หลักสูตรสถานศึกษาปฐมวัย 2-3ปี ศพด.บ้านถ่อนพัฒนา-ครูเตี้ย

๔๗

การนำหลกั สูตรปฐมวัยไปใช้
การนำกรอบการจดั ประสบการณ์การเรยี นรูต้ ามหลกั สูตรการศกึ ษาปฐมวยั ในองคก์ รปกครองส่วน

ทอ้ งถิน่ ไปใชใ้ นสถานศึกษานั้น ครูผสู้ อนในสถานศึกษาจะต้องมีความรู้ ความเขา้ ใจในหลกั สตู รการศึกษา
ปฐมวยั พุทธศกั ราช 256๐ (เดก็ อายุ 3 – 6ป)ี โดยดำเนินการจัดทำหลกั สตู รสถานศึกษาการศึกษาปฐมวัย มี
ดังนี้

๑. การเตรยี มความพร้อม
- สร้างความตระหนัก
- พฒั นาบคุ ลากร
- จัดระบบสารสนเทศ
- จดั ระบบบริหารจัดการในรปู กรรมการ

2. การจดั หลักสูตร
- หลกั สตู รของครูแตล่ ะคน (แผนการจัดประสบการณ)์
- หลักสตู รช้ันปี (หนว่ ยการเรียนร/ู้ กิจกรรม)

3. การสนับสนนุ คุณภาพการศึกษาในสถานศึกษา
-ระบบการประเมินพัฒนาการ
- การวิจยั เพือ่ พฒั นาคุณภาพการศกึ ษา
- การพฒั นาและเลอื กใช้สอื่
-การประกันคุณภาพภายในการศึกษา

4. การบรหิ ารจดั การ
- ระบบบริหารทั่วไป
- งบประมาณ
- อาคารสถานที่
- วสั ดุ อปุ กรณ์
- ระบบประเมินตนเอง
- บรหิ ารบุคลากรทุกดา้ น

5. การนิเทศ กำกบั ติดตาม ประเมนิ ผล
- คณะกรรมการพัฒนาคณุ ภาพวชิ าการ
- หนว่ ยงานตน้ สงั กดั
- คณะกรรมการบริหารหลักสตู รและงานวชิ าการ
- คณะกรรมการสถานศึกษา

6. สรปุ และรายงาน
- สรปุ การประเมนิ ตนเองของสถานศึกษา
- รายงานคณะกรรมการสถานศึกษา
- รายงานผู้ปกครอง/นกั เรยี น
- รายงานชุมชน
- รายงานหน่วยบงั คบั บัญชาเพื่อการสนบั สนุน

7. การปรับปรงุ และการพัฒนา
- ปรบั แผนปฏบิ ัตงิ านปีตอ่ ไป
- ปรับปรงุ หลักสตู รสถานศึกษา

หลักสตู รสถานศึกษาระดบั ปฐมวยั : ศนู ยพ์ ฒั นาเดก็ เล็กบ้านถ่อนพัฒนา
พุทธศักราช 2564 (สำหรับเดก็ อายุ 2-3 ปี)

๔๘

- ปรบั ปรุงการบรหิ ารจดั การ
- ปรบั ปรุงระบบสนบั สนนุ คุณภาพ
- ปรบั ปรุงแผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้
๘. แผนที่ความคดิ ในแผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ สิง่ ท่ีเด็กรู้แลว้ และส่ิงท่เี ด็กต้องการู้ไดม้ าจาก
การท่คี รสู นทนากับเด็กในหนว่ ยการเรียนนน้ั ๆ เพื่อทราบประสบการณเ์ ดมิ และสิ่งทีเ่ ดก็ สนใจเรยี นรู้ เพื่อนำมา
เป็นขอ้ มลู ในการออกแบบการจดั ประสบการณใ์ ห้เหมาะสมกับความต้องการของเด็ก
๙. กิจกรรมสร้างสรรค์ในแผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ ครูผู้สอนสามารถออกแบบกิจกรรมได้
มากกว่า ๒ กิจกรรมต่อหน่ึงวัน เพื่อให้เด็กได้เลือกปฏิบัติกิจกรรมอย่างหลากหลายตามความสนใจ กิจกรรมที่
จดั ขนึ้ ควรเน้นการทำงานเปน็ กลมุ่ เพือ่ ส่งเสริมทกั ษะชีวติ และการอยู่รว่ มกันในสังคม
๑๐. กิจกรรมเสรใี นแผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ ครผู ูส้ อนควรจดั ศนู ยก์ ารเรยี นร้แู ละเตรียมส่ือ
อุปกรณ์ใหส้ อดคลอ้ งกับหน่วยการจดั การเรยี นรู้

- การจัดศูนย์การเรียนรู้ควรจัดให้มีอย่างน้อย ๔ ศูนย์หลักคือ ศูนย์บ้าน ศูนย์บล็อก ศูนย์
หนังสือ ศูนย์ดนตรี ท้ังนี้โรงเรียนสามารถจัดได้มากกว่า ๔ ศูนย์ ขึ้นอยู่กับจุดเน้นและบริบทของโรงเรียน
อย่างไรก็ตามโรงเรียนควรปรับเปลี่ยนศูนย์การเรียนรู้เพื่อส่งเสริมพัฒนาการของเด็กทั้ง ๔ ด้านให้เต็มตาม
ศักยภาพ

๑๑. สาระการจัดประสบการณก์ ารเรยี นรู้ ครผู ู้สอนสามารถปรบั เปลยี่ นได้ตามความเหมาะสม

ท้ังนี้ หลักสูตรสถานศึกษาการศึกษาปฐมวัย จะต้องสนองต่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เศรษฐกิจ
สภาพแวดล้อม ชุมชน ท้องถิ่น และปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับธรรมชาติ และการเรียนรู้กับเด็กปฐมวัยซึ่ง
หลักสูตรแต่ละสถานศึกษามีจุดมุ่งหมาย คือ มุ่งให้เด็กมีพัฒนาการทุกด้าน ท้ังด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ
สังคมและสติปัญญา อย่างเหมาะสมกับวัย ความสามารถและความแตกต่างของบุคคล เพ่ือพัฒนาเด็กให้เกิด
ความสุขในการเรียนรู้ เกิดทักษะที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต รวมทั้งการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรมและค่านยิ มท่ี
พงึ ประสงค์แกเ่ ด็ก

การกำกับ ตดิ ตาม ประเมิน และการรายงาน

การจดั การศึกษาปฐมวัยของศูนยพ์ ัฒนาเด็กเลก็ องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินควรให้สังคม ชุมชน มีส่วน
ร่วมในการจัดการศึกษาและกระจายอำนาจการศึกษาไปยังศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตามท่ีกฎหมาย ระเบียบและ
หนังสือส่ังการกำหนด เพ่ือให้ผลผลิตทางการศึกษาปฐมวัยมีคุณภาพตามมาตรฐานคุณลักษณะที่พึงประสงค์
และสอดคล้องกับความต้องการของผู้ปกครอง ชุมชนและสังคม องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินต้องมีระบบการ
กำกับ ติดตาม ประเมินและรายงานท่ีมีประสิทธิภาพ เพ่ือให้ทุกกลุ่มทุกฝ่ายที่มีส่วนร่วมรับผิดชอบในการจัด
การศึกษา เห็นความก้าวหน้า ปัญหา อุปสรรค ตลอดจนการให้ความร่วมมือช่วยเหลือ ส่งเสริม สนับสนุน การ
วางแผน และดำเนินงานการจัดการศกึ ษาปฐมวยั ของศนู ย์พัฒนาเด็กเล็กให้มีคุณภาพอย่างแท้จริง

การกำกับ ติดตาม ประเมินและรายงานผลการจัดการศึกษาปฐมวัยเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการ
บริหารการศึกษาและระบบการประกันคุณภาพที่ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง เพ่ือนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพ
และมาตรฐานการศกึ ษาปฐมวยั ของศูนยพ์ ัฒนาเด็กเล็ก สร้างความม่ันใจให้ผูเ้ ก่ียวขอ้ ง โดยต้องมกี ารดำเนินการ
ท่ีเป็นระบบเครือข่ายครอบคลุมทั้งหน่วยงานภายในและภายนอก ต้องมีการรายงานผลให้หน่วยงานต้นสังกัด
ตามลำดับ และประชาสัมพนั ธ์หรอื แจ้งให้ทกุ ฝา่ ย รวมทัง้ ผปู้ กครองและประชาชนทั่วไปทราบ เพ่ือนำข้อมูลจาก
รายงานผลมาจดั ทำแผนพฒั นาคุณภาพการศกึ ษาของศูนย์พฒั นาเด็กเลก็ ต่อไป

หลกั สูตรสถานศกึ ษาระดับปฐมวัย : ศนู ย์พัฒนาเด็กเลก็ บา้ นถอ่ นพฒั นา
พุทธศกั ราช 2564 (สำหรบั เด็กอายุ 2-3 ปี)

๔๙

ภาคผนวก

หลักสูตรสถานศึกษาระดับปฐมวัย : ศนู ย์พฒั นาเด็กเลก็ บา้ นถอ่ นพฒั นา
พุทธศกั ราช 2564 (สำหรับเดก็ อายุ 2-3 ปี)

รายการที่ ๕๐
1
ตัวอย่าง
2
แนวทางการจดั สถานทีแ่ ละส่ือการพฒั นาสำหรบั เดก็ ปฐมวัย
ศนู ยท์ ราย มุมน้ำ ไดแ้ ก่
-โตะ๊ เลน่ ทราย
- เครอ่ื งเลน่ ทราย
- อปุ กรณส์ ำหรบั เลน่ นำ้
- สอ่ื อ่นื ๆ

ศนู ยบ์ ทบาทสมมติ ไดแ้ ก่
1.บา้ น เช่น
- ชุดเครื่องครวั
- ชุดน้ำชา
- ชุดหมอ้
- เตาแก๊ส
- เครื่องซักผ้า
- ตู้เยน็
- จานชามชอ้ น/ภาชนะใสอ่ าหาร/รายการอาหารต่างๆ
- โต๊ะเกา้ อีส้ ำหรับกิจกรรมต่างๆ
- บ้านตุ๊กตา
- เฟอร์นเิ จอรต์ ่างๆ
- หอ้ งน้ำ
- หอ้ งครวั
- หอ้ งนอน
- ส่อื อ่ืนๆ
2.ร้านคา้ เช่น
- ซ้มุ ร้านคา้
- ผัก ผลไม้ อาหารชนิดต่างๆ ขนมจำลองต่างๆ
- เครอ่ื งชั่ง
- สื่ออน่ื ๆ
3.อาชีพต่างๆ เช่น
- ชุดเคร่ืองแต่งกายบุคคลอาชีพต่างๆ เชน่ ทหาร ตำรวจ หมอ พยาบาล ครู วศิ วกร
ฯลฯ
- ชุดเคร่อื งมือเครื่องใชใ้ นอาชพี ตา่ งๆ เช่น ช่างยนต์ ชา่ งไม้ แพทย์
- สื่ออ่นื ๆ

หลักสตู รสถานศึกษาระดบั ปฐมวัย : ศนู ย์พฒั นาเดก็ เล็กบา้ นถอ่ นพฒั นา
พทุ ธศกั ราช 2564 (สำหรบั เด็กอายุ 2-3 ปี)

๕๑

รายการท่ี แนวทางการจัดสถานทแ่ี ละสื่อการพัฒนาสำหรับเดก็ ปฐมวัย
3
4 4.ยานพาหนะและการจราจร ไดแ้ ก่
5 - เคร่ืองหมายการจราจร
- ยานพาหนะจำลอง รถตา่ งๆ เคร่ืองบนิ เรือ ฯลฯ
- สถานทีส่ ำหรับท่ีจอด/เก็บ/พกั ยานพาหนะชนดิ ต่างๆ
- สือ่ อ่ืนๆ

ศูนยด์ นตรี ได้แก่
-ระนาดประเภทต่างๆ เชน่ ระนาดสีร้งุ ระนาดเลก็ ฯลฯ
- เครอ่ื งเคาะจงั หวะ/กรับมือ
- กลอง
- ผา้ หลากสี/ริบบ้ิน
- ชุดบรู ณาการดา้ นดนตรี – เทปเพลงสำหรบั เด็ก
- ลกู บอลขนาดเลก็ /ห่วงยาง
- สอื่ อน่ื ๆ

ศูนยบ์ ลอ็ ก ไดแ้ ก่
-บลอ็ กไมช้ นดิ และรปู ร่างต่างๆ
- ชิ้นส่วนปูพ้นื ฐานสถาปตั ยกรรม
- บล็อกมหศั จรรย์
- ตัวตอ่ สรา้ งสรรค์
- ภาพถ่ายสงิ่ ก่อสร้างประเภทต่างๆ
- สอื่ อน่ื ๆ

ศนู ยศ์ ิลปะ ได้แก่
-กระดานสำหรับวาดภาพหรือโตะ๊ วาดภาพ
- ชั้นวางอปุ กรณ์ศลิ ปะ
- กระดาษต่างๆ
- สีชนดิ ตา่ งๆ สีเทียน สนี ำ้ สผี สมอาหาร สฝี ุน่
- ลกู แก้ว
- แป้งโดว์/ไมน้ วดแปง้ /พิมพ์กดแป้ง
- ผา้ เชด็ มอื /ผ้ากนั เป้ือน/แผน่ รองกนั เลอะ
- กาว/กรรไกร
- สื่ออน่ื ๆ

หลักสตู รสถานศึกษาระดับปฐมวยั : ศนู ย์พัฒนาเด็กเลก็ บ้านถ่อนพฒั นา
พุทธศกั ราช 2564 (สำหรบั เด็กอายุ 2-3 ปี)

๕๒

รายการท่ี แนวทางการจดั สถานทแ่ี ละสอ่ื การพฒั นาสำหรับเดก็ ปฐมวัย
6 ศนู ยพ์ ฒั นาทกั ษะกลไกและกลา้ มเนื้อย่อย ไดแ้ ก่
-โจกเกอรส์ ง่ เสียง
7 - คอ้ นตอกหมดุ หรือด้านอนื่ ๆ
8 - รปู ทรงต่างระดับ
9 - สีเ่ หล่ยี ม/สามเหล่ียมต่างระดบั
- กล่องรูปทรงเรขาคณติ
- กล่องรูปทรงปริศนา
- ส่ืออืน่ ๆ

พฒั นาความคิด ไดแ้ ก่
-ชดุ จิก๊ ซอว์ตา่ งๆ
- ชดุ จบั ค่ทู เี่ หมาะสม
- ชิ้นสว่ นสร้างภาพ
- ส่อื อน่ื ๆ

การรอ้ ย ไดแ้ ก่
-ตกุ๊ ตาร้อยเชือก
- ชดุ สรา้ งจนิ ตนาการดว้ ยเชอื กแบบต่างๆ
-เครอ่ื งทอผ้าเลก็
- สื่ออน่ื ๆ

การพัฒนากล้ามเน้ือเลก็ กล้ามเนื้อใหญ่ ไดแ้ ก่
-ฝึกลากเส้น
- การฝกึ ความสมั พันธ์กล้ามเน้อื มือกับตา หรือกล้ามเน้ืออื่นๆ
- โตะ๊ เตรยี มความพร้อม
- การรอ้ ยลกู ปดั
- การตัดกระดาษ/เจาะกระดาษ
- การเปิด/ปิดขวดต่างๆ
- ไม้หนบี ผ้า
- การฉกี กระดาษ
- ภาพตอ่ มีจกุ
- การเทน้ำ/ข้าวสาร
- การบบี ฟองนำ้ /การพับ
- การปัดฝนุ่ /กวาดขยะ/เช็ดกระจก
- การซักผ้า

หลักสตู รสถานศึกษาระดบั ปฐมวัย : ศนู ย์พฒั นาเด็กเล็กบา้ นถอ่ นพัฒนา
พทุ ธศักราช 2564 (สำหรับเดก็ อายุ 2-3 ปี)

๕๓

รายการท่ี แนวทางการจดั สถานทีแ่ ละสื่อการพัฒนาสำหรับเดก็ ปฐมวัย
10 -การลา้ งจาน
- สอ่ื อนื่ ๆ
11
ศนู ยห์ นังสือ ไดแ้ ก่
-นิทานเสรมิ ประสบการณ์การเรียนรู้ในดา้ นตา่ งๆ ได้แก่
- เรยี นรู้ส่วนต่างๆของรา่ งกาย
- เรียนร้เู กี่ยวกบั การมีสุขนสิ ยั ทีด่ ี
- เรียนร้กู ารใชป้ ระสาทสัมผสั ท้งั 5
- เรยี นรู้ด้วยการชว่ ยเหลือตนเอง
- เรยี นรู้คุณธรรมและจริยธรรม
- บา้ นและสมาชิกในครอบครัวของเรา
-เรยี นรู้กจิ กรรมงานต่างๆในครอบครวั
- เรียนรู้ในโรงเรียน บคุ คล สถานที่ในโรงเรยี น
- เรียนรกู้ ารเปล่ียนแปลงของร่างกาย
- เรยี นรู้อาชพี ตา่ งๆ
-เรยี นรศู้ าสนา ความเชอ่ื และวนั สำคัญทางศาสนา
- วนั สำคญั ของครอบครวั และวันสำคญั ของชาติ
- เรยี นรู้ส่ิงแวดล้อมธรรมชาติ
- เรยี นรู้ปรากฏการณธ์ รรมชาติ
- เรียนร้กู ารคมนาคม
- เรยี นรู้เรอื่ งการตดิ ต่อสอ่ื สาร
- เรียนรเู้ รอ่ื งอาหารท่ีมีประโยชน์
- องคค์ วามรู้ด้านศาสตร์อ่ืนๆ
- ส่ืออื่นๆ

การพฒั นาประสาทสัมผสั ต่างๆ ได้แก่
-ถุงลกึ ลบั
- จับค่หู อย
- ขวดสำรวจรส/สำรวจกล่นิ
- ถาดแยกพวก
- แท่งรปู ทรงต่างๆ
- บนั ไดสี
- กลอ่ งชนดิ ต่างๆ
- กล่องเสยี ง
- แผ่นไมป้ ระมาณนำ้ หนัก
- แขนงไม้คณิตศาสตร์/การหาความสมั พันธด์ ้านตัวเลข

หลกั สตู รสถานศกึ ษาระดบั ปฐมวยั : ศนู ยพ์ ัฒนาเดก็ เลก็ บา้ นถ่อนพฒั นา
พทุ ธศักราช 2564 (สำหรับเด็กอายุ 2-3 ปี)

รายการท่ี ๕๔

แนวทางการจดั สถานทแ่ี ละสื่อการพัฒนาสำหรับเดก็ ปฐมวัย
-จับคเู่ ลข/อา่ นตวั เลข
- นับกระดุม/ลูกปดั หลกั เลขตา่ งๆ
- เกมหาของ
- เขียนตวั เลข/เครอื่ งหมายตา่ งๆ
- กระดานหลกั เลขตา่ งๆ / บวก – ลบ เลขอย่างง่าย
- เกมจุด/ลูกคดิ /กระปุกเรียงเลข
- เศษสว่ นหลากสี/โดมโิ นจำนวน
- ตวั อักษรเคลื่อนที่ บตั รอักษรกระดาษทราย
- การแต่งประโยค/แต่งคำ
- รถบรรทุก รถไฟอกั ษรตา่ งๆ
- สือ่ อื่นๆ

หมายเหตุ รายการดังกลา่ วเปน็ ตัวอยา่ งสอื่ ในการพฒั นาเด็กปฐมวัย ควรพจิ ารณา
ดำเนินการจดั หาส่อื ทเ่ี ก่ียวข้องตามความเหมาะสมกบั พัฒนาการของเด็กอายุ 3 – 6
ปี เพอ่ื ให้เดก็ ไดร้ บั การพฒั นาอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ

หลกั สูตรสถานศึกษาระดบั ปฐมวยั : ศนู ยพ์ ัฒนาเดก็ เล็กบา้ นถ่อนพัฒนา
พุทธศกั ราช 2564 (สำหรบั เด็กอายุ 2-3 ปี)

๕๕

หลักสูตรสถานศกึ ษาระดับปฐมวัย : ศนู ยพ์ ฒั นาเด็กเลก็ บา้ นถ่อนพฒั นา
พทุ ธศักราช 2564 (สำหรบั เดก็ อายุ 2-3 ปี)

๕๖

คณะกรรมการทปี่ รึกษา และคณะทำงานจัดทำ

หลักสตู รสถานศกึ ษาระดับปฐมวัย ศูนย์พัฒนาเดก็ เลก็ บ้านถ่อนพัฒนา (สำหรบั เด็กอายุ 2-3 ป)ี
พุทธศกั ราช 2564

(สอดคล้องกับหลักสตู รการศึกษาปฐมวัย พุทธศกั ราช 2560)
สังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลเชิงชุม

คณะกรรมการที่ปรึกษา

๑. นายชยั พิชติ นาโควงศ์ นายกองคก์ ารบรหิ ารส่วนตำบลเชงิ ชุม ประธานกรรมการ

๒. นายฉันทพงษ์ ฤาชัยราม ปลดั องค์การบริหารส่วนตำบลเชิงชมุ กรรมการ

3. นางสาวนติ ตยิ า สุวรรณ หัวหนา้ สำนกั ปลดั กรรมการ

4. นางสาววชิราภรณ์ พาระแพง นกั วิชาการศึกษา กรรมการ/เลขานุการ

คณะทำงานหลกั สูตรสถานศกึ ษา

๑. นางสาววชริ าภรณ์ พาระแพง นกั วิชาการศกึ ษา ประธานกรรมการ
กรรมการ
๒. นางจรวุ รรณ์ สุนาพรม ครชู ำนาญการ กรรมการ
กรรมการ/เลขานุการ
3. นางบุญชู เหมะธุรนิ ทร์ ครูชำนาญการ

4. นางบุญศรี สนุ นั ธรรม ผู้ชว่ ยครูผู้ดูแลเดก็

หลักสตู รสถานศกึ ษาระดับปฐมวยั : ศนู ยพ์ ัฒนาเด็กเล็กบ้านถ่อนพฒั นา
พุทธศักราช 2564 (สำหรับเดก็ อายุ 2-3 ปี)

- หลักสตู รสถานศึกษาปฐมวยั -
ศนู ย์พัฒนาเดก็ เลก็ บา้ นถอ่ นพฒั นา

สงั กดั องค์การบรหิ ารสว่ นตาบลเชิงชมุ

กรมสง่ เสรมิ การปกครองท้องถน่ิ กระทรวงมหาดไทย