Samarqand gazetasi 1-soni

2023-yil — Insonga e'tibor va sifatli ta'lim yili

Vatan, el manfaati muqaddasdir!

ISSN 2010-6734 № 1 (2462) 2023-yil 5-yanvar, payshanba Gazeta 1904-yil 10-apreldan chiqa boshlagan www.samarkandnews.uz www.facebook.com/Samarkandnews_uz @Samarkandnews_uz

Samarqand — jahon e’tibori va e’tirofida Muharrir minbari

O‘tgan 2022-yil O‘zbekiston va ba’zan sezmay ham qolamiz. Keyingi ikki yil taraqqiyotini belgilovchi muhim yo‘nalishdir. Samarqandning ertangi kunini belgilovchi birga zimmamizga ulkan mas’uliyat yuklaydi.
Samarqandimizning dunyo bo‘ylab yanada mobaynida Samarqand shahri tarixiga ham Shu maqsadda tashkil etilgan oliy ta’lim muhim xushxabarni e’lon qildilar: Namangan va Bahcha jabhalarda peshqadamlik endilikda
mashhur bo‘lishi uchun muhim davr bo‘ldi. ana shunday qiyosiy ta’rifni qo‘llash joizdir. maskanlarida ertangi kunimiz egalari — Samarqand shaharlari alohida ma’muriy hudud qadim kent va uning ahli qo‘lida bo‘lishi shart.
O‘tgan yili o‘ndan ortiq xalqaro anjumanlarga bo‘lg‘usi mutaxassislar ta’lim olishyapti. sifatida rasmiy jihatdan qayd etilishi, endi uning
Uch ming yillik tarix sir-sinoatlarini o‘z mezbonlik qilgan Samarqandning qutlug‘ nomi vakolati Respublika darajasiga ko‘tarilishi biz, Respublikaning turizm va sayyohlikning
bag‘riga jo aylagan qadim kentning har kaft butun olamga yoyildi. Hattoki, ayrim xorijiy Mamlakatimiz rahbari Oliy Majlis va samarqandliklar qalbini sharafga to‘ldirish bilan barcha jabhalarini o‘zida mujassam etgan
tuprog‘i, har qarich makoni insoniyat tarixiga mamlakatlarda O‘zbekiston nomi Samarqand xalqimizga qilgan Murojaatnomasida bevosita maskan sifatida Samarqandning endi
daxldorligi bilan alohida ahamiyatga egadir. Ne bilan hamohang tilga olinayotganligi ham bor imkoniyatlari yana oshadi. Hozirdanoq turizm
baxtki, ana shu daxldorlik, qolaversa, insoniyat gap. markazi sifatida tan olinayotgan “Boqiy shahar”
taraqqiyoti bilan bog‘liq shunday tarixiy makon o‘z imkoniyatlari va salohiyatini yanada
yana bir marta o‘zining ma’naviy, madaniy, Samarqand hamisha, har vaqt olimu kengaytiradi.
tarixiy ahamiyati bilan ko‘zga tashlandi. fuzalolari bilan tillarda doston bo‘lgan. Uning
Mamlakatimiz rahbari tilga olganidek, qadim madrasalarida tahsil olgan, o‘z bilimi, 2022-yil Samarqand va samarqandliklar
ikkinchi uyg‘onish davri beshiklaridan bo‘lgan boy ilmiy va ma’naviy me’rosi, olamshumul hayotida yangi sahifa ochdi. Bu Samarqandning
Samarqandning uchinchi renessans davrida kashfiyotlari bilan dunyo ilm-fani bulog‘ini xalqaro yuksaklarga yanada ko‘tarilishiga,
muhim rol o‘ynayotganligi qalbimizga g‘urur qaynatgan daholarning avlodlari bugun ham mamlakatning yirik sanoat, ilm-fan, madaniy
va iftixor tuyg‘ularini bag‘ishlaydi. bobolari an’analarini davom ettirmoqdalar. markazi sifatida tan olinishiga sabab bo‘ldi.
Mustaqillikkacha bo‘lgan davrda shaharda Bunday ijobiy o‘zgarishlar shaharning ma’naviy
Davr hamisha yuqorilash-pastlashish, 6 ta oliy ta’lim maskani faoliyat yuritar, bu ko‘zgusi hisoblangan “Samarqand” gazetasi
gurkirash-tanazzul mavsumlari bilan bog‘liq ko‘rsatkich bo‘yicha shahrimiz poytaxtdan tahririyati jamoasi zimmasiga ham katta
ekanligini ko‘z oldimizga keltirsak, Samarqand so‘ng ikkinchi o‘rinda tilga olinardi. Bugun mas’uliyat yuklaydi. Islohot, avvalo odamlar
ham ana shu tarix sinovlarini boshidan esa oliy ta’lim maskanlari soni yigirmaga ongidagi o‘zgarishlarda namoyon bo‘lishini
o‘tkazgan o‘zbekning qadimiy makonlaridan yaqinlashib qoldi. Bir qator davlatlar bilan to‘g‘ri anglagan jamoamiz mas’uliyatni his
hisoblanadi. hamkorlikda oliy ta’lim maskanlaridagi dun­ etgan holda shaharning ma’naviy ko‘zgusi,
yoviy ta’lim yo‘nalishlari Samarqandda ham samarqandliklarning doimiy hamrohi sifatida
Mamlakatimizda xalqimizning azaliy yo‘lga qo‘yilmoqda. Ta’limning har bir yo‘nalishi o‘zgacha shijoat bilan faoliyat yuritishga tayyor.
qadriyatlarini tiklash, udumlarni ko‘z oldimizda o‘z xususiyati bilan hayotga ta’siri bo‘lgan.
qayta gavdalantirish — ma’naviy jihatdan Shahrimizda shu paytgacha yo‘lga qo‘yilmagan Tahririyatimiz ijodiy jamoasi qadim shahar
qayta dunyoga kelish jarayoni shu darajada ta’lim yo‘nalishlariga asos solindi. Zero, tarixi, buguni va kelajagi, olib borilayotgan
tez amalga oshirilmoqdaki, kechagi kunimiz ta’lim sifatini oshirish Yangi O‘zbekistonning islohotlar, xususan samarqandliklar hayotiga
bugungi kundan keskin farq qilishini, taraqqiyot oid eng muhim yangiliklarni gazeta sahifalarida
bobida yangi qadamlar tashlanayotganligini muntazam ravishda yoritib boradi.

Xorijdan kirib kelayotgan 1-yanvardan nimalar o‘zgardi?
mahsulotlar
2023-yil 1-yanvardan O‘zbekiston soliq va statistika organlariga har chorakda taqdim Dastlabki badalning va ipoteka krediti bo‘yicha
olimlar nazoratidan o‘tishi kerak qonunchiligida ayrim o‘zgarishlar ro‘y beradi. etish talabi bekor qilinmoqda. foizlarning bir qismini qoplash uchun subsidiya
Quyida ularning elektron xizmatlarga bog‘liq berilgan fuqarolarning olingan ipoteka kreditlarini
qismlarini eslatib o‘tamiz. — Pensiya hisoblash tartibi o‘zgarmoqda. hamda ular bo‘yicha hisoblangan foizlarni to‘lash
Yoshga doir, nogironlik hamda boquvchisini uchun yo‘naltirilgan ish haqi va boshqa daromadlari
— Tadbirkorlarni tekshirish tartibi o‘zgarmoqda. yo‘qotganlik pensiyalarini hisoblab chiqarish uchun JSHDSga tortilmaydi. Ushbu imtiyoz qarz oluvchi va
Nazorat qiluvchi organlarga “Yagona davlat qabul qilinadigan o‘rtacha oylik ish haqining eng ko‘p birga qarz oluvchilar daromadining bir soliq davrida
nazorati” axborot tizimidagi davlat nazorati funksiyalari miqdorini pensiyani hisoblash bazaviy mikdorining o‘n mehnatga haq to‘lash eng kam miqdorining 80
reyestriga kiritilmagan funksiyalar bo‘yicha tadbirkorlik barobaridan o‘n ikki barobarigacha oshirish ko‘zda baravaridan oshmagan qismiga tatbiq etiladi.
subyektlari faoliyatida tekshiruvlar o‘tkazish tutilmoqda.
taqiqlanmoqda. — Advokatlik litsenziyasi onlayn rasmiylashtiriladi. — “E-patrul” tizimi joriy etiladi.
— Statistika hisobotlarining yangi shakllari kuchga Litsenziya olish uchun arizalar “Litsenziya” AT yoki Bosqichma-bosqich “E-patrul” tizimi joriy etilib,
kirmoqda, ayrimlari o‘z kuchini yo‘qotmoqda. YAIDXP orqali yuboradi. Arizalar har kuni, dam olish fuqaroning shaxsini aniqlash uchun ichki ishlar
2023-yil uchun 100 dan ziyod statistika hisoboti kuni va bayram kunlaridan qat’i nazar yuborilishi bo‘limiga olib borish amaliyotidan voz kechiladi. Barcha
shakllari kuchga kirmoqda. mumkin. ma’lumotlar onlayn tekshiriladi, patrul xodimlarining
Statistika hisobotining 9 ta shakli va buxgalteriya — Ipoteka kreditlari uchun subsidiya olgan shaxslar faoliyati esa bodikamera orqali qayd etiladi.
hisobi subyektlari tomonidan moliyaviy hisobotlarni JSHDSdan ozod etiladi.
my.gov.uz

Yangi yil arafasida, bugungi kunda ham barchamizning diqqat- Darsliklar vazni kamayadi
e’tiborimiz “Dok-1 maks” dori vositasi bilan bog‘liq masalaga
qaratilgan. Albatta, 20 nafar go‘dakning o‘limi, hech kimni befarq Hukumatning tegishli qarori bilan ta’lim muassasalari uchun matbaa
qoldirmadi. mahsulotlari xavfsizligi talablarini belgilashning umumiy texnik reglamenti tasdiqlandi
Мен ushbu dori vositasi bilan bog‘liq ishlarni qay tarzda ko‘rib
chiqilayotganligi, javobgarlik masalalari haqida fikr bildirishdan yiroqman. — Reglament bilan quyidagilar belgilandi: mahsulotlarida gazeta qog'ozi va yaltiroq qog'ozdan * 5-6-sinflar uchun 400 grammdan;
Buni tegishli tashkilotlar zimmasida qoldirgan holda ushbu muammolarning foydalanishga yo'l qo'yilmaydi. * 7-9-sinflar uchun 500 grammdan;
kelib chiqish sabablarining oldini olish borasida o‘z fikrlarimni bildirmoqchiman. — maktabgacha, umumiy o'rta va o'rta maxsus * 10-11-sinflar uchun esa 600 grammdan
Yuqorida ta’kidlangan dori vositasi bilan bog‘liq holat bugungi kunda hamda professional ta’lim sohasida foydalaniladigan — Yosh toifasiga qarab nashrlar: oshmasligi kerak.
tizimda sifat nazoratining talab darajasida emasligini ko‘rsatdi. “Dok-1 matbaa mahsulotlarining xavfsizligiga qo'yiladigan * 1-4-sinflar;
maks” dori vositasini ishlab chiqargan korxonaga tegishli boshqa dori talablar; * 5-9-sinflar; — 1-4-sinflar uchun adabiyotlarda rangli bo'yoqlar,
vositalari savdosini cheklash bilan muammoni bartaraf etib bo‘lmasligini * 10-11-sinflarga mo'ljallanadi. shriftni belgilash, chizilgan shriftlar, ko'p ustunli terish
barcha yaxshi biladi. Shunday ekan, ushbu muammo misolida inson hayoti — yozuv uchun mo'ljallangan matbaa qo'llanilmaydi.
bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan barcha sohalarda mol-mahsulotlar sifati tizimli mahsulotlariga qo'yiladigan xavfsizlik talablari; — Nashr vazni darsliklar uchun:
nazoratga olinishi lozim. * 1-4-sinflar uchun 300 grammdan; Reglament rasman e’lon qilingan kundan e’tiboran
Jumladan, bevosita dori vositasi bilan bog‘liq holat bo‘lganligi uchun — o'quv nashrlari va qo'shimcha ta’lim uchun 6 oy o'tgach amalga kiritiladi.
ushbu tizimni nazorat qiluvchi O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash nashrlar xavfsizligiga qo'yiladigan talablar;
vazirligi huzuridagi Formatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi huzurida t.me/huquqiyaxborot
bevosita dori vositalari sifatini, samaradorlik darajasini o‘rganuvchi ilmiy- — yozuv uchun matbaa mahsulotlari, o'quv
tadqiqot institutini tashkil etish zarur, deb hisoblayman. Shundagina bugungi nashrlari va qo'shimcha ta’lim nashrlarini qadoqlashga
kundagi kabi salbiy holatlar kuzatilmagan bo‘lardi, nazarimda. Chunki ilmiy doir talablar;
xodimlar dori vositalari sifatini nazorat qilish bilan birga ularning samaradorlik
darajasi borasida ham ilmiy tadqiqotlarni olib borib, aholiga eng sifatli va — matbaa mahsulotini identifikasiyalash,
arzon dorilarni tavsiya qilish imkoniyati yaratilardi. namunalarni tanlash va nazorat qilish uslublari.
Xuddi shunday xorijdan kirib kelayotgan oziq-ovqat mahsulotlari, bolalar
o‘yinchoqlari, kiyim-kechaklarning inson salomatligiga ta’siri, sifatini to‘liq — Reglament foydalanuvchilarning hayoti va
tekshiruvdan o‘tkazib, ilmiy xulosaga asoslangan holda ichki bozorga taqdim sog'lig'ini saqlash, atrof muhitni muhofaza qilish,
etish tizimi ham ilmiy tadqiqot institutlari negizida yaratilsa, yurtimiz aholisining shuningdek, iste’molchilarning chalg'ishiga olib
xavfsizligi ta’minlanardi. Chunki, chetdan kirib kelayotgan mahsulotlarning keluvchi harakatlarning oldini olish maqsadida ishlab
xomashyosi, tarkibidagi moddalar, tovarning sifati, salomatlikka salbiy ta’siri chiqilgan.
bilan bog‘liq ko‘plab muammoli vaziyatlar uchrab turadi. Har bir sohada sifat
va samardorlikni nazorat qilishga ixtisoslashgan ilmiy-tadqiqot institutlarining — Jumladan, umumiy o'rta ta’lim va o'rta maxsus
tashkil qilinishi, bu maskanlarda tadqiqotchi-olimlarning faoliyat yuritishi hamda professional ta’lim uchun o'quv nashrlarida tor
bunday muammolarning bartaraf etishning asosiy yechimi bo‘lardi. yoziladigan shriftlar qo'llash mumkin emas.

Hakim JO‘RAEV — Shuningdek, ta’lim muassasalari uchun matbaa

www.samarkandnews.uz 100 ta maqsad ijrosi yo‘lida 2023-yil 5-yanvar, payshanba,
№ 1 (2462)
2 SAMARQAND
MUROJAATNOMA — FAOLIYATIMIZ Munosabat
UCHUN DASTURILAMAL Yoshlar tarbiyasi ijtimoiy, ma’naviy
2023-yil shahar mahalliy
budjet daromadlari hayotimizning asosiy bo'g'ini, dolzarb vazifa

hamda burchimiz hisoblanadi.

Mamlakatimiz rahbarining Oliy Majlis va xalqimizga

yo'llagan Murojaatnomasida ham ta’lim va tarbiya

qancha bo‘ladi? O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining kengaytirish borasida izchil chora-tadbirlar hal qilishimiz kerak. 2023-yildan tizimini qayta qurish, bu sohaga jahon tan olgan xalqaro
Oliy Majlisga, xalqimizga qilgan olib borilmoqda. O‘z navbatida biz ham maktab ta’limini xalqaro ta’lim tajribalardan keng foydalanish, o'rta va keksa avlod
Xalq deputatlari shahar Kengashining Murojaatnomasini ko‘plab soha vakillari xalq noiblarining vakolatlarini kengaytirish dasturlari asosida butunlay isloh qilish vakillarining hayotiy tajribalarini qo'llash vazifa qilib
navbatdan tashqari yetmish yettinchi qatori men ham fuqaro, ham deputat yo‘lidagi sa’y-harakatlarga labbay, deb boshlanadi. Bunda biz, deputatlar ham belgilandi. Bu muhim harakatdan O'zbekiston “Veteran”
sessiyasi bo‘lib o‘tdi. sifatida katta mamnuniyat bilan tingladim. javob berishimiz lozim. Yurt taqdiriga faol ishtirok etishimiz, jamoatchilikning jangchi faxriy va nogironlar birlashmasi viloyat bo'limi
Sessiyani deputat B. Rahmonov olib bordi. Ko‘pgina yechimini kutayotgan masalalarga daxldor bo‘lib, xalqimizni rozi qilish uchun ta’limga, maktabga, o‘qituvchi va ham chetda qolgani yo'q.
Dastlab shaharning 2023-yilgi mahalliy 2023-yilda yechim topilayotgani qalbimni hammamiz bir yelkadan bosh chiqarib, murabbiylarga bo‘lgan munosabatini
iftixorga to‘ldirdi. ishlashimiz kerak! ijobiy tomonga o‘zgartirishga hissa YOSHLAR
budjetini tasdiqlash to‘g‘risidagi masala ko‘rib qo‘shishimiz, muallimning obro‘yini
Prezidentimiz tomonidan bizning Mamlakatimiz rahbari 2023-yilga

zimmamizga ham bir qator dolzarb “Insonga e’tibor va sifatli ta’lim yili”, oshirishda kamarbasta bo‘lishimiz lozim.

chiqildi. Deputatlar ushbu masalani atroflicha vazifalar yuklanib, ishonch bildirildi. Biz, deb nom berdi. Taraqqiyotning asosiy Bu mamlakatning ertangi kuni uchun TAYANCHMIZ
muhokama qilib, belgilangan ko‘rsatkichlarni deputatlar endilikda Murojaatnomadan negizi bo‘lgan ta’lim sohasida boshlagan o‘zini daxldor, deb biluvchi barchaning
ma’qullashdi. Unga ko‘ra Samarqand shahar o‘rin olgan vazifalarni fidoyilik bilan bajarib, islohotlarimizni davom ettirishimiz, zimmasidagi ulkan va mas’uliyatli

mahalliy budjeti daromadlarining 2023-yildagi ushbu yuksak ishonchni oqlashga harakat ta’lim dargohlariga borib, o‘qituvchi vazifadir.

asosiy prognoz ko‘rsatkichi jami 450 114 316,0 qilamiz. va murabbiylar bilan ko‘proq muloqot Farmon OCHILOV, Faoliyatimiz mobaynida o'sib kelayotgan yosh avlodni
so‘m deb belgilandi. Prezidentimiz o‘rinli qayd etganidek, qilishimiz lozimligi aytildi. O‘z-o‘zidan O‘zLiDeP shahar kengashi raisi, vatanparvarlik, xalqparvarlik ruhida tarbiyalash, ular
ma’lumki, ta’lim sifatini oshirish bo‘yicha Xalq deputatlari shahar Kengashi qalbida keksalarni hurmat qilish, e’zozlash, g'amxo'rlik
Sessiyada ko‘rilgan Xalq deputatlari shahar keyingi yillarda ko‘p vakolatlar Oliy Majlisga, pedagoglar qo‘ygan masalalarni birgalikda ko'rsatish tuyg'usini shakllantirishga alohida e’tibor
Kengashining 2021-yil 30-dekabrdagi VI-51- deputatlarga o‘tkazildi, vakolatlarni yanada kotibiyati mudiri

145-7-107-K/21-sonli “Samarqand shahrining qaratilmoqda. Asosan jamoatchilik asosida faoliyat

2022-yilgi mahalliy budjetini tasdiqlash TA’LIMDAN O‘ZGA NAJOT YO‘Q yuritayotgan, o'z safiga 6200 nafar afg'on urushi
to‘g‘risida”gi qaroriga o‘zgartirish kiritish hamda qatnashchilarini birlashtirgan birlashmamiz faollari tez-tez
shaharda qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan Murojaatnoma bilan tanishgan har Murojaatnomada o‘qituvchilarning ijtimoiy himoyasi davlat muhofazasida yoshlar huzurida bo'lib, tashkil etilayotgan uchrashuvlarda
yerlar uchun yuridik shaxslar hamda mulk bir inson undan o‘ziga xos taassurotga sha’nini, maqomini, qadr-qimmatini bo‘lishi, ularning sha’ni, qadr-qimmatini yoshlar tarbiyasining eng nozik tomonlariga ham e’tibor
huquqi, egalik qilish, foydalanish yoki ijara ega bo‘ldi, o‘rinli xulosalar chiqara oldi, oshirishni Konstitutsiyada belgilash kamsitish, sog’lig’iga putur yetkazish qaratishmoqda. Tarbiyaviy ta’sirni yanada kuchaytirish
huquqlari asosida yer uchastkalariga ega bo‘lgan qalblardagi umid va ishonch ming chandon borasidagi vazifalar partiyamiz a’zolariga va kasbiy-pedagogik faoliyatiga asossiz maqsadida birlashma qoshidagi targ'ibot va tashviqot
jismoniy shaxslarga 2023-yil uchun belgilangan oshdi. Ayniqsa, endigina ishini boshlagan katta quvonch ulashdi. Partiyamiz elektorati ravishda aralashish qonunga muvofiq jinoiy guruhi a’zolari Vatanni asrash, ota-onani cheksiz hurmat
bazaviy soliq stavkasi asosida yer solig‘i yoshlar o‘z faoliyatlari uchun zarur ko‘p ming sonli a’zolari bilan hamfikrlikda javobgarlikka sabab bo‘lishi, o‘qituvchi- qilish, burchga hamisha sodiq qolish singari fazilatlarni
stavkalarini tasdiqlash to‘g‘risidagi masalalar vazifalarni belgilab olish imkoniyatiga ega xalqning orzu va maqsadlari ro‘yobini pedagog xodimlar shaxsiy daxlsizlik chuqur singdirishmoqda.
deputatlar muhokamasidan so‘ng tasdiqlandi. bo‘lishdi. Shaxsan meni quvontirgan jihati Konstitutsiyaning normalarida aks ettirishni huquqiga ega bo‘lishlari belgilab qo‘yilishi
– Murojaatnomada O‘zbekiston “Adolat” maqsad qilgan. Shu yo‘lda O‘zbekiston muhimligi takliflardan o‘rin oldi. Ko'p qirrali faoliyatimizni yanada takomillashtirish,
Sessiyada shuningdek, O‘zbekiston sotsial-demokratik partiyasi saylovoldi Respublikasi Konstitutsiyasining samaradorlikni oshirish maqsadida birlashmamiz
Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil dasturidagi ustuvor masalalar tilga olindi. 41-moddasiga qo‘shimcha ravishda Muhiba BOBOBEKOVA, nodavlat-notijorat tashkilotlari o'rtasida tashkil etilgan
31-martdagi 145-sonli qarori asosida Samarqand o‘qituvchi maqomi to‘g’risida band O‘zbekiston “Adolat” SDP viloyat davlat granti tanlovida qatnashib, g'oliblikni qo'lga kiritdi.
shahar hokimining o‘rinbosari, Oila va xotin-qizlar 2023-yilga “Insonga e’tibor va sifatli kiritish zarurligi borasida ko‘plab Yosh avlodni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash va ularda
bo‘limi boshlig‘i Z.Saidova tomonidan “Ayollar ta’lim yili”, deb nom berilishini o‘ziyoq takliflar bildirildi. Xususan, o‘qituvchi- Kengashi raisi, Vatanga sadoqat tuyg'ularini shakllantirishda faxriylar
daftari” 3-bosqichi ro‘yxatiga kiritilgan ijtimoiy uzoqni o‘ylab bosilayotgan qadam ekanligi pedagoglarning ijtimoiy-iqtisodiy mavqeyi, Xalq deputatlari shahar ishtiroki, deb ataladigan loyihamizdan keng qamrovli
himoya va moddiy yordamlar ko‘rsatilgan xotin- yaqqol namoyon bo‘ldi. Albatta, ta’lim tarbiyaviy tadbirlarni amalga oshirish o'rin olgan. G’olib
qizlarni “Ayollar daftari” ro‘yxatidan chiqarish tizimiga berilayotgan e’tiborni ko‘rib Kengashi deputati sifatida birlashmamizga 50 million so'm grant mablag'i
to‘g‘risidagi, Mahalla fuqarolar yig‘inlarining mamlakatimiz kelajagi porloq ekanligiga ajratildi. Shundan so'ng bu boradagi faoliyatimiz yanada
aniq chegarasi belgilangan sxematik xaritasi ishonch hosil qilish mumkin. Davlatimiz kengaydi va yangi imkoniyatlar yaratildi. Joylarda bo'lib,
va mahalla nomlarini tasdiqlash to‘g‘risidagi, rahbari tomonidan qayd etilganidek, suhbat va uchrashuvlarni jonli, yoshlarbop qilib o'tkazish
shahardagi qabristonlarni nomlash to‘g‘risidagi “Ta’lim sifatini oshirish – Yangi O‘zbekiston choralari ko'rilyapti.
va shahar bandlikka ko‘maklashish markazi taraqqiyotining yakkayu yagona to‘g’ri
direktori I. Sa'dullayevning 2022-yil yakuni yo‘lidir”, darhaqiqat, ushbu soha millat Faoliyatimizda har bir tadbirni tashkil etishdan
bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar to‘g‘risidagi ertasini hal qiladi. Ma’rifatparvar bobomiz avval tadbir o'tkaziladigan joy va uning ishtirokchilari
hisobotlari ko‘rib chiqildi. Abdulla Avloniy “Tarbiya yo hayot, yo qiziqishlarini chuqur o'rganishga harakat qilyapmiz.
mamot, yo najot, yo halokat, yo saodat Masalan, mahallada tadbir uyushtiriladigan bo'lsa
Kun tartibiga kiritilgan masalalar bo‘yicha yo falokat masalasidur”, deya bejiz eng avvalo shu erdagi keksalar va yoshlar o'rtasidagi
Kengashning tegishli qarorlari qabul qilindi. ta’kidlamagan. Chunki, sifatli ta’limsiz, jipslik, o'zaro hamkorlik natijalari ko'rib chiqiladi. Ana
yetuk kadrlarsiz buyuk kelajakni tasavvur shunda tadbirni jonli va ta’sirchan o'tkazishga imkoniyat
Shuning bilan Xalq deputatlari shahar etib bo‘lmaydi. yaratiladi. Davlat granti loyihasiga muvofiq aniq reja
Kengashining navbatdan tashqari yetmish asosida tumanlarda ham tadbirlar o'tkazilmoqda. Rejaga
yettinchi sessiyasi yakunlandi. binoan Ishtixon, Oqdaryo, Toyloq, Urgut, Jomboy,

Samarqand tumanlari hamda Samarqand shahridagi

Mas’uliyat Sud faoliyatida Taklif maktablar, mahallalar yoshlari bilan suhbatlar o'tkazildi.
Suhbat jarayonida yoshlarni qiziqtirgan muammolarga
tegishli tashkilotlar e’tibori qaratilmoqda. Ota-ona

kuchaytirilmoqda oshkoralik joriy etilsa... va keksalarni hurmat qilish, farzandlik burchi haqida
faxriy jangchilarimiz hayotiy misollar asosida chiqishlar
qilishyapti. Bugun dalzarb bo'lib turgan atrof-muhitni

Barcha idora va muassasalarda soati” va devon yig’ilishlarida bu masala Hayotda bir necha bor sudda da’vogar mohiyati keng sharhlanadi. Ko‘rsatuvni muhofaza qilish, ekologik muammolarni hal etish
yuqori organlardan berilgan tez-tez muhokama etilib, muammolarni sifatida qatnashishimga to‘g‘ri kelgan. kuzatar ekansiz, da’vogarning ham, yuzasidan ham amaliy takliflar o'rtaga tashlanmoqda.
topshiriqlar ijrosi ustidan nazorat hal etishning tartib va tamoyillari ishlab javobgarning ham fikri inobatga
tizimi mavjud. chiqilmoqda. Har safar sudda ko‘rilayotgan ish olinishidan ogoh bo‘lasiz. Rejaga muvofiq o'tkazilayotgan tadbirlarimiz
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining jarayonidagi ochiqlik, oshkoralikning faqatgina og'zaki pand-nasihatdan iborat bo'lib
2021-yil 10-fevraldagi “Qonunchilik hujjatlari Nazoratga olingan topshiriqlar ijrosi bu qandaydir qolipga solinganligiga va To‘g‘ri, bu fikrlar shaxsiy qarashlarga qolayotgani yo'q. Tadbirlarda ko'rgazmali vositalar,
ijrosini samarali tashkil etishda davlat tamoyilning asosini tashkil etadi. Nazoratga bu holat ko‘proq qaysidir tomonga mos bo‘lganligi uchun ba’zan amaldagi foto va video materiallardan, hayotiy misollardan
boshqaruvi organlari va mahalliy ijro etuvchi olingan topshiriqlar ijrosi bosh maqsad qilib manfaat keltirishiga guvoh bo‘lganman. qonun talablariga mos kelmasligi foydalanayotganimiz tufayli mavzuni tanlash va keng
hokimiyat organlari rahbarlarining shaxsiy belgilangan. Shuning uchun ham eng muhimi, Bugun amaliyotda qo‘llanilayotgan sud mumkin. Lekin fikringizni erkin bildirish, tushuntirishda muammolar bo'lmayapti. Bu tadbirlar
javobgarligini kuchaytirishga doir qo‘shimcha boshqaruv tizimi, idoralar va tashkilotlarning jarayonlarini siz va biz xohlagandek huquqingizni talab etish uchun bu jonli savol-javob tarzida tashkil etilib, faxriylarimiz o'z
chora-tadbirlar to‘g’risida”gi farmonida bu rahbarlari hamda xodimlari faoliyatida oshkoralik nigohi bilan kuzatish imkoniyati ko‘rsatuv o‘ziga xos minbarga aylangan. hayotiy tajribasi misolida ta’sirchan tarbiyaviy tadbir
boradagi vazifalar aniq belgilab berilgan. “Ushbu jamoa bajaradi, mas’uliyat esa nihoyatda cheklangan. Shuning uchun tashkil etadi. Sobiq “Afg'onchilar” — polkovnik Isomiddin
“Harakatlar strategiyasidan — Taraqqiyot shaxsiy!” tamoyiliga amal qilinmoqda. Aniq ham ko‘pchilikning sud jarayoniga bo‘lgan Xo‘sh, bizda ham ana shunday ko‘rsatuv Ro'ziyev, podpolkovnik Abdurayim Qudratov, oddiy askar
strategiyasi sari” tamoyili asosida amalga natijalarga erishishga ongli ravishda intilish, qarashlari ko‘proq salbiy ma’noga ega, tashkil etish, jarayonni ijtimoiy tarmoqlar Alik Sharikov singari urush olovini boshidan o'tkazgan,
oshirilayotgan islohotlarning zarur siyosiy- ijro mas’uliyatini his etish va ijobiy natijaga deb o‘ylayman. orqali online yoritish mumkin emasmi, jangavor hayotda toblangan quroldoshlarning chiqishlari
huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy va ilmiy-ma’rifiy erishish muhim talab hisoblanadi. deb o‘ylab qolaman. Shunday ko‘rsatuv yoshlarga ayniqsa ma’qul kelmoqda.
asoslari yaratildi. Ushbu hujjatdan o‘rin olgan Rossiya sudlarida shunday oshkoralik tashkil etilsa, tizimda shaffoflik ta’minlanib,
Shunga qaramasdan shahar hokimligi joriy etilganki, har bir sud jarayoni sudyalar va sud jarayonlariga bo‘lgan turli Xalil IBROHIMOV,
va ayrim bo‘lim hamda boshqarmalarda boshidan oxirigacha televidenie orqali salbiy qarashlarga barham berilardi. “Veteran” jangchi faxriy va nogironlar
ko‘rsatiladi, da’vogar va javobgar talablari
o‘tkazilgan tekshirishlar hamda sud qarorining mazmun va Ra’no MAHMUDOVA, birlashmasi viloyat bo'limi raisining
mobaynida ayrim rahbarlar va mehnat faxriysi maslahatchisi

xodimlarning ijro intizomiga Nazorat takomillashyapti

yetarli e’tibor qaratmayotganligi
aniqlandi. Shunisi ajablanarliki,
o‘sha rahbarlarga bu haqda

bir necha bor ogohlantirishlar

berilayotgan bo‘lsa-da, ahvol Hayotimizning biron jabhasi yo‘qki, kadastr o‘rganilib, ijrosi ta’minlandi. tartibda bosqichma-bosqich buzilmoqda.

o‘zgarmasdan qolmoqda. xizmati kirib bormagan bo‘lsin. 2023-yilning 1-yanvaridan boshlab, filialimiz Bugungi kunda 827 ta ana shunday obyektlar

Ularning bu boradagi Ko‘chmas mulklarni hisobga olish, ularni faoliyatida ham jiddiy o‘zgarishlar bo‘lishi to‘liq xatlovdan o‘tkazilib, ularni ko‘chirish ishlari

faoliyatida ijro muddatini huquqiy jihatdan rasmiylashtirish barcha kutilmoqda. Kadastr faoliyati bilan bog‘liq davom etmoqda. Temiryo‘l vogzali ortidagi

7 ta asosiy yo‘nalishdagi 100 ta maqsadning cho‘zib yuborish, yuzaki javob xizmat turlari shu sohaga tegishlidir. Ochiq yer shahardagi barcha jarayonlar bevosita filialimiz “Matonat”, “Maysazor”, “Mehnat”, “Ipak yo‘li”,
qamrab olinishi bilan Yangi O‘zbekistonning qaytarish singari kamchiliklar maydonidan ulkan inshootlargacha, uy-joy va nazorati ostida amalga oshiriladi. Shu yil “Temiryo‘lchilar” va “Baraka” mahallalarida
2022—2026-yillarga mo‘ljallangan taraqqiyot ko‘zga tashlanayapti. Oqibatda bog‘imizdagi dov-daraxtlargacha hujjatlashtirish mobaynida 12,4 ming gektar yer uchastkalarini joylashgan 3 mingga yaqin eski hovlilar o‘rnida
strategiyasi e’lon qilindi va uning ijrosi ustidan muayyan boshqaruv organi, tizimi tobora takomillashib borayotir. Bu borada o‘lchash va ularning elektron xaritalarini yaratish 100 mingdan ortiq aholi yashaydigan 474 ta
iqtisodiyot tarmoqlari, ijtimoiy jamoamiz zimmasiga ham mas’uliyatli vazifalar belgilangan. Bundan tashqari 160 mingta bino ko‘p qavatli zamonaviy uylar barpo etish
soha rivojlanishiga salbiy ta’sir yuklangan. Bino va inshootlarni tegishli tartibda va inshootlarni o‘lchash va elektron bazasini rejalashtirilgan bo‘lib mazkur hududda ham
ko‘rsatmoqda. Nazoratga rasmiylashtirishda belgilangan qonun va tartib- yaratish vazifasi ham oldimizda turibdi. Ma’lumki, xatlov nihoyasiga yetkazildi.
olingan topshiriqlar ijrosiga qoidalarga qat’iy amal qilish talab etiladi. shahar hududining kengayishi munosabati
bunday mas’uliyatsizlik Shahrimizning umumiy yer maydoni 12383 bilan mahalla fuqarolar yig‘inlari soni 215 taga Shaharning Bosh rejasi va batafsil
bilan munosabatda bo‘lish gektarni tashkil etadi. yetdi. Endilikda mahallalar chegaralarini qayta rejalashtirish loyihalari ishlab chiqilmoqda. Taklif
boshqaruv va ijro organlarida belgilash choralari ko‘rilmoqda. loyihalariga muvofiq Farhod qo‘rg‘oni, “Shirin”
o‘zaro ishonch va vazifa 2022-yilning 1-noyabr holatiga ko‘ra mahallasi hududidagi 2 mingdan ortiq turar joy
ijrosiga bo‘lgan mas’uliyatning shahardagi ko‘chmas mulklar soni 159981 tadan Shahrimizda yirik xalqaro anjumanlar va noturarjoy inshootlari xatlovdan o‘tkazildi.
susayishiga sabab bo‘lmoqda. Eng muhimi, iborat. Ularning 75427 tasi yakka tartibdagi o‘tkazilishi munosabati bilan ko‘chalarni Ayni paytda ularni ko‘chirish bilan bog‘liq
bunday kamchiliklarni o‘z vaqtida aniqlash, turar joylar, 70972 tasi ko‘p qavatli uylardagi ta’mirlash va kengaytirish bilan bog‘liq ishlar hujjatlar tayyorlanmoqda. Bundan tashqari,
oldini olish, qayta takrorlanmaslik choralarini xonadonlar, 13439 tasi noturar joy obyektlaridir. yo‘lga qo‘yilgan. Hozirga qadar Bo‘stonsaroy M-37 xalqaro avtomobil yo‘lidan Gagarin ko‘chasi
ko‘rish bilan bog‘liq chora-tadbirlar ishlab Bundan tashqari, 143 ta ochiq yer uchastkasi va Mirzo Ulug‘bek ko‘chalari kesishmasidan orqali Samarqand tumanidagi Xoja Ahror Vali

nazorat o‘rnatilgan. chiqilib, muammoga barham berilmoqda. ham mavjud. O‘tgan yilning yanvar—noyabr Samarqand xalqaro aeroportiga qadar davom majmuasiga chiqish uchun yangi zamonaviy

Ushbu strategiya mamlakat taraqiyotining Topshiriqlarning ijrosi “gorizontal” va oylari mobaynida jamoamiz tomonidan 731 etadigan Bo‘stonsaroy ko‘chasi qayta qurilib, ko‘cha va ko‘priklar qurilishi munosabati bilan

muhim asoslarini o‘zida qamrab olgan. “vertikal” nazorat mexanizmi asosida ta ipoteka shartnomalari davlat ro‘yxatidan avtomobil harakati 8 qatorli tarzda tashkil etildi. ushbu hududdan ko‘chirilishi mo‘ljallanayotgan

Mamlakatimiz rahbari tomonidan barcha tashkil etilishi rahbarlar va xodimlarning o‘tkazildi. 7302 ta ko‘chmas mulk obyektiga Bunday o‘zgarishlar, Usta Umar Jo‘raqulov, bino va inshootlar xatlovdan o‘tkazilib, ro‘yxati

boshqaruv organlariga belgilangan vazifalarni mas’uliyatsizlik, o‘zining to‘g’ridan-to‘g’ri kadastr yig‘ma jildlari va pasporti berish Oydin yo‘l, Gulobod, Afrosiyob ko‘chalarida keng shakllantirildi.

tizimli ravishda amalga oshirish bo‘yicha vazifalarini bajarishga yuzaki munosabatda yuzasidan davlat xizmatlari ko‘rsatildi. miqyosda amalga oshirildi. Shaharda qurilish, obodonlashtirish ishlari

ko‘plab qaror va farmonlar qabul qilinishi bo‘lishning har qanday ko‘rinishiga barham Jismoniy va yuridik shaxslar bilan ishlash Aeroport chegarasida joylashgan va parvoz ko‘lami kengayar ekan faoliyatimizda ham har

natijasida boshqaruv organlari mutasaddilari bermoqda. tizimini yanada takomillashtirish yuzasidan xavfsizligi talablariga javob bermaydigan shahar bir yangilik yangi bosqichni boshlab bermoqda.

mas’uliyati yanada kuchaytirildi. Bu borada O. MAHMUDOV, murojaatlarning turli forma va usullaridan qiyofasini buzib turgan, zamonaviy arxitektura H. ABJALOV,
shahar hokimligi tomonidan ham maxsus shahar hokimligi ijro intizomi keng foydalanilmoqda. O‘tgan yili jami 2980 talablariga to‘g‘ri kelmaydigan dala hovli, turar Davlat kadastrlar palatasi viloyat
dastur asosida ish olib borilmoqda. “Hokimlik nazorati bo‘yicha bosh mutaxassis ta murojaat kelib tushdi. Ularning barchasi va noturar joylar — bino-inshootlar belgilangan boshqarmasining shahar filiali boshlig‘i

2023-yil 5-yanvar, payshanba, O‘z dinidan yuz o‘girayotganlar ham bor www.samarkandnews.uz
№ 1 (2462)
S 3AMARQAND
“JO‘RALARIM MUJIK”DAN NOQONUNIY majburiyatlarini bajaruvchi tashkilot
bilan tuzilgan shartnomaga binoan “OZOD DABBA”

foydalanishlari mumkin. A (Hajviya)
ssalomalaykum, muhtaram teletomoshabinlar,
FOYDALANGAN XONANDA JARIMAGA TORTILDI Asarni barchaning e’tiboriga “Ozod dabba” tok-shousida siz bilan yana Jonli Jondor,
yetkazish, uni omma oldida ijro etish, qarsaklaringiz! Bugungi qahramonimiz Kapatepa shtatining
meri G‘unon Do'nan, siz uni ekranlaringizda ko'rib turibsiz,
Samarqandlik xonanda B.Nar­ mualliflik huquqlari buzilganligini bildirib, mansub bo‘lib, mazkur asarga nisbatan tarjima qilish muallifning asardan lekin ma’lum texnik sabablarga ko'ra ovoz eshitilmayapti,
ziqulov mualliflik huquqini buzish, ushbu holat yuzasidan javobgar shaxsga mutlaq mulkiy va shaxsiy nomulkiy foydalanishi mumkin bo‘lgan mutlaq shunday bo'lsa ham, sim orqali muloqotimizni boshlashga
ya’ni badiiy asarlardan qonunga nisbatan tegishli chora ko‘rish to‘g‘risidagi huquqlar unga tegishliligi ma’lum bo‘ldi. huquqlar sirasiga kiradi. Unga ko‘ra, fuqaro harakat qilamiz.
xilof ravishda foydalanish, xuddi murojaatida bayon qilingan. B.Narziqulov mazkur harakatlari bilan — Assalomalaykum, G‘unon Do'nanovich, bizni yaxshi
shu­ning­dek, asarlarning kontrafakt Vaholanki, O‘zbekiston Respublikasi belgilangan talablarni buzgan. eshityapsizmi?
nusxalarini takrorlash, tarqatish, Ma’lum bo‘lishicha, I.Nurimovning “Mualliflik huquqlari va turdosh huquqlar — ...
muallifligidagi “Jo‘ralarim mujik” nomli to‘g‘risidagi”gi qonunining 61-moddasiga Viloyat adliya boshqarmasi tomonidan — Assalomalaykum, G‘unon Do'nanovich, siz “Ozod
dabba” ko'rsatuvining jonli efiridasiz, gapiring!
asarlarning yoki turdosh huquqlar she’ridan fuqaro B.Narziqulov asar ko‘ra, muallif asardan har qanday shaklda ma’muriy bayonnoma rasmiylashtirilishi — Assalomalaykum, ha, yaxshi eshitayapman!
— O'zingizga ma’lum, keyingi paytlarda ba’zi bir
obyektlarining nusxalarida ularning muallifidan rozilik olmasdan foydalangan. va har qanday usulda foydalanishda mutlaq natijasida Jinoyat ishlari bo‘yicha telekanallarda behayo filmlar, porno ko'rsatuvlar ko'payib
ketdi. Hatto allaqaysi bir teatrda aktyorlar yarim-yalang'och
tayyorlovchilari haqida, ularni Qolaversa, hech qanday kelishuvsiz huquqlarga ega. Yuridik va jismoniy shahar sudi fuqaro B.Narziqulovni holda rol ijro qilishayotgan emish. Shu haqda fikringizni
bilmoqchi edik?
ishlab chiqarish joylari to‘g‘risidagi mazkur she’rni tojik tiliga muallifning shaxslar, ushbu qonunda ko‘rsatilganidan O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy — Yana bir marta assalomalaykum. Endi bu haqda
gapiradigan bo'lsam, biz bu ko'rsatuvlarni jon-dilimizdan
axborotni ko‘rsatishda ifodalangan roziligisiz tarjima qilgan hamda muallif tashqari hollarda, asardan faqat huquq javobgarlik to‘g‘risidagi Kodeksining yaxshi ko'ramiz, mabodo mizg'ib qoladigan bo'lsam,
yangangiz qo'ymay turg'izib oladi, bolalardan tortib to'rt
huquqbuzarlikni sodir qilgan. tomonidan yaratilgan kompozitsiyadan egasi yoki boshqa vakolatli shaxs bilan 177-1-moddasining birinchi qismida yashar nevaramgacha og'zini ochib, angrayib tomosha
qiladi. Mening fikrimcha, bunday ko'rsatuvlarni ko'paytirish
V i l o ya t a d l i ya b o s h q a r m a s i g a ham foydalangan holda omma oldida ijro tuzilgan shartnomaga binoan, jumladan, nazarda tutilgan huquqbuzarlikni sodir kerak, toki hech bir inson bundan bebahra qolmasin.
Chunki, bu hayotimizning mazmuni hisoblanadi.
O‘zbekiston Respublikasi Mualliflik va etib kelgan. mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda etgan, deb topib, BHMning 2 baravari — Ihm-ihm, G‘alati javob berdingizku, xay mayli, so'z
erkinligi, demokratiyaga qanday qaraysiz?
turdosh huquqlarni himoya qilish jamiyati Viloyat adliya boshqarmasi tomonidan boshqaruvchi tashkilotlar bilan tuzilgan mifdorida jarima jazosi tayinladi. — Bu haqda fikrim qat’iy. Bizning ota-bobolarimiz bunday
ko'rinishlarga nafrat bilan qaragan, bolalarimizni ham
raisi M.Sabitovning mazkur jamiyat murojaatni o‘rganish jarayonida “Jo‘ralarim shartnomaga binoan, ular bo‘lmagan Viloyat adliya boshqarmasi bundan asrashimiz kerak. Iloji bo'lsa, alohida qonun qabul
qilib, shu ish bilan shug'ullanadiganlarning barchasini jinoiy
a’zosi hisoblangan fuqaro I.Nurimovning mujik” nomli she’r I.Nurimov qalamiga taqdirda, bu tashkilotlarning vazifalari va Jamoatchilik bilan aloqalar bo‘limi javobgarlikka tortish kerak. Teatr, istirohat bog'i singari
jamoatchilik joylarida shunday voqealar sodir bo'ladigan
УСУЛҲОИ ПЕШГИРӢ ВA Yangi yildan tibbiyot bo'lsa, bunaqa odamlarning yuziga qorakuya surkab, el
ТAБОБAТИ ЗУКОМ(ГРИПП) sohasida nimalar o‘zgaradi? ichida sazoyi qilish lozim. Toki bu boshqalarga ibrat bo'lsin,
bunday noma’qulchiliklar qayta takrorlanmasin.
Ҳар сол баробари пастшавии ҳарорати ҳаво моро Bu yil 1-yanvardan bolalar, topshiruvchi) donorlar va ularning belgilanadi. — G‘unon Do'nanovich uyqudan chap yonlari bilan
бемории зуком (грипп) ба ташвиш меорад. Мо чӣ тавр homilador va tug‘ish yoshidagi yaqin qarindoshlari (ota-onalari, Immun donorlarga o‘tkazilgan turganga o'xshaydilar, savollarimizga telba-teskari javob
бояд фаҳмем, ки ба бемории зуком гирифтор шудайем? ayollarni yanada sifatli tibbiy turmush o‘rtog‘i, farzandlari, aka-uka qaytarayaptilar. Shunga qaramasdan, muloqotimizni davom
Бар зидди ин беморӣ эм кардан фоидае дорад? Роҳи xizmat bilan to‘liq qamrab olish va opa-singillari, turmush o‘rtog‘ining immunizatsiya va topshirilgan ettiramiz. O'zingiz bilasiz, jinoyatchilik va korrupsiya
самараноктарини табобати ин беморӣ кадом аст? Мо uchun «tibbiyot brigadalari» ota-onalari) statsionar davolanish plazmasi uchun haq to‘lash miqdori jamiyatni yemiradigan asosiy illatlardan biri. Shunga
кӯшиш кардем, ки ба ин гуна саволҳо ҷавоб ёбем ва tarkibiga qo‘shimcha 4 900 ta jarayonida, zarurat tug‘ilganda, qon mehnatga haq to‘lashning eng kam munosabatingiz qanday?
бо шифокори тоифаи олӣ, доцент Aбдулло ЮСУФОВ o‘rta tibbiyot xodimi (pediatriya va uning tarkibiy qismlari bilan bepul miqdori oshirilishi darajasi doirasida — Faxr bilan aytishim kerak, shaxsan men o'zim shu
ҳамсӯҳбат шудем. hamshirasi va doya) shtati ta’minlanadi. mutanosib ravishda indeksatsiya qilib ishning boshida turib, oddiy fuqarodan tortib, barcha
— Зуком якбора сар мешавад: дар давоми чанд соат дар ajratiladi. boriladi. rahbarlargacha shart-sharoit yaratib berganman. Bu bizning
бемор баъзе нишонаҳо, чун баланд шудани табларза, сулфа Donorlarni bepul ovqat bilan kundalik hayotimiz. Men hatto bolalarimni ham shunga
(одатан сулфаи хушк), дарди сар, дарди мушакҳо ва буғумҳо, «O‘zbekiston Respublikasi ta’minlash bo‘yicha xarajatlarning Shoshilinch holatlarda donor o'rgatayapman. Mahalla oqsoqollari, rahbarlarimiz ayniqsa
беҳолӣ, дарди гулӯ ва оби бинӣ пайдо мешаванд. Aммо таб­ faxriy donori» ko‘krak nishoni qiymati respublika bo‘yicha bir xil qonining tarkibiy qismlarini tashish bu jabhada faollik ko'rsatib, boshqalarga o'rnak bo'lmoqdalar.
ларзаи баланд ва ногаҳонӣ аломатҳои классикии ин беморӣ bilan taqdirlangan shaxslarga — mehnatga haq to‘lash eng kam uchun tez tibbiy yordam xizmatidan Lo'nda qilib aytganda biz shusiz yashayolmaymiz.
мебошанд. Бо ибораи дигар гӯем, агар кас якчанд рӯз худро biryo‘la beriladigan pul mukofoti miqdorining 3 foizi (27 ming 600 so‘m) foydalanishga ruxsat beriladi. — Nima deyotganingizga hisob berayapsizmi o'zi, G‘unon
бемор ҳис кунаду баъд “афтад”, пас ин зуком нест, балки си­ summasi BHMning 5 baravaridan 15 Do'nanovich? Sizning gaplaringizni butun mamlakat tinglab,
рояти шадиди вируси репираторӣ, яъне дарди гулӯ аст. Aксари baravarigacha (1,5 mln.dan 4,5 mln O‘zА tomosha qilib turibdi, nahotki vakillik organlari, deputatlar
одамон дар давоми як ҳафта бетабобат шифо меёбанд. Aммо so‘mgacha) oshiriladi. indamay qo'l qovushtirib o'tirishgan bo'lsa?
барои баъзе гурӯҳҳое, ки ба ин беморӣ дучор шудаанд, он ваз­ — Bu haqiqatan ham fojea. Menga qolsa, bunday
нин гузаштанаш, ҳатто ба марг расониданаш ҳам мумкин аст. Shuningdek, ko‘krak nishoni bilan jinoyatchi va korrupsiyalashgan elementlarni bitta
— Ба ин гурӯҳ кадом тоифаи беморон дохил мешаванд? taqdirlangan shaxslar uchun qulay qoldirmay, umrbod qamoq jazosiga hukm qilgan bo'lardim.
— Ба ин гурӯҳ: bo‘lgan vaqtda yillik asosiy mehnat Ularning foydasidan ko'ra zarari ko'proq. Yelka masalasiga
— кӯдакони то дусола; ta’tiliga chiqish imkoniyati yaratiladi. keladigan bo'lsak, o'ng yelkam shamollagani uchun kecha
— пиронсолони синнашон аз 65 боло; chap yelka bilan yotib turishga majbur bo'ldim...
— занҳои ҳомиладор; Shahar jamoat transportining — Xo'p mayli, tadbirkorlik va kichik biznes sohasi
— одамони ҳамаи синну сол, ки аз бемориҳои дил, шуш, barcha turlaridan (yo‘nalishli va qanday?
гурда, ҷигар, хун, инчунин диабети қанд азият мекашанд; yo‘nalishsiz taksilardan tashqari) — Mening xalqdan yashiradigan hech bir gapim yo'q.
— беморони синдроми норасоии иммунитет (масалан, bepul foydalanish, davlat sanatoriy- Aytgan gaplarim uchun hamisha o'zimga ham, boshqalarga
шахсони мубталои ОИВ) дошта шомил мешаванд. kurortlarida davolanish uchun ham hisob berib kelganman. Aynan vakillik organlari va
— Роҳҳои сирояти ин беморӣ чӣ хел аст? yo‘llanmalarni navbatsiz olishi mumkin deputatlar qo'l qovushtirib o'tirmasdan, ularni tag-tomiri
— Вирус тавассути қатраҳои ҳаво ба осонӣ аз як кас ба bo‘ladi. bilan quritib yuborishga harakat qilmoqdalar. Chunki,
каси дигар сироят мекунад. Aз ин рӯ, он дар мактабҳо, кӯда­ bunday yot elementlarga safimizda o'rin yo'q!
кистон, идораву ташкилотҳо ва дигар ҷойҳои серодам зуд Doimiy (yiliga kamida 3 marta qon — E-e, qanaqa odamsiz, nimalar deb valdirayapsiz,
паҳн мешавад. Aксар вақт ин беморӣ ба воситаи сулфа ё акса bu jonli efir, ertaga sizni deb baloga qolib ketaman.
задану фишурдани дасти бемор мегузарад. Бинобар ин, чораҳои Ogohlik — davr talabi Sizlarda parranda grippi epidemiyasi tarqalgan emish,
асосии пешгирии паҳншавии ин беморӣ пӯшидани ниқоб ва shu rostmi?
мунтазам бо собун шустани дастҳо мебошад. Бояд гуфт, ки MISSIONERLAR G‘IMIRLAB QOLDI — Ta’bir joyiz bo'lsa, men buni ijobiy ma’nodagi kasallik,
даври ниҳонии бемории сироятӣ (вақти муомила бо шахси deb atagan bo'lardim, bu kasallikni hozir hammaga
бемор ва пайдоиши аломатҳо) ду рӯз аст. Missionerlik — qonunlarimiz orqali taqiqlangan harakat. uyushtirish). yuqtirishga harakat qilayapmiz. Uning tarqalishiga to'siq
— Ғайр аз пӯшидани ниқоб боз кадом роҳҳои пешгирии Lekin shunga qaramay vaqti-vaqti bilan missionerlar o‘z 3. Mahalliy xalq tilida o‘sha xalqning urf-odatlarini bo'ladigan barcha g'ovlarni olib tashlayapmiz.
паҳншавии бемориро тавсия медиҳед? g‘arazli maqsadlarini amalga oshirishga urinadilar. Eng — Giyohvandlik va narkomaniya masalalari bo'yicha
— Якчанд роҳҳои пешгирии бемории зуком вуҷуд дорад. yomoni, ommaviy axborot vositalarida ularning qo‘lga hisobga olgan holda, sifatli, rangli, rasmli xristian da’vat to'xtalsangiz?
Чӣ хеле ки дар боло гуфтем, аз мулоқот бо одамони бемор olingani, bu qilmishlari uchun jazolangani va televideniye kitobchalarini bepul tarqatish. Ko‘pincha bu kitoblar — Bu jonli efir bo'lgani uchun sizga to'g'risini aytishim
худдорӣ кардан; orqali uzr so‘rashganini ko‘rmadik. Qur’on oyatlari bilan “bezaladi”. kerak, ahvol kutilganidan ham ancha jiddiy. Shuning uchun
— агар худро каме беҳол ҳис намоед, ба кор наравед; aholiga bir martalik bepul shprislar tarqatayapmiz, ularni
— пас аз раҳо ёфтан аз беморӣ ва аз байн рафтани ало­ Bir tanishimiz aytib qoldi: “Taksida 8 ming so‘mlik 4. Xristianlikni targ‘ib qiluvchi gazeta-jurnallar ukol olishga majbur qilayapmiz. Burun orqali hidlash uchun
матҳои беморӣ низ боз як рӯзи дигар дар хона бимонед; joyga bordim va haydovchiga 10 ming so‘m uzatdim. Ikki chiqarish. alohida fond tashkil etganmiz, xohlagan fuqaro istagan
— агар бемор бошед, то ҳадди имкон аз мулоқот бо одамони ming so‘m qaytim o‘rniga taksi haydovchisi ikkita taqvim paytda alohida xonada ukol olib, hidlab, hech narsani
солим худдорӣ намойед; tutqazdi. Men oddiy taqvim, deb o‘yladim. Shundayam 5. Sport musobaqalari, ko‘rgazmalar uyushtirish va ko'rmaganday ketaverishi mumkin.
— ҳангоми акса ва сулфидан ҳатман бинӣ ва даҳони худро “menga keragi yo‘q buning, ko‘chada katta taqvim qatnashuvchilarga bukletlar va hadyalar ulashish. — Rafiqangizga sadoqatli bo'lsangiz kerak?
бо дастрӯмол ё рӯмолчаи якдафъаина пӯшед; ko‘tarib yurmayman-ku?” dedim. U ikki ming so‘m qaytim — Ko'rgani ko'zim yo'q! Barcha ko'ngilsizliklar va
— дастонатонро зуд-зуд бо собун шӯед. berdi, shu bilan birga taqvim o‘zimda qolaverishini aytdi. 6. Musulmon o‘lkalarga turli (masalan, hamshira, jinoyatlar shundan kelib chiqadi. Avval kuchingni so'rib
— ба чашм, бинӣ ва даҳон даст нарасонед, алалхусус дар Tabiiyki, men ko‘nmadim. “U Xudoning ismi yozilgan, tarbiyachi) nomlar ostida missioner kadrlar jo‘natish. oladi, keyin pulingni qoqlaydi, undan keyin esa seni o'z
ҷойҳои ҷамоатӣ. qaytarmang! Xudoning nomi ulug‘dir!”, dedi sirli kulib. izmiga olib, jinoyat yo'liga boshlaydi. Shuni deb o'g'rilik
Усули аз ҳама самараноки пешгирӣ емкунӣ мебошад. Вак­ Qarasam, chiroyli suratli taqvimda xristianlarning 7. Ingliz tilini, kompyuterni o‘rgatish niqobi ostida qilasan, davlat mulkini o'marasan, jinnixonada davolanasan,
синаи зуком самаранок ва бехатар аст. Ин усул зиёда аз 60 сол “Injil”idan qanaqadir iqtibos keltirilgan ekan: “Egam missionerlik kutubxonalarini, klublarini tashkil etish. turmaga tushasan, oxir-oqibat xor-zorlikda o'lib ketasan!
боз дар бисёр мамлакатҳо истифода мешавад. Дар ҷамъият senga baraka bersin! Seni o‘z panohida asrasin! Egam Shuning uchun sog'lom turmush tarzi tarafdori bo'lgan
гурӯҳҳои аҳолӣ вуҷуд доранд, ки бояд эм карда шаванд. Ба senga ochiq yuz bilan boqsin! Senga iltifot qilsin! Egam 8. O‘z saflariga qo‘shilganlarni moddiy rag‘batlantirish, har bir inson bunday qaramlikka “Yo'q!” deya qat’iy javob
ин гурӯҳ занони ҳомиладор, кӯдакони аз 6 моҳа то 4-сола, senga nazarini solsin! Senga tinchlik ato etsin!”, deb ularni chet ellarga jo‘natish, ish bilan ta’minlash. berishi kerak.
пиронсолон (синнашон аз 65-сола калон), шахсони гирифтори yozilgan va “Injil”ning qaysi bobidan olingani yozib — Kotibangiz chiroyligina ekan...
бемориҳои музмин ва кормандони соҳаи тандурустӣ дохил qo‘yilgandi... Nima qilishga ham hayron bo‘lib qoldim. 9. O‘z yurtlariga kelgan sayohatchilarni ham nazardan — Men uni juda sevaman. Boshqaga qayrilib boqqim
мешаванд. chetda qoldirmaslik va hokazo. kelmaydi. Men bu aziz inson bilan kecha-yu-kunduz
— Оё ҳолатҳои имконнопазирии емкунӣ низ вуҷуд до- Missionerlik harakatiga qarshi kurashish huquqni birga bo'lsam, deyman. Lekin o'zingiz bilasiz, ish, majlis,
ранд? muhofaza qilish idoralarining ishi. Lekin biz ham Ko‘rib turganingizdek, missionerlarda g‘oya har qanday ulfatchilik shunchalik ko'payib ketadiki, ba’zan haftalab
— Aлбатта, ҳастанд, аммо ниҳоят кам аст. Дар ин ҷода, shu jamiyatning vakili sifatida o‘z qarashlarimizni, vositani oqlaydi. Ushbu nayranglar ta’siri ostida har bir ko'risholmaymiz. Shunda ham sevgilim uchun vaqt ajratib,
кӯдакони аз 6 моҳа хурд, онҳое, ки ба ваксинаҳои қаблӣ ре­ e’tirozlarimizni ifoda etishimiz kerak, albatta. kishida uchta holat kuzatiladi: 15 minutga kelib ketaman.
аксияҳои шадиди аллергӣ доранд ва монанди инҳоро гуфтан — Ma’naviyat haqidagi tassavuringiz chakki emas ekan.
мумкин аст. Bir vaqtlar missionerlik davlatlararo urushlar 1. Targ‘ib qilinayotgan o‘zga dinni qabul qiladi. — Albatta, yuksak ma’naviyatli har bir inson shunday
— Бемориро бояд чӣ тарз зуд ва самарабахш табобат paytida mustamlakachi imperiyalarni barpo etish va 2. Ba’zi hollarda o‘zga dinni ham haq yo‘lda, deb yo'l tutishi kerak deb o'ylayman. Chexov aytganiday insonda
кард? mustahkamlashda mafkuraviy hujum qurollaridan o‘ylay boshlaydi. hamma narsa go'zal bo'lishi kerak. Uyi, ishxonasi, kotibasi
— Дар аксар ҳолатҳо табобати махсус талаб карда наме­ biri sifatida ishlatilgan. Missionerlar maxfiy ravishda 3. Ba’zi hollarda esa o‘z diniga bo‘lgan sadoqati yo‘qola ham...
шавад. Нӯшидани оби ҷӯш ва истеъмоли хӯрокҳои обдор хуш­ Osiyo xalqlarini zabt etishda qatnashgan va hozirda boshlaydi. — Odam emas ekansiz!
кшавии организмро пешгирӣ мекунад ва ин ҳангоми табобати bu nayranglar o‘zgacha usulda davom etmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik Palatasi — Buni o'zim ham his qilaman, shuning uchun
беморӣ муҳим аст. Чораву тадбирҳои дигар-доруҳое мебошанд, 1962-1965-yillari II Vatikan soborida missionerlik tomonidan 2021-yil 4-mayda qabul qilingan, Senat saflarimizni yanada kengaytirishga harakat qilayapman.
ки барои сабуксозии даври гузариши беморӣ (ба меъёр овардани masalalari muhokama qilinib, u haqida tegishli qonun tomonidan 2021-yil 26-iyunda ma’qullangan “Vijdon — Jonli efirniyam rasvo qilding, yaramas! Aziz muxlislar,
ҳарорати бадан) истифода мешаванд. Дорувориҳои зиддивирусӣ tasdiqlangan. erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston siz “Ozod dabba” tok-shousini tomosha qildingiz, uni Jonsiz
мавҷуданд, аммо онро танҳо бо пешниҳоди шифокор гирифтан Respublikasi qonunida missionerlik haqida aniq ta’rif Jondor olib bordi. Padaringga la’nat, G‘unon Do'nan!
мувофиқи мақсад аст. Самаранокии табобат пас аз намоён шу­ Hozirda missionerlik “tabshir” (bashorat berish), berilgan va uning taqiqlangani ochiq yozilgan.
дани аломатҳои беморӣ дар 48 соати аввали оғози табобат ба “tansir” (nasroniylashtirish) kabi nomlar bilan ataladi. Nurulloh OSTON
даст меояд. Бояд дар хотир нигоҳ дошт, ки аз табобати беморӣ Ammo ular asl faoliyatlarini niqoblash uchun turfa va Globallashuv jarayonida, iqtisodiy inqiroz davrida
дида, пешгирии он самараноктар аст. Зеро, беҳуда нагуфтаанд, ки chiroyli nomlardan foydalanadi. Masalan, o‘z saflariga dunyoda gegemonlik qilishga intilish tobora kuchaymoqda.
илоҷи воқеа пеш аз вуқӯъ аст. Бинобар ин, ҳар як кас ба гигиенаи qo‘shilganlarga har xil ilohiy sifatlar berib (“Xudoning Bir necha asr oldin koloniyalashtirish xristianlikning
тиббӣ риоя карданаш лозим аст. Aз модарон хоҳиш мекардам, o‘g‘li”, “Muqaddas Ruh bilan so‘zlashuvchilar” kabi), shioriga aylangan bo‘lsa, hozirda “jahonga kirib
ки ба фарзандонашон аз хурдсолӣ риояи гигиенаро омӯзанд. o‘zgalardan ajralib turishlariga urinishadi. borish”, aynan missionerlik harakatlari oqibatida tobora
Тарзи риояи онро бо амалҳои худ нишон диҳанд. kuchayayotganligi namoyon bo‘lmoqda. Axborot-tahliliy
Ular ataylab Islom ahkomlarini buzib ko‘rsatish, Qur’on tadqiqotlar natijalari missionerlarning tobora kuchayib
Мусоҳиб Дилафрӯз ОБЛОҚУЛОВA. oyatlarini bir-biriga teskari qo‘yish, payg‘ambarimiz borayotganini ko‘rsatib turibdi.
hadislarini noto‘g‘ri talqin qilish kabi jirkanch usullarni
qo‘llashadi. Insonlarning diniy savodxonligi yetarli Javobgarlik masalasi qanday bo‘ladi? Jinoyat kodeksiga
emasligidan juda unumli foydalanadilar. muvofiq, bir konfessiyaga mansub dindorlarni boshqasiga
kiritishga qaratilgan xatti-harakatlar (prozelitizm) va
Maqsadlari yo‘lida hech qanday vositani ayamaydilar, boshqa missionerlik faoliyati, shunday harakatlar uchun
usul-nayranglari doimo o‘zgarib, takomillashib boradi. ma’muriy jazo qo‘llanilganidan keyin sodir etilgan bo‘lsa
Mana, ulardan bir nechtasi: — bazaviy hisoblash miqdorining ellik baravaridan yuz
baravarigacha miqdorda jarima yoki uch yuz oltmish
1. Insoniy yordamlar ko‘rsatish. Bunga, albatta, soatgacha majburiy jamoat ishlari yoki bir yildan uch
moddiy yordamlar (tibbiyot, oziq-ovqat) va so‘zsiz “ruhiy” yilgacha ozodlikni cheklash yoxud uch yilgacha ozodlikdan
yordamlar kiradi. mahrum qilish bilan jazolanadi.

2. Jamiyat axloqini buzish (barlar, diskotekalar, tungi Xo‘sh, nima qilish kerak? Agar missionerlarga duch
klublar tashkil etish va ularda ommaviy axloqsizliklar kelib qolsangiz, qanday yo‘l tutish kerak? Buning javobi
oddiy, darhol 102 raqamiga qo‘ng‘iroq qilib, ichki ishlar
organlariga og‘zaki murojaat qilish lozim. Bu nafaqat
musulmonlik, balki fuqarolik burchingiz ham hisoblanadi.

Ahmad ALI tayyorladi.

4 S AMARQANDwww.samarkandnews.uz Yuksalayotgan sport 2023-yil 5-yanvar, payshanba,
№ 1 (2462)

MAHMUDXO'JA BЕHBUDIY HAQIQATI

Bu ma’naviy xazinani qancha ko'p o'rgansak, bugungi kunda ham bizni izlanishlar olib bordi. Uning nazdida, o'zbek xotimadan iborat.
tashvishga solayotgan ko'p savollarga javob topamiz. Bu bebaho boylikni xalqi madaniyati va ma’rifatini rivojlantirish, Ushbu fasllarda muallifning keyingi 15
qancha faol targ'ib etsak, xalqimiz, ayniqsa, yoshlarimiz bugungi tinch va mustaqillik ruhini targ'ib qilish uchun
erkin hayotning qadrini anglab yetadi. Mahmudxo'ja Behbudiy millatga havo bilan yil davomidagi samarali izlanishlari, XIX
suv kabi zarur edi. asr oxiri — XX asr boshlarida Turkistondagi
Shavkat MIRZIYOЕV, ijtimoiy, madaniy hayot, jadidchilik harakati,
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Poyon domla Behbudiy merosiga qiziqib, xususan, Behbudiyning hayoti va faoliyati,
2006—2011-yillarda Qashqadaryo viloyati o'limi mavzulari aniq dalillar asosida mufassal
Turkiston jadidlari merosini o'rganish undagandi. Allomaning qatl etilishi haqida va tumanlari arxivlarida tinimsiz ishladi. yoritilgan. an-Nasafiy marqabi yonida joylashgandi.
sho'rolar tuzumi davrida taqiqlangan edi. 1919-yil 25-martdan to 2010-yilgacha turli Xususan, viloyat davlat arxividagi 172-fondni 1926—1936-yillarda ziyoratgohga aylangan
XX asrning 80-yillari oxirlarida bu sohaga qo'l taxmin va farazlar mavjud edi. topib, yaqindan tanishdi va qator maqolalar Kitobda ta’kidlanganidek, Mahmudxo'ja edi. 1937-yil bahorida Behbudiy qabri ustidagi
urila boshlangan. Yurtimiz mustaqilligidan yozdi. Uning “O'zbekiston adabiyoti va san’ati” Behbudiy haqiqatiga yetishish nihoyatda ayvon va devorlar buzilgan va alloma qabri
so'ng jadid ma’rifatparvarlari, xususan, Behbudiyshunos olimlar asarlarida va gazetasida chop etilgan “Behbudiyning mashaqqatli, bardavom ish bo'lib, vaqt ham unutilgan. Mazkur fikrlarni P.Ravshanov
ularning yetakchisi Mahmudxo'ja Behbudiy milliy qomusimizda allomaning so'nggi so'nggi kunlari”, “Behbudiyning so'nggi o'tgan sari yo'ldagi jumboqlar, chigalliklar qarshilik qariyalardan surishtirib, qator
(1875—1919) hayoti, faoliyati va merosini kunlari haqida bir xil, ya’ni quyidagicha manzili” maqolalari o'z vaqtida ziyolilar o'z yechimini topib boradi. Toshkent, aniqliklar kiritganki, bu risolada ham batafsil
o'rganishga qiziqish yanada kuchaydi. Buyuk mulohaza yuritiladi: “1919-yilning erta o'rtasida kuchli aks sado bergan edi. Samarqand va boshqa yirik shaharlardagi bayon etilgan.
alloma merosi haqida ko'plab kitoblar yozildi bahorida Mahmudxo'ja Behbudiy xorijga arxiv hujjatlarida ushbu asardagi fikr-
va behbudiyshunoslikka asos solindi. chiqib ketayotganida Inqilobiy favqulodda Prezidentimizning 2020-yilgi Oliy Majlisga mulohazalarni tasdiqlaydigan, to'ldiradigan, Kitobda Behbudiy hazratlarining murakkab
komissiya a’zolari ko'magida Buxoro Murojaatnomasida Mahmudxo'ja Behbudiy yangidan-yangi fikrlarni ochadigan dalillar va ziddiyatli hayoti, faoliyati, xususan,
Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan 2020 amirligi odamlari tomonidan qo'lga olinadi, tavalludining 145-yilligi va uning merosini mavjudligi, ularni qunt va chidam bilan teran uning o'limi bilan bog'liq tafsilotlar va
yilda xalqimiz tarixining murakkab davrida hamrohlari Muhammadqul va Mardonqul chuqur o'rganish, xalqimiz, ayniqsa, yosh o'rganish masalaga to'la-to'kis yechim topish alloma sifatidagi o'rni haqidagi yangi va
ma’rifat mash’alini baland ko'tarib chiqqan bilan birgalikda zindonga tashlanadi va qatl avlodga yetkazish da’vati ustozga yanada imkonini beradi. aniq dalillarga asoslangan fikr-mulohazalar
ulug' alloma va jamoat arbobi Mahmudxo'ja qilinadi. Bu voqea Samarqandda bir yildan kuch bag'ishlab, ma’rifatparvar alloma haqida muxtasar va haqqoniy bayon etilganini
Behbudiyning 145 yillik tavalludi keng keyin ma’lum bo'ladi”. jiddiy tadqiqnoma yaratishga bel bog'ladi. Kitob Behbudiyning Qarshidagi kunlariga jadidchilikda, qolaversa, behbudiyshunoslikda
nishonlanib, qamrovdor ma’naviy-ma’rifiy ancha oydinlik kiritib, bu haqdagi oldingi muhim yangilik, deb baholash mumkin.
tadbirlar, ilmiy anjumanlar, davra suhbatlari Boshqa bir manbada keltirilishicha, 1919- Yuqorida ta’kidlanganidek, 2010-yilgacha tasavvurlarni ancha o'zgartirdi. Unda
o'tkazildi va anchagina asarlari nashr etildi. yil yozida Qarshi zindonida to'rt begunoh Mahmudxo'ja Behbudiyning so'nggi kunlari yozilishicha, Behbudiy Taxti Qoracha dovonida Vaqt yugurik, bamisoli azim daryo kabi
Prezidentimiz farmoniga ko'ra, yetuk alloma inson — Mahmudxo'ja Behbudiy, sheriklari haqida ko'plab taxminlar mavjud ediki, ushlangan, xabar Qarshi begi Tog'aybek shitob bilan jo'shib oqaveradi. Uni aslo orqaga
“Buyuk xizmatlari uchun” ordeni bilan Mardonqul Shomahmud o'g'li, Mahmudxo'ja bunga Poyon Ravshanovning vafotidan keyin tomonidan Amir Olimxonga yetkazilgan. U qaytarib bo'lmaydi. Bir asrlik Behbudiy
taqdirlandi, u haqida film yaratildi. O'rinboy o'g'li, shuningdek, Qarshi shahrilik yaqinda nashr etilgan “Behbudiy haqiqati” Shahrisabzdan Qarshiga keltirilib, shahardagi hazratlari haqiqati jumboqlari ham tobora
Ahmad qatl qilingan. kitobi, aniq arxiv dalillariga asoslangan fikr- Ko'hna Chorsu ko'chasidagi 21-uyda bir yarim yorqinlashaveradi.
Mustabid davrdagi murakkab voqea- mulohazalari muayyan ma’noda oydinlik yil tutqunlikda saqlangan. Behbudiy 1919-
hodisalar, bir-biriga qarama-qarshi Behbudiyning so'nggi kunlari haqidagi kiritdi. Ushbu kitobning dastlabki sahifalarida yil martda emas, balki 1920-yil sentyabrda Ochil BO'RIYЕV,
suzayotgan kemalar orasida qolgan qayiq, tarixiy haqiqatga qashqadaryolik taniqli Abdurauf Fitratning “Behbudiy sag'anasini qatl etilib, u va hamrohlarining jasadi Eshoni Qarshi davlat universiteti
tabiiyki, halokatga uchrar edi. Turkiston adabiyotshunos va tarixchi olim, O'zbekistonda izladim” she’ri berilgani diqqatga sazovor. Shahid qabristoniga dafn etilgan.
jadidlari yetakchisi Mahmudxo'ja Behbudiy xizmat ko'rsatgan yoshlar murabbiysi, professor professori,
ham ana shunday ummonda mahv etildi. Poyon Ravshanov ancha oydinlik kiritdi. Asar muqaddima o'rnida berilgan Behbudiyning yosh shogirdi Abdulhamid Gulora RAVShANOVA,
Ulug' siymoning xorijga safari amalga “Mavzuga qaytib”, “Ulug' niyat, cho'ng Cho'lpon ustoziga bag'ishlab marsiya yozgan: tarix fanlari bo'yicha falsafa doktori
oshmay, sirli o'limi sodir bo'lgan, to'g'rirog'i, Olim ko'p yillar davomida Turkiston ziddiyat”, “Behbudiyning tanilishi va dovrug'i”,
bolsheviklar amirlikni bu mudhish jinoyatga jadidchilik harakati darg'asi Mahmudxo'ja “Tarang tortilgan rishtalar”, “Behbudiy, Shuning uchun yulduz kabi yarqirab, (PhD)
Behbudiyning hayoti va faoliyati, hayotining Buxoro va sovetlar”, “Safar va xatar”, Elda qolgan isming bilan turaman.
oxirgi kunlarini o‘rganish bo‘yicha tinimsiz “Qopqon. O'lja. Faraz”, “Qarshini qiyratgan Shul ismni eslab, chizgan yo'lingdan
uch dovul”, “Behbudiyning so'nggi kunlari”, Yiroq ketmay, qimirlamay yuraman.
“Behbudiyning so'nggi manzili” boblari va Allomaning qabri mazkur qabristondagi
Eshoni Shahid maqbarasi va Abdulatif

2022-yil sarhisobi: Bizning suhbat

O‘ZBEKISTON SPORTI NIMALARI Sayyohlik burchi va
madaniyati nima?
BILAN ESDA QOLDI?
Shu savol bilan Registon ans­ ambli gid-ekskursovodi
2022-yilda ilk bor mahalla yoshlarini qo‘lga kiritib, umumjamoa hisobida 2-o‘rinni Gulshoda SIROJEVAga murojaat qildik.
jismoniy tarbiya va sportga jalb qilish egalladi.
maqsadida sportning 9 ta turi bo‘yicha besh qurilishiga tamal toshi qo‘yildi. — Butunjahon sayyohlik markaziga zarur. Sayyoh oldiga u mehmon bo‘ladigan
bosqichli ommaviy sport musobaqalarini Hindistonning Chennay shahrida 188 Oliy sport mahorati instituti, O‘zbekiston aylangan Samarqandga har kuni minglab mamlakat ramzlariga, hatto milliy valyutaga
o‘tkazish tizimi yo‘lga qo‘yildi. ta davlatning 1,7 ming nafar professional mahalliy va xorijiy sayyohlar tashrif ham hurmat bilan munosabatda bo‘lishi
shaxmatchi va grossmeysterlari ishtirokida davlat sport akademiyasi hamda Olimpiya buyuradi. Qadimgi obidalar, madaniy va zarurligi uqtiriladi. Qisqacha aytganda
Ushbu musobaqalarda 7 yoshdan 30 o‘tkazilgan 44-Butunjahon shaxmat va paralimpiya sport turlariga tayyorlash ma’naviy mulkimiz bo‘lgan ziyoratgohlar, xorijlik sayyoh yurtimizda bo‘lgan chog‘ida
yoshgacha bo‘lgan 6 million 200 ming nafar olimpiadasida O‘zbekiston erkaklar terma markazlari tashkil qilindi. milliy an’analar ko‘zgusiga aylangan milliy urf-odatlarga, qadriyatlarga hurmat
mamlakatimiz yoshlari qamrab olindi. jamoasi g‘olib bo‘lib, Olimpiadaning bosh hunarmandchilik markazlari, qolaversa, bilan yondashishi lozim. Milliy e’tiqodlarga
sovrini – Hamilton-Rassel kubogini ilk Shuningdek, o‘rta maxsus ma’lumotli shahrimizning bugungi zamonaviy qiyofasi hurmat bu borada alohida e’tibor qaratish
Yoshlarning musobaqalarda erishgan marotaba O‘zbekistonga olib kelishdi. murabbiylar soni 54 foizdan 48 foizga ham sayyohlar oqimini kuchaytirmoqda. mo‘ljallangan talabdir.
natijasiga qarab rag‘batlantirish maqsadida, kamaydi, oliy ma’lumotli murabbiylar bilan Ularga malakali, madaniyatli xizmat
ular istiqomat qiladigan mahalla va olis O‘zbekiston tarixida ilk bor sportning og‘ir ta’minlash darajasi 52 foizga yetkazildi. ko‘rsatish bu borada mezbonlar oldiga — Ochig‘ini aytganda, ayrim xorijlik
qishloq joylarda 279 ta ko‘p funksiyali sport atletika va dzyudo turlari bo‘yicha kattalar qo‘yilgan asosiy talablardan biridir. sayyohlarning bu talablarga amal
maydonchalari qurib berildi. o‘rtasida Jahon chempionati yuqori darajada Biroq, sayyohlar oldiga ham shunday qilmasligi bor gap. Shunday emasmi?
o‘tkazilib, sportchilarimiz tarixiy natija qayd talablar qo‘yilganki, mavjud tartib-
Turkiyaning Konya shahrida bo‘lib o‘tgan V etishdi. qoidaga qat’iy amal qilish bugungi kun — Guruch kurmaksiz bo‘lmaganidek,
Islom birdamligi o‘yinlarida 56 ta mamlakat zaruriyatiga aylanmoqda. Bunda ko‘proq xorijlik sayyohlar orasida ayniqsa, yozgi
jamoalari 27 ta sport turi bo‘yicha ishtirok Toshkent shahrida 100 gektar maydonda sayyohning amaldagi qonunlarimiz, milliy mavsumda ochiq-sochiq yuradigan,
etdi va sportchilarimiz 122 ta medalni bunyod etiladigan Olimpiya shaharchasi an’analarimizga qat’iy amal qilishi ko‘zda ziyoratgohlarda milliy qadriyatlarimizga
tutilgan. e’tiborsiz munosabatda bo‘ladiganlari ham
Bodibildingchilar uchun yana bir qulaylik topiladi. Biz ularga bunday kamchiliklar
— Ular asosan qanday talablardan ko‘zga tashlanishi bilan o‘zini qanday tutish,
“Bog'ishamol” mahallasida sport-sog'lomlashtirish iborat? qaysi talablarga amal qilish lozimligini
markazi ish boshladi. darhol tushuntiramiz.
— Butunjahon Turizm tashkilotining veb-
Tadbirkor Jamshid Nabiyev tomonidan tashkil qilingan saytida muntazam ravishda sayyohlarning — Ular buni to‘g‘ri tushunishyaptimi?
markazning umumiy qiymati 2 milliard so'm bo'lib, unda erkaklar Xalqaro axloq kodeksi e’tiborimizga havola — Madaniyatli, ma’rifatli sayyohlarimiz
va ayollar uchun alohida sport zallari mavjud. etib boriladi. Turli tillarda e’lon qilinayotgan bu talabni to‘g‘ri qabul qilishyapti. Keyingi
ushbu hujjatdan sayyohlar, xususan, 5-6 yil mobaynida bu boradagi faoliyatimiz
— Markazimiz xotin-qizlar uchun alohida ahamiyatga ega, - xorijiy mehmonlar qat’iy amal qilishi talab ham kengayib, ta’sirchanlik ortishi natijasida
deydi ayollar zali murabbiysi Zulayho Abdurasulova. – Jismoniy etiladigan qoidalar o‘rin olgan. Jumladan, Vatanimizga, milliy an’analarimizga,
mashqlardan tashqari, bu yerda ayrobika, yoga, kikboks bilan xorijlik sayyoh ma’lum bir mamlakatga, ma’naviy va madaniy boyliklarimizga
shug'ullanish imkoniyati yaratilgan. Sog'lom va go'zal bo'lishni masalan, O‘zbekistonga tashrif buyurar bo‘lgan hurmat va e’tibor kuchayganligini
hoxlovchilar uchun barcha sharoitlar mavjud. ekan, avvalo tashrifdan oldin bu boradagi his etish qiyin emas. Ziyoratgohlarda xorijlik
huquqiy hujjatlarimiz bilan tanishib chiqishi sayyohlarning o‘zini tutishi bilan bog‘liq
Markazda umumiy 120 nafar kishi bir vaqtning o'zida zarur. Yuqorida tilga olingan sayyohlarning salbiy holatlar tobora kamaymoqda. Biroq
mashg'ulotlar o'tkazishi mumkin. Xalqaro axloq kodeksiga binoan sayyoh ularning ishtirokida hech bir ko‘ngilsizlik
yo‘l olgan mamlakat an’analari, xalqning ro‘y bermasligini ta’minlash yo‘lida barcha
O'z muxbirimiz milliy mentaliteti bilan yaqindan tanishishi choralar ko‘rilyapti.

Quvondiq XALILOV suhbatlashdi.

SAMARQAND Muharrir: Hakim JO‘RAYEV MANZIL: 140100, Samarqand shahri, Temur Malik ko‘chasi, 4-uy.
Gazeta Samarqand viloyat matbuot va axborot boshqarmasida 06.09.2012-yilda 09-05 raqam
MUASSIS: Samarqand shahar hokimligi TELEFONLAR: +998 66 233-58-40, +998 66 233-67-79.
bilan qayta ro‘yxatga olingan. Indeks 5505
Gazeta haftaning payshanba kuni chiqadi.
Gazeta tahririyat matbaa bo‘limida terildi va sahifalandi. Tahririyat matbaa bo‘limi O‘zbekiston
matbuot va axborot agentligida 2.06.2017-yilda 18-3959 raqam bilan ro‘yxatga olingan. Tahririyatga kelgan qo‘lyozmalar muallifga qaytarilmaydi. Sotuvda erkin narxda.

Navbatchi: Alisher ISROILOV Bosishga topshirish vaqti: 21.00.
Sahifalovchi: Abdushukur ISMOILZODA Bosishga topshirildi: 21.00.

Gazeta «Noshir lyuks» MChJ bosmaxonasida chop etildi. Manzil: Samarqand shahri, Spitamen ko‘chasi, 270-uy. Buyurtma: 5 Adadi: 3 690 nusxa.