SAMARQAND gazetasi 37-son

Vatan, el manfaati muqaddasdir!

ISSN 2010-6734 №37 (2446) 2022-yil 15-sentabr, payshanba Gazeta 1904-yil 10-apreldan chiqa boshlagan
@Samarkandnews_uz www.facebook.com/Samarkandnews_uz
www.samarkandnews.uz

Самарқанд шаҳрида Ўзбекистон Республикаси

Президентининг матбуот котиби Шерзод Асадов

иштирокида брифинг ўтказилди. Унда давлат

раҳбари иштирокида жорий ҳафтада ўтказилиши

режалаштирилган тадбирлар ҳақида маълумот

берилди. ЖАҐОН

ШАНХАЙ ҐАМКОРЛИК ТАШКИЛОТИНИНГ НИГОҐИДАГИ МАСКАН
САМАРЈАНД САММИТИ:
– Шубҳасиз, нафақат ҳафтанинг, балки бутун йилнинг энг
¤ЗАРО БОўЛИЈЛИКДАГИ ДУНЁДА муҳим сиёсий аҳамиятга эга тадбири 15-16 сентябрь кунла-
МУЛОЈОТ ВА ҐАМКОРЛИК ри Самарқанд шаҳрида бўлиб ўтадиган Шанхай ҳамкорлик
ташкилотига аъзо давлатлар раҳбарлари кенгашининг йи-
Шавкат МИРЗИЁЕВ, гирма иккинчи мажлисидир, – деди Ш.Асадов. – Тадбирда 8
Ўзбекистон Республикаси Президенти та аъзо мамлакат – Ўзбекистон, Россия, Хитой, Ҳиндистон,
Покистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, 3 та куза-
Ўзбекистоннинг Шанхай ҳам- ва глобал таъминот занжирларининг тувчи мақомидаги мамлакат – Беларусь, Эрон, Монголия ва
корлик ташкилотига раислиги тикланишини мураккаблаштирмоқда. 4 та меҳмон сифатида таклиф этилган мамлакат – Туркия,
дунё миқёсида шиддатли жараён- Озарбайжон, Туркманистон, Арманистон давлат ва ҳукумат
лар кечаётган ўзига хос “тарихий Дунёнинг турли нуқталарида да- раҳбарлари иштирок этади.
эврилиш” палласига тўғри кел- вом этаётган қуролли можаролар сав-
ди – бир тарихий давр ниҳоясига до ва инвестиция оқимларини издан (Давоми 3-саҳифада)
етмоқда ҳамда башорат қилиш чиқариб, озиқ-овқат ва энергетика
мушкул бўлган янги бир давр бош­ хавфсизлигини таъминлаш бораси- ФИРДАВСИЙ
ланмоқда. даги муаммоларини янада кескин- ҐАЙКАЛИ ОЧИЛДИ
лаштирмоқда.
Халқаро ҳамкорликнинг универсал
принцип ва нормаларга асосланган Шу билан бир қаторда, глобал иқ-
тизими издан чиқиб бораётгани бу- лим ўзгариши, табиий бойликлар ва
гунги кун ҳақиқатидир. Бунинг асосий сув ресурслари танқислигининг орти-
сабабларидан бири – глобал даражада ши, биохилма-хилликка путур етиши
давлатлар ўртасидаги ўзаро ишонч- ҳамда хавфли юқумли касалликлар
нинг чуқур таназзулга юз тутаётгани тарқалиши жамиятларимизнинг заиф
билан боғлиқ. Бу эса ўз навбатида томонларини янада яққолроқ кўрса-
геосиёсий қарама-қаршиликларга рағ- тиб бермоқда. Бу муаммолар инсоният
бат бериб, “блокларга мансублик” сте- тақдирига бевосита дахлдор бўлган
реотипларининг қайта туғилиш хав- муштарак қадрият ва неъматларнинг
фини юзага келтирмоқда. Давлатлар емирилишига олиб келиб, одамлар
ўртасидаги бундай ўзаро ишончсизлик ҳаёти ва фаолиятига таҳдид сол-
жараёни жаҳон иқтисодиётининг ав- моқда, уларнинг даромад манбала-
валги тараққиёт йўлига қайтишини рини қисқартирмоқда.

(Давоми 2-саҳифада)

¤ЗБЕКИСТОН – ШҐТ:
МУҐИМ ТАШАББУСЛАР МАЙДОНИ

Бугунги кунда Шанхай ҳамкорлик қарийб ¼ қисмига етди. Фирдавсий кўчасида қомусий олим Абулқосим Фир-
ташкилоти дунёдаги энг йирик мин- Мамлакатимиз тараққиётида ШҲТ- давсий майдони очилди.
тақавий ташкилот ҳисобланиб, унга
аъзо мамлакатларнинг умумий ҳуду- нинг ўрни ва салоҳияти жуда катта Шу муносабат билан ўтказилган тадбирда вилоят фаол-
ди 34 миллион квадрат километрдан бўлиб, бу ташкилотга аъзо давлатлар лари ва шаҳар жамоатчилиги вакиллари иштирок этишди.
ошади. Бу Евроосиё қитъаси ҳудуди- тенг ҳуқуққа эга ҳамда ўзаро ҳам- Президентимиз ташаббуси билан вилоятда кейинги йил-
нинг 60 фоиздан ортиғи, дегани. ШҲТ жиҳатлик ва дўстлик пойдевори усти- ларда кенг кўламли бунёдкорлик ишлари амалга ошири-
мамлакатларининг умумий аҳолиси га қурилган бўлиб, ундан аъзо дав- лаётгани таъкидланди.
3,2 миллиард кишини ташкил этиб, бу латларнинг ҳар бири манфаатдордир.
– дунё аҳолисининг қарийб ярмидир. (Давоми 4-саҳифада)
Ташкилот ҳозирда нафақат хавф-
Ташкилотга аъзо давлатлар иқти- сизлик, балки ижтимоий-иқтисодий,
содиётининг умумий ҳажми қарийб савдо-сотиқ, транспорт-коммуника-
20 триллион АҚШ долларини таш- ция, сармоя ва гуманитар масалалар-
кил этиб, бу ташкилот тузилган га ҳам жиддий эътибор қаратмоқда.
пайтд­ агидан 13 баробарга кўпдир. Булар ташкилотнинг очиқлиги, барча
Асосийси, бугунги кунда ШҲТ аъзо- манфаатдор давлатлар ва халқаро
ларининг умумий ялпи ички маҳсу- тузилмалар билан ҳамкорликка тайёр
лоти умумжаҳон кўрсаткичларининг эканидан далолат беради.

(Давоми 4-саҳифада)

2 SAMARQANDwww.samarkandnews.uz Dono va ziyrak do’stni tanla. № 37 (2446)
/2022-yil
LUQMONI HAKIM
15-sentabr/

ШАНХАЙ ҐАМКОРЛИК ТАШКИЛОТИНИНГ САМАРЈАНД

¤ЗАРО БОўЛИЈЛИКДАГИ ДУНЁДА МУЛОЈОТ

(Давоми. Бошланиши мақсад ва вазифаларни кўзлай- эса эндигина 20 ёшга тўлган линаётган фаол ва очиқ ташқи
1-саҳфада) ди. Бу ташкилот маданий-циви- ушбу минтақавий Ташкилот сиёсатнинг мантиқий давоми
Бундай мураккаб шароитда лизацион қарашлари турлича, томонидан дунёнинг барқарор бўлди. Бу сиёсат, энг аввало,
бир ҳақиқат аниқ: ҳеч бир мам- ўз ташқи сиёсий йўналишлари ривожланишига қўшилаётган ШҲТнинг географик ўзаги бўл-
лакат ёлғиз ҳолда ушбу глобал ва миллий тараққиёт моделла- ҳиссасининг салмоғи юксак миш, бугунги кунда яхши қўш-
хавф-хатарларни четлаб ўтиш рига эга мамлакатларни бир- эканидан далолат беради. ничилик ва ҳамкорликни му-
ёки бартараф этишга қодир лаштира олган ўзига хос дав- стаҳкамлаш борасида ижобий
эмас. латлараро тузилмадир. Тарихан Янги синовлар ва имконият- ва ортга қайтмас жараёнлар рўй
Бугун биз яшаётган, жара- қисқа даврда ШҲТ катта йўлни лар вужудга келаётган бугунги бераётган Марказий Осиё мин-
ёнлар ўзаро чамбарчас боғлан- босиб ўтиб, глобал сиёсий ва дунёда ШҲТнинг трансформа- тақасида амалга ошмоқда.
ган дунёда хавфли муаммолар иқтисодий тизимнинг ажралмас цияси ва юксалиши учун на-
гирдобидан чиқишнинг яккаю қисмига айланди, деб қатъий фақат аъзолар сонининг кўпа­ ШҲТга аъзо барча давлат-
ягона йўли – конструктив му- ишонч билан айтиш мумкин. йиши ҳисобига, балки ташкилот лар – энг яқин қўшниларимиз,
лоқот ва ҳар бир тарафнинг ривожининг янги стратегик дўстларимиз ва стратегик ҳам-
манфаатларини ҳисобга олиш Бугунги кунга келиб ШҲТ йўналишларини илгари суриш корларимиздир.
ва ҳурмат қилишга асосланган ҳамжамияти – улкан геогра- орқали кенг истиқболлар мав-
кўп томонлама ҳамкорликдир. фик маконни қамраб олган ва жуд. Бу ўринда гап транспорт Ташкилотга раислик бизга
Айнан инқироз ва бўҳронлар сайёрамиз аҳолисининг қарийб ва ўзаро боғлиқлик, энерге- улар билан кўп томонлама коо-
даврида мамлакатлар, улар хоҳ ярмини бирлаштирган, дунёда- тика, озиқ-овқат ва экология перацияни янада мустаҳкамлаш
катта, ўрта ёки кичик бўлсин, ги энг йирик минтақавий таш- хавфсизлиги, инновациялар, баробарида ҳар бир давлат би-
ўзларининг тор доирадаги ман- килотдир. рақамли трансформация ва лан икки томонлама ҳамкорлик-
фаатларини устун қўймасдан, “яшил” иқтисодиёт каби муҳим ни кенгайтириш ҳамда янада
аксинча, асосий эътиборни гло- ШҲТнинг халқаро ташки- йўналишлар ҳақида бормоқда. кенг қамровли шериклик учун
бал ҳамжиҳатликка қаратишла- лот сифатидаги жозибадор- янги йўналишларни белгилаб
ри лозим. Тинчлик, хавфсизлик лиги унинг фаолияти асосини Ўзбекистоннинг ШҲТда- олиш учун яхши имкониятлар
ва барқарор тараққиётга хавф ташкил этадиган қуйидаги та- ги раислиги: биргаликда берди.
туғдираётган, ҳар қайси мамла- мойилларда намоён бўлмоқда: ривожланиш орқали уму-
катга раҳна соладиган таҳдид Шанхай ҳамкорлик ташкило- мий муваффақият сари Шунга ишончим комилки,
ва хатарларга қарши умумий тининг турли блоклардан холи бугун ШҲТ доирасида шакл-
саъй-ҳаракат ва имкониятлар- мақомга эга экани, очиқлик, Ўзбекистон Республикаси ланган мана шундай ижобий
ни бирлаштириш ва сафарбар учинчи мамлакатлар ёки халқа- Шанхай ҳамкорлик ташкило- ва муваффақиятли тажрибадан
этиш барчамиз учун бирдек ро ташкилотларга қарши қара- тига раислик қилишдек масъу- Афғонистонни ривожлантириш
манфаатлидир. тилмагани, барча иштирокчи лиятли вазифани ўз зиммасига масаласида ҳам фойдаланиш
Самарали халқаро ҳамкор- томонларнинг тенглиги ва суве- олгач, асосий эътиборни ҳам- ўта муҳим ва долзарбдир.
лик – бу дунёда барқарор, ренитетини ҳурмат қилиш, ички корликнинг янги уфқларини Шак-шубҳасиз, Афғонистон
ишончли ва фаровон тараққи- ишларга аралашмаслик, сиёсий очиш ва ҳар бир иштирокчи ШҲТ маконининг ажралмас
ётнинг энг муҳим омилидир. қарама-қаршилик ва ихтилоф- мамлакатнинг фойдаланилма- қисми саналади. Бугун афғон
Айнан шундай ёндашув замо- ли рақибликка йўл қўймаслик. ган резервларини ишга солиш халқи қўшни ва хайрихоҳ дав-
намизнинг долзарб муаммо- орқали Ташкилотни жадал ри- латлар кўмагига ҳар қачонги-
ларини баҳамжиҳат ҳал этиш, Шанхай ҳамкорлик ташки- вожлантириш стратегиясига дан ҳам муҳтож. Афғонистонга
янги хавф-хатар ва ижтимоий лотининг муваффақият гарови қаратди. биргаликда ёрдам қўлини чўзи-
ларзалардан ҳимояланиш учун – минтақавий хавфсизликни шимиз, мамлакатнинг ижтимо-
энг аниқ, мақбул ва самарали таъминлаш орқали кўп томонли Бизнинг асосий шиоримиз – ий-иқтисодий ривожланишига,
йўл ҳисобланади. ҳамкорликни илгари суришда- “Ҳар биримиз кучли бўлсаккина минтақавий ва глобал тараққи-
Муваффақиятли минтақа- дир. ШҲТ кучли бўлади”. Уни амалда ёт жараёнларига интеграция-
вий ҳамкорлик модели рўёбга чиқариш йўлида Ташки- лашувига кўмаклашишимиз ва
Барчанинг ва ҳар бир томон- ШҲТ ўз моҳиятига кўра, лотни янада кучли ва халқа- шу орқали ушбу давлатнинг
нинг манфаатларига жавоб бе- тинч­лик, ҳамкорлик ва та- ро ҳамкорларимиз учун янада кўп йиллик инқироздан чиқи-
радиган халқаро ҳамкорликни раққиёт йўлида бирлашишга, жозибадор бўлишига эришиш ши учун қулай шароит яратиб
кўп томонлама институтлар- айирмачилик унсуридан холи учун жиддий ҳаракат қилдик. бериш бизнинг маънавий бур-
сиз амалга ошириб бўлмайди. бўлган жозибадор маконга ай- чимиздир.
Ушбу институтлар фаолияти- ланиши лозим. Йил давомида ўтказилган
даги муайян камчиликларга саксондан ортиқ йирик тад- Асрлар давомида глобал
қарамасдан, улар минтақавий Шу сабабли ҳам ШҲТ фао- бирлар доирасида ШҲТ учун миқёсдаги давлатлар ва мин-
ва глобал миқёсда давлатла- лиятига қўшилиш истагидаги кенг қамровли кун тартиби тақавий куч марказлари ўр-
раро ҳамкорликнинг энг муҳим давлатлар сони йилдан-йилга шакллантирилди. Бунда хавф- тасидаги қарама-қаршилик­
воситаси бўлиб хизмат қилишда ортиб бормоқда. Бу тенденция сизлик соҳасидаги алоқаларни ларда буфер ролини ўтаб
давом этмоқда. Халқаро ва халқаро ва минтақавий муноса- янада кенгайтириш, транспорт келган Афғонистон эндиликда
минтақавий ташкилотлар мам- батлар тизими трансформация ва иқтисодий ўзаро боғлиқлик- Марказий ва Жанубий Осиёни
лакатлар ўртасидаги турли ке- жараёнини бошидан кечира- ни кучайтириш, Ташкилотнинг боғловчи кўприк вазифасини
лишмовчиликларни енгиб ўтиш, ётган бугунги шароитда яққол халқаро майдондаги ўрнини бажаришдек янги тинчлик мис-
ўзаро англашувни мустаҳкам- кўзга ташланмоқда. мус­таҳкамлаш, ривожланиш- сиясида ўзини намоён этмоғи
лаш, сиёсий ва иқтисодий нинг янги йўллари ва нуқтала- лозим.
ҳамкорликни ривожлантириш, ШҲТ маконидаги давлатлар- рини излаш каби кўплаб муҳим
савдо-сотиқни кенгайтириш нинг юксак инсоний, интеллек- масалалар қамраб олинди. Бундай ўзаро манфаатли
ҳамда маданий-гуманитар туал ва технологик салоҳиятга, минтақалараро ҳамкорлик-
алмашинув­ни рағбатлантириш- жадал ривожланаётган иқти- Ўз тараққиётининг янги та- нинг намунавий рамзи сифа-
га ёрдам беради. содиётларга ва ҳали тўлақон- рихий босқичида турган ШҲТ тида Трансафғон коридорининг
Кўп томонлама фаолиятга ли фойдаланилмаган табиий учун катта истиқболга эга бу қурилиши лойиҳасини айтиш
асосланган энг ёш институтлар- захираларга эга экани таш- йўналишлар Ўзбекистоннинг мумкин. Шуни ҳам англаш
дан бири – Шанхай ҳамкорлик килотнинг иқтисодий аҳамия- раислиги даврида тайёрланган муҳимки, “Термиз – Мозори Ша-
ташкилоти айнан мана шундай тини янада оширишга хизмат ўттиздан ортиқ концептуал дас­ риф – Кобул – Пешовар” темир
қилади. тур, келишув ва қарорларда ўз йўли каби қўшма инфратузил-
аксини топди. ма лойиҳаларини биргаликда
Бугунги кунда ШҲТга аъзо амалга ошириш орқали, биз
давлатлар ялпи ички маҳсуло- Шуни алоҳида таъкидлаш жо- ижтимоий-иқтисодий ва транс-
тининг умумий ҳажми жаҳон изки, мамлакатимизнинг ШҲТга порт-коммуникация вазифала-
кўрсаткичининг қарийб чорак раислиги юртимизда кейинги
қисмини ташкил қилмоқда. Бу олти йилда амалга ошириб ке-

№ 37 (2446) Do’st bizning ikkinchi “men”imizdir. SAMARQAND 3www.samarkandnews.uz
/2022-yil
15-sentabr/ ZINON

САММИТИ: (Давоми. Бошланиши 1-саҳфада)
Шунингдек, Саммитда қатнашиш учун БМТнинг Осиё ва Тинч
ВА ҐАМКОРЛИК океани учун иқтисодий ва ижтимоий комиссияси (ЭСКАТО),
ЮНЕСКО, Мустақил давлатлар ҳамдўстлиги, Коллектив хавфсизлик
рини ҳал этибгина қолмасдан, жиҳатлари уни минтақавий ва шартномаси ташкилоти, Евроосиё иқтисодий иттифоқи, Иқтисодий
минтақавий хавфсизликни глобал хатарларни биргалик- ҳамкорлик ташкилоти, Араб давлатлари лигаси, Осиёда ҳамкорлик
таъминлашга ҳам салмоқли да муҳокама қилиш, бу борада ва ишонч чоралари бўйича кенгаш каби халқаро ва минтақавий
ҳисса қўшишимиз мумкин. зарур ечимларни излаб топиш ташкилотларнинг раҳбарлари таклиф этилган.
учун энг қулай ва мақбул май- Аввал ташкилотга аъзо давлатлар етакчиларининг тор доирада
Ўзаро позицияларимизни донга айлантирмоқда. мажлиси, сўнг барча делегациялар иштирокидаги кенгайтирилган
яқинлаштириб, тинч, барқа- йиғилиш бўлиб ўтади. Шу билан бирга, Саммит доирасида икки
рор ва фаровон Афғонистон Инсониятнинг бир бутун- томонлама учрашувлар ҳам кўзда тутилган. Мазкур ташкилот до-
учун ШҲТнинг янги кун тарти- лиги ва ўзаро боғлиқлиги ирасидаги ҳамкорлик мамлакатимиз ташқи сиёсатидаги устувор
бини биргаликда ишлаб чиқа шу даражада юқорики, мав- йўналишлардан бўлиб, кейинги беш йил давомида Ўзбекистон Пре-
олишимизга аминман. Шунда- жуд хатарларнинг аксарияти зиденти томонидан ШҲТ саммитларида сиёсий, савдо-иқтисодий,
гина том маънода барқарор ва нафақат минтақалар, балки транспорт-логистика, инновация ва бошқа соҳалар бўйича ҳам-
изчил ривожланаётган, яхлит умумжаҳон миқёсида ҳамкор- корлик самарадорлигини оширишга доир 54 та ташаббус илгари
хавфсизликка эга бўлган ШҲТ лик қилишни тақозо этмоқда. сурилгани таъкидланди. Шулардан 33 таси ҳаётга татбиқ этилган
маконини барпо эта оламиз. бўлса, 17 таси Самарқанд саммити давомида амалга оширилиши
Кўп йиллик биргаликдаги кутилмоқда. Қолган 4 таси ташкилотга аъзо мамлакатлар билан
«Самарқанд руҳи» – ишларимиз тажрибасига тая- биргаликда ишлаб чиқилмоқда.
ҳамкорлик, ўзаро англа- ниб ишонч билан айтамизки,
шув ва дўстлик ифодаси ШҲТнинг Самарқанд самми- ЖАҐОН
ти умумий хавфсизлик ва
Савдо-иқтисодий ва ишлаб тараққиёт йўлидаги ўзаро НИГОҐИДАГИ МАСКАН
чиқариш алоқаларининг жид- ҳурмат, ишонч, конструктив
дий узилишига олиб келган уч ҳамкорлик принципларига Ўзбекистоннинг 2021-2022 йилларда мазкур ташкилотга раис-
йиллик “пандемия танаффуси- асосланган янги, инклюзив му- лиги даврида барча ҳамкорлик соҳаларида 80 дан ортиқ тадбир
дан” сўнг ШҲТ мамлакатлари лоқотни йўлга қўйиш борасида муваффақиятли ўтказилди. Саммит пандемиядан сўнг илк бор барча
ва халқларига тўғридан-тўғри ўзига хос намуна бўла олади. аъзо давлатлар, кузатувчи ҳамда меҳмон сифатида таклиф этилган
мулоқот зарур. мамлакатларнинг тўлиқ иштирокида юзма-юз форматда ўтказилаёт-
Самарқанд ташқи сиёсат ганлиги билан муҳим аҳамият касб этади. Саммитда имзолаш учун
Буюк Ипак йўлининг дур- бобида устувор йўналишла- 30 дан ортиқ ҳужжат тақдим этилиши режалаштирилган. Самарқанд
донаси бўлган қадимий Са- ри турлича бўлган давлатлар- саммитининг асосий мақсадларидан бири ШҲТ оиласини янада
марқанд шаҳри жаҳоннинг ўн ни бирлаштириш ва муроса- кенгайтириш масаласидир. Давлат раҳбарлари кенгаши доирасида
тўртта мамлакати етакчила- га келтиришга қодир айнан ШҲТга аъзолик мақомини олиш учун Эрон Ислом Республикасининг
рини Ташкилотнинг ва унга шундай платформага айлана мажбуриятлари тўғрисидаги меморандум имзоланиши кутилмоқда.
аъзо ҳар бир давлатнинг фа- олади.
ровонлиги ва равнақига хиз- Тадбирда қабул қилинадиган муҳим ҳужжатлардан бири бу – Шан-
мат қиладиган янги ва илғор Тарихан шаклланган ту- хай ҳамкорлик ташкилоти аъзо давлатлари ўртасида узоқ муддатли
таклиф ҳамда ташаббуслари шунчага кўра, Самарқанд- яхши қўшничилик, дўстлик ва ҳамкорлик тўғрисидаги Шартномани
билан кутиб олишга тайёр. дан туриб қаралганда, дунё 2023-2027 йилларда амалга ошириш бўйича кенг қамровли режадир.
тарқоқ эмас, балки яхлит Ушбу стратегик аҳамиятга эга ҳужжат Ўзбекистон Республикаси
Ушбу афсонавий шаҳар ва бўлинмас бўлиб кўри- Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан ишлаб чиқилган
Шанхай ҳамкорлик ташкило- нади. “Самарқанд руҳи” ва ШҲТга аъзо барча давлатлар томонидан қўллаб-қувватланган.
ти тарихида муваффақиятнинг деган ноёб феноменнинг Бундан ташқари, ШҲТнинг кузатувчи ва мулоқот бўйича ҳамкорлар
яна бир саҳифасини очишига мазмуни ҳам асли шунда аъзолигини кенгайтириш тўғрисидаги қарори қабул қилинади.
шубҳа йўқ. Самарқанднинг мужассам бўлиб, у халқа-
шонли тарихий мероси бунга ро ҳамкорликнинг, жум- Саммитнинг асосий ҳужжати бу — аъзо мамлакатларнинг энг
хизмат қилади. Кўп асрлар ладан, ШҲТ доирасидаги муҳим минтақавий ва глобал муаммолар бўйича мужассамлашган
мобайнида бу шаҳар Европа- шерикликнинг принципиал позициялари ўз ифодасини топган Самарқанд декларацияси. Унда
дан Хитойгача бўлган мамла- жиҳатдан янги форматини минтақавий барқарорлик, хавфсизлик ва барқарор иқтисодий ри-
катларни мустаҳкам ришталар шакллантириш борасида вожланишни таъминлаш, транспорт алоқаларини мустаҳкамлаш,
билан боғлаб, Шимол ва Жа- мустаҳкам пойдевор бўли- шунингдек, маданий мулоқотни чуқурлаштириш бўйича қўшма
нубни, Шарқ ва Ғарбни ягона ши мумкин. ёндашувлар белгилаб берилган. Шунингдек, Самарқанддаги сам-
чорраҳада туташтирган. мит доирасида ШҲТ билан Араб давлатлари лигаси, БМТнинг их-
Аслини олганда, “Са- тисослашган ташкилотлари — ЭСКАТО ва ЮНЕСКО ўртасида ўзаро
Азал-азалдан Самарқанд марқанд руҳи” бундан 20 англашув меморандумларини имзолаш режалаштирилган.
турли ғоя ва билимлар “қай- йил аввал мамлакатлари-
наган” макон бўлиб, бу мас­ мизнинг давр талаблари- Ш.Асадовнинг қайд этишича, давлатимиз раҳбари саммит дои-
канда инсониятнинг тинч ва га мос, янги ташкилотни расида бир қатор делегациялар раҳбарлари билан икки томонлама
фаровон яшаш, ўз куч ва им- яратишига туртки берган учрашувлар ўтказади, улар билан ҳамкорлик ҳолати ва истиқболлари
кониятларини рўёбга чиқа- “Шанхай руҳи”ни уйғун юзасидан фикр алмашади.
риш, бахтли ҳаёт кечириш равишда тўлдириб туради.
каби муштарак мақсадлари Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг
мужассам бўлган. Бу табаррук Шу сабабдан аминмизки, таклифига биноан Хитой Халқ Республикаси Раиси Си Цзиньпин
заминда яшайдиган ҳар бир Самарқандда ШҲТ ҳаётининг 14—16 сентябрь кунлари давлат ташрифи билан мамлакатимизда
одам, яхши қўшни – бу Худо янги босқичи бошланишига бўлади. Ташриф дастурига мувофиқ Самарқанд шаҳрида олий да-
инсонга ато этган бахтнинг гувоҳ бўламиз – Ташкилот- ражадаги икки томонлама музокаралар бўлиб ўтади.
бир бўлаги эканини, тинч-то- нинг таркиби кенгайиб, унинг
тув қўшничилик эса баракот келажак кун тартиби шаклла- Ўзбекистон ва Хитой етакчилари халқаро ва минтақавий кун
манбаи эканини чуқур англа- нади ва бунда чуқур рамзий тартибидаги долзарб масалалар юзасидан ҳам фикр алмашадилар.
ган. Зеро, ҳамкорлик, савдо, маъно мужассам. Учрашув якунида Қўшма баёнот ва салмоқли келишувлар тўплами-
ижод, илм-фан ва санъат, ин- ни имзолаш кўзда тутилган. Шунингдек, давлатимиз раҳбарининг
соний ғоялар устувор бўлган Ишончимиз комилки, Шан- таклифига биноан Россия Федерацияси Президенти Владимир Пу-
жойда эзгуликлар кўпаяди, хай ҳамкорлик ташкилотининг тин 15-16 сентябрь кунлари Шанхай ҳамкорлик ташкилотининг
халқлар фаровон ва ўзаро бўлажак саммитида қабул Самарқанд шаҳридаги саммити доирасида ташриф билан мамлака-
аҳил яшайди. қилинадиган қарорлар мин- тимизда бўлади.
тақавий даражада ҳам, глобал
Бугун замонавий ва жа- миқёсда ҳам мулоқот, ўзаро Бундан ташқари, Президентимизнинг таклифига биноан Эрон
дал ривожланаётган инфра- англашув ва ҳамкорликни Ислом Республикаси Президенти Иброҳим Раисий ҳам 14—16 сен-
тузилмаларга эга бўлган Са- мус­таҳкамлашга салмоқли тябрь кунлари мамлакатимизга расмий ташрифини амалга оширади.
марқанднинг бундай ноёб ҳисса қўшади.
Шунингдек, брифингда бугун маҳаллий ва хорижий оммавий ахбо-
рот воситаларида Президент Шавкат Мирзиёевнинг “Шанхай ҳамкор-
лик ташкилотининг Самарқанд саммити: ўзаро боғлиқликдаги дунёда
мулоқот ва ҳамкорлик” сарлавҳали мақоласи эълон қилингани ва
унда муҳим ғоя ҳамда ташаббуслар илгари сурилгани қайд этилди.

Ғ. ҲАСАНОВ

4 SAMARQANDwww.samarkandnews.uz Elga bosh bo’lishni istasang, o’zingda № 37 (2446)
aql-idrok hukmronligini ta’minla. /2022-yil

SENEKA 15-sentabr/

¤ЗБЕКИСТОН – ШҐТ: ишлаб чиқариш алоқаларининг
МУҐИМ ТАШАББУСЛАР МАЙДОНИ жиддий узилишига олиб келган
уч йиллик пандемия танаффу-
(Давоми. Бошланиши ШҲТ оиласини янада кенгайти- “Шанхай ҳамкорлик ташкилоти- сидан сўнг ШҲТ мамлакатлари
1-саҳифада) риш масаласидир. Чунки давлат нинг Самарқанд саммити: ўзаро ва халқларига тўғридан-тўғри
Эътиборлиси, Шанхай ҳамкор- раҳбарлари кенгаши доирасида боғлиқликдаги дунёда мулоқот мулоқот зарур. Бу борада Са-
лик ташкилоти нуфузли халқаро ШҲТга аъзолик мақомини олиш ва ҳамкорлик” номли мақоласи- марқанд шаҳри жаҳоннинг ўн
ташкилотлар орасида тобора му- учун Эрон Ислом Республика- ни диққат билан ўқиб, ҳамкор- тўртта мамлакати етакчилари-
носиб ўрин эгаллаб, минтақавий сининг мажбуриятлари тўғриси- лик алоқалари янада кенгайи- ни Ташкилотнинг ва унга аъзо
ва глобал миқёсда хавфсизлик, даги меморандум имзоланиши шига амин бўлдим. Ушбу кенг ҳар бир давлатнинг фаровонлиги
барқарорлик ва изчил ривожла- кутиляпти. Шунингдек, ШҲТнинг қамровли мақолада Ташкилотга ва равнақига хизмат қиладиган
нишнинг таъсирчан омили бўлиб кузатувчи ва мулоқот бўйича раислик бизга улар билан кўп янги ва илғор таклиф ҳамда та-
хизмат қилмоқда. Агар ШҲТни шерик давлатлари аъзолигини томонлама кооперацияни янада шаббуслари билан кутиб олишга
бошқа минтақавий ва трансмин- кенгайтириш тўғрисида қарор мустаҳкамлаш баробарида ҳар тайёр.
тақавий халқаро ташкилотлар қабул қилиниши, ШҲТ ва қатор бир давлат билан икки томон-
билан солиштирадиган бўлсак, у халқаро ҳамда минтақавий таш- лама ҳамкорликни кенгайтириш Ушбу афсонавий шаҳар Шан-
нақадар катта куч ва салоҳият- килотлар ўртасида ҳамкорлик ҳамда янада кенг қамровли ше- хай ҳамкорлик ташкилоти тари-
га эга эканини кўрамиз. ШҲТга алоқаларини ўрнатиш бўйича риклик учун янги йўналишларни хида муваффақиятнинг яна бир
аъзо давлатларнинг иккитаси, ҳужжатлар имзоланиши кўзда белгилаб олиш учун яхши имко- саҳифасини очиши шубҳасиз.
яъни Россия ва Хитой БМТ Хавф- тутилмоқда. ниятлар бергани қайд этилган. Сабаби кўп асрлар мобайнида бу
сизлик Кенгашининг доимий аъ- шаҳар Европадан Хитойгача бўл-
золари ҳисобланади. Президентимиз Шавкат Мир- Президентимиз таъбири билан ган мамлакатларни мустаҳкам
2021-2022 йилларда таш- зиёевнинг матбуотда чоп этилган айтганда, савдо-иқтисодий ва ришталар билан боғлаб, Шимол
килотга раислик Ўзбекистонга ва Жанубни, Шарқ ва Ғарбни
ўтиши кейинги 6 йилда мамлака- ягона чорраҳада туташтирган.
тимизда Президентимиз раҳбар-
лигида амалга оширилган жадал Саммитни Самарқанд шаҳри-
ва очиқ ташқи сиёсатимиз маҳ- да ўтказилаётганида ҳам рамзий
сули, мантиқий давоми бўлди, маъно бор. Зеро, Президентимиз
десак айни ҳақиқат. Боиси, ўз айтганидек, “Самарқанд руҳи”
тараққиётининг янги тарихий бундан 20 йил аввал мамлакат-
босқичида турган ШҲТ учун кат- ларимизнинг давр талабларига
та истиқболга эга бу йўналишлар мос, янги ташкилотни яратишига
Ўзбекистоннинг раислиги даври- туртки берган “Шанхай руҳи”ни
да тайёрланган ўттиздан ортиқ уйғун равишда тўлдириб туради.
концептуал дастур, келишув ва
қарорларда ўз аксини топди. Умуман олганда, ўтган давр
Кейинги йилларда Президенти- мобайнида ШҲТ маслаҳат меха-
миз томонидан илгари сурила- низми форматидан кенг қамров-
ётган ташаббуслар ШҲТга аъзо ли давлатлараро бирлашмагача
барча давлатлар томонидан кенг бўлган даражага юксалди. Шу
қўллаб-қувватланаётир. нуқтаи назардан, Самарқандда
Самарқанд саммитининг асо- ШҲТ ҳаётининг янги босқичи
сий мақсадларидан бири эса бош­ланишига гувоҳ бўламиз, деб
баралла айта оламиз.

Ботирбек ТЎРАЗОДА,
Олий Мажлис Қонунчилик

палатаси депутати

ФИРДАВСИЙ ҐАЙКАЛИ ОЧИЛДИ

(Давоми. Бошланиши 1-саҳифада) аталувчи 3,2 километр масофадаги кўча яратилди.
— Фирдавсий кўчаси ва бу ердаги та- тўлиқ таъмирланиб, асфальт ётқизилди, Тадбир иштирокчилари мадраса ва
рихий Панжоб мадрасаси таъмирланиши пиёдалар йўлаклари, сув қувурлари, электр
халқимиз маънавий меросини асраб-авай- ва алоқа тармоқлари тартибга келтирилди, масжидда амалга оширилган бунёдкорлик
лаш борасидаги ишларнинг ёрқин ифодаси тунги ёритгичлар ўрнатилди, светофор тар- ишлари билан ҳам танишишди.
бўлди, — деди вилоят ҳокими маслаҳатчиси, моқлари янгиланди, йўл бўйлаб гулзорлар
ҳудудда амалга оширилган бунёдкорлик Ўз мухбиримиз
ишлари ташаббускорларидан бири Н.Ибра-
гимов. — Бу ерда мавжуд 24 та хонада форс,
араб ва инглиз тилларини ўқитиш, миллий
либослар, каштачилик, бичиш-тикиш, ипак
гилами тўқиш, заргарлик, ҳайкалтарошлик,
ёғоч ўймакорлиги, мусиқа асбоблари ясаш
ва ўргатиш, кутубхона ва мадраса тарихи
музейи, китоблар ва шу ерда ишлаб чиқа-
рилаётган маҳсулотлар савдоси фаолияти
йўлга қўйилди. Бинода махсус музокара-
лар ва учрашувлар ўтказиш хонаси ташкил
қилинди ҳамда “Ўзбекистон – Эрон дўст-
лик жамияти”нинг иши фаоллаштирилди.
Ҳомийлар кўмаги билан мадраса биносига
туташ “Панжоб” масжидида таъмирлаш ва
жиҳозлаш ишлари амалга оширилди.
Бундан ташқари, мадраса атрофидаги
айрим бино ва иншоотлар бошқа жойга кў-
чирилиб, кўркам майдон ташкил этилди
ва шу пайтгача мадраса ҳовлисида бўлган
Абулқосим Фирдавсий ҳайкали ушбу май-
донда ўрнатилди. Фирдавсий номи билан

№ 37 (2446) Yashashga va erkinlikka har kuni ular uchun SAMARQAND 5www.samarkandnews.uz
/2022-yil
15-sentabr/ kurashuvchi odamgina loyiqdir.

GYOTE

AJRIMLAR SONI 21 TAGA KO‘PAYGAN

NIKOHDAN AJRATISHGA OID ISHLAR ESA 110 TAGA OSHGAN

Faoliyatimizni mamlakatimiz sud-huquq tizimida birinchi yarmida 2135 taga ko‘p fuqarolik ishlari davriga nisbatan 21 taga ko‘paygan. Bu holat
amalga oshirilayotgan islohotlarni to‘la-to‘kis ko‘rib tamomlangan. barchamizni jiddiy tashvishga solmoqda. Albatta,
amaliyotga tatbiq etishga qaratganmiz. Albatta, qonunchlikka muvofiq, ajrim yoqasidagi oilalarni
hech bir o‘zgarish bir vaqtning o‘zida bo‘lmaydi. Shahar sudida 2022-yilning 6 oyi davomida 1667 yarashtirishga qaratilgan chora-tadbirlar amalga
Bosqichma-bosqich ko‘zlangan maqsadga erishiladi. ta arizalar ko‘rib chiqilgan bo‘lib, shundan 608 ta oshirilimoqda. O‘tgan olti oyda oilalarni ajratishdan
Biz ham faoliyatimiz davomida qonun ustuvorligini voyaga yetmaganlarga aliment undirish, 198 ta rad qilingan ishlar soni 370 ta bo‘ldi. Yarashtirilgan
ta’minlash, tom ma’noda sudni “Adolat qo‘rg‘oni”ga holatda ish haqini undirish, 227 ta soliq qarzini oilalar soni esa 29 tani tashkil qilmoqda. Ammo
aylantirishga intilayapmiz. undirish, 625 ta kommunal qarzdorlik bo‘yicha sud bu bilan muammo bartaraf etilmaydi. Oila jamiyat
buyruqlari chiqarilgan, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilga tayanchi. Tayanchga darz ketsa, jamiyatda ham
Jumladan, 2022-yilning birinchi yarim yilligini nisbatan 952 taga kamaygan. Sudlar tomonidan muvozanat buziladi. Shunday ekan ushbu masalaga
sarhisob qiladigan bo‘lsak, tizimdagi o‘zgarishlar aholiga huquq va majburiyatlarini tushuntirishga barcha birdek mas’uliyatni his etishi shart. Oilalar
o‘z natijasini ko‘rsatayotganligi ko‘zga tashlanadi. doir ishlarning tizimli amalga oshirilganligi natijasida buzilishining oldini olish va saqlab qolish maqsadida
Hisobot davrida fuqarolik ishlari bo‘yicha Samarqand kommunal xizmatlar bo‘yicha qarzdorlik, bitim bilan avvalo, joylarda mahalliy hokimiyat vakillari, oila
shahar sudiga 6395 ta fuqarolik ishi kelib tushgan. bog‘liq fuqarolik ishlari kamayishiga erishildi. markazi, xotin-qizlar qo‘mitalari, mahalla fuqarolar
Shundan 5040 tasi da’vo tartibida, 173 tasi yig‘inlari raislari bilan hamkorlikdagi targ‘ibot-
alohida tartibda ko‘riladigan ishlarni tashkil qiladi. Afsuski, amalga oshrilayotgan tushuntirish- tashviqot ishlarini yanada jadallashtirishimiz,
2022-yilning birinchi yarmida 5213 ta fuqarolik ishi targ‘ibot ishlariga qaramay nikohdan ajratish bilan yoshlarning ongiga oila muqaddasligi haqidagi
ko‘rilgan bo‘lib, shundan 2764 tasi to‘liq, 903 tasi bog‘liq ishlar soni ortmoqda. Joriy yilning 6 oyi g‘oyani singdirish, shu bilan birga Vatanga bo‘lgan
qisman qanoatlantirilgan. 606 tasi rad qilingan, 82 davomida 891 ta nikohdan ajratish bilan bog‘liq muhabbat ruhida tarbiyalashimiz lozim. Aksincha
tasi ish yuritishdan tugatilgan, 839 tasi ko‘rmasdan ish ko‘rilgan bo‘lib, 431 ta oila nikohdan ajratildi. bo‘lsa, ota-bobolarimizdan meros qolib kelayotgan
qoldirilgan, 33 tasi taalluqliligi bo‘yicha boshqa Nikohdan ajratilgan oilalar soni o‘tgan yilning mos oila, deb atalmish muqaddas dargohning mazmun-
sudga o‘tkazilgan, 1182 tasi 2022-yilning uchinchi mohiyatini yo‘qotib qo‘yishimiz tayin.
choragiga qoldiq bo‘lib o‘tgan. Tahlil qilinganda,
2022-yilning birinchi yarim yilligi davomida Tahlillar shuni ko‘rsatmoqdaki, o‘tgan yilga
ko‘rib tamomlangan nikohdan ajratish haqidagi nisbatan joriy yilning 6 oyi davomida nikohdan
qanoatlantirilgan ishlar 2021 yilning birinchi yarim ajratish, uy-joy va yer nizolari bilan bog‘liq ishlar
yilligida ko‘rilganlariga nisbatan 22 taga ko‘paygan. keskin ortgan. Bu shundan dalolat beradiki shaharda
mahalla fuqarolar yig‘inlarining aholi bilan ishlash,
Shahar sudi tomonidan hisobot davrida 109 ta ularning huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini
mehnat nizolari, 1259 ta oilaviy nizolar, 374 ta uy- oshirish borasida olib borilayotgan ishlar talab
joy nizolari, 34 ta mulkiy-huquqiy, 35 ta kommunal darajasida emas. Tahlillar asosan yoshlarning, xotin-
qarzdorlik, 460 ta bitimlar va meros masalalari, qizlarning hayotga yengil qarashi oqibatida bunday
814 ta yer nizolari, 32 ta mol-mulkka yoki sog‘liqqa holat yuzaga kelmoqda. Afsuski, bunga mas’ullar
yetkazilgan zararni undirish va 92 ta alohida toifadagi yelkasidagi mas’uliyatini chuqur his etishmayapti.
ishlar bilan bog‘liq talablar yuzasidan arizalar kelib
tushgan va tegishli tartibda hal qilingan. Raqamlarni N. MURATOV,
solishtirsak 2021-yilga qaraganda joriy yilning shahar fuqarolik sudi raisi

Уй ҳайвонлари эмланиши шарт ПРОФИЛАКТИКА
МУАММОНИНГ
Уйда сақланаётган чорва моллари ва бош­ фармойишига асосан шаҳримизда қутуриш ка-
қа ҳайвонлар ҳар йили бир маротаба юқумли саллигига қарши эмлаш ўтказилди. Турли таш- ОЛДИНИ ОЛАДИ
касалликларга қарши эмлашдан ўтказилиши килотларга қарашли 6880 бош ит ва мушуклар
талаб этилади. рўйхатга олиниб, гувоҳномалар берилди. Чоршанба — профилактика кунлари
маҳаллалар, корхона ва ташкилотлар, ижти-
Бунинг учун шаҳардаги хонадонларда сақла- Бўлимимиз мутахассислари қутуриш моий соҳа объектлари, шунингдек, хонадон-
наётган чорва моллари ҳамда уй ҳайвонлари касаллигига қарши турли тарғибот ва ларда шаҳар фавқулодда вазиятлар бўлими
қатъий талабларга мувофиқ рўйхатга олинади. ташвиқот ишларини доимий равишда амал- ходимлари ҳамкор ташкилотлар билан бирга
Эгасиз, кўча-кўйда санқиб юрадиган дайди ит га ошириб келишмоқда. Улар 6 та телефон, яқинлашиб келаётган куз-қиш мавсумига
ва мушуклар ҳам мутахассислар томонидан ту- 1 та овоз кучайтирувчи ускуна билан таъ- тайёргарликни кучайтириш борасида тушун-
тиб олиниб, белгиланган йўриқномага мувофиқ минланган. Шунингдек, маҳаллий радио, тириш-тарғибот ишларини олиб бормоқда.
эмланади ва махсус сақлаш жойларига жўна- телевидение, босма ва интернет нашр-
тилади. Йил бошида ўтказилган рўйхатга олиш ларида ҳайвонлар ўртасида учрайдиган Ана шундай тадбирлар “Регистон”, “Сўзан-
жараёнида шаҳар ҳудудидаги хонадонларда 5025 касалликларнинг олдини олиш юзасидан гарон” ҳамда “Қўшҳовуз” маҳаллалари ҳуду-
бош қорамол, 6518 бош қўй-эчки, 85 бош йилқи, тарғибот ва ташвиқот тадбирлари мунтазам дида жойлашган корхона ва ташкилотлар,
137 бош чўчқа, 10878 та парранда боқилаётган- олиб бориляпти. Бу борада бўлим қошида- аҳоли хонадонларида ҳам ташкил этилди.
лиги аниқланди. Бундан ташқари, 7035 та ит ва ги ахборот хизматининг ҳам ҳиссаси катта
мушуклар ҳам рўйхатга олинди. бўлмоқда. Тадбирлар мобайнида корхона ва таш-
килотларда ҳамда хонадонларда ёнғин
Рўйхатга олинган қорамоллардан 3465 боши, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар хавфсизлигига қатъий амал қилиш, ўт ўчи-
қўй ва эчкилардан 106 боши юқумли касаллик­ Маҳкамасининг 2011 йил 8 июлдаги “Қа- риш мосламаларидан фойдаланиш тарти-
ларга қарши эмланди. Ит ва мушукларнинг асо- ровсиз қолган ҳайвонларни тутиш ва сақлаш би, газдан заҳарланишнинг олдини олиш,
сий қисми ҳам эмлашдан ўтказилди. Шунингдек, билан боғлиқ хизматлар фаолиятини такомил- заҳарланишларни бартараф этиш борасида
ҳайвонларнинг катта гуруҳи куйдирги, оқсил, лаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қаро- тушунтиришлар берилди.
қорасон каби касалликларга қарши эмланди. рида ўзини-ўзи бошқариш органлари томони-
Бундан ташқари, касаллик аниқланган 442 бош дан ветеринария бўлимига ит ва мушукларни Шунингдек, аҳоли хонадонларида
қорамол, қўй-эчки ҳайвонларда даволаш чора- ўз вақтида эмлаш, емлама захирасини яратиш аниқланган камчилик ва нуқсонлар мутахас-
лари кўрилди. мақсадида уларни сақлайдиган фуқаролар тўғри- сислар томонидан бартараф этилиб, хонадон
сидаги маълумотлар берилиши кўзда тутилган. эгаларига бу борада зарур эҳтиёт чоралари-
Шаҳар ҳокимининг 2022 йил 2 февралдаги Бироқ, шаҳарда ўзини-ўзи бошқариш органлари ни кўриш юзасидан кўрсатмалар берилди.
томонидан бу талаб бажарилмаяпти. Ҳолбуки,
бўлимимиз томонидан барча ўзини-ўзи бошқариш А. МАВЛОНОВ,
органларига ёзма равишда хат жўнатилган. шаҳар ФВБ ходими, катта сержант
Чорва моллари ва уй ҳайвонлари касал бўлса,
албатта, улар юқумли касалликларни тарқатувчи
манбага айланади. Бу ҳол бевосита чорва мол-
лари ва уларнинг эгалари саломатлигига хавф
солади. Бу хавфдан ўзимизни асраш, касаллик-
нинг олдини олишнинг энг самарали усули —
жониворларни ўз вақтида, ветеринар-мутахассис
кўрсатмасига мувофиқ эмлашдан ўтказишдир.

О. АЛЛАМУРОДОВ,
шаҳар ветеринария ва чорвачиликни

ривожлантириш бўлими бошлиғи

6 SAMARQANDwww.samarkandnews.uz Birovni qoralashdan oldin doimo uni № 37 (2446)
/2022-yil
oqlash imkoni bor-yo’qligini o’ylash kerak.
L. KRESTOF 15-sentabr/

Дил тўридаги гаплар Бугуннинг муаммолари

СУЮКЛИ ОНА ШАҐРИМ! Квитанция
қани?
Самарқандлик сифатида суюклигимизни қандай ифодалаяпмиз?
Кўрсатилган хизмат учун тўлов
Самарқандни Шарқ гавҳари, Шаҳар кўчаларини тўлдирган автома- квитанцияси нега берилмаяпти?
деган ном билан эъзозлаш, унинг шиналар эса саломатлигимизга хавф сола-
шон-шавкатидан фахрланиш ҳисси ётган бош сабабчига айланмоқда. Кузати- Бехосдан қўлимдаги телефоним ерга тушиб,
қалбимизни ифтихорга тўлдиради. шимча, бундан 60—70 йил муқаддам шаҳар ойнаси чил-чил синди.
Қадим шаҳарни шаҳарлар гултожи си- об-ҳавоси анча мусаффо эди. Ариқлардан
фатида тилга олинадиган Рим, Исфахон, тоза сув оққанлиги ҳам иссиқ ҳавога мўъ- Бундай пайтда устахонага югурасиз. Собиқ
Истанбул, Париж билан тенглаштириш уду- тадиллик бағишлар эди. Эсимда бор, шаҳар Марказий универсал дўкони биносида жой-
ми асрлар бўйи яшаб келмоқда. Чунки, уч марказида, ҳозирги “Динамо” стадиони қар- лашган устахонага бордим. Уста ойнаси синган
минг йиллик тарих сир-синоатларини ўз шисида 1939 йилда кўл ишга туширилди. телефонимни айлантириб кўздан кечирди-да,
бағрида жо этган Самарқанд бунга арзийди. Атрофидаги кўкаламзор, гулзорлар билан тузатиш хизмати учун 300 минг сўм тўлашим
Хитой сайёҳи Син Хун Чай, испан элчиси тўлқини жилваланиб турадиган кўл суви кераклигини айтди. Тўлов амалга оширилгач,
Руи Гонсалес, форс шоири Умар Хайём ва шаҳарга ўзгача микроиқлим ва тароват йигирма дақиқадан сўнг телефонимни созлаб
бошқа кўплаб тарихчи ва ижодкорларнинг бағишлар эди. Бугун эса бу кўлдан сир- қўлимга тутқазди. Бироқ, мен унинг қўлига
таърифи ҳам бу хулосага мос келади. ти ва туби бетонлашган чўмилиш ҳавзаси тутқазган 300 минг сўм учун бирон-бир ҳужжат
Дунёни пойига тиз чўктирмоқчи бўлган қолди, холос. ёки касса аппарати томонидан тасдиқланган
Искандар Зулқарнайн ҳам Самарқандга квитанцияни бермади.
маҳлиё бўлган ва юксак таъриф берган. Шаҳар иқлимини мўътадиллаштириш-
Тарихнинг бизга маълум ва номаълум нинг бир йўли бор: шаҳарда янги канал Афсуски, орадан икки кун ўтиб, телефоним
бўлган сир-синоатларини бағрига олган қазиб, унда тоза сув оқимини таъминла- ишламай қолди. Яна ўша устахонага бориб
Самарқанд инсоният ўтмишининг ёрқин шимиз керак. Бунинг учун Дарғом кана- таниш устага мурожаат қилдим. Уста теле-
саҳифаси сифатида дунё харитасидан ўрин лидан шаҳар маркази томон махсус канал фон ойнасини алмаштириб, бу сафар 260 минг
олди. Шу кезларда Шанхай ҳамкорлик таш- қазилиб, атрофи кўкаламзорлаштирилиши, сўм тўлашим лозимлигини айтди. Бу гал ҳам
килотининг навбатдаги саммити ҳам Са- унда қайиқлар сузиши зарур. Самарқанд- тўловнома ижросини тасдиқловчи квитанция
марқандда ўтказилиши унинг ўтмиши билан нинг экологик ҳолати ҳозиргача чуқур ўрга- берилмади. Ҳолбуки, Республика Вазирлар
бугуни ҳамоҳанглигидан дарак беради. нилмаган. Энди уни халқаро ташкилотлар, Маҳкамасининг 2006 йил 13 февралдаги қа-
Хуллас, Самарқанд таърифига тил ожиз, хорижлик мутахассислар кўмагида ўрганиш рори ҳамда мамлакатимизда амалда бўлган
сўз камёб. Ана шундай қутлуғ макон Ва- ва чоралар кўриш вақти етиб келди. “Истеъмолчилар ҳуқуқини ҳимоя қилиш тўғри-
таннинг бир парчаси сифатида бизга насиб сида”ги қонунга мувофиқ савдо дўконлари,
этганлиги қутлуғ бахт. Қайси хорижий мам- Кўчаларда монорельсли йўл ташкил хизмат кўрсатиш шохобчаларида бажарилган
лакатга бормайлик Самарқанднинг қутлуғ этиб, эстакада усулида автомобиллар ишлар учун мижозга тўлов квитанцияси ёки
номи тилга олиниши билан бизга бўлган қатновини ташкил этиш зарур. Қолавер- касса чеки берилиши лозим. Бу сафар мен
муносабат, муомала илиқлик каломи билан са шаҳар ҳудудида шахсий автомобиллар икки бор мурожаат этган битта устахонада
чулғаб олинади. Зеро, Самарқанд ўтмишда ҳаракатини ҳафтанинг маълум кунларига бир марта ҳам бу қарор ва қонун ижросига
ҳам, бугун ҳам ўз ўрнига эга бўлган қутлуғ белгилаб қўйиш ҳам атрофга заҳарли газ риоя этилмади.
маскан қиёфасида ҳамманинг кўз олдида чиқишини анчагина камайтиради. Бунда
намоён бўлади. белгиланган кундан ташқари шахсий ав- Аксарият савдо марказлари, дўконларда
Самарқандлик борки, бундай фахр-иф- томобилда шаҳарга чиқиш тартибга соли- савдо қоидалари, тўлов талаблари жиддий
тихордан бебаҳра эмас. нади. бузилаётганлигига гувоҳ бўламиз. Ушбу муам-
Бугун ана шу фахр ва ифтихоримизни мони ўрганиш мақсадида шаҳар давлат солиқ
мустаҳкамлаш учун янада кўпроқ куч-ғай- Пиёда юриш саломатлик учун кони фой- инспекциясига бориб, масалага ойдинлик ки-
рат билан тер тўкишга тўғри келади. Шаҳар да эканлигини эслатиш шарт эмас. Бола- ритишларини сўрадим. Бошлиқ йўқ экан, унинг
ободончилиги, яратилаётган қулайликлар лигимизда ёш ва қари барча темир йўл ёрдамчиси менга участка солиқ инспекторига
кўламини кенгайтириш, унинг боқий анъ- вокзалидан Сиёб деҳқон бозоригача пиёда учрашишимни маслаҳат берди. Бироқ, участка
аналарини қайта тиклаш олдимизда тур- бориб-келардик. Бугун эса тўрт қадам яёв инспекторидан жўяли жавоб чиқмади. Балки,
ган муҳим ватанпарварлик вазифасидир. юришни ҳам хоҳламаймиз. юқори солиқ ташкилоти — вилоят солиқ бош­
Шаҳарнинг табиий-иқлим шароитини ях- қармасида бу масалага ойдинлик киритилар,
шилашга бўлган янгича тушунча ва кай- Шаҳарда экологик мувозанатни тиклаш деган умидда бошқармага йўл олдим. Афсус­
фиятни ҳар биримизда, хусусан, ёшларда учун унинг табиатига зиён етказувчи за- ки, кираверишдаги навбатчи йўлимни тўсди.
шакллантиришимиз зарур, деб ўйлайман. монавий қулайликлардан бир оз бўлса-да, Бошлиқ йўқлигини айтиб, бу масала бўйича
Табиий шароитни яхшиламасдан туриб, воз кечишга тўғри келади. Пиёда юриш бу кейинроқ мурожаат этишимни маслаҳат берди.
саломатликни муст­ аҳкамлаб бўлмайди. борадаги дастлабки қадам бўлса ажаб эмас.
Болалигимизда ариқлардан сув ичардик, Шу ўринда хизмат кўрсатувчилар томонидан
тандирдан узилган иссиққина кулчалар- Бу таклифларни ўртага ташлар эканман, истеъмолчиларга нисбаттан қай даражада му-
ни ўша сувга ботириб еганларимизни хуш муаммони ҳал этишнинг моддий томони носабатда бўлинганлиги ўз-ўзидан аён эканли-
хотира ила ёдга оламан. Ҳовузлар бутун борлигини ҳис этиб турибман. Ҳаммасини гини таъкидламоқчиман. Эътибор берганмисиз,
маҳаллани ичимлик суви билан таъмин- давлат зиммасига юклаш инсофдан эмас. шаҳримиздаги қайси йўналишдаги автобусда
лар эди. Бугун бу хотиралар кимлар учун- Маблағ талаб этиладиган ишларни моли- тўлаган йўлкирангиз учун чипта беришади?
дир эртакка айланиб бўлди. Шаҳарнинг ялаштириш учун шаҳарда нодавлат-ноти- Чипта нималигини ҳамшаҳарларимиз унутиб
экологик ҳолатига ҳавас қилиб бўлмайди. жорат услубда фаолият юритадиган хайрия юборишган, менимча.
Ариқлар у ёқда турсин, булоқ сувлари ҳам жамғармасини ташкил этсак, бу муаммо-
сал нарига ўтса булғаниб бормоқда. нинг молиявий жиҳати ҳал бўлади. Ўйлай- Бахтиёр ШАРИПОВ,
манки, шаҳарда яшовчи ҳар бир фуқаро бу Ўзбекистон Журналистлар
таклифни қўллаб-қувватлайди.
уюшмаси аъзоси
Фарҳод АЛИЗОДА,
меҳнат фахрийси

№ 37 (2446) Agar hikmatli so’zda izohga muhtojlik SAMARQAND 7www.samarkandnews.uz
/2022-yil sezilsa, demak bu so’z tobiga yetmagan.
15-sentabr/
DE KLAPYE

Шодлик ва дґстлик куйчисига эµтиром

“Жаҳоннинг шодлиги йиғилса бутун, мазмун бор, — дейди вилоят тожик ва то- Акбар Маҳмудов. — Салобатли ҳайкални
дўстлар дийдоридан бўлолмас устун”, деган жикзабон миллий маданий маркази раҳбари яратиш ва унга жой ҳозирлаш ҳамда ўрна-
эди форс-тожик адабиёти етук намояндаси тиш билан боғлиқ кенг кўламли яратувчан-
Абу Абдулло Жаъфар Рудакий. лик ишларининг ўзи ҳам Самарқандда бу
эзгу ишга жиддий эътибор берилганлигини
Дарҳақиқат, шоир ижодига назар солсан- англатади.
гиз, шодлик ва дўстлик мавзуси салмоқли
ўринни эгаллаганидан огоҳ бўласиз. Ижод- Дарҳақиқат, бўйи 20 метрдан ортиқ бўл-
корнинг бадиий асарлари она тилимизга ҳам ган ҳайкал ўз салобати билан минг йиллар-
таржима қилиниб, ўзбек китобхонларининг дан буён дўсту иноқ яшаб келаётган ўзбек
маънавий мулкига айланган. Шу боисдан, ва тожик халқлари бирдамлигининг рамзи,
мамлакатимизда шоирнинг ижодига бўлган ўзбек халқининг Рудакий хотираси ва ижо-
ҳурмат ва қизиқиш катта. Яқинда самарқан- дига бўлган ҳурмати ифодаси бўлди.
дликларнинг эҳтироми сифатида шаҳримиз-
нинг шоир номи билан аталган марказий Тантанада иштирок этган вилоят ҳокими
кўчасида унинг улуғвор ҳайкали ўрнатилди. Э. Турдимов ўз сўзида шоирнинг бой ижо-
дий меъроси, унинг тожик бадиий адабиёти
Шоир номидаги кўча кейинги йилларда ривожига қўшган катта ҳиссаси, асарлари
янгича қиёфа касб этди: аввало, кенгай- ўзбек ижодкорларига ҳам илҳом бағишла-
тирилиб, замонавий асосда равонлашти- ётганлигини алоҳида таъкидлади.
рилди. Кўримсиз бинолар ўрнида замона-
вий тураржойлар барпо этилди. Кўчанинг Самарқанднинг энг обод гўшаларидан
икки чети ландшафт талабларига мувофиқ бирида қад ростлаган ҳайкал шаҳар чиройи­
ободонлаштирилиб, манзарали дарахт ва га чирой қўшиши шубҳасиз. Қолаверса, бу
анвойи гулларга бурканди. маскан ўзбек ва тожик халқлари дўстлиги-
нинг амалдаги ифодаси, ажойиб маънавият
— Рудакий ҳайкалининг айнан шу кўча маскани бўлиб қолади.
бўйига ўрнатилишида ўзига хос маъно ва
Бахтиёр ШАРИПОВ

Ўйин атрофидаги “ўйин”лар Эълонлар

бугунги миллий футболимизда намоён бўлмоқда ДАЪВОЛАР
БЎЛСА...
Айрим футбол мухлисла- қолиш имконияти юзага келади, Акс садо
ри: “Мен ўзбек футболини деган фикрни билдирган. Ҳолбуки, Самарқанд шаҳрида
кўрмайман, у кўришга ар- аллақачон вақт ўтган, имконият- талабгорлар қаторида бормоқда. хусусий амалиёт билан
зимайди”, деган хулосага лар эса бой берилгани ҳақида янги Юқорида тилга олинган “Турон” шуғулланувчи нотари-
аллақачон келиб бўлишган. мураббий чуқур ўйлаётгани йўқ, жамоасининг тақдири ҳам аянчли ус Исмаилова Шахло
Бу миллий футболимизга бўлган деган фикрдаман. Чунки, жамо- кечди: бутунлай янгиланган жамоа Бахриллаевна нотариал
беписандликми,ҳафсаланинг пир анинг ўйинида кўнгилга илиқлик ўтган йили Суперлигада ўз ўрни- идорасида марҳум Рахи-
бўлишими ёки жонкуярлик нишо- бағишлайдиган ижобий ўзгариш ни сақлаб қололмади. Бу йил эса мов Джуракул (2019 йил
насими? Фикримча, бу жонкуярлик йўқ. Аллақачон етакчи жамоалар Про-лигада етакчилик қилмоқда. 13 августда вафот этган)
бўлиб, футболимиздаги бугунги назаридан тушган Марат Бикма- Ишонаманки, энди бу жамоада ўт- га тегишли мол-мулк учун
аҳвол билан яхши таниш бўлган ев, Эркин Бойдуллаев каби “оқ- ган йилгидек “футболча экспери- мерос иши очилмоқда. Шу
ашаддий ишқибозларнинг қатъий соқоллар” билан мақсадга эришиб мент”га йўл қўйилмайди. муносабат билан мерос­
хулосасидир. бўлармикан? хўрлар Исмаилова Шахло
Тан олайлик, 31 йилдирки, Ҳозирги ҳолатда “Динамо”нинг Бахриллаевна нотариал
футболимизда ривожланиш кўз- “Динамо” атрофида содир бўла- Суперлигада қолишига ишонч йўқ. идорасига мурожаат қи-
га ташланмаяпти. “Samarqand” ётган бундай нохуш ҳолатлар жа- Шунинг учун жамоага ажратила- лишларини сўраймиз.
газетасининг шу йил 25 август моанинг эртасига бўлган умидла- ётган маблағни қисқартириб, кел-
сонида чоп этилган “Майдон те- римизни ҳам сўндирмоқда. Бундан гуси йил учун мустаҳкамроқ моли- Манзил: Абдураҳмон
кис, тўп юмалоқ, муаммолар кўп икки йил аввал Яйпаннинг “Турон” явий база яратиш керак. Шундай Жомий кўчаси, 17-уй.
бироқ”, сарлавҳали мақолада энг жамоаси ҳам Про-лигадан Супер- чора кўрилмаса, жамоа қуйи ли-
долзарб муаммолар шаҳримизнинг лигага чиққан эди. Ажабланарлиси гага тушиб кетишидан ташқари, ***
“Динамо” профессионал футбол шундаки, қуйи лигада жон куйди- Вадим Абрамов бошчилигида жа- Самарқанд шаҳрида
клуби мисолида аниқ-тиниқ очиб риб, жамоанинг парвозига муно- моанинг айрим раҳбарлари ўша хусусий амалиёт билан
берилган. сиб ҳисса қўшган футболчиларга пулни хоҳлаганича сарфлаши учун шуғулланувчи нотари-
Бугун “Динамо” Суперлига жад- Суперлигада жой топилмасдан, йўл очилади. Мавсум ниҳоясида ус Алиева Лола Зоиров-
валига илиниб турибди, холос. уларнинг барчаси қуйи лига жа- эса жаноб Абрамов ўзи айтгани- на нотариал идорасида
Муаллиф таъкидлаганидек, бун- моаларига йўл олган эди. Афсуски, дек: “жамоа Суперлигада қолса марҳум Мусагутов Иль-
да ўтган йилги таркибнинг деярли худди шундай “таёқ” “Динамо”ни ўзи ҳам қолади, тушиб кетса...” дар Юрьевич (2008 йил
бутунлай янгилангани, чемпионат Суперлигага олиб чиққан жамоа кетади! 4 декабрда вафот этган)
бошланганидан буён Вадим Абра- мураббийси Ҳаким Фузайлов ва га тегишли мол-мулк учун
мов учинчи мураббий сифатида деярли барча футболчилар боши- Умид АЛИМОВ, мерос иши очилмоқда.
пайдо бўлиши кутилмаган ҳол бўл- да ҳам синди: мураббий “Дина- “Динамо” мухлиси Шу муносабат билан ме-
ди. Вадим Абрамов охирги интер- мо”дан ҳайдалган кўплаб футбол- росхўрлар Алиева Лола
вьюсида қолган 9 та ўйиндан 5 чиларни ёнига олиб, “Бухоро”да Зоировна нотариал идо-
тасида ғолиб чиқсак, Суперлигада қўним топди. Ҳозир унинг ишлари расига мурожаат қилиш­
ёмон эмас: жамоаси Суперлигага ларини сўраймиз.
Манзил: Мирзо Улуғ-
бек кўчаси, 80-уй.

SAMARQAND Muharrir: Hakim JO‘RAYEV MANZIL:
140100, Samarqand shahri, Temur Malik ko‘chasi, 4-uy.
MUASSIS: Gazeta Samarqand viloyat matbuot va axborot boshqarmasida
Samarqand shahar hokimligi 06.09.2012-yilda 09-05 raqam bilan qayta ro‘yxatga olingan. TELEFONLAR: +998 66 233-58-40, +998 66 233-67-79.

Indeks 5505 Tahririyatga kelgan qo‘lyozmalar Gazeta haftaning payshanba kuni chiqadi.
muallifga qaytarilmaydi. Sotuvda erkin narxda.
Gazeta tahririyat matbaa bo‘limida terildi va sahifalandi.
Tahririyat matbaa bo‘limi O‘zbekiston matbuot va axborot Navbatchi: Alisher ISROILOV Bosishga topshirish vaqti: 21.00.
agentligida 2.06.2017-yilda 18-3959 raqam bilan ro‘yxatga olingan. Sahifalovchi: Abdushukur ISMOILZODA Bosishga topshirildi: 21.00.

Gazeta «Noshir lyuks» MChJ bosmaxonasida chop etildi. Manzil: Samarqand shahri, Spitamen ko‘chasi, 270-uy.
Buyurtma: 594 Adadi: 1 750 nusxa.

8 SAMARQANDwww.samarkandnews.uz Hamma bilan xushmuomala, ko’pchilik bilan № 37 (2446)
dilkash, ayrimlar bilan esa betakalluf bo’l. /2022-yil
B. FRANKLIN
15-sentabr/

Турмуш чорраҳаларида Яхмос яке аз маҳсулотест, ки мардум, бахусус кӯдакони хурдсол дар рӯзҳои гарми тоби-
стон хӯрданро дӯст медоранд. Имрӯзҳо дар мағоза ва қаҳвахонаҳо яхмосҳои гуногун фурӯхта
ТАБАССУМ мешаванд. Ин маҳсулот як қатор хусусиятҳои муфид, аз ҷумла, протеин, фосфор, калсий
ва витаминҳои А, B, C, D, E дорад. Чунин доруҳо алалхусус витамини B6 хотираро хуб ва
— Опа, "қизим ҳеч қанақа иш қилишни дар бисёр мавридҳо кори дилро беҳтар намуда, дар бадан ҷамъ шудани сангҳоро пешгирӣ
мекунад. Як килограмм яхмос ба ҳисоби миёна 1900 калория дорад. Ин барои бемороне, ки
билмайди, овқат қилиб кўрмаган, фақат ки- меъдаашонро ҷарроҳӣ кардаанд, хеле муфид аст.

тоб ўқиган", дегани нимаси?! Ҳозир ҳамма ЯХМОС: ФОИДА ВА ЗАРАРИ ОН

қизлар курсларга боради, оилага тайёрла- НАЗАРЕ БА ТАЪРИХ кунанда, таркиби маҳсулот, арзиши ғизоӣ ва дигар
Яхмос одатан аз маҳсулоти шир, қаймоқ, равға- маълумоти борпеч, ки барои истеъмолкунанда низ
нади, шундай қизни келин қилаверасизми? ни маска, шакар, моддаҳои хушбӯйдиҳанда, ин- муҳим аст, диққат додан лозим аст.
чунин, аз ҳар гуна моддаҳои ғизоӣ тайёр карда
Синглиси Нодиранинг гапига Саодат кулиб қўя мешавад. Бояд ҳуҷҷатҳои кафолатнокии сифат ва бехав-
қолди. Яхмос таърихи 3000-сола дорад. Сарватман- фии яхмос мавҷуд бошад.
дони Хитойи қадим шарбати меваҳои тару тозаро
— Ўртоғимнинг ўзига ўхшаса бўлди, Худо хоҳласа бо ях омехта менӯшиданд. Вақте ки Искандари Фурӯшандагони яхмос дар муддатҳои муайян
ҳаммаси яхши бўлади, — деди Саодат. Макдунӣ Ҳиндустонро забт кард, мушоҳида на- аз муоинаи тиббӣ бояд гузаранд. Инчунин, ҳамеша
муд, ки мардуми маҳаллӣ дар рӯзҳои гарм шири ба қоидаҳои санитарӣ риоя намуда, бо либосҳои
— Мен келин олсам, қўлида ўнта ҳунари боридан яхкардаро мехӯранд. махсус савдо кунанд.
оламан,—деди Нодира. Соли 1843 зани англис Нэнси Ҷонсон яхмоси
хонагӣ ихтироъ кард ва ба он патент гирифт. Аммо ҲАНГОМИ ИНТИХОБИ ЯХМОС БА
Эртага тўй. Дилрабо онаси сузган овқатни бир-икки вай барои ба роҳ мондани истеҳсоли яхмос маблағ ЧИҲО БОЯД ЭЪТИБОР ДОД?
кавлади-ю, беихтиёр йиғлай бошлади. Аввал ҳиқил- надошт, бинобар ин, онро ба амрикоиён фурӯхт.
лаб, кейин баралла йиғлаётган қизини кўриб онаси- Ҳамин тавр, соли 1851 дар Балтимор аввалин за- Яхмосро бо компонентҳои табиӣ интихоб ку-
нинг ўтакаси ёрилди. води яхмос кушода шуд… нед. Новобаста аз он ки онҳо шир доранд ё сме-
тана, як каме равған барои илова кардани шакар
— Нима бўлди? Дилрабо қизим, гапира қол. Нимага ТАВСИЯҲО ОИД БА ПЕШГИРИИ ҳатман иҷозат дода мешавад. Инҳо компонентҳои
йиғлаяпсан? ЗАҲРОЛУДШАВӢ АЗ ЯХМОС асосӣ мебошанд. Агар яхмос мевагӣ бошад —
Агар ҳангоми истеҳсоли яхмос ба қоидаҳои шарбати мева низ илова карда мешавад. Равға-
Бу ёқдан дадаси қўшилди. санитарӣ риоя карда нашавад, маҳсулот бо бак- ни растанӣ, ғафскунанда, эмулгаторҳо (ин гуна
— Гапирсанг-чи, одамни қон қилмай. Нимадир терияҳо олуда мегардад. Яхмос аз маҳсулоти зуд яхмосҳо арзонтаранд) набошанд, беҳтар аст. Чӣ
бўлдими? вайроншаванда аст. Бинобар ин ҳангоми нигоҳ қадаре ки рӯйхати компонентҳо дарозтар бошад,
Дилрабо ота-онасининг сўроқларига парво қилмай доштан ва фурӯхтан ба ҳарорати муайян риоя кар- ҳамон қадар аз номи маҳсулоти табиӣ дуртар аст.
йиғлайверди. Иккала укаси бир гапириб, ўн куладиган дан лозим аст. Заҳролудшавӣ аз яхмос дар натиҷаи
қувноқ опасини энди кўриб тургандек оғзи очилиб риоя накардан ба талаботи гигиении санитарӣ Дар як рӯз зиёда аз як стакан яхмос истеъмол
қолганди. ҳангоми истеҳсол, интиқол ва фурӯши яхмосҳои кардан тавсия дода намешавад. Беҳтар аст, ки аз
— Ойи, дада, яхшиси, мен турмушга чиқмайман, нарм (Фрезер) ба амал меояд. шоколад, мураббо, шири моеъ ва дигар иловаҳо
— деди қиз йиғидан тўхтаб. Бояд гуфт, ки ба фурӯши яхмос мувофиқи тар- холӣ бошад. Зеро, онҳо калорияи маҳсулотро зиёд
— Нега қизим? Сабабини айт!—онасининг асаби тиби муқарраркардаи ҳокимияти маҳаллӣ иҷозат мекунанд.
бузилиб, овозини кўтарди. дода мешавад.
— Ахир, мен овқат қилишни билмайман-ку! У яна Яхмосҳои мулоим (Фрезер) бояд танҳо дар Дилафрӯз ОБЛОҚУЛОВА
йиғлай бошлади. Онаси қўлидаги сочиқ билан қизи- дӯконҳои устувор фурӯхта шаванд. Дар ҳавои
нинг елкасига оҳистагина урди. кушод ва роҳравҳо фурӯхтани яхмос қатъиян манъ
— Қилиғинг қурсин, жинни! Овқат қилишни бил- аст. Дар кӯчаҳо яхмос одатан дар ҷойҳои муайян-
масанг, ўрганасан. шуда фурӯхта мешавад. Махсусан, яхмосеро, ки
Барибир, бизнинг уйнинг овқати билан тушган жо­ дар таҷҳизоти фрезерӣ тайёр карда мешаваду дар
йингники ўхшамайди. Уқувинг, фаросатинг ҳам йўқми? кӯчаву ҷойҳои кушод мефурӯшанд, харидан мум-
Икки қулоғинг билан эшитиб ол; ҳаммасини битта кин нест. Ҳангоми харидани яхмос бояд ҳамеша
ширин гап ва табассум ҳал қилади. Меҳр ҳал қилади! ба намуди зоҳирӣ, маълумот дар бораи истеҳсол-
Дилрабо ўн саккиз ёшида катта уйнинг келини
бўлди. Табиат-онамиз
Ўзи ҳам, эри ҳам институтда ўқийди. Қайнана-қай-
нота ишлайди, учта қайинсинглиси мактабда ўқишади. МАЙНА — МАЙДА ҚУШЛАР ҚОТИЛИ
Дилрабо тонг саҳардан туриб олди. Ҳеч нима пиши-
ришни билмайди. Интернетдан топиб нонни тухумга Нега юртимизда чумчуқлар кама­ Айрим маълумотларга кўра, Хитой дала-
ботириб нимадир тайёрлади. "Муза" нинг тайёр хами- йиб кетди, деган гапларни кўп эшитиб ларини қушлар босиб, буғдой, шоли каби
ридан қатлама, қоғоз қутидаги тайёр сутдан ширгу- қоламан. Ўзимгаям шундай деб савол экинларга катта қирон келтиргандан кейин,
руч пиширди. Чой дамлаб, дастурхонни нонуштадаги берганлар талай бўлган. Хитой давлати раҳбари Мао Цзе Дун арми-
егуликларга тўлдириб бўлганида бирин-кетин оила яни ишга солган ва барча қушларни қириб
аъзолари ошхонага кириб кела бошлашди. Жавобим: юртни афғон майнаси босиб, ташлашга буйруқ берган.
Ҳамманинг ўз чой ичадиган идиши бор экан, "Бу чумчуқларни сиқиб чиқармоқда. Майналар
кимники?", "Бу кимники?", - деб сўраб, ҳаммага чой йиртқич қушлар сирасига киради. Чумчуқ, Вазифа аъло даражада бажарилган. Қуш-
узатди. Унинг болаларникидек беғубор қилиқларига читтак сингари майда қушларни тутган жой- лар бу ҳудудларга келмайдиган бўлишган.
завқи келиб кулган қайнана-қайнотасига қўшилиб ўзи ида чўқиб ўлдираверади.
ҳам кулиб тураверди. Аммо курашнинг бу йўли янги муаммо-
Қатлама жуда ёғли бўпти, ширгуручга шакар кўп Қушларда умумий хотира мавжуд бўлади. ларни юзага келтирган. Далаларни чигиртка
қўшилибди, тухумли нон қотиб қолибди. Ҳеч ким деяр- Узоқ йиллар давомида зулм кўраверса, ўша ва бошқа ҳашаротлар босиб кетган. Уларга
ли тайинли нарса емади. Дилрабо онасининг "Табассум минтақага келмай қўйишади. қарши курашиш учун Мао кемирувчи ҳайвон
музларни эритади", — деганини эслади. ҳисобланган қундузларни келтириб далалар-
— Қўшнимизнинг сигири маза қиладиган бўлди-а? Хитой осмонида қушлар учмаслиги ҳақи- га қўйиб юборган. Сўнгра кемирувчилардан
Мени роса дуо қилади энди! — деди келин бор гуноҳи- да гапларни эшитиб келамиз. Хитойликлар қандай қутилиш масаласи ўртага чиққан...
ни бўйнига олганча табассум билан. Ҳамма бирданига қушларни қафасда томоша қилишаркан.
кулиб юборди, ўзи ҳам қўшилиб кулди. Муз тоғлар Бу табиатдаги боғлиқликлар! Яъни меъёр.
эриди... Хитойга бориб-келиб юрганлар шу ҳақда Бир тур йўқ қилинса, бутун ер юзида бошқа
— Ойи, дўлмани қандай пиширардингиз, айтиб батафсил маълумотлар беришар, балки. муаммолар келиб чиқиши мумкин.
туринг, ҳеч қайси овқатим ўхшамаяпти, — деди келин
бир кун онасига телефон қилиб. Юртимизни қузғунлар, майналар босиб
— Нимага мендан сўрайсан? Бор қайнанангдан кетди... табиий баланс бузилиш арафасида...
сўра!
— Вой, нима дейман?! Ечими мушкул!
— Ялин-ёлвор, ўргатинг дегин. Бўлди, бошимни Бугун чумчуқлар читтаклар Европада
қотирма! жавлон уришмоқда. Гала-гала бўлиб эркин
Онаси телефонини ўчириб қўйди. ва ҳур ҳаракатланаётганини кўриб завқингиз
Дилрабо телевизор кўраётган қайнанасининг ёнига ошади. Улар бизга яна қайтиб келишарми-
борди, кафтларини бир-бирига жуфтлаштириб секин кин?
гап бошлади. Соҳа мутахасислари бу ҳақда нима де­
— Ойижон, илтимос, менга овқат пиширишни ўрга- йишаркин?!
тинг, тез ўрганиб оламан, илтимос... Унинг мўлтираб
турган нигоҳлари тоза ва жуда беғубор эди. Дилнур КОМИЛОВ
Қайнанасига гоҳ ялиниб, гоҳо эркаланиб юриб бир
йилга қолмай яхшигина пазанда бўлиб олган Дилра-
бо энди янги хонадоннинг эркатой қизига, севимли
бекасига, қўли ширин пазандасига айланди.

Феруза СОЛИХЎЖАЕВА