หน่วยที่ 10 วัสดุสังเคราะห์

หน่วยที่ 10

วสั ดุสังเคราะห์

พลาสติก (Plastic)

พลาสติกคือวสั ดุสังเคราะห์ที่ประกอบด้วยธาตุคาร์บอน ออกซิเจน
ไฮโดรเจน ไนโตรเจน และคลอรีน รวมตวั เป็ นโมเลกุลในรูปของผง เม็ด
หรือของเหลว การข้ึนรูปพลาสติกทาไดห้ ลายวิธี เช่น ฉีด เป่ า อัด รีด
หรือเทลงแบบ คุณสมบตั ิของพลาสติกมีหลากหลายเช่น อ่อนนุ่ม ยืดตวั
เหนียว แขง็ เปราะ เบา กนั น้า ทนร้อน ทนสารเคมี ทนการสึกกร่อน เป็น
ฉนวนไฟฟ้ า ฯลฯ ข้ึนอยู่กบั ส่วนประกอบของธาตุต่างๆ พลาสติกท่ีใชใ้ น
งานอุตสาหกรรมแบ่งได้ 2 ชนิดคือ

พลาสตกิ อ่อน(Thermoplastic) หรือพลาสติกคืนรูป เม่ือชารุดหรือเลิก
ใชง้ าน สามารถนามาบดและข้ึนรูปเป็ นผลิตภณั ฑใ์ หม่ได้ ทนความร้อนต่า
เม่ือถูกความร้อนจะบิดงอและเปลี่ยนรูป

ภาพท่ี 10.1 ตัวอย่างผลติ ภณั ฑ์จากพลาสตกิ อ่อน
ท่ีมา http://www.todayifoundout.com/index.php/2010/09/where-the-word-

plastic-came-from/

พลาสติกแข็ง(Thermosetting) เมื่อข้ึนรูปเป็ นผลิตภัณฑ์แล้วจะไม่
สามารถนามาข้ึนรูปไดอ้ ีก เป็นพลาสติกที่ทนความร้อนสูง ทนกรด ทนด่าง
ทนสารเคมี มีความแขง็ แรงสูง

พลาสติกสงั เคราะห์ท่ีนิยมใชก้ นั อยา่ งแพร่หลายมีดงั ต่อไปน้ี

ไนลอน(Nylon) หรื อโพลียาไมด์(Polyamides) จัดอยู่ในประเภท
พลาสติกอ่อน มีลกั ษณะโปร่งใส อ่อน นุ่ม เหนียว ล่ืน มีน้าหนกั เบา ดูด
ซึมน้าได้ ทนกรด ทนด่าง รับแรงดึงไดด้ ี ทนแรงเสียดสี ทนสารเคมี แต่
ไม่ทนความร้อน(สามารถทนอุณหภูมิไดไ้ ม่เกิน 100 º C) เป็นฉนวนไฟฟ้ า
ระดบั กลาง ใชท้ าเชือก(เรียกวา่ เชือกไนลอน) เส้นใยถกั ทอแทนฝ้ ายและไหม
สาหรับทาเส้ือผา้ ถุงเทา้ สายเบด็ ข่าย แห อวน ดา้ ย ฯลฯ

ภาพที่ 10.2 ตัวอย่างผลติ ภณั ฑ์จากพลาสตกิ แข็ง
ท่ีมา http://www.openelectrical.org/wiki/index.php?title=Thermoplastic

ภาพที่ 10.3 ไนลอน
ท่ีมา https://www.aliexpress.com/w/wholesale-nylon-stocking-material.html

ไวนีล (Vinyl) หรือโพลีไวนีล(Polyvinyl) จดั อยู่ในประเภทพลาสติกอ่อน

เป็ นพลาสติกชนิดพิเศษท่ีมีส่วนผสมระหว่างพลาสติกคุณภาพสูงกับสารเพิ่ม
ประสิทธิภาพต่างๆเช่น สารเพิ่มความทนทานต่อแสงแดด ทนแรงกระแทก ทนต่อ
สภาวะอากาศ ทนความร้อน และเป็ นวสั ดุท่ีไม่มีปัญหาเร่ืองปลวกหรือแมลงกดั
เจาะ การผุกร่อน การบิดงอ การเกิดสนิม การร่ัวซึม ไม่ติดไฟ นิยมใช้ผลิต
อุปกรณ์สาหรับใชง้ านกลางแจง้ โพลีไวนีลสามารถแบ่งเป็ นชนิดต่างๆตามการใช้
งานไดด้ งั น้ี

- โพลีไวนีลอะซีตัล(Polyvinyl Acetal) ลกั ษณะสีใส เกาะติดวตั ถุได้ดี มี
ความยดื หยนุ่ น้าหนกั เบา ทนรอยขีดข่วน ใชท้ ากระจกแวน่ ตา

- โพลีไวนีลคลอไรด์(Polyvinyl Chloride) หรือรู้จกั กนั ทว่ั ไปในช่ือ PVC มี
ความเหนียว ทนทาน มีความยืดหยนุ่ ทนสารเคมี ใชท้ าท่อน้า สายไฟ ภาชนะใส่
อาหาร ถุงพลาสติก ฯลฯ

- โพลไี วนีลอะซีเตต(Polyvinyl Acetate) ยดึ เกาะวตั ถุไดด้ ีเป็นพิเศษ ใชท้ า
กาว เช่นกาวลาเทกส์ และใชเ้ ป็นตวั ประสานผสมในสี

- โพลไี วนีลแอลกอฮอล์(Polyvinyl Alcohol) มีความทนทาน ทนความร้อน
ยืดหยุ่นตวั และทนสารเคมีเป็ นพิเศษ ใช้ทาท่อยางในรถยนต์ อุปกรณ์ไฟฟ้ า
เคลือบผวิ บรรจุภณั ฑ์

- โพลีไวนีลไลเดนคลอไรด์(Polyvinyliden Chloride) มีความเหนียวลื่น
ทนแรงดึง ใชท้ าท่อยางชนิดอ่อน

- โพลไี วนีลคลอไรด์อะซีเตต(Polyvinyl Chloride Acetate) มีความเหนียว
อ่อนตวั พบั งอไดด้ ี ฉีกขาดยาก ใชท้ าผา้ ยาง เส้ือกนั ฝน

- โพลไี วนีลคาร์บาโซล(Polyvinyl Carbazol) เป็นฉนวนไฟฟ้ าท่ีดี ใช้ทา
อุปกรณ์ไฟฟ้ า

ภาพที่ 10.4 โพลไี วนีล
ที่มา http://dir.indiamart.com/impcat/polyvinyl-acetates.html

อาครีลกิ (Acrylic) หรือโพลีเมทีลเมทาครีเล(Polymethyl Methacrylate) จดั อยู่
ในประเภทพลาสติกอ่อน ภาษาทางการคา้ คือ ลูไซต(์ Lucite) โพลีกลาส(Polyglas)
เพลกซิกลาส(Plexiglas) เป็ นพลาสติกชนิดใส เป็ นเงาสะทอ้ นแสงไดด้ ี ทนความ
ร้อน ทนแสงแดด เป็ นฉนวนไฟฟ้ าท่ีดีมาก ทนสารเคมี ไม่ทนสารละลายหรือ
กรดเขา้ ขน้ มีความแขง็ แรงระดบั ปานกลาง ใชท้ าฟันปลอม เลนส์แว่นตา ผสมสี
เคลือบเงา เคลือบเฟอร์นิเจอร์และป้ ายโฆษณาต่างๆ

เซลลูลอยด์(Celluloid) หรือ เซลลูโลสไนเตรด(Cellulose Nitrate) จดั อยใู่ น
ประเภทพลาสติกอ่อน ทาจากเยื่อเซลลูโลสฝ้ ายผสมพืชชนิดอ่ืน มีลกั ษณะเป็ น
พลาสติกใส ไวต่อแสง ทนกรด ทนสภาพดินฟ้ าอากาศไดด้ ี ทนความร้อนระดบั
ปานกลาง ไม่ทนต่อสารละลาย เป็ นฉนวนไฟฟ้ า ป้ องกนั ความช้ืนไดด้ ี ใช้ทา
แผน่ ฟิ ลม์ สาหรับกลอ้ งถ่ายรูป หรือฟิ ลม์ ภาพยนตร์ น้ายาเคลือบผิวงาน ลูกปิ งปอง
ลูกบิลเลียด กระดาษกรอง ฯลฯ

ภาพท่ี 10.5 โพลเี มทีลเมทาครีเลต
ท่ีมา http://www.datuopinion.com/polimetilmetacrilato

ภาพที่ 10.6 กระดาษกรองเซลลโู ลสไนเตรต
ท่ีมา http://www.mdimembrane.com/Products/Disc%20Filters/Grid%20marked%

20Cellulose%20Nitrate%20membrane%20disc%20filters%20GCN.html

โพลีเอททีลีน(Polyethylene) จดั อยใู่ นประเภทพลาสติกอ่อน สังเคราะห์ได้
จากการกลน่ั น้ามนั น้าหนกั เบา อ่อน ยดื ตวั ไดด้ ี พบั งอได้ เหนียว ฉีกขาดยาก ทา
เป็นสีต่างๆได้ ไม่ทนร้อน เป็นฉนวนไฟฟ้ า รับแรงดึงและแรงอดั ไดน้ อ้ ย ทนกรด
และด่างอ่อนๆได้ ไม่ทนน้ามนั และสารละลาย ใช้ทาของใช้ราคาถูกท่ีตอ้ งการ
น้าหนกั เบา ไม่ตอ้ งการความแขง็ แรงมากนกั เช่น ถุงพลาสติกใส่ของ ตุ๊กตา ของ
เล่นเดก็ ภาชนะบรรจุส่ิงของ ขวดกระป๋ อง ถงั น้า ตะกร้า ฯลฯ

เบเกอไลต์(Bakelite) หรือ ฟี โนลิก(Phenolic) จดั อยใู่ นประเภทพลาสติกแขง็
น้าหนักปานกลาง มีความแข็งแรงมาก ทาเป็ นสีต่างๆได้ รับแรงอดั ไดส้ ูง เป็ น
ฉนวนไฟฟ้ าที่ดีมาก ทนความร้อนสูง ติดไฟยาก ทนกรด ทนด่างปานกลาง ทน
สารเคมี ทนสภาพดินฟ้ าอากาศไดด้ ี ทนแรงดึงปานกลาง ไม่ทนต่อการบิด ดดั
งอ ใชท้ าฝาครอบจานจ่าย อุปกรณ์ไฟฟ้ า กลอ้ งถ่านรูป หูกระทะ หูหมอ้ ดา้ มจบั
ทพั พี ตะหลิว โฟม ทุ่นลอยน้า ฯลฯ

ภาพท่ี 10.7 โพลเี อททลี นี
ที่มา https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Polyethylene_balls9.jpg

ภาพท่ี 10.8 ผลติ ภณั ฑ์จากเบเกอไลต์
ท่ีมา http://injection-molding-machine.tayu.cn/Vertical-injection/251.html

อพี อกซี่(Epoxy) จดั อยใู่ นประเภทพลาสติกแขง็ ใชท้ ากาวคุณภาพสูงชนิด
เหลว เรียกวา่ กาวอีพอกซี่ บรรจุ 2 หลอด(สาหรับผสมกนั ) เป็นตวั ประสานและ
ยดึ เกาะท่ีดีมาก มีความแขง็ แรงสูง ใชง้ านไดท้ นนาน รับแรงดึงไดม้ าก สามารถ
ยึดติดกบั ชิ้นงานโลหะ พลาสติก แกว้ ยาง กระเบ้ือง ไม้ กระดาษ ฯลฯ ทน
ความร้อนสูง ทนกรด ทนด่าง ทนสารเคมี และเป็นฉนวนไฟฟ้ าที่ดี

ไฟเบอร์ กลาส(Fiberglass) ทาจากโพลีเอสเตอร์(Polyester) จัดอยู่ใน
ประเภทพลาสติกแข็ง น้าหนกั ปานกลาง บิดงอไดเ้ ล็กน้อย แขง็ แรง ทนทาน
ไม่แตกหักง่าย ทาเป็ นสีต่างๆได้ ทนกรด ทนด่าง ทนสารเคมี ทนความร้อน
แข็งแรง ทนทานต่อสภาพอากาศ ทนแรงกด แรงบิด แรงกระแทก เป็ น
ฉนวนไฟฟ้ าและความร้อน ใชท้ าชิ้นส่วนเรือเร็ว รถยนต์ รถจกั รยานยนต์ ถงั น้า
แผงกนั แดด ผลิตภณั ฑพ์ ลาสติกหล่อ ผลิตภณั ฑเ์ ทียม ฯลฯ

ภาพท่ี 10.9 กาวอพี อ็ กซ่ี
ท่ีมา http://www.nanasupplier.com/tag/11363

ภาพท่ี 10.10 ตุ๊กตาตกแต่งบ้านทผ่ี ลติ จากไฟเบอร์กลาส
ท่ีมา https://tienda.guggenheim-bilbao.es/en/product/russian-dolls/

โฟร์ ไมก้า (Formica) ทาจากพลาสติกอามิโนชนิดเมลามีน จัดอยู่ใน
ประเภทพลาสติกแข็ง โดยทวั่ ไปจะผลิตออกมาเป็ นแผ่นสีขาว สีครีม และสี
อื่นๆ เรียกวา่ ไมอ้ ดั โฟร์ไมกา้ มีผิวเป็นมนั แขง็ ทนความร้อน ทนกรด ทนด่าง
ทนสารเคมี เป็นฉนวนไฟฟ้ า บิดงอและฉีกขาดไดง้ ่าย ใชส้ าหรับปิ ดทบั ผวิ ไมใ้ น
งานเฟอร์นิเจอร์ เพื่อใหไ้ ดค้ วามเรียบ ความสวยงาม

ยูรีเทน (Urethane) จดั อยู่ในประเภทพลาสติกแข็ง รู้จกั ดีในรูปของน้ายา
เคลือบผิวมนั ไมใ้ นรูปของโฟมและฟองน้า มีความเหนียว ยืดหยนุ่ ตวั ไดด้ ี ทน
การสึกหรอ ทนความร้อน ทนสารเคมี ติดไฟยาก เป็ นฉนวนไฟฟ้ าและความ
ร้อน ใชเ้ คลือบเงาไม้ ผา้ ยาง กระดาษ ใชท้ ากาว ชิ้นส่วนรถยนต์ ฟองน้าเบาะ
หนงั เทียม ฉนวนกนั ความร้อนในตูเ้ ยน็ กระติกน้าแขง็ ฉนวนในห้องเยน็ ปี ก
เคร่ืองบิน ดา้ นในทอ้ งเรือ ไส้ในหมวกกนั น็อก ฯลฯ

ภาพที่ 10.11 เฟอร์นิเจอร์จากโฟร์ไมก้า
ท่ีมา http://archive.minttheshop.com/category/furniture/page/13/

ภาพท่ี 10.12 น้ายาเคลอื บเงาไม้
ที่มา http://www.tapplastics.com/product/mold_making_materials/mold_making_

supplies/tap_urethane_rtv_mold_making_system/63

ซิลิโคน(Silicone) จดั อยใู่ นประเภทพลาสติกแขง็ มีสีทึบแสง น้าหนกั
มาก ไม่เกาะติดชิ้นงาน ยอ้ มเป็ นสีได้ ทนความร้อนความเยน็ ได้ดี เป็ น
ฉนวนไฟฟ้ า นาความร้อน รับแรงดึงแรงบิดงอไดป้ านกลาง ทนกรด ทน
ด่าง ไม่ทาปฏิกิริยากบั แสงแดด ใชท้ าน้ายาถอดแบบในงานหล่อพลาสติก
ยาขดั รองเทา้ ยางปูพ้ืนกนั ลื่น ซิลิโคนเหลวใชใ้ นงานศลั ยกรรมเสริมความ
งาม ฯลฯ

เรซ่ิน(Resin) จดั อยใู่ นประเภทพลาสติกแขง็ ชนิดอามิโน มีอยู่ 2 ชนิด
คือ ยูเรีย(Urea) และ เมลามีน(Melamine) ถูกผลิตออกมาในรูปของเหลว
เมื่อตอ้ งการชิ้นงานจะตอ้ งเทลงในแบบและปล่อยใหแ้ ขง็ ตวั นิยมเสริมเส้นใย
เพ่อื ความแขง็ แรง มีคุณสมบตั ิทนความร้อน ทนกรด ทนด่างชนิดอ่อน เป็น
ฉนวนไฟฟ้ า รับแรงดึงไดป้ านกลาง รับแรงอดั และบิดงอไดด้ ี

ภาพที่ 10.13 กาวอดั ซิลโิ คน
ท่ีมา http://www.saftlok.com/stl/rtv_silicone.htm

ภาพที่ 10.14 ผลติ ภัณฑ์จากเรซิ่น
ท่ีมา http://www.thisiscolossal.com/2016/08/ethereal-worlds-

encapsulated-within-wood-and-resin-rings/

ยางสังเคราะห์หรือยางเทยี ม

จัดอยู่ในประเภทพลาสติก ถูกผลิตข้ึนมาใช้แทนหรือใช้ร่วมกับยางธรรมชาติ
เพื่อชดเชยขอ้ บกพร่องของยางธรรมชาติ กรรมวิธีผลิตคลา้ ยพลาสติก ทนความรอ้ น
ทนสารเคมี ทนน้ามันแร่และสารละลาย แก๊สซึมผ่านไดย้ าก เก็บไดน้ าน แต่ความ
เหนียว ความยืดหยุ่นตัว การรับแรงกระแทกจะน้อยกว่ายางธรรมชาติ แบ่งได้ 2
ประเภทคือ

ยางบูน่า(Buna Rubber) แบ่งเป็ นสองเกรดคือเกรด S เก็บไดน้ าน แต่ความ
เหนียวนอ้ ย ฉีกขาดง่าย ใชผ้ สมกบั ยางธรรมชาติ ส่วนเกรด N เป็ นยางท่ีทนสารเคมี
ทนสารละลาย ทนน้ามนั แร่ ความเหนียงปานกลาง มีจุดเด่นคือเม่ือเกิดรอยรวั่ จะอุดตวั
ไดเ้ อง ใชท้ าถงั น้ามนั ท่อน้ามนั เบนซินและน้ามนั แร่

ยางบูทีล(Butyl Rubber) เป็ นยางเน้ือแน่น ป้ องกนั แก๊สรั่วซึมไดด้ ีมาก มีความ
เหนียว ยืดหยุ่นตัวได้ดี ทนแรงฉีกขาด ทนแรงกระแทก ทนการสึกหรอ เป็ น
ฉนวนไฟฟ้ า ใชท้ ายางเครื่องบิน ยางรถยนตท์ ่ีไม่มียางใน ยางในรถยนต์ สายยางท่อลม
แรงดนั สูง

ภาพท่ี 10.15 ผลติ ภัณฑ์จากยางบูน่า
ท่ีมา http://www.cannongasket.com/rubber-washers/buna-n-

nitrile-rubber-washers/

ภาพท่ี 10.16 ผลติ ภณั ฑ์จากยางบูทลี
ที่มา http://www.fulfillsupply.com/

สิ่งทอ

ส่ิงทอท่ีได้จากการสังเคราะห์ หรือเรียกว่าใยเทียม ผลิตจากสาร
พลาสติกอ่อนชนิดไนลอน หรือโพลีเอสเตอร์ มีลกั ษณะเป็นเส้นใย สามารถ
ทาเป็ นสีต่างๆได้ มีความเหนียว ล่ืน ทนน้า ทนกรด ทนด่าง เมื่อถกั เป็ น
ผลิตภณั ฑแ์ ลว้ จะสามารถทนแรงดึงไดส้ ูง ทนแรงเสียดสี ทนความร้อนไดด้ ี
ไม่อมน้า ทนสภาพอากาศ ใชง้ านไดท้ นนาน ใชท้ าสายพานผา้ ผา้ ใบเสริม
สายพานลิ่ม ผา้ ใบเสริมยางรถยนต์ ยางเคร่ืองบิน เส้ือผา้ เคร่ืองนุ่งห่ม
กระเป๋ า ตาข่าย แห อวน เต็นท์ และเครื่องใช้ในชีวิตประจาวนั ต่างๆ
ปั จ จุ บัน ไ ด้มี ก า ร พ ัฒ น า โ ด ย ก า ร ผ ส ม ผ ส า น ร ะ ห ว่ า ง ใ ย สั ง เ ค ร า ะ ห์ กับ ใ ย
ธรรมชาติ เพ่อื ลดการใชว้ สั ดุธรรมชาติ และเสริมคุณภาพของผลิตภณั ฑ์

ภาพที่ 10.17 ใยสังเคราะห์หรือใยเทยี ม
ท่ีมา http://www.dhgate.com/product/wholesale-retail-packing-240pcs-

pack-grizzly/161247798.html

หนังเทยี ม

หนงั เทียมถูกผลิตข้ึนทดแทนหนงั แท้ ดว้ ยวิธีฉาบพลาสติกอ่อนผิวมนั
คุณภาพสูงลงบนสิ่งทอหรือฟองน้าอ่อนบางๆ เพ่ือใหไ้ ดผ้ ิวงานออกมาคลา้ ย
หนังแท้ มีขอ้ ดีคือราคาถูก ไม่ตอ้ งทาลายชีวิตสัตว์ ทนแดด ทนน้า เก็บ
รักษาง่าย ผิวเรียบไม่มีตาหนิ ขอ้ เสียคือรักษารูปทรงไม่ดี รับภาระไดน้ อ้ ย
อายกุ ารใชง้ านส้นั กว่าหนงั แท้ ใชท้ าเขม้ ขดั กระเป๋ า รองเทา้ เบาะ ชิ้นส่วน
ภายในรถยนต์ เฟอร์นิเจอร์ เกา้ อ้ี เตียงนอน ถุงมือ หมวก ฯลฯ วิธีสังเกต
วา่ เป็นหนงั แทห้ รือหนงั เทียมคือ หนงั เทียมจะมีราคาถูกกว่า มีความนุ่มและ
แน่นนอ้ ยกวา่ และไม่มีกล่ิน

ภาพท่ี 10.18 หนังเทียม
ท่ีมา https://www.aliexpress.com/item/1-1mm-free-shipping-Small-lychees-PU-
leather-bags-luxury-faux-leather-fabric-decorative-synthetic-fabric/32465724813.html