เครื่องมือวิเคราะห์ทางธุรกิจ

เคร่อื งมอื วเิ คราะหท์ างธุรกจิ

Business Model Canvas

◦Business Model Canvas คอื การอธบิ ายองคป์ ระกอบของธุรกจิ ซง่ึ มี 9 ส่วน ใน
แบบทเ่ี รยี บงา่ ยบนหนา้ กระดาษเพยี งแผ่นเดยี ว เพอ่ื ใหท้ กุ คน่ายทงั้ ภายในและภายนอกองคก์ ร
สามารถสอ่ื ถงึ สง่ิ เดยี วกนั ไดอ้ ย่างตรงประเดน็ เขา้ ใจงา่ ย และ นาไปใชง้ านไดท้ นั ที นอกจากจะทาให้
การสอ่ื สารชดั เจนแลว้ จดุ เด่นของ BMC คอื ทาใหเ้จา้ ของกจิ การและผูบ้ รหิ ารสามารถเหน็
ภาพรวมของบรษิ ทั เพอ่ื จะปรบั จดุ อ่อนหรอื เสรมิ จดุ แขง็ รวมไปถงึ การปรบั กลยุทธข์ องบรษิ ทั ไดง้ า่ ย
และรวดเรว็ อกี ดว้ ย

องคป์ ระกอบทง้ั 9 ของ Business Model Canvas

◦ ประกอบดว้ ย 9 องคป์ ระกอบทเ่ี ช่อื งโยงกนั ตามภาพดา้ นลา่ งคอื
1.ลูกคา้ (Customer Segments—CS) ผูซ้ ้อื สนิ คา้ หรอื บรกิ าร
2.คุณค่า (Value Propositions—VP) จดุ ขายของสนิ คา้ หรอื บรกิ ารนน้ั
3.ช่องทาง (Channels—CH) วธิ ใี นการสอ่ื สารไปถงึ ลูกคา้
4.ความสมั พนั ธก์ บั ลูกคา้ (Customer Relationships—CR) วธิ ีในการรกั ษาลูกคา้ เดมิ
5.กระแสรายได้ (Revenue Streams—RS) รายไดข้ องธุรกจิ น้ี
6.ทรพั ยากรหลกั (Key Resources—KR) สง่ิ ทต่ี อ้ งมใี นการดาเนินธุรกจิ
7.กจิ กรรมหลกั (Key Activities—KA) กจิ กรรมทต่ี อ้ งทาเพอ่ื ใหโ้ มเดลธุรกจิ อยู่ได้
8.พนั ธมติ รหลกั (Key Partners—KP) ส่วนทเ่ี ก่ยี วขอ้ งทงั้ การช่วยป้อนวตั ถดุ บิ และการช่วยขาย
9.โครงสรา้ งตน้ ทนุ (Cost Structure-C$) ตน้ ทนุ ทงั้ หมดของธุรกจิ

การวเิ คราะห์ SWOT (SWOT Analysis)

◦ การวเิ คราะห์ SWOT หรอื การวเิ คราะหส์ ภาพแวดลอ้ มและศกั ยภาพเป็นเครอ่ื งมอื ในการประเมนิ สถานการณ์
สาหรบั การประกอบธุรกจิ ซง่ึ ช่วยใหผ้ ูบ้ รหิ ารรูถ้ งึ จดุ แขง็ และจดุ อ่อนจากสภาพแวดลอ้ มภายใน มองเหน็ โอกาสและ
อปุ สรรคจากสภาพแวดลอ้ มภายนอก ตลอดจนผลกระทบต่อการประกอบธุรกจิ ทกุ ประเภท

ความหมาย SWOT

◦ จดุ แขง็ (Strengths) : จดุ เด่นหรอื จดุ แขง็ (ขอ้ ไดเ้ปรยี บ) เป็นผลมาจากปจั จยั ภายใน เป็นขอ้ ดที เ่ี กดิ จากสภาพแวดลอ้ มภายในบรษิ ทั เช่น จดุ แขง็ ดา้ นการเงนิ และขอ้
ไดเ้ปรยี บดา้ นการผลติ และดา้ นทรพั ยากรบคุ คล โดยบรษิ ทั จะตอ้ งใชป้ ระโยชนจ์ ากจดุ แขง็ ในการกาหนดกลยทุ ธก์ ารตลาด

◦ จดุ อ่อน (Weaknesses) : จดุ ดอ้ ยหรอื จดุ อ่อน ขอ้ เสยี เปรยี บเป็นผลมาจากปจั จยั ภายใน เป็นปญั หาหรอื ขอ้ บกพร่องทเ่ี กดิ จากสภาพแวดลอ้ มภายในต่าง ๆ ของบรษิ ทั เช่น
การขาดเงนิ ทนุ นโยบายและทศิ ทาง การบรกิ ารทไ่ี มแ่ น่นอน หรอื บคุ ลากรทไ่ี มม่ คี ุณภาพ ซง่ึ บรษิ ทั จะตอ้ งหาวธิ ใี นการปรบั ปรุงใหด้ ขี ้นึ หรือขจดั ใหห้ มดไปอนั จะเป็นประโยชนต์ ่อ
บรษิ ทั

◦ โอกาส (Opportunities) : เกดิ จากปจั จยั ภายนอก เป็นผลจากการทส่ี ภาพแวดลอ้ มภายนอกของบรษิ ทั เอ้อื ประโยชน์ หรอื สง่ เสรมิ การดาเนนิ งานของบรษิ ทั โอกาสแตกต่าง
จากจดุ แขง็ ตรงทโ่ี อกาสเป็นผลมาจากสภาพแวดลอ้ มภายนอก แต่จดุ แขง็ เป็นผลมาจากสภาพแวดลอ้ มภายใน ผูป้ ระกอบการทด่ี จี ะตอ้ งแสวงหาโอกาสอยู่เสมอ โดยการวเิ คราะห์
สง่ิ แวดลอ้ มภายนอกทเ่ี ปลย่ี นแปลงอยู่เสมอ ตลอดเวลา เช่น เศรษฐกจิ สงั คม การเมอื ง เทคโนโลยแี ละการแขง่ ขนั ในตลาด และใชป้ ระโยชนจ์ ากโอกาสนน้ั

◦ อปุ สรรค (Threats) : เกดิ จากปจั จยั ภายนอก เป็นขอ้ จากดั ทเ่ี กดิ จากสภาพแวดลอ้ มภายนอกทส่ี ง่ ผลเสยี ต่อธุรกจิ เช่น ราคานา้ มนั ทส่ี ูงข้นึ อตั ราดอกเบ้ยี ทส่ี ูงข้นึ สภาพ
เศรษฐกจิ ทช่ี ะลอตวั ผูป้ ระกอบการจาเป็นตอ้ งปรบั กลยุทธท์ างการตลาดใหส้ อดคลอ้ ง และพยายามขจดั อปุ สรรคต่าง ๆ ทเ่ี กดิ ข้นึ ใหไ้ ด้

การประเมนิ สภาพแวดลอ้ มภายใน

◦ การวเิ คราะหแ์ ละพจิ ารณาทรพั ยากรและความสามารถภายในบรษิ ทั ทกุ ๆ ดา้ นเพอ่ื ทจ่ี ะ
ระบจุ ดุ แขง็ และจดุ อ่อนของธุรกจิ แหลง่ ทม่ี าเบ้อื งตน้ ของขอ้ มลู เพอ่ื การประเมนิ
สภาพแวดลอ้ มภายใน คอื ระบบขอ้ มลู เพอ่ื การบรหิ ารทค่ี รอบคลุมทกุ ดา้ น ทงั้ ในดา้ น
โครงสรา้ งระบบ ระเบยี บ วธิ ปี ฏบิ ตั งิ าน บรรยากาศในการทางานและทรพั ยากรในการ
บรหิ าร (คน เงนิ วสั ดุ การจดั การ) รวมถงึ การพจิ ารณาผลการดาเนนิ งานทผ่ี ่านมาของ
บรษิ ทั เพอ่ื ทจ่ี ะเขา้ ใจสถานการณแ์ ละผลกลยุทธก์ ่อนหนา้ น้ดี ว้ ย

การประเมนิ สภาพแวดลอ้ มภายนอก

◦ ภายใตก้ ารประเมนิ สภาพแวดลอ้ มภายนอกของบรษิ ทั ทาใหส้ ามารถคน้ หาโอกาสและอปุ สรรค การ
ดาเนินงานของบรษิ ทั ทไ่ี ดร้ บั ผลกระทบจากสภาพแวดลอ้ มทางเศรษฐกจิ ทง้ั ในประเทศและระหวา่ ง
ประเทศทเ่ี ก่ยี วกบั การดาเนินงานของบรษิ ทั เช่น อตั ราการขยายตวั ทางเศรษฐกจิ นโยบาย การเงนิ
การงบประมาณ สภาพแวดลอ้ มทางสงั คม เช่น ระดบั การศึกษา การตง้ั ถน่ิ ฐานและการอพยพของ
ประชาชน ลกั ษณะชมุ ชน ขนบธรรมเนยี มประเพณี ค่านิยม ความเชอ่ื และวฒั นธรรม สภาพแวดลอ้ ม
ทางการเมอื ง เช่น บทบญั ญตั กิ ฎหมายต่าง ๆ มตคิ ณะรฐั มนตรี และสภาพแวดลอ้ มทางเทคโนโลยี
หมายถงึ กรรมวธิ ใี หม่ ๆ และพฒั นาการทางดา้ นเคร่อื งมอื อปุ กรณท์ จ่ี ะช่วยเพม่ิ ประสทิ ธภิ าพในการ
ผลติ และการบรกิ าร

การวเิ คราะหส์ ถานการณ์ (SWOT Analysis)
การประกอบธุรกจิ ในฟินแลนด์ จดุ แขง็

◦1. การจดั ตงั้ บรษิ ทั งา่ ยและกฎระเบยี บไมซ่ บั ซอ้ น
◦2. รฐั มรี ะบบการสนบั สนุนดา้ นเงนิ ทนุ สาหรบั การเร่มิ ประกอบธุรกจิ
◦3. การประกอบธุรกจิ มคี วามชดั เจน โปร่งใส และตรวจสอบได้

จดุ อ่อน

◦ 1. ผูป้ ระกอบการควรมคี วามรูค้ วามเขา้ ใจเกย่ี วกบั ภาษา และพฤตกิ รรมการบรโิ ภคของชาวฟินแลนด์
◦ 2. ผูป้ ระกอบการจะตอ้ งมคี วามรูค้ วามเขา้ ใจในกฎหมายแรงงานของฟินแลนด์
◦ 3. มกี ฎหมายคุม้ ครองลูกจา้ งทน่ี ายจา้ งจาเป็นตอ้ งปฏบิ ตั ติ าม เช่น การทาประกนั สงั คมและ ประกนั สุขภาพ รวมถงึ

ประกนั อบุ ตั เิ หตจุ ากการจา้ งงานซง่ึ ทาใหม้ ตี น้ ทนุ สูงในการประกอบธุรกจิ

โอกาส

◦1. การประกอบธุรกจิ ทม่ี เี อกลกั ษณค์ วามเป็นไทยจะดงึ ดูดลูกคา้ ไดม้ ากกวา่ เน่อื งจากชาวฟินแลนด์
ใหค้ วามสนใจประเทศไทยเป็นอย่างมาก
◦2. ธุรกจิ สามารถเตบิ โต สรา้ งความมนั่ คง และสรา้ งเงนิ หมนุ เวยี นได้
◦3. ชาวฟินแลนดม์ รี ายไดด้ ี และกาลงั ซ้อื สูง
◦4. การเลอื กประกอบธุรกจิ ในทาเลทด่ี จี ะสามารถสรา้ งเงนิ หมนุ เวยี นไดส้ ูงและมลี ูกคา้ ประจา

อปุ สรรค

◦1. ชาวฟินแลนดม์ คี วามรอบคอบในการเลอื กทจ่ี ะบรโิ ภคสนิ คา้ ราคาถกู ทม่ี ปี รมิ าณมาก
◦2. ชาวฟินแลนดไ์ มใ่ ชจ้ ่ายฟ่มุ เฟือย การประกอบธุรกจิ เก่ยี วกบั ปจั จยั ในการดารงชวี ติ เช่น อาหาร
เคร่อื งนุ่งห่ม การสอ่ื สาร เป็นสง่ิ ทช่ี าวฟินแลนดใ์ หค้ วามสนใจมากกวา่
◦3. พ้นื ทเ่ี ช่าในทาเลย่านธุรกจิ มกี ารแขง่ ขนั สูงทาใหห้ าพ้นื ทท่ี มี ศี กั ยภาพดยี ากข้นึ หรอื อาจหาไดใ้ น
ราคาทส่ี ูงเกนิ ไป
◦4. ผูป้ ระกอบการควรตอ้ งรูภ้ าษาทอ้ งถน่ิ แมว้ า่ ชาวฟินแลนดม์ ากกวา่ รอ้ ยละ 85 สามารถ สอ่ื สาร
ภาษาองั กฤษได้ แต่ก็คาดหวงั ทจ่ี ะไดร้ บั การบรกิ ารและการสอ่ื สารในภาษาทอ้ งถน่ิ

ความเป็นไปไดท้ างการเงนิ (Finance Analysis)

◦ 1.กำไรต่อหน่วยเบ้ืองตน้
เป็นตวั เลขง่ำย ๆ ที่เรำตอ้ งรู้ก่อนเลยวำ่ ขำยคร้ังน้ีมีกำไรไหม สูตรเบ้ืองตน้ ท่ีใชค้ ือ
กำไร/ขำดทุน = รำยได้ – ตน้ ทุน
ถำ้ ต้งั ตน้ ขำยแบบขำดทุนกย็ งั ไม่ตอ้ งทำ ประเดน็ สำคญั คือเรำตอ้ งดูเร่ืองตน้ ทุนใหค้ รอบคลุมมำกที่สุด อยำ่ ใหต้ น้ ทุนแฝงหลุดลอดสำยตำ
ไม่อยำ่ งน้นั กำไรท่ีไดจ้ ะเป็น “กำไรหลอกตำ” สุดทำ้ ยกจ็ ะทำใหเ้ รำ “ขำดทุน”

◦ 2.จุดคุม้ ทุน
ขำยไปเท่ำไหร่จึงจะคุม้ กบั ทุนที่ลงไป เร่ิมที่จะมีควำมยำกในกำรวเิ ครำะห์ข้ึนมำสกั หน่อยเพรำะเรำตอ้ งแยก ตน้ ทุนใหช้ ดั เจน
ตน้ ทุนคงที่ เช่นค่ำเช่ำร้ำน ค่ำเงินเดือนพนกั งำน
ตน้ ทุนแปรผนั เป็นตน้ ทุนที่แปรผนั ตำมยอดขำย เช่น หำกขำยขำ้ วแกงกจ็ ะเป็น ค่ำขำ้ วสำร กบั ขำ้ ว ค่ำน้ำแขง็ เป็นตน้
สูตรท่ีใชค้ ำนวณ
จุดคุม้ ทุน = ตน้ ทุนคงท่ีรวม / (รำคำขำยต่อหน่วย – ตน้ ทุนผนั แปรต่อหน่วย)

◦ 3.ระยะเวลำคืนทุน
เงินที่ลงทุนไปน้นั สำมำรถไดร้ ับกลบั คืนมำภำยในก่ีเดือนก่ีปี หลกั กำรพ้ืนฐำนง่ำย ๆ ในกำรคิดระยะเวลำคืนทุน ทำไดโ้ ดย
ระยะเวลำคืนทุน = เงินที่ลงทุน /เงินสดรับในแต่ละเดือน

◦ เช่น เรำลงทุน 100,000 บำท และคำดกำรวำ่ รำยไดห้ ลงั หกั คำ่ ใชจ้ ่ำยในแต่ละเดือน ไดเ้ ดือนละ 10,000 บำท
ดงั น้นั จำกตวั อยำ่ งน้ี
ระยะเวลำคืนทุน = 100,000 / 10,000
= 10 เดือน
4.อตั รำผลตอบแทนจำกกำรลงทุน
ดูสิวำ่ เงินที่เรำลงทุนน้นั มนั คุม้ คำ่ ไหม ควรลงทุนหรือเปล่ำ หำกลองเทียบกบั กำรลงทุนในรูปแบบอื่นหรือโครงกำรอื่น เรำควรลงทุนหรือ เกบ็ เงินฝำกไวเ้ ฉยๆ รอ
เกบ็ ดอกเบ้ียธนำคำรกพ็ อ
สูตรที่ใชค้ ำนวณ
ผลตอบแทนกำรลงทุน (ROI) = (รำยรับ – ตน้ ทุน)/ตน้ ทุน x 100
ตวั อยำ่ งคำดกำรณ์รำยได้ ตลอดท้งั ปี 1 ลำ้ นบำท และตน้ ทุนท้งั หมด 850,000 บำท
กำไรเบ้ืองตน้
1,000,000-850,000 = 150,000 บำท
ROI = 150,000/850,000 x 100
= 17.65%

PEST Analysis

◦ Political Factors (P) / การเมือง – นโยบาย กฎหมาย และกฎระเบยี บต่าง ๆ จากทางภาครฐั ตลอดจนแนวโนม้ ของสถานการณก์ ารเมอื งระดบั โลก
มผี ลกระทบต่อบรรยากาศการทาธุรกจิ และตลาดการคา้ โดยภาพรวม จงึ ควรถกู นามาประเมนิ ผลเพอ่ื ดูผลกระทบต่อธุรกจิ ของคณุ ดว้ ย ไมว่ า่ จะเป็น ความมนั่ คง
ทางการเมอื ง แนวทางเสยี ภาษี ระเบยี บทางการคา้ และการนาเขา้ ระเบยี บดา้ นความปลอดภยั กฎหมายแรงงาน ฯลฯ

◦ Economic Factors (E) / เศรษฐกจิ – เพราะสภาวะทางเศรษฐกจิ มคี วามสมั พนั ธโ์ ดยตรงกบั ธุรกจิ อย่างหลกี เลย่ี งไมไ่ ด้ จงึ ควรตอ้ งนามาประเมนิ
ร่วมดว้ ย เช่น อตั ราเงนิ เฟ้อ อตั ราดอกเบ้ยี การเตบิ โตของเศรษฐกจิ อตั ราการวา่ งงานและนโยบาย วงจรของธุรกจิ ภายในประเทศ เป็นตน้

◦ Social Factors (S) / สงั คม – สภาพสงั คมโดยรวมก็มผี ลกระทบต่อธุรกจิ ของคณุ เช่นเดยี วกนั เพราะลูกคา้ คอื คนสาคญั สาหรบั ทกุ ธุรกจิ ดงั นนั้ คุณ
ควรวเิ คราะหล์ กั ษณะทางประชากร ขอ้ จากดั ทางสงั คม ไลฟสไตล์ ทศั นคติ การศึกษา ฯลฯ เพอ่ื ใหส้ ามารถเขา้ ใจความตอ้ งการ สง่ิ ทม่ี อี ทิ ธิพลต่อลูกคา้ และเป็น
ปจั จยั ทส่ี ง่ ผลใหพ้ วกเขายอมซ้อื สนิ คา้ /บรกิ ารจากคุณเหนอื สนิ คา้ อน่ื ๆ ทอ่ี ยู่ในตลาด

◦ Technological Factors (T) / เทคโนโลยี – เทคโนโลยอี าจสง่ ผลไดท้ งั้ แงบ่ วกและแงล่ บต่อธุรกจิ ตลอดจนการเปิดตวั สนิ คา้ /บรกิ ารใหม่ ๆ โดย
ปจั จยั ดา้ นน้ปี ระกอบดว้ ย ความกา้ วหนา้ ทางเทคโนโลยี วฐั จกั รของเทคโนโลยี บทบาทของอนิ เตอรเ์ น็ต และเงนิ ทนุ พฒั นาเทคโนโลยที ไ่ี ดร้ บั จากรฐั เป็นตน้

ประโยชนข์ อง PEST Analysis

◦ ขอ้ มลู ทไ่ี ดจ้ ากการวเิ คราะห์ PEST Analysis จะกลายมาเป็นขอ้ มลู ทช่ี ่วยดา้ นกระบวนการวางแผน การทา
การตลาด การพฒั นาสนิ คา้ หรอื บรกิ าร การจดั การโครงการ ตลอดจนการทาวจิ ยั ทางการตลาดขององคก์ ร

◦ และเพราะโลกของเราคอื VUCA World ทเ่ี ตม็ ไปดว้ ยความผนั ผวน ไมแ่ น่นอน ซบั ซอ้ น และคลมุ เครอื การ
วเิ คราะหป์ จั จยั แวดลอ้ มขององคก์ รดว้ ย PEST Analysis ช่วยใหเ้รามองเหน็ ความเสย่ี งต่าง ๆ ต่อองคก์ รทง้ั
เลก็ และใหญ่ และนามาวางแผนลดผลกระทบทอ่ี าจเกดิ ข้นึ ตลอดจนประเมนิ ผลกระทบทอ่ี าจเกดิ ข้นึ จากการ
ตดั สนิ ใจก่อนดาเนินการจรงิ ทาใหไ้ ดผ้ ลลทั ธท์ ส่ี ามารถคาดเดาไดม้ ากข้นึ ลดความไมแ่ น่นอน
(Uncertainty) ของสถานการณ์ และสรา้ งความเขา้ ใจ (Understanding) ใหค้ ณุ สามารถดาเนินงาน
ไดอ้ ย่างมนั่ ใจ

4 ขน้ั ตอนงา่ ย ๆ ของการทา PEST Analysis

• ระดมความคดิ จากหลาย ๆ คน ดูวา่ มปี จั จยั ภายนอกใดบา้ งทอ่ี าจสง่ ผลกระทบต่อองคก์ รไดบ้ า้ ง
• จดั กลมุ่ ความคดิ รวบเอาไอเดยี ทใ่ี กลเ้คยี งกนั ไวด้ ว้ ยกนั (จดั กลมุ่ ตาม PEST เสยี เลย)
• ประเมินระดบั พดู คุยกนั ถงึ ระดบั ความรนุ แรง และจดั ลาดบั วา่ ปจั จยั ใดมอี ทิ ธพิ ลต่อองคก์ รมากกวา่ กนั
• แชรผ์ ลลพั ธ์ นาส่งผลการวเิ คราะหใ์ หผ้ ูม้ สี ว่ นไดส้ ่วนเสยี กบั องคก์ รไดร้ บั ทราบ