หน่วยที่ 6 ความรู้เบื้องต้นในงานโลหะแผ่น

หน่วยท่ี 6 ความรเู้ บอื้ งต้นในงานโลหะแผน่

ความปลอดภยั ในงานโลหะแผน่

ความปลอดภัย หมายถึง การดูแลป้ องกันควบคมุ ให้รอดพ้นปราศจากอุบตั ิภัยซึ่งอาจก่อให้เกิดการ
บาดเจ็บ การสูญเสียชีวิตและทรัพย์สิน ในการปฏิบัติงานผลิตภัณฑ์โลหะแผ่นผู้ปฏิบัติงานต้องให้
ความสาํ คญั กบั ความปลอดภยั ในการทํางานเป็นอนั ดบั แรก

ความหมายของแผน่ โลหะ

โลหะแผ่น (Sheet Metal) หมายถงึ แผ่นเหลก็ บางทม่ี คี วามหนาไมเ่ กนิ 3/16 น้ิว ถา้ หนามากกว่าน้ี เรยี กวา่
เหลก็ แผ่น สว่ นความกวา้ งและความยาวนนั้ มอี ย่หู ลายขนาด ขนาดทน่ี ิยมใชก้ นั มากในเมอื งไทย คือ 36 x 96
น้ิว และ 48 x 96 น้ิว หรอื 3 x 8 ฟุต และ 4 x 8 ฟุตโลหะแผน่ โดยทวั่ ไปแบง่ ออกเป็น 2 ประเภท

โลหะแผน่ เปลือย (Bare Sheet Metal)

โลหะแผน่ เคลือบ (Coated Sheet Metal)

เครอื่ งมือในงานแผน่ โลหะ

เครื่องมือวดั (Measuring Tool)

บรรทดั เหลก็ (Steel Ruler)

ฉากเหลก็ (Steel Equal Angle)

เกจวดั ความหนาโลหะแผน่ และความโตลวด

เครอื่ งมือร่างแบบ (Lay-Out)

เหลก็ ขดี (Scriber)
วงเวยี นเหลก็ (Divider)
วงเวยี นเล่อื น (Trammel Point)

เคร่อื งมือตดั กรรไกรตดั ตรง (Straight Snips)

กรรไกรแบบตดั ผสม (Combination Snip)

เครื่องมือตดั

กรรไกรตดั โค้ง (Scroll Snips)

กรรไกรอะเวียชนั (Aviation Snip)

เครื่องมอื ตดั

กรรไกรโยก (Lever Shear)

กรรไกรไฟฟ้ า

เคร่ืองมือเจาะ (Punch)

1. เหลก็ เจาะรชู นิดแท่งตนั (Solid Punch)
2. เหลก็ เจาะรชู นิดกลวง (Hollow Punch)
3. เครอ่ื งเจาะรดู ้วยมือ (Hand Punch)
4. เครื่องเจาะรชู นิดหมนุ เปล่ียนขนาดของ รเู จาะ (Hand-Operated Turret Punch)

เครือ่ งมอื ช่วยขึน้ รปู (Hand Tool)

1. คอ้ นหวั กลม (Ball Peen Hammer)

2. คอ้ นยา้ํ ตะเขบ็ (Setting Hammer)

3. ค้อนเคาะขึน้ รปู (Raising Hammer)
4. ค้อนยา้ํ หมดุ (Riveting Hammer)

5. ค้อนยาง (Rubber Hammer) 6. ค้อนพลาสติก (Plastic Hammer)

7. ค้อนไม้ ( Wood Hammer)

เครอื่ งจกั รในงานโลหะแผน่

เครือ่ งตดั

1. เครื่องตดั ตรงด้วยแรงเท้า (Squaring Shear)

2. เครื่องตดั ตรงด้วยมอเตอรไ์ ฟฟ้ า (Power Squaring Shear)

เคร่อื งตดั ตรงดว้ ยมอเตอรไ์ ฟฟ้า เป็นเคร่อื งตดั ชนิดตดั ตรงท่ใี ชพ้ ลงั งาน
ไฟฟ้า ทาํ ใหม้ อเตอรห์ มุนสง่ กําลงั ไปขบั กลไก (Mechanic) ทาํ ใหใ้ บมดี
กดลงตามความตอ้ งการ

เครอ่ื งพบั

1. เครอ่ื งพบั แบบ Brake
2. เครอ่ื งพบั แบบบารโ์ ฟลเดอร์ (Bar Folder Bending Machine)

เครื่องมว้ น

เครอ่ื งมว้ น (Slip-Roll Forming Machine) มหี น้าทใ่ี ชม้ ว้ นขน้ึ รปู โลหะแผน่ ใหเ้ ป็นลกั ษณะโคง้ ต่าง ๆ เช่น ทรงกระบอก ทอ่ งอ
ทอ่ เรยี ว โดยทวั่ ไปมี 2 แบบ คอื แบบ Roll Forming Machine ซง่ึ เป็นแบบ ทล่ี ูกกลง้ิ ยดึ ตดิ กบั โครงเครอ่ื ง และแบบ Slip-Roll
Forming Machine ชนิดน้ีนิยมใชม้ ากกวา่ แบบ Roll Forming Machine เครอ่ื งมอื วนแบบ Slip-Roll Forming Machine จะมี
ลกู กลง้ิ จาํ นวน 3 ลูกคอื ลกู กลง้ิ บน (Upper Roll) ลูกกลง้ิ ล่าง (Lower Roll) และลูกกลง้ิ ดดั ใหเ้ งย (Rear Roll) ประกอบอยบู่ น
โครงเหลก็ หล่อ (Housing) การทํางานของเครอ่ื งจะใชม้ อื หมุนลูกกลง้ิ ดา้ นหน้าสองลูกจะหมุนดว้ ยเฟือง (Gear) ในขณะท่ี
ลกู กลง้ิ 2 ลกู ดา้ นหน้าหมนุ กจ็ ะจบั พาใหช้ น้ิ งานเคล่อื นทไ่ี ปดว้ ย ลูกกลง้ิ ท่ี 3 กจ็ ะดนั ใหโ้ ลหะแผ่นเงยขน้ึ เกดิ การมว้ นงอ การท่ี
จะใหเ้ กดิ การมว้ นมากหรอื น้อยนนั้ ตอ้ งปรบั ทส่ี กรสู องตวั ทด่ี า้ นหลงั ของลูกกล้งิ ตวั ท่ี 3 ส่วนลูกกล้งิ ตวั ท่ี 2 ตวั แรก สามารถ
ปรบั ใหพ้ าชน้ิ งานไปไดด้ ว้ ยสกรู 2 ตวั อยดู่ า้ นใตข้ องโครง

เครื่องหมนุ ขึน้ รปู (Rotary Machine)

เคร่อื งหมนุ ทาํ ร่อง (Turning Machine)

เครอื่ งขึน้ ขอบ (Burring Machine)

เครื่องชนิ ดนี้ ใช้สําหรับขึ้นขอบงานที่มีพื้นท่ีน้ อย
ทาํ งานคล้าย กบั เคร่ืองหมุนขึ้นรปู แต่จะมีขอบคมกว่า
เหมาะสาํ หรบั งานขนาดเลก็ ใช้สาํ หรบั งานขึ้นรูปทรง
กลมหรือทาํ ตะเขบ็ ของก้นกระป๋ อง

เคร่อื งเข้าขอบลวด (Wiring Machine)

เคร่อื งรีดตะเขบ็ (Setting Down Machine)

เครื่องขึน้ รปู ตะเขบ็ สองชนั้ (Double Seam Machine)
เคร่อื งจีบท่อ (Crimping Machine)