คู่มือการจัดกองยางในโกดังเก็บยาง

ค ำน ำ คู่มือการจัดวางยางแผ่นรมควันอัดก้อน (ยางอัดก้อน) ในโกดังเก็บยาง มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เจ้าหน้าที่ ที่ได้รับมอบหมายในการจัดเก็บยางอัดก้อน ได้มีการเตรียมความพร้อมของสถานประกอบการ วัสดุ อุปกรณ์ ทราบขั้นตอนการตรวจสอบสภาพโกดังเก็บยาง การรับยางแผ่นรมควันอัดก้อน การจัดกอง การจัดเก็บ จนถึง การส่งมอบ เพื่อให้ได้ยางอัดก้อนที่สามารถคงสภาพรูปทรงและคุณภาพที่ดีตลอดระยะเวลาการจัดเก็บ ศูนย์บริการทดสอบรับรองภาคใต้ ฝ่ายอุตสาหกรรมยาง การยางแห่งประเทศไทย หวังเป็นอย่างยิ่งว่า เอกสารฉบับนี้จะเป็นประโยชน์แก่พนักงาน เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง และผู้ประกอบกิจการ เพื่อที่จะสามารถลด ปัจจัยเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากกระบวนการจัดเก็บให้มีความปลอดภัย และถูกต้องตามหลักการจัดเก็บยางที่เกิด ผลกระทบน้อยต่อรูปทรง รวมทั้งสมบัติของยางเปลี่ยนแปลงน้อยที่สุด (นางปรีดิ์เปรม ทัศนกุล) ผู้อ านวยการศูนย์บริการทดสอบรับรอง ภาคใต้ 23 กุมภาพันธ์2566

สำรบัญ เรื่อง หน้ำ 1. ขอบข่าย 1 2. นิยาม 1 3. ข้อก าหนดในการจัดเก็บยางอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 3.1 ลักษณะโกดัง 3.1.1 สถานที่ตั้ง 3.1.2 โกดังเก็บยาง 3.2 การตรวจสภาพความพร้อมของโกดังเก็บยาง 3.3 การตรวจรับและการจัดเก็บยางอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 3.3.1 เกณฑ์การตรวจคุณภาพยางอัดก้อนก่อนการรับมอบ 3.3.2 ลักษณะยางอัดก้อนที่ไม่เป็นไปตามข้อก าหนด 3.3.3 การจัดวางยางอัดก้อน 1 1 1 1 2 3 3 4 5 4. ข้อควรระมัดระวังในระหว่างการจัดเก็บยางอัดก้อน 9 5. ภาคผนวก 5.1 ภาคผนวก ก ตารางที่ ก-1 เกณฑ์การประเมินสภาพโกดังเก็บยาง 11 11 5.2 ภาคผนวก ข ตารางที่ ข-1 บันทึกการตรวจสภาพโกดังเก็บยาง ตารางที่ ข-2 สรุปผลการตรวจประเมินสภาพโกดัง 12 12 13

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 1 คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง โดย ศูนย์บริการทดสอบรับรองภาคใต้ฝ่ายอุตสาหกรรมยาง การยางแห่งประเทศไทย 1. ขอบข่าย คู่มือฉบับนี้ ครอบคลุมข้อกำหนดวิธีการจัดเก็บยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง ตั้งแต่ขั้นตอน การตรวจสอบสภาพโกดังเก็บยาง การรับยางแผ่นรมควันอัดก้อน การจัดกอง การจัดเก็บ จนถึงการส่งมอบ เพื่อให้ได้ยางแผ่นรมควันอัดก้อนยังคงสภาพรูปทรงและคุณภาพที่ดีตลอดระยะเวลาการส่งมอบ 2. นิยาม ความหมายของคำที่ใช้ในคู่มือฉบับนี้ มีดังต่อไปนี้ 2.1 ยางแผ่นรมควันอัดก้อน (Ribbed Smoked Sheet Bale) หมายถึง ยางแผ่นรมควันที่มีชั้นคุณภาพ เดียวกันไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 นำมาอัดเป็นก้อนที่มีขนาดประมาณ 50 x 60 x 50 ลูกบาศก์เซนติเมตร มี น้ำหนักเมื่อรวมแป้งบนก้อนยางแล้วเท่ากับ 111.11 ± 0.05 กิโลกรัม ยางแผ่นรมควันอัดก้อน ในนิยามต่อไปนี้ จะเรียกว่า ยางอัดก้อน 2.2 โกดัง หมายถึง อาคารสำหรับเก็บยาง มีลักษณะปิดมิดชิด ความสูงไม่น้อยกว่า 6 เมตร ไม่มีช่อง หน้าต่าง ระหว่างฝาผนังอาคารกับหลังคาไม่มีช่องว่างที่ก่อให้เกิดความชื้น ไม่มีรางรับน้ำหรือคูระบายน้ำ ภายในตัวอาคาร มีหลังคาและกันสาดบริเวณทางเข้าด้านหน้าเพื่อป้องกันละอองฝนในขณะขนส่งและให้รถ ขนาดใหญ่เข้าออกได้สะดวก บริเวณรอบ ๆ ของโกดังจะต้องมีคูระบายน้ำเพื่อป้องกันความชื้นที่จะมาสัมผัสกับ ยางที่อยู่ข้างใน 3. ข้อกำหนดในการจัดเก็บยางอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 3.1 ลักษณะโกดัง 3.1.1 สถานที่ตั้ง ควรตั้งอยู่ในบริเวณที่น้ำไม่ท่วมขัง ไม่ทำให้ยางเกิดการปนเปื้อน สภาพพื้นที่ควรมีความคงตัว ไม่มีรอย แตกร้าวที่จะทำให้เกิดการทรุดตัวของอาคารได้ง่าย มีระบบไฟฟ้าที่เพียงพอต่อกำลังการผลิต โดยมีความสว่าง บริเวณพื้นที่ผลิตตามมาตรฐานความเข้มของแสงสว่างของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานตามประกาศใน ราชกิจจานุเบกษา เรื่อง มาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง ลงวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2561 การคมนาคมสะดวก ต่อการขนส่ง สามารถรับน้ำหนักน้ำหนักของรถบรรทุกขนาดใหญ่ได้ และไม่ส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อม 3.1.2 โกดังเก็บยาง 1) มีขนาดเหมาะสมกับความสามารถในการจัดเก็บ โดยต้องมีแผนจัดลำดับขั้นตอนการจัดเก็บ ได้อย่างสะดวกต่อการปฏิบัติงาน

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 2 2) พื้นอาคารเป็นพื้นคอนกรีต มีความคงทนต่อการรับน้ำหนักยางอัดก้อน มีสภาพแข็งแรง เรียบ ทำความสะอาดง่าย สร้างด้วยวัสดุคงทน สภาพพื้นที่ภายในและภายนอกอาคารเป็นที่แห้ง ไม่มีน้ำท่วม ขัง มีการออกแบบการป้องกันความชื้นจากบริเวณพื้นเป็นอย่างดี และภายในโกดังควรปูด้วยแผ่นเหล็กหนา 4 มม. เพื่อป้องกันความชื้นในระหว่างการจัดเก็บ 3) โครงสร้างภายในอาคาร มีความแข็งแรง ทำความสะอาดได้ง่าย สะดวกต่อการบำรุงรักษา ประตูของอาคาร ควรปิด-เปิดสะดวก ปิดได้สนิท สามารถป้องกันฝน ละอองนํ้า และฝุ่นได้เป็นอย่างดี 4) บริเวณจัดเก็บยาง มีพื้นที่เพียงพอและมีการจัดแบ่งพื้นที่เป็นสัดส่วน โดยต้องวางแผนในการ จัดลำดับกองยางก่อน-หลัง การนำยางเข้าจัดเก็บ และมีแผนผังการจัดกองให้ตรงกับกองยางนั้น ๆ 5) มีตู้เก็บอุปกรณ์เช่น เหล็กสัก ตะขอ เป็นต้น พร้อมกุญแจล๊อค มีสมุดบันทึกการเบิกจ่าย อุปกรณ์ และอุปกรณ์ดับเพลิงให้เพียงพอ และจัดวางในพื้นที่ที่หยิบใช้งานได้สะดวก 3.2 การตรวจสภาพความพร้อมของโกดังเก็บยาง 3.2.1 มีป้ายชื่อ ที่อยู่ หมายเลข ขนาด และความจุของโกดัง ตามที่สถาบัน หรือหน่วยงาน หรือ ตามที่กระทรวงพาณิชย์มอบหมายได้สำรวจแล้ว กำกับไว้หน้าโกดังในลักษณะถาวรและเห็นได้อย่างชัดเจน 3.2.2 ตรวจสภาพความพร้อมของโกดังเก็บยางก่อนตรวจรับยางเข้าโกดัง มีแผนการปฏิบัติงานใน การตรวจความพร้อมของโกดังเป็นระยะ ๆ เช่น รอยรั่วบริเวณหลังคา รอยร้าวหรือรอยชำรุดบริเวณพื้น ฝา ผนัง หรือรังนกที่เกาะติดตามสันจั่วของเพดาน เป็นต้น เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของยางอัดก้อนในระหว่างการ เก็บรักษา รายละเอียดตามภาคผนวก ก และ ข 3.2.3 มีแผนผังการจัดวางกอง และต้องมีการปรับปรุงข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน ตลอดระยะเวลาการ จัดเก็บยางอัดก้อน 3.2.4 มีป้ายยืน ความสูงในระดับที่เขียนได้สะดวก พร้อมปากกาชนิดลบได้ ผูกติดกับป้ายยืน เพื่อใช้ จัดวางหน้ากองยางแต่ละกองในขณะการจัดเก็บ ระบุวันที่จัดเก็บ ชนิดของยาง จำนวนก้อน น้ำหนักรวมของ ยางอัดก้อน เป็นต้น ภาพที่ 1 ป้ายยืนสำหรับวางหน้ากองยาง

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 3 3.3 การตรวจรับและการจัดเก็บยางอัดก้อนในโกดังเก็บยาง ขั้นตอนการตรวจรับยางอัดก้อนเป็นขั้นตอนที่มีความสำคัญ ผู้ที่ได้รับมอบหมายจะต้องจัดเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ให้พร้อม เตรียมรถโฟล์คลิฟต์ คนยกยาง คนเกลี่ยยาง คนจัดก้อนยาง ที่มีความชำนาญและมี ประสบการณ์เป็นอย่างดี จะต้องวางแผนการจัดลำดับยางเข้าและออก เพื่อความสะดวกในการรับจัดเก็บใน โกดังเก็บยางและส่งมอบ โดยจะต้องตรวจสภาพและคุณภาพของยางอัดก้อนก่อนที่จะตัดสินใจว่ายางชุดนั้น เป็นยางที่มีคุณภาพตรงกับยางที่จะทำการตรวจรับ รายละเอียดดังนี้ 3.3.1 เกณฑ์การตรวจคุณภาพยางอัดก้อนก่อนการรับมอบ ยางแผ่นรมควันที่ใช้อัดก้อน จะต้องเป็นไปตามมาตรฐานยางแผ่นรมควันชั้น 1 - 5 การตรวจคุณภาพ ให้ทำการสุ่มยางอัดก้อนก่อนรับจัดเก็บในโกดังเก็บยาง สังเกตรูปทรงของก้อนยาง เชื้อราที่อยู่บริเวณผิวก้อน โดยใช้เกณฑ์ตามมาตรฐาน The Green Book (ตารางที่ 1) ตารางที่ 1 คุณภาพยางแผ่นรมควันชั้น 1 - 5 ตามมาตรฐาน The Green Book RSS สมบัติ ไม่ยอมรับให้มีได้ ผิวก้อนยาง 1 แผ่นยางแห้ง เนื้อแน่นแข็ง สะอาด แผ่น สมบูรณ์ สีสม่ำเสมอ ฟองอากาศขนาดเล็ก เปลือกไม้ขนาดเล็กได้เล็กน้อย ราแห้งหรือราสนิม บริเวณระหว่างแผ่นห่อ กับผิวก้อน ยางพอง ยาง ฟองอากาศ ยางแก่รม ยางแก่ไฟ ยางไหม้ ยาง อ่อนรม ยางดิบ ยางเยิ้ม ไม่มีราแห้งหรือราสนิม ระหว่างผิวก้อนกับแผ่น ยางที่อยู่ข้างใน 2 แผ่นยางแห้ง เนื้อแน่นแข็ง สะอาด แผ่น สมบูรณ์ สีสม่ำเสมอ ฟองอากาศขนาดเล็ก เปลือกไม้ขนาดเล็กได้เล็กน้อย ยางพอง ยางฟองอากาศ ยางแก่รม ยางแก่ไฟ ยาง ทึบ ยางไหม้ ยางอ่อนรม ยางดิบ ยางเยิ้ม มีราแห้งหรือราสนิม ระหว่างผิวก้อนกับแผ่น ยางที่อยู่ข้างในได้ไม่เกิน 5% ของยางอัดก้อนที่ส่ง มอบ 3 แผ่นยางแห้ง เนื้อแน่นแข็ง แผ่นสมบูรณ์ สีสม่ำเสมอ ฟองอากาศขนาดเล็ก รอยด่าง ดำได้เล็กน้อย ยางแก่รมได้เล็กน้อย เปลือกไม้ขนาดเล็กได้เล็กน้อย อ่อนรม ยางดิบ ยางเยิ้ม ยางอ่อน ยางแก่ไฟ ยาง ไหม้ ยางฟองขนาดใหญ่ มีราแห้งหรือราสนิม ระหว่างผิวก้อนกับแผ่น ยางที่อยู่ข้างในได้ไม่เกิน 10% ของยางอัดก้อนที่ ส่งมอบ

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 4 RSS สมบัติ ไม่ยอมรับให้มีได้ ผิวก้อนยาง 4 แผ่นยางแห้ง เนื้อแน่นแข็ง แผ่นสมบูรณ์ ผิวแผ่นมีตำหนิ สีด่างดำปานกลาง สีคล้ำ ปานกลาง ยางแก่รมได้เล็กน้อย ฟองอากาศขนาดเล็ก เปลือกไม้ขนาดเล็ก ได้เล็กน้อย ยางอ่อนรม ยางดิบ ยาง เยิ้ม ยางแก่ไฟ ยางไหม้ ยางฟองขนาดใหญ่ มีราแห้งหรือราสนิม ระหว่างผิวก้อนกับแผ่น ยางที่อยู่ข้างในได้ไม่เกิน 20% ของยางอัดก้อนที่ ส่งมอบ 5 แผ่นยางแห้ง เนื้อแน่นแข็ง แผ่นสมบูรณ์ ผิวแผ่นมีตำหนิ สีด่างดำปานกลาง มีสิ่ง สกปรกขนาดใหญ่ขึ้นได้เล็กน้อย ยางแก่ รม อ่อนรมได้เล็กน้อย ฟองอากาศขนาด เล็ก เปลือกไม้ขนาดเล็กได้เล็กน้อย ยาง เหนียวได้เล็กน้อย ยางดิบ ยางเยิ้ม ยาง อ่อน ยางแก่ไฟ ยางไหม้ มีราแห้งหรือราสนิม ระหว่างผิวก้อนกับแผ่น ยางที่อยู่ข้างในได้ไม่เกิน 30% ของยางอัดก้อนที่ ส่งมอบ 3.3.2 ลักษณะยางอัดก้อนที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด ยางแผ่นรมควันที่ใช้อัดก้อน จะต้องเป็นยางที่มีคุณภาพเดียวกันกับแผ่นยางที่ใช้เป็นแผ่นห่อ มีรูปทรง ขนาดประมาณ 50 x 55 ซม. ความสูงเฉลี่ย 47 ซม. สำหรับรูปทรงเป็นไปตามภาพที่ 2 – 3 ส่วนยางที่ไม่ เป็นไปตามข้อกำหนด มักเป็นยางที่ไม่ตรงกับคุณภาพชั้นยางแผ่นรมควันที่กำหนดในตารางที่ 1 และยังพบยาง แผ่นควันที่มีคุณภาพของยางที่อยู่ข้างในไม่ตรงกับยางที่ใช้สำหรับเป็นแผ่นห่อ เช่น ยางแผ่นรมควันชั้น 5 อัด ก้อน ใช้แผ่นห่อที่เป็นยางแผ่นรมควันขั้น 3 เป็นต้น ภาพที่ 2 รูปทรงยางอัดก้อนมาตรฐาน ขนาด 50 x 55 ซม. สูง 47 ซม. ภาพที่ 3 รูปทรงยางอัดก้อนที่ยอมรับได้ นอกจากนี้ยางที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด อาจเป็นยางที่เสียรูปทรงที่มีความสูงต่ำกว่าระดับ 1 ใน 3 ของความสูงเดิม หรือรูปทรงบิดเบี้ยวด้านใดด้านหนึ่ง หรือลักษณะผิวยางนูน เว้า จากการถูกกดทับตามพาเลท

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 5 หรือโค้งเว้า สูง ๆ ต่ำ ๆ ไม่อยู่ในระนาบ หรือส่วนฐานด้านใดด้านหนึ่งที่ไม่เท่ากัน หรือจากกระบวนการผลิตยาง อัดก้อน แผ่นห่อปิดไม่สนิท อัดยางไม่แน่น เป็นต้น (ภาพที่ 4) ภำพที่ 4 ยางเสียรูปทรง 3.3.3 การจัดวางยางอัดก้อน ก่อนการวางยางอัดก้อนจะต้องมั่นใจว่าบริเวณพื้นสะอาด แห้งสนิท โล่ง ไม่มีสิ่งปนเปื้อนใด ๆ เช่น โลหะ เศษไม้ พลาสติก ใบไม้เป็นต้น และจะต้องไม่วางในบริเวณพื้นที่ที่มีอุปกรณ์อื่นใดกีดขวางหรือปะปน หรือหากมีจะต้องนำออกจากบริเวณที่จัดเก็บยางอัดก้อน สำหรับวิธีการจัดวางก้อนยาง จะต้องวางยางอัดก้อน ที่มีคุณภาพเดียวกันของแต่ละกองและห่างจากฝาผนังไม่น้อยกว่า 1.2 เมตร โดยให้เรียงก้อนยางชิดติดกันมาก 30 ซม. 47 ซม.

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 6 ที่สุดเพื่อไม่ให้มีช่องว่างที่อากาศเข้าถึง โดยเฉพาะฐานชั้นแรกจะเป็นการรับน้ำหนักก้อนยางที่จะถูกจัดวางชั้น บน และหากก้อนยางก้อนใดก้อนหนึ่งวางห่างกันจะทำให้ก้อนยางที่ตั้งอยู่บริเวณใกล้เคียงเสียรูปทรงได้ นอกจากนี้หากก้อนยางด้านใดด้านหนึ่งได้มีการทำเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ชั้นยาง (Marking) จะต้องจัดวาง ด้านที่มีเครื่องหมายให้สามารถสังเกตเพื่อตรวจสอบได้ง่าย และในแต่ละกองจะต้องจัดก้อนยางเป็นกองที่มี ขนาดใหญ่มากที่สุดของชุดการผลิตนั้น ๆ เพื่อป้องกันการเกิดเชื้อราบริเวณตามขอบกองยาง และในแต่ละกอง จะต้องเว้นระยะห่างไม่น้อยกว่า 4 เมตร เพื่อให้รถโฟล์คลิฟต์ขับผ่านได้สะดวก สำหรับรูปแบบการจัดวางหา กวางบนพื้นสามารถจัดแบบทรงสี่เหลี่ยมหรือทรงปิระมิดก็ได้ขึ้นอยู่ระยะเวลาการจัดเก็บ รายละเอียดดังนี้ 1) การจัดเก็บยางอัดก้อนระยะเวลาไม่เกิน 3 เดือน เป็นการจัดเก็บในช่วงระยะเวลาสั้น บริเวณพื้นให้ปูด้วยพลาสติกแล้วปูทับด้วยผ้าใบชนิดหนาอีก 1 ชั้น หรือปูด้วยผ้าใบหนา 2 ชั้น เพื่อป้องกันก้อนยางเกิดเชื้อรา หรือใช้พาเลทเหล็กที่มีวัสดุพื้นเรียบรองรับ เพื่อ ป้องกันก้อนยางชั้นแรกถูกกดทับจนเกิดรอยตามร่องของพาเลท ดังนี้ 1.1 รูปทรงสี่เหลี่ยม วางซ้อนทับกันไม่เกิน 4 ชั้น วิธีนี้ยางอัดก้อนที่รับมอบควรมีรูปทรงสี่เหลี่ยมได้มาตรฐาน ไม่มีส่วนใด ส่วนหนึ่งของด้านก้อนยางที่โค้งนูน ซึ่งอาจทำให้กองยางบิดเบี้ยวและก้อนยางล้มได้ ข้อดีคือสามารถจัดเก็บได้ ครั้งละจำนวนมาก และเหมาะสำหรับโกดังที่มีพื้นที่จำกัด (ภาพที่ 5) ภาพที่ 5 การจัดวางยางอัดก้อนรูปทรงสี่เหลี่ยม ซ้อนกันไม่เกิน 4 ชั้น นานไม่เกิน 3 เดือน 1.2 รูปทรงพีระมิด

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 7 วางซ้อนทับกันไม่เกิน 5 ชั้น วิธีนี้ให้วางก้อนยางเรียงฐานแรกให้ชิดติดกันมากที่สุดเพื่อไม่ให้มีช่องว่าง ที่อากาศเข้าถึงและเพื่อเป็นการรับน้ำหนักก้อนยางที่จะถูกจัดวางจากชั้นบน เมื่อจัดวางฐานเรียบร้อยแล้ว ให้ วางก้อนยางชั้นที่ 2 เลื่อมจากก้อนยางที่อยู่ชั้นล่าง และจัดให้ก้อนยางชิดกันมากที่สุด เมื่อจัดเต็มฐานของชั้นที่ 2 แล้ว จัดเรียงก้อนยางของชั้นต่อ ๆ ไป จนครบ 5 ชั้น (ภาพที่ 6) ภาพที่ 6 การจัดวางยางอัดก้อนรูปทรงพีระมิด ซ้อนกันไม่เกิน 5 ชั้น นานไม่เกิน 3 เดือน 2) การจัดเก็บยางอัดก้อนระยะเวลานานกว่า 3 เดือน ขึ้นไป ให้จัดเป็นรูปทรงสี่เหลี่ยมผสมกับรูปทรงพีระมิด โดยปูพื้นด้วยพลาสติกหนา 1 ชั้น แล้วปูทับด้วยผ้าใบ หนาอีก 3 ชั้น หรือปูทับด้วยผ้าใบหนา 4 ชั้น เพื่อป้องกันความชื้นจากบริเวณพื้น ที่อาจส่งผลให้ยางเกิดเชื้อรา ได้การจัดวางก้อนยางชั้นที่ 1 - 2 ให้จัดเป็นรูปทรงสี่เหลี่ยม โดยต้องให้ก้อนยางชั้นที่ 2 ตรงกันก้อนยางที่อยู่ ชั้นล่าง และเรียงชิดติดกัน ส่วนชั้นที่ 3 - 5 ให้วางเลื่อมจากก้อนยางที่อยู่ชั้นล่างเป็นรูปทรงพีระมิด เพื่อป้องกัน ก้อนยางล้ม (ภาพที่ 7) ชั้นที่ 5 ชั้นที่ 4 ชั้นที่ 3 ชั้นที่ 2 ชั้นที่ 1

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 8 ภาพที่ 7 การจัดวางยางอัดก้อนชั้นที่ 1 - 2 เป็นรูปทรงสี่เหลี่ยม ชั้นที่ 3 - 5 เป็นรูปทรงพีระมิด จัดเก็บนานกว่า 3 เดือน 3) การจัดเก็บยางอัดก้อนบนพาเลทคอนโด การจัดเก็บวิธีนี้เป็นการรักษารูปทรงของยางอัดก้อน แต่หากเก็บในอาคารหรือโกดังที่ไม่ได้มาตรฐาน จะมีโอกาสเกิดเชื้อราได้ง่ายกว่าการจัดเก็บแบบกองบนพื้นโดยตรง และต้องใช้พื้นที่ในการจัดเก็บมากกว่า ส่วน ใหญ่พาเลทคอนโดออกแบบมาเพื่อรองรับก้อนยางที่สามารถจัดวางได้ชั้นละ 9 ก้อน หรือน้ำหนัก 1 ตัน ได้ พอดีวิธีนี้สามารถตรวจนับก้อนและปริมาณได้ง่าย ก่อนการจัดวางจะต้องมั่นใจว่าแต่ละชั้นของพาเลทคอนโด สะอาด และบริเวณพื้นของแต่ละชั้นจะต้องไม่ทาสีเพื่อป้องกันสีหลุดติดไปกับก้อนยางได้ในขณะส่งมอบ (ภาพ ที่ 8) ภาพที่ 8 การจัดวางยางอัดก้อนบนพาเลทคอนโด 4. ข้อควรระมัดระวังในระหว่างการจัดเก็บยางอัดก้อน เนื่องจากยางอัดก้อนเป็นยางที่มีแป้งกาวยางเคลือบก้อนยางทุกด้านเพื่อป้องกันการเหนียวติดใน ระหว่างการจัดเก็บและการขนส่ง การจัดเก็บในอาคารโล่งจะมีโอกาสเกิดเชื้อราบริเวณผิวด้านนอกของก้อน ยางได้มาก นอกจากนี้การห่อก้อนยางไม่แน่นจะเป็นสาเหตุให้เกิดเชื้อราเร็วขึ้นได้เช่นกัน รวมทั้งคุณภาพยาง แผ่นรมควันที่นำมาอัดก้อนด้วย จึงมีข้อควรระมัดระวัง ดังนี้ 4.1 จะต้องเก็บยางอัดก้อนในโกดังที่ปิดได้สนิท ความชื้นไม่ควรเกินกว่า 60% บริเวณพื้นจะต้องปู พลาสติกหรือผ้าใบหนาหรือมีแผ่นเหล็กที่สามารถป้องกันความชื้นได้เป็นอย่างดี หากโกดังมีความชื้นสูง

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 9 ออกแบบมาไม่ดี จะมีโอกาสเกิดเชื้อราได้ง่าย สังเกตได้จากเชื้อราจะเกิดบริเวณรอบ ๆ ผิวของแผ่นห่อด้านนอก และค่อยลุกลามเข้าสู่ด้านใน ดังนั้นโกดังเก็บยางจึงควรมีระบบควบคุมความชื้นที่สามารถยืดอายุการจัดเก็บได้ 4.2 จะต้องมั่นใจว่ายางแผ่นรมควันที่นำมาอัดก้อนจะต้องแห้ง โปร่งแสง มีกลิ่นควันอย่างชัดเจน เมื่อ ดึงเนื้อยางยืดหยุ่นดี มีสปริง มีความนุ่ม ผิวไม่ด้านเมื่อสัมผัส จะต้องไม่เป็นยางดิบ ยางอ่อนรม ยางฟองอากาศ ยางที่ออกจากห้องรมควันใหม่ ๆ หรือยางแผ่นรมควันที่ตั้งไว้เป็นระยะเวลานานก่อนนำมาอัดก้อน รวมทั้งยาง ที่สัมผัสกับละอองฝุ่น ละอองฝน ทั้งนี้หากนำยางดังกล่าวมาอัดก้อน จะทำให้เกิดเชื้อราด้านในของแผ่นห่อ ในขณะจัดเก็บ ส่งผลให้แผ่นยางเมือก เหนียว ส่งกลิ่นเหม็น แผ่นห่อเปื่อยยุ่ย 4.3 จะต้องตรวจรับยางอัดก้อนก่อนจัดเก็บในโกดังด้วยความเคร่งครัด เพื่อให้มั่นใจว่า ยางอัดก้อนใน แต่ละกองจะต้องเป็นยางที่มีคุณภาพเดียวกันรวมทั้งแผ่นยางที่ใช้ห่อก้อนยาง อีกทั้งการอัดก้อน การห่อยาง จะต้องสักให้แน่น เพื่อป้องกันอากาศ หรือความชื้นจากภายนอกเข้าไปสัมผัสกับแผ่นยางที่อยู่ข้างใน ซึ่งยาง ประเภทนี้จะสังเกตได้ง่ายคือ เกิดเชื้อราบริเวณรอบ ๆ ของก้อนยางก่อนลุกลามเข้าสู่ด้านใน และยางจะต้องมี รูปทรงสี่เหลี่ยมตามมาตรฐาน เพื่อความสะดวกรวดเร็วในการจัดกองและสามารถป้องกันการเกิดเชื้อราได้ 4.4 ควรมีแผนในการส่งมอบยางอัดก้อนที่ชัดเจน เพื่อเป็นการเฝ้าระวังหรือผลกระทบที่เกิดขึ้นกับ คุณภาพยางในระหว่างการจัดเก็บ จะต้องทำแผนบริหารความเสี่ยง แผนป้องกันความเสี่ยง แนวทางในการ แก้ไขปัญหา แผนการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง และจะต้องระบุไว้ในสัญญาของการจ้างอัดหรือการจัดเก็บ หาก ครบกำหนดของการส่งมอบและผู้รับมอบไม่มารับยาง ผู้ผลิตจะไม่รับผิดชอบค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นหากยางอัดก้อน ชุดนั้นเกิดเชื้อรา 4.5 คอยมั่นตรวจสอบเชื้อราที่เกิดขึ้นบริเวณพื้นผิวนอกของแผ่นห่อ หากเกิดขึ้นให้รีบดำเนินการด้วย การใช้แปรงขัด หรือใช้น้ำมันพืชเช็ดเชื้อราออก และควรสุ่มตรวจสอบน้ำหนักของยางอัดก้อนให้ได้มาตรฐาน 111.11 กก. และจัดทำบันทึกไว่เป็นลายลักษณ์อักษร พร้อมลงลายมือชื่อผู้ตรวจสอบ 4.6 ยางอัดก้อนที่ติ้งทิ้งไว้ในโกดังเก็บยางเป็นระยะเวลานานกว่า 1 ปี ขึ้นไป โอกาสที่น้ำหนักของก้อน ยางลดลง จากการที่แป้งกาวยางหลุดหรือเชื้อราทำการย่อยสลายเนื้อยาง หรือโกดังที่มีอุณหภูมิภายในสูงทำให้ ปริมาณความชื้นของยางอัดก้อนลดลง เป็นสาเหตุให้น้ำหนักของก้อนยางลดลงได้ 4.7 คอยหมั่นตรวจสอบรอยรั่วบริเวณหลังคา ร่องรอยการชำรุด หรือแตกร้าวบริเวณพื้น ฝาผนัง โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน จะเป็นสาเหตุให้ยางอัดก้อนเกิดเชื้อราได้ง่าย และหากก้อนยางห่อไม่แน่น จะทำให้เกิด ราขาว-ก้อนยางชื้น ได้ง่าย ต่อมาราขาวจะกลายเป็นราเขียว และเชื้อรานั้นตายกลายเป็นราสีน้ำตาลหรือสีดำ ในที่สุด หรือที่เรียกราสนิม 4.8 จะต้องทำแผนการจัดวางกองยาง การบันทึกต่าง ๆ เช่น ปริมาณยางอัดก้อน จำนวนก้อนยาง ชั้น ยาง ชื่อกองยาง แหล่งผลิต วันที่ผลิต วันที่จัดเก็บ และข้อมูลจะต้องที่เป็นปัจจุบันสามารถตามสอบกลับได้ 4.9 จะต้องเฝ้าระวังความสะอาดบริเวณพื้นไม่ให้มีโลหะ พลาสติก ใบไม้ ขยะ ปะปน และปนเปื้อน ภายในโกดัง หมั่นทำความสะอาดหยากไย่บริเวณฝาผนัง หลังคา และคอยสังเกตสัตว์ต่าง ๆ เช่น หนู งู แมลง สัตว์มีพิษ ที่อาจเป็นอันตรายได้

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 10 4.10 ควรมีผ้าใบคลุมกองยางในระหว่างการจัดเก็บ หากจัดเก็บเป็นระยะเวลานานควรเปิดผ้าใบเป็น ระยะ ๆ เพื่อไล่ความชื้นออกจากกองยาง และหมั่นสังเกตสิ่งสกปรกหรือสิ่งปนเปื้อนบนกองผ้าใบ หากพบ จะต้องรีบจัดการทันที หมายเหตุ: หากเกิดความผิดปกติเกิดขึ้นไม่ว่าสาเหตุใดสาเหตุหนึ่งจากการตรวจรับยางอัดก้อนหรือกับสภาพ ยางที่จัดเก็บในโกดังเก็บยาง หรือสภาพโกดัง ให้ผู้ที่รับผิดชอบรายงานปัญหาให้กับผู้บังคับบัญชาเหนือระดับ ขึ้นไป เพื่อหาทางแก้ไขโดยด่วนต่อไป

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 11 ภาคผนวก ก เกณฑ์การประเมินสภาพโกดังเก็บยาง ตารางที่ ก-1 เกณฑ์การประเมินสภาพโกดังเก็บยาง เกณฑ์โกดัง สภาพโกดัง ดีมาก ดี พอใช้ แย่ - ภายนอกเป็นที่โล่ง น้ำไม่ท่วมขัง มีคูระบายน้ำรอบ ๆ โกดัง รางรับน้ำบนชายคาไม่ชำรุด มีกันสาดหน้าประตูโกดัง - ภายในอาคาร : ประตูโกดังไม่ชำรุด ไม่มีช่องระบายอากาศของฝาผนัง พื้นอาคารไม่ชำรุด มีแสงสว่างเพียงพอ หลังคาไม่รั่ว ไม่พบน้ำหรือคราบน้ำภายในโกดัง ไม่มีรางรับน้ำและคู ระบายน้ำภายในโกดัง - ภายนอกเป็นที่โล่ง น้ำไม่ท่วมขัง รางรับน้ำบนชายคาไม่ชำรุด มีกันสาดหน้าประตูโกดัง - ภายในอาคาร : ประตูโกดังไม่ชำรุด มีช่องระบายอากาศของฝาผนัง พื้นอาคารไม่ชำรุด มีแสงสว่างเพียงพอ หลังคาไม่รั่ว ไม่พบน้ำหรือคราบน้ำภายในโกดัง ไม่มีรางรับน้ำและคู ระบายน้ำภายในโกดัง - ภายนอกน้ำไม่ท่วมขัง รางรับน้ำบนชายคาไม่ชำรุด - ภายในอาคาร : ประตูโกดังไม่ชำรุด มีช่องระบายอากาศของฝาผนัง พื้นอาคารไม่ชำรุด หลังคาไม่รั่ว ไม่พบน้ำหรือคราบน้ำภายในโกดัง ไม่มีรางรับน้ำและคูระบายน้ำภายในโกดัง - ภายนอกน้ำไม่ท่วมขัง - ภายในอาคาร : ประตูโกดังชำรุด มีช่องระบายอากาศของฝาผนัง พื้นอาคารชำรุด สกปรก หลังคารั่ว พบน้ำหรือคราบน้ำภายในโกดัง มีรางรับน้ำและคูระบายน้ำภายในโกดัง

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 12 ภาคผนวก ข บันทึกการตรวจสภาพโกดังเก็บยาง ตารางที่ ข-1 แบบบันทึกการตรวจสภาพโกดังเก็บยาง ชื่อโกดัง จังหวัด หมายเลขโกดัง ขนาด ความจุ ให้ขีดเครื่องหมายถูก ใน ช่อง ตามรายการที่ตรวจพบ รายการ รายการที่ตรวจพบ รายการ รายการที่ตรวจพบ 1. สภาพภายนอกโกดังและสภาพแวดล้อม 3. ข้อมูลโกดัง 1.1 น้ำท่วมขัง 1.2 คูระบายน้ำรอบนอก 1.3 รางรับน้ำบนชายคา 1.4 ทางเดินรอบโกดัง 1.5 บริเวณรอบ ๆ โกดัง 1.6 ความลาดเอียงของพื้นทางเข้าโกดัง 1.7 กันสาดหน้าประตูโกดัง ไม่ท่วม มี ไม่ชำรุด ซีเมนต์ เป็นที่โล่ง ลาดเอียง มี ท่วม ไม่มี ชำรุด พื้นดิน ปกคลุมด้วยต้นไม้ เสมอพื้น ไม่มี 3.1 ป้ายชื่อโกดัง 3.2 หมายเลขโกดัง 3.3 ขนาดโกดัง 3.4 ความจุโกดัง ไม่มี ไม่มี ไม่มี ไม่มี มี มี มี มี บันทึกเพิ่มเติม ลงชื่อ…………………………………………………… ผู้ตรวจประเมิน ………….../………….../…………... 2. สภาพภายในโกดัง 2.1 ประตูโกดัง 2.2 ช่องว่างระหว่างประตู 2.3 ช่องระบายอากาศของฝาผนัง 2.4 สภาพฝาผนัง 2.5 สภาพพื้นอาคาร 2.6 สภาพหลังคา 2.7 ใช้หลังคาพลาสติก 2.8 แสงสว่าง 2.9 รางรับน้ำภายในโกดัง 2.10 คูระบายน้ำภายในโกดัง 2.11 พบน้ำหรือคราบน้ำในโกดัง ไม่ชำรุด ไม่มี ไม่มี ไม่ชำรุด ไม่ชำรุด ไม่รั่ว ไม่พบ เพียงพอ ไม่มี ไม่มี ไม่พบ ชำรุด มี มี ชำรุด ชำรุด รั่ว พบ ไม่เพียงพอ มี มี พบ

คู่มือการจัดยางแผ่นรมควันอัดก้อนในโกดังเก็บยาง 13 ตารางที่ ข-2 สรุปผลการตรวจประเมินสภาพโกดัง โดยทำเครื่องหมาย ✓ ในช่องผลการประเมินโกดัง ชื่อโกดัง ผลการประเมินโกดัง ดีเยี่ยม ดี พอใช้ แย่ 1. 2. 3. 4. หมายเหตุ โกดังที่ 1 จัดเก็บยางอัดก้อนเข้าโกดังเมื่อวันที่…………………………………………………… โกดังที่ 2 จัดเก็บยางอัดก้อนเข้าโกดังเมื่อวันที่…………………………………………………… โกดังที่ 3 จัดเก็บยางอัดก้อนเข้าโกดังเมื่อวันที่…………………………………………………… โกดังที่ 4 จัดเก็บยางอัดก้อนเข้าโกดังเมื่อวันที่……………………………………………………