzil: Samarqand shahri, Spitamen ko‘chasi, 270-uy.
Buyurtma: 405 Adadi: 2 000 nusxa.

8 SAMARQANDwww.samarkandnews.uz Qasos olishning eng yaxshi yo‘li — unitish. № 25 (2434)
/2022-yil
GRASIAN 23-iyun/

Президент

Музейда хизматлар соҳаси қарорига кўра

Бугунги кунда маданият муассаса- Ваҳоланки, хорижий сайёҳларнинг аксарияти масалалари ҳам ўрин олган. Унда Самарқанд
лари, хусусан, музейларнинг бозор му- Амир Темур давлатининг пойтахтини кўриш давлат музей-қўриқхонаси билан Россиядаги
носабатларига ўтиши уларнинг олдига орзусида шаҳарга ташриф буюради. Гатчина музей-қўриқхонаси ва Царицино му-
янги вазифаларни қўймоқда. Энди му- зей-қўриқхоналари билан ҳамкорликни йўлга
зейлар аввалги даврлардагидек “яшаб Ҳозирда республикамиздаги саноқли му- қўйиш кўзда тутилган. Шунингдек, 2022-2023
қолиш”игина эмас, балки мамлакатнинг зейларда таъмирлаш лабораториялари таш- йилларда музейларда хизматлар соҳасини ри-
ижтимоий-иқтисодий ҳаётида фаол кил этилган, холос. Уларнинг ичида фақат вожлантириш бўйича чора-тадбирлар дастури
иштирок этиши муҳим ҳисобланади. Самарқандда таъмирлаш лабораторияси за- ҳам ўрин олган бўлиб, музейларда илғор хо-
Ана шу зарурат туфайли яқинда Ўзбекистон мон талабларига мос жиҳозланган. Бошқа рижий намуналар асосида маркетинг ва хиз-
Республикаси Президентининг “Музейларда музейларда ҳали ҳам ўтган асрнинг 70-80 матлар соҳасини ривожлантириш мақсадида
хизматлар соҳасини ривожлантириш чора-тад- йилларида ўрнатилган асбоб-ускуналардан катта амалий тажрибага эга бўлган консалтинг
бирлари тўғрисида”ги қарори қабул қилинди. фойдаланилмоқда. Айни пайтда Ўзбекистонда хизмати компанияларини жалб қилиш кўзда
Қарорда 2022-2023 йиллардан эътибо- юздан ортиқ музей мавжуд. Улардаги экспо-
ран давлат музейларида қўшимча хизматлар тутилган. Музейлар ва уларнинг ҳудуд-
ташкил этилиши белгиланди. Жумладан, Са- натлар узоқ йиллар сақлаш шароитларининг ларида босқичма-босқич “Музей-ресто-
марқанд давлат музей-қўриқхонаси тизимидаги ёмонлиги туфайли зарарланганлигини, улар- ран” ёки “Музей-кафе”лар, “Музей-ва-
музейларда ҳар ойда камида 4 та “Музейда ни таъмирлаш Ўзбекистон музей ишида ортга гон” номли кўчма кўргазмалар ташкил
тун”, “Open Air Fest” каби кўнгилочар дастур- суриб бўлмас муаммо бўлиб турганида барча қилиш, музейларнинг ноёб ашёлари ва
лар, концерт ва томошалар ўтказилади. Ҳар музейларда таъмирлаш лабораторияларининг коллекциялари каталогларини тайёр-
ойда камида 5 марта уста-ҳунармандларнинг ташкил этилиши айни муддаодир. лаш, нашр қилиш ҳамда китоб дўкон-
маҳорат дарслари ташкил этилади. 2022 йил ларида уларнинг сотувини йўлга қўйиш
давомида шунингдек, 10 та совғалар ва су- Қарорда 2022—2026 йилларда Самарқанд кўрсатиб ўтилган.
венир дўкони, ҳунармандлар устахонаси ва давлат музей-қўриқхонаси фондларида сақла-
савдо шохобчалари ташкил этиш, рассомлар наётган 150 дан ортиқ ашёнинг нусхаларини Давлат музейларида замонавий голо-
ва фольк­лор жамоалари, ҳунармандлар ва тайёрлаш назарда тутилган. Бундай ишлар графия ва 3D каби технологияларни кенг
фотосессия учун махсус ҳудудлар ажратиш “Ҳунарманд” уюшмаси, Бадиий академия, қўллаш орқали музейларнинг оммавий-
белгиланган, онлайн дўконлар фаолиятини Санъатшунослик институти билан ҳамкорлик- лигини ошириш ва маркетинг соҳасини
йўлга қўйиш кўзда тутилган. да амалга оширилади. Музей ашёлари нус- ривожлантириш, ҳар йили грант лойиҳала-
Айни вақтда аксар музейлар, шу жумла- халари тизимда мавжуд музейлардаги суве- ри танловини ташкил қилиш ва ўтказиш каби
дан, Самарқанд давлат музей-қўриқхонаси ҳам нир дўконлари орқали реализация қилинади. тадбирлар белгиланди. 2023 йилдан эътибо-
асосан кириш чипталари ва экскурсия хизмат- Жаҳон музейшунослик амалиётида ноёб музей ран ҳар йили “Музейшунослик ва археология
ларидангина фойда олади. Умумий ҳисобда ашёларининг нусхаларини тайёрлаб сотиш ан- тадқиқотлари: долзарб муаммолар ва замо-
йўлга қўйилган хизматлар сони 6 тадан ошмай- чадан буён қўлланилиб келинмоқда. Масалан, навий ечимлар” халқаро форуми ҳамда унинг
ди. Энди қарор билан музейлар кўрсатадиган дунёнинг энг машҳур музейи бўлган Лувр ўз доирасида илмий-амалий конференция, “Буюк
хизматлар сони 20 тадан зиёдроқни ташкил ноёб ашёларининг нусхаларини тайёрлаб со- ипак йўли тадқиқотлари” кўп жилдли каталоги
қилади. тишни анча олдин бошлаган. Ҳозирда Луврни тақдимоти, илғор хорижий тажрибаларни ўр-
Қарорда 2022—2024 йилларда ўзбек халқи томоша қилишга борган ҳар бир сайёҳ музейда ганиш ва соҳага замонавий технологияларни
ва давлатчилиги тарихи, Биринчи ва Иккинчи намойиш этилаётган Хаммурапи қонунлари би- кенг жорий этишни ташкил этиш мақсадида
Ренессанс даврлари, буюк алломалар ҳаёти ва тилган тош ёки Милослик Венера ҳайкали нус- ҳар йили музейлар соҳасида фаолият олиб
фаолиятига доир янги экспозициялар ташкил халарини ўша ердаги сувенир дўконларидан бораётган камида 10 нафар ходимнинг чет
этиш кўзда тутилган бўлиб, унга кўра, 2023 йил сотиб олиши мумкин. Ёки Леонардо да Винчи элда малака ошириши ва тажриба алмашишини
август ойига қадар “Афросиёб — Самарқанд- томонидан чизилган “Мона Лиза” ранг-тасвир йўлга қўйиш каби масалалар ҳам ўрин олган.
нинг қадимги ўрни”, “Самарқанд — Амир Те- асари нусхалари бутун дунё бўйлаб тарқалган. Қарорда 2023—2026 йилларда музейлашти-
мур давлатининг пойтахти” номли, шунингдек, риладиган археология ёдгорликлари ҳам бел-
Мирзо Улуғбек, Қозизода Румий, Ғиёсиддин Қарорда музейлар соҳасида халқаро ҳам- гиланган бўлиб, унга кўра, Самарқанд вилояти
Коший, Али Қушчи каби алломалар ҳаёти ва корликни кенгайтириш ва ривожлантириш Булунғур туманидаги Шерозқалъа археологик
ижодига бағишланган экспозициялар ташкил ёдгорлиги музейлаштирилади. Жаҳон тажриба-
этилиши кўрсатилган. Бу ўз навбатида Са- сида археологик ёдгорликларни музейлашти-
марқанд музейларининг жозибадорлигини оши- риш аллақачон замонавий музей амалиётининг
ради. Чунки, бу олимлар ҳаёти ва фаолиятига ажралмас қисмига айланиб улгурган. Айни
бағишлаб айни вақтгача махсус экспозициялар пайтда Туризм ва маданий мерос вазирлиги
ташкил этилмаган. Ёки Амир Темур даврида ҳузуридаги маданий мерос агентлиги томони-
Самарқанднинг пойтахтга айлантирилиши ва дан мазкур қарорни амалга ошириш юзасидан
шаҳарда олиб борилган ободончилик ишла- чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилиб, ама-
рига бағишланган экспозиция мавжуд эмас. лиётга татбиқ этилмоқда.

Маҳмудхон ЮНУСОВ,
музейшунос

ИМОМ БУХОРИЙГА ОНАСИНИНГ НАСИҲАТИ Ибрат

— Ўғлим, устозингизни илми- қиламан, деган мақсадда ўқи- жон. Сизга ҳам Холиқи яктодан кўйлагингизга чапланг, токи
дан, тақвосидан ва унинг гўзал манг. Буларнинг бари шуҳрат- соғлик-саломатлик, офият ти- "сармоянгиз" тоғорада чириб
одобидан таълим олинг. Қулоқла- парастлик дейилади. Шуҳратпа- лайман. Худованди карим сизга кетмасин, - деди онаси ўғлининг
рингиз устоз оғзидан чиқаётган растлик одам ичига беркинган узоқ йиллар хизмат қилишимни ҳазиломуз айтган чин гапларига
дарсни тингласа, кўзларингиз юқумли балодир. Иймони заиф, насиб этсин. ҳазил-мутойиба тариқасида ва
унинг одоби, оғир-вазминлиги, эътиқоди суст кимсаларга тез хижолатдан ёноғи қирмизи ту-
одамларга бўлган муомаласини юқадиган вабодир. Шуҳратпа- — Ўғлим... сига кирган ўғлини мадрасага
кузатиб сабоқ олсин. Бугун ўқи- растлик ихлосга зиддир. Фикрин- — Лаббай, онажон. кузатар экан, уни хижолатдан
ган бир варағингиз сизни яхши гизни дунё ташвишлари билан — Жавонингизга янги оқ ки­ қутқариб ширин табассум ила
томонга ўзгартирса, иккинчи ва- чалғитманг. Сизнинг ёшингизда йим қўйиб эдим, уни киймай яна хайрлашди.
рағини очиб ўқинг. Агар бирин- илм таҳсилидан ўзгаси дуруст сиёҳ теккан кўйлакни кийиб
чи варақ сизнинг иймонингизни, бўлмас. олибсизда. — Сўзингиз чин ўғлим, эркак­
тақвойингизни ва одобингизни — Ҳечқиси йўқ онажон. Аб- ларнинг безаги сиёҳдир. Сиёҳ-
зиёда қилмаса, асло иккинчи — Хўп бўлади, онажон. Сиз- дуллоҳ ибн Муборак "аҳли илм- донларга хизмат қилганларга
вараққа ўта кўрманг. Фойдаси нинг қимматли ҳар ўгитингиз мен лар кийимидаги сиёҳни куёвлар минбарлар хизмат қилгай. Хайр
кам, зиёни кўп бўлур. Аллоҳ учун учун йўлчи юлдуздир. Биҳамди- кийимидаги зийнат", деб айтган энди, яхши ўқиб келинг.
ўқинг. Шаҳарда ном чиқараман, лиллааҳким, сизнинг панд-на- эканлар. Суфён Саврий "Сиёҳ
тенгдошларимни ортда қолди- сиҳатингизни олиб, асло кам (аҳли илм учун) катта сармоя- — Лутф этдингиз онажоним,
риб, ҳаммадан олдин бўламан, бўлган эмасман. дир", деб айтганлар. миннатдорман. Устоздан рухсат
давралар тўрида ўтираман, одам- — Ундоқ бўлса "куёв" ўғлим, бўлган ҳамоно ёнингизга чопгай-
лар диққатини ўзимга қарата- — Аллоҳ тани жонингизни соғ, сармоянгизнинг кўпроғини ман- ман, хайр.
ман, кимларнидир гап билан ўсал ризқингизни мўл қилсин, илоҳим фаатли ишларга, яъниким даф-
манфаатли илм ато қилсин. тарингизга сарфлаб, озроғини "Ўн бир ёшли ворис"
китобидан олинди.
— Айтганингиз келсин она-