หน่วยที่ 1 ความรู้เบื้องต้นในงานเชื่อมแก๊ส

1. พ้ืนที่ในการปฏิบตั ิงานในการเชื่อมแก๊ส
2. โตะ๊ สาหรับฝึ กงานเช่ือมแก๊สจะตอ้ งปูพ้นื ดว้ ยอิฐทนไฟ
3. จาเป็นตอ้ งเชื่อมแก๊สที่ไม่ใช่โตะ๊ ฝึ กงานตอ้ งระวงั อยา่ ใหเ้ ปลวไฟ
โดนพ้ืนปูนซีเมนต์
4. ท่อบรรจุแก๊สออกซิเจนและท่อบรรจุแก๊สอะเซทิลีน

5. ทอ่ บรรจแุ ก๊สท่ีมีลกั ษณะเหมือนกนั เช่นทอ่ บรรจแุ ก๊สออกซิเจนกบั ทอ่ บรรจแุ ก๊ส

คาร์บอนไดออกไซด์ควรมีสญั ลกั ษณ์ของสีท่ีตวั ทอ่ ไว้

6. ทอ่ บรรจแุ ก๊สออกซิเจนและทอ่ บรรจแุ ก๊สอะเซทิลีนที่มีแก๊สบรรจเุ ตม็ และไมม่ ีแก๊สบรรจตุ ้องมีฝา
ครอบหวั ทอ่ ไว้ท่ีหวั ทอ่ เสมอ

7. ทอ่ บรรจแุ ก๊สออกซิเจนและทอ่ บรรจแุ ก๊สอะเซทลิ ีนที่ไมม่ ีแก๊สควรมีป้ ายแสดงบอกแก๊สหมด

8. ท่ีเกบ็ ท่อบรรจุแก๊สควรมีการแยกท่อบรรจุแก๊สออกจากกนั ระหวา่ งแก๊ส
ออกชิเจนและแก๊สอะเซทิลีน

แสดงลกั ษณะการวางหวั เช่ือมแกส๊ ทิ้งไวซ้ ่ึงจะเกิดอนั ตราย

แสดงลกั ษณการใชน้ ้าสบ่ตู รวจสอบรอยรว่ั

2. อปุ กรณ์เชื่อมแก๊ส
เทคนิคการเช่ือมแก๊ส หมายถึง การเตรียมพร้อมในการเชื่อม และวธิ ีเชื่อมแก๊ส

ที่เหมาะสมการเชื่อมเแก๊ส เป็นกระบวนการเช่ือมเก่าแก่ท่ียงั จาเป็นตอ้ งใชใ้ นยคุ ท่ีมี
เทคโนโลยกี ารเช่ือมกา้ วหนา้ เช่นการเช่ือมโลหะแผน่ งานเช่ือมท่อไอเสียรถยนต์
งานเคาะพน่ สีรถยนต์ งานเช่ือมแก๊สมีคุณสมบตั ิคงั ต่อไปน้ี

3. เครื่องมอื เชอ่ื มแก๊สและโต๊ะเช่อื มแกส๊

3.1 เครื่องมือเช่ือมแก๊ส
1. ค้อนเคาะขตี้ ะกรัน (Chipping Hammer)
เป็นเหลก็ คาร์บอน ชุบแขง็ บริเวณปลายท้งั
สองขา้ ง เพื่อใหท้ นต่อแรงกระแทกไดด้ ีโคยไม่ยน่
ปลายขา้ งหน่ึงแบนเหมาะสาหรับเคาะเปิ ดข้ีตะกรัน
ออกจากแนวเชื่อมทว่ั ไป ปลายอีกขา้ งแหลมใช้
สาหรับเดาะข้ีตะกรันที่อยใู่ นหลุมเลก็

2. แปรงลวดขดั แนวเช่ือม (Wire Brush)
เส้นลวดเรียงเป็นแถวตั้งแต่ 2 แถวขนึ ้ ไปอย่บู นค้ามไม้ ใชส้ าหรับทาความสะอาดแนว

เชื่อมและชน้ิ งาน

3. คีมจบั ชิ้นงานร้อน (TONG)เป็นดีมท่ีมีความแขง็ แรง ใชจ้ บั และถือ
ชิ้นงานร้อน เพ่ือตรวจสอบการทางานเช่ือมแก๊สไดป้ ลอดภยั

4. เขม็ แยงรูหวั เชื่อม (TIP CLEANER)เขม็ แยงรูหวั เชื่อมลกั ษณะเป็นลวดเส้นเลก็ มีคมคลา้ ย
ตะไบ มีหลายขนาดเพื่อใหเ้ ลือกใชก้ บั หวั เชื่อมขนาคต่าง ๆ ไดต้ ามตอ้ งการ
เกบ็ รวมอยใู่ นตลบั โลหะ เพอ่ื ใชป้ รับแต่งผวิ ทาความสะอาดของรูหวั เช่ือมให้
เรียบร้อย

5. เหล็กจุดไฟแก๊สเช่อื ม (Spark Lighter)
เหลก็ จดุ ไฟแก๊สเชื่อม ประกอบด้วยหนิ

เหลก็ ไฟ (Flint) คล้ายกบั ท่ีใช้ในไฟแช็ค
และเหลก็ กล้า ซงึ่ ทาเป็ นคมคล้ายตะไบ ถ้าให้
หนิ เหลก็ ไฟถบู นเหลก็ กล้าจะเกิดประกายไฟ
ซง่ึ สามารถใช้จดุ เปลวไฟหวั เช่ือมได้

3.2 ห้องเช่ือมแก๊สและการเคล่ือนย้ายทอ่ แก๊ส
1. โต๊ะเชื่อมแก๊ส

1. พนื ้ โต๊ะอาจวางเหลก็ ฉากควา่ เรียงขนานกนั
ห่างกนั 2-3 ซม. และปแู ผน่ เหลก็ สว่ นหนงึ่ มอี ิฐทนไฟ
ปตู ามความเหมาะสม

2. พนื ้ โต๊ะปดู ้วยอิฐทนไฟซงึ่ ทาจากวสั ดทุ ี่
ลวดเชื่อม ติดไฟได้ยาก เพอื่ วางชิน้ งานเชื่อมหรือชิน้ งานที่จะนามา
ชิน้ งานเผาอนุ่ ให้ร้อน

ป้ องกนั ร่างกายด้วยการ ใช้หน้ากากและมีทอ่ ดดู ควนั

2. การระบายอากาศ
การเช่ือมโลหะบางชนิดจะก่อใหเ้ กิดควนั หรือแก๊สอนั ตราย ซ่ึงเป็นส่วนเลก็ ๆ

ของออกไซดท์ ่ีเกิดจากการเช่ือม จึงตอ้ งทาใหแ้ ก๊สหรือควนั ดงั กล่าวเจือจางลงโดย
ติดต้งั ระบบระบายอากาศ หรือทาการเชื่อมในบริเวณที่โล่งหรือกวา้ งพอ ควนั ท่ี
เกิดข้ึนจากงานเชื่อม ลวดเชื่อมและฟลกั ซ์ จะก่อใหเ้ กิดแก๊สพษิ ที่ทาลายสุขภาพหรือมี

3. การจัดระบบระบายอากาศ
บริเวณเชื่อมโลหะดว้ ยแกส๊ หรือไฟฟ้ าควรจดั ระบบระบายอากาศใหเ้ หมาะสม ดงั น้ี
1. หอ้ งเช่ือมหรือฉากก้นั เช่ือมควรใหอ้ ากาศถา่ ยเทไดส้ ะดวก
2. หอ้ งเชื่อมเหลก็ อาบสังกะสี ทองเหลืองหรือบรอนซ์ จะเกิดควนั ท่ีเป็นอนั ตรายมาก

จึงตอ้ งจดั ระบบ
ระบายอากาศที่ดีพอ

4. การเคล่อื นย้ายทอ่ แก๊ส
1. ต้องแน่ใจวา่ ไมม่ ีรอยรั่วของแก๊ส
2. ปิดฝาครอบหวั ทอ่ แก๊สก่อนขนย้าย