บทที่ บทที่ 1 ความหลากหลายทางชีวภาพ เรื่อง
บทที่ บทที่ | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ 2 | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6
23.1 ความหลากหลายทางชีวภาพ 3 | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6
23.1 ความหลากหลายทางชีวภาพ 4 “Biological diversity” means the variability among living organism from all sources including, inter alia, terrestrial, marine and other aquatic ecosystems and the ecological complexes of which they are part; this includes diversity within, between species and of ecosystem. Convention on Biological Diversity | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6
ความหมายของความหลากหลายทางชีวภาพ “ความหลากหลายทางชี วภาพ ค ื อ ความหลากหลายหร ื อความแปรผน ั ท ี ่ พบเก ิ ด ข ึ น ้ กบ ั ส ิ ่ งม ีชี ว ิ ตในทก ุ แห ่ งรวมถ ึ งความซบ ั ซ ้ อนทางน ิ เวศซึ ่ งม ีส ิ ่ งม ีชี ว ิ ตเป็ นส ่ วน หนึ่งขององค์ประกอบ ความหลากหลายทางชีวภาพนี้ หมายรวมถึง ความ หลากหลายท ี ่ เก ิ ดข ึ น ้ ภายในสปีชีส์/ระหว ่ างสปีชีส์และของระบบน ิ เวศ” Biodiversity = Biological + Diversity ความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity ) | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6
ความ หลากหลายทาง ชีวภาพ มี 3 ระดับ | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6 ? ความหลากหลายทางชีวภาพประกอบด้วยอะไรบ้าง
1. ความหลากหลายทางพันธุกรรม (genetic diversity) 7 เป็ นความแตกต ่ างทางพน ั ธก ุ รรมท ี ่ เก ิ ดข ึ น ้ ในประชากรของส ิ ่ งม ีชี ว ิ ต ชน ิ ดเด ี ยวกน ั พน ั ธก ุ รรมของส ิ ่ งม ีชี ว ิ ตแต ่ ละชน ิ ดท ี ่ได ้ รบ ั มาจากร ่ น ุ พ ่ อแม ่ และส ่ งต ่ อไปยง ั ร ่ น ุ ต ่ อไป หากมีความหลากหลายของพันธุกรรมมากจะ ทา ให ้ เก ิ ดความแตกต ่ างกน ั ของชน ิ ดพน ั ธม ์ ุ ากข ึ น ้ ซึ ่ งทา ให ้ ส ิ ่ งม ีชี ว ิ ต สามารถเปล ี ่ ยนแปลงว ิ วฒ ั นาการ (ความหลากหลายอาจจะเก ิ ดจาก ม ิ วเทชั ่น การสืบพันธ์แบบอาศัยเพศ) | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6
8 2. ความหลากหลายทางสปีชีส์(species diversity) | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6
9 การพ ิ จารณาความหลากหลายของสปีชีส์ในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งนอกจาก ตามความมากของสปีชีส์เพ ี ยงอย ่ างเด ี ยวแล ้ ว ยง ั อาจพ ิ จารณาจากความ มากของสปีชีส์ร ่ วมกบ ั สด ั ส ่ วนของแต ่ ละสปีชีส์ได้ด้วย 2. ความหลากหลายทางสปีชีส์(species diversity) | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6 ความหลากหลายทางสปีชีส์(species diversity) โดยทั ่วไปหมายถึง จ านวนสปีชีส์ ของส ิ ่ งม ีชี ว ิ ตท ี ่ พบในพ ื น ้ ท ี ่ใดพ ื น ้ ท ี ่ หน ึ ่ ง ณ ช ่ วงเวลาหน ึ ่ ง หรือเร ี ยกว ่ า ความมากสปี ชีส์ก็ได้ ให้นักเรียนพ ิ จาณาภาพต ่ อไปน ี ้ ป่ าแห ่ งใดม ี ความหลากหลายของสปีชีส์สูง กว ่ ากน ั
1 0 จากการศึกษาป่ าไม้ 2 แห่งที่มีขนาดใกล้เคียงกัน พบพืช 4 สปีชีส์ ได้แก่ A B C และ D โดยมีสัดส่วนของแต่ละสปีชีส์ดังนี้ ป่ าแห่งที่ 1 มี A 25% B 25% C 25% และ D 25% ป่ าแห่งที่ 2 มี A 80% B 5% C 5% และ D 10% ดังรูป
11 จากข ้ อมล ู จะเหน ็ ว ่ าป่ าทง ั ้ 2 แห ่ งประกอบด ้ วยพ ืชจา นวน 4 สปีชีส์เท ่ ากน ั แต ่ ม ี ความแตกต ่ างกน ั ของสด ั ส ่ วนท ี ่ ปรากฏ ของแต ่ ละสปีชีส์ซึ ่ งเม ื ่ อสง ั เกตป่ าแห ่ งท ี ่ 1 จะเหน ็ได ้ อย ่ างรวดเรว ็ ว ่ าประกอบด ้ วยพ ืช 4 สปีชีส์แต ่ เม ื ่ อสง ั เกตป่ าแห ่ งท ี ่ 2 จะเห็นพืชสปีชีส์A ได ้ ง ่ ายท ี ่ สด ุ และเหน ็ พ ืชสปีชีส์อ ื ่ นได ้ ยาก ดง ั น ั น ้ ถ ้ าพ ิ จารณาจา นวนสปีชีส์ของพ ืชและสด ั ส ่ วน ของแต ่ ละสปีชีส์รว ่ มกน ั แล ้ วจะพบว ่ าป่ าแห ่ งท ี ่ 1 มีความหลากหลายของสปีชีส์พ ืชสง ู กว ่ าป่ าแห ่ งที่ 2
12 ความแตกต ่ างในท ี ่ อย ่ อ ู าศย ัในสภาพแวดล ้ อมท ี ่ กล ่ ม ุ ส ิ ่ งม ีชี ว ิ ตอย ่ ู ด้วยกัน และรวมกน ั เป็ นหน ่ วนหน ึ ่ งของระบบ เช ่ น ป่ าผลัดใบ ป่าด ิ บ ชื้น ป่ าชายเลน ชายหาด ทะเลสาบ แนวปะการัง เป็ นต้น ระบบน ิ เวศม ี องคป์ ระกอบทางกายภาพและองคป์ ระกอบทางชี วภาพ ท ี ่ แตกต ่ างและหลากหลายซึ ่ งจะม ี ความเก ี ่ ยวเน ื ่ องและสม ั พนธ์กัน ั 3. ความหลากหลายของระบบน ิ เวศ (ecological diversity | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6
13 ความหลากหลายทางชีวภาพทั้ง 3 ระดบ ั ม ี ความสม ั พน ั ธก ์ น ั อย ่ างไร | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6
14 ความหลากหลายทางชีวภาพทั้ง 3 ระดบ ั ม ี ความสม ั พน ั ธก ์ น ั อย ่ างไร | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6
15 | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6
คณ ุ ค ่ าทางตรง - เป็ นแหล ่ งอาหาร ท ี ่ อย ่ อ ู าศย ั ยารักษาโรค เครื่องน ่ ุ งห ่ ม - เกษตรกรรม - อุตสาหกรรม - แหล ่ งผก ั ผอ ่ น และการท ่ องเท ี ่ ยวทางธรรมชาต ิ คณ ุ ค ่ าทางอ ้ อม (ได ้ใช ้ประโยชน ์โดยไม ่ เก ี ่ ยวข ้ องกบ ั การอป ุ โภคและบร ิโภค โดยตรง) - การควบคุมแมลงศัตรูพืชโดยแมลงศัตรูตามธรรมชาต ิ - การที่สภาพบรรยากาศในโลกมีความสมดุล เก ิ ดฝนตก ตว ั ห ้ า ตัวเบียน - การเก ิ ดการหมน ุ เว ี ยนแร ่ ธาตใ ุ นด ิ น ประโยชน์ของความหลากหลายทางชีวภาพ | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6
สรุปความหลากหลายทางชีวภาพ | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6
ตรวจความเข้าใจ | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6 ? ความหลากหลายทางพน ั ธก ุ รรมในส ิ ่ งม ีชี ว ิ ตเป็ นผลจากอะไร เป็ นผลจากการสื บพน ั ธแ ์ ุ บบอาศย ั เพศและม ิ วเทชน ั ? ความหลากหลายทางพน ั ธก ุ รรมม ีประโยชน ์ อย ่ างไร ความหลากหลายทางพันธุกรรมท าให้ส ิ ่ งม ีชี ว ิ ตสามารถด ารงชี ว ิ ตได ้ในแหล ่ งท ี ่ อย ่ ท ู ี ่ หลากหลายและเม ื ่ อม ี การเปล ี ่ ยนแปลงสภาพแวดล ้ อมของแหล ่ งท ี ่ อย ่ประชากร ู ส ่ วนหน ึ ่ งกจ ็ ะม ีโอกาสอย ่ ร ู อดได ้ และนอกจากน ี ้ มน ุ ษยย ์ ง ัใช ้ประโยชน ์ ของความ หลากหลายทางพันธุกรรม คือ ท าให้เกษตรกรสามารถเลือกขยายพันธุ์พืชและสัตว์ที่ ตรงกบ ั ความต ้ องการของตลาดในแต ่ ละภม ู ิ ภาคของประเทศได ้
ตรวจความเข้าใจ | บทที่ 23 ความหลากหลายทางชีวภาพ | ชี วว ิ ทยา เล ่ ม 6 ? ความหลากหลายของสปีชีส์ในพ ื น ้ ท ี ่ใดพ ื น ้ ท ี ่ หน ึ ่ งพ ิ จารณาจากอะไร พ ิ จารณาจากจ านวนสปีชีส์ที่พบในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งหรือความมากสปีชีส์ จงยกตว ั อย ่ างความสม ั พน ั ธข ์ องระบบน ิ เวศป่ าชายเลน และทะเลซึ ่ งเป็ นระบบ น ิ เวศท ี ่ อย ่ ต ู ิ ดกบ ัป่ าชายเลน ? ระบบน ิ เวศป่ าชายเลนท าหน ้ าท ี ่ กรองส ิ ่ งปฏ ิ กล ู และสารพ ิ ษไม ่ให ้ไหลลงส ่ ท ู ะเล และเป็ นแหล ่ งวางไข ่ ของปลาบางชน ิ ดท ี ่ อาศย ั อย ่ใ ู นทะเล เม ื ่ อปลาโตเตม ็ ท ี ่ แล ้ วจ ึงจะออกไป ด ารงชี ว ิ ตในทะเล