โครงงานส่งเสริมสุขภาพ ยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ

1

รายงานโครงงานสุขภาพนกั เรียน ดา้ นสง่ เสรมิ สขุ ภาพและอนามัย
สง่ิ แวดล้อม

เร่อื ง ยาดมสมนุ ไพรหว่ งใยสขุ ภาพ

โดย

เดก็ ชายพรรณษา ป้านจันทร์
เดก็ ชายอภิสทิ ธ์ิ ประสมทรัพย์

เด็กชายศุภกร แซ่เฮ๊ียบ

ครูที่ปรกึ ษา

นางสาวนรู า สะแอ
นายณฐั พล ทับทบั ไสย์

โรงเรยี นบ้านพุเกตุ
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 1

กระทรวงศกึ ษาธิการ

2

เรอื่ ง ยาดมสมุนไพรห่วงใยสขุ ภาพ

โดย

เด็กชายพรรณษา ปา้ นจันทร์
เดก็ ชายอภิสทิ ธ์ิ ประสมทรัพย์

เด็กชายศุภกร แซ่เฮ๊ียบ

ครทู ่ีปรึกษา

นางสาวนูรา สะแอ
นายณฐั พล ทับทบั ไสย์

3

โรงเรียน บ้านพเุ กตุ
สังกัด สานักงานเขตพ้นื ที่การศึกษาประถมศึกษาราชบรุ ี เขต 1
ผบู้ ริหารโรงเรยี น นางสาวกญั ญาภคั หวงั หอ้ งกลาง
ครูที่ปรกึ ษาโครงงาน 1. นางสาวนรู า สะแอ
2. นายณฐั พล ทับทบั ไสย์
ชอ่ื -สกุล นกั เรยี น 1. เดก็ ชายพรรณษา ป้านจันทร์
2. เด็กชายอภสิ ทิ ธ์ิ ประสมทรพั ย์
ชอ่ื โครงงาน 3. เดก็ ชายศุภกร แซเ่ ฮย๊ี บ
ประเภท ยาดมสมุนไพรหว่ งใยสขุ ภาพ
โครงงานระดบั โครงงานสุขภาพนักเรยี น ด้านส่งเสรมิ สุขภาพและอนามยั สงิ่ แวดล้อม
ช้ันประถมศึกษา

บทคัดย่อ

โครงงานสุขภาพนักเรียน ด้านส่งเสริมสุขภาพและอนามัยส่ิงแวดล้อม เรื่องยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ
มีวัตถุประสงค์เพ่ือ 1. เพื่อจัดทายาดมสมุนไพรที่ปราศจากสารพิษและสารเคมีต่างๆที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย
2. เพื่อเป็นยาบรรเทาอาการหวัด วิงเวียนศีรษะ หน้ามืด อ่อนเพลียได้ 3. เพื่อใช้ทรัพยากรในท้องถ่ินให้เกิด
ประโยชน์สูงสุด และคุ้มค่า เน่ืองจากใช้สมุนไพร ท่ีหาได้ง่ายในท้องถิ่น ยาดมสมุนไพรจัดเป็นยาสมุนไพรประจา
บ้านท่ีมขี ั้นตอนการผลิตไม่ยุ่งยาก ช่วยบรรเทาอาการวิงเวียน เมารถ หน้ามดื ตาลาย เป็นหวัด คดั จมูก อ่อนเพลีย
การผลิต/ธุรกิจยาดมสมุนไพรช่วยเพ่มิ รายได้และเป็น อาชีพเสริม เป็นภูมิปัญญาสรา้ งคณุ คา่ และมลู ค่าแก่สมุนไพร
ไทยดว้ ย

จากการดาเนินการ พบว่า โครงงานสุขภาพนักเรียน ด้านส่งเสริมสุขภาพและอนามัยส่ิงแวดล้อม เร่ืองยา
ดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ ได้บรรลุผลสาเร็จตามความต้องการที่เราได้ต้ังไว้ สามารถนาไปใช้เพื่อสนองความ
ต้องการ ยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพสามารถบรรเทาอาการหวัด วิงเวียนศีรษะ หน้ามืด อ่อนเพลียได้และยัง
สามารถสรา้ งรายได้ให้เเก่เราได้

4

กติ ิกรรมประกาศ

การประกวดโครงงานสุขภาพนักเรียน ด้านส่งเสริมสุขภาพและอนามัยส่ิงแวดล้อม เรื่องยาดมสมุนไพร
ห่วงใยสุขภาพ ฉบับน้ีสาเร็จลุลวงไปไดดวยดีจากความอนุเคราะหจากบุคคลหลาย ๆ ทาน โดยเฉพาะอยางยิ่ง
ผูอานวยการโรงเรียนบ้านพุเกตุ นางสาวกัญญาภัค หวังห้องกลาง ที่ทานไดมอบโอกาสและคอยสนับสนุนให
กลุมโครงงานสุขภาพนักเรียน ดานส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม เร่ืองยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ
สามารถดาเนินการจนประสบความสาเร็จไปไดดวยดี นอกจากนี้ขอขอบคุณคุณครูท่ีปรึกษาโครงการวิทยาศาสตร์
ในครั้งนี้ คุณครูนรู า สะแอ และคุณครณู ฐั พล ทับทมิ ไสย์ ท่ีเสียสละเวลาให้ความช่วยเหลือและคาปรึกษา ใหค้ วามรู
เพิ่มเติม ให้คาแนะนาตรวจทานและแกไขขอบกพรองด้วยความเอาใจใส ทุมเทอยางต่อเน่ือง จนกระท่ังโครงงาน
สุขภาพนักเรียน ดานสงเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม เรื่องยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ นี้เสร็จสมบูรณ
ตลอดจนขอขอบคุณผูปกครองและชุมชนบ้านพุเกตุท่ีมีสวนชวยเหลือในโครงงานวิทยาศาสตรในคร้ังนี้หากมีขอผิด
พลาดประการใดทางคณะผู้จดั ทาใครขอกราบอภยั และขอขอบพระคุณ เปนอยางสงู ไว ณ โอกาสน้ดี ว้ ย

คณะผู้จัดทาขอขอบคุณทุก ๆ ทานท่ีมีส่วนช่วยใหการประกวดโครงงานสุขภาพนักเรียน ดานสงเสริม
สุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม เรื่องยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ ประสบความสาเร็จดวยดี และหวังอยางย่ิงวา
รายงานฉบับน้ีจะเป็นประโยชนต์ ่อผู้ที่ต้องการศึกษาหาความรู้และสามารถนาไปเปนแนวทางใหกับผู้ทส่ี นใจศึกษา
ตอไป

คณะผจู้ ัดทา

สารบัญ 5

เรอื่ ง หน้า

บทท่ี 1 บทนา 1
หลักการและเหตผุ ล 1
วตั ถุประสงค์ 1
สมมตฐิ าน 1
การทดลอง 1
สถานท่ีดาเนินงาน 2
ระยะเวลาดาเนนิ งาน 2
แผนการปฏิบตั ิงาน 2
งบประมาณ 2
ประโยชน์ทค่ี าดวา่ จะไดร้ บั 2

บทท่ี 2 เอกสารทเ่ี กี่ยวข้อง 3
ความรทู้ ่ัวไปของยาดม 3
ความรู้ทวั่ ไปของสมุนไพร 3
สรรพคุณของสมนุ ไพรแตล่ ะชนิด 5

บทท่ี 3 อปุ กรณ์และวิธีการดาเนินงาน 12
วิธีการดาเนินโครงงาน 12
อปุ กรณ์ 13
วตั ถดุ ิบ 13
ข้ันตอนการดาเนนิ งาน 13

บทท่ี 4 ผลงานดาเนินการ 15
ผลการดาเนนิ งาน 15
การนาไปใช้ให้ครอบคลุมหนว่ ยบรู ณาการของกลุม่ สาระในระดับช้นั ประถมศึกษาปีที่ 5
15
เรือ่ ง"ยาดมสมนุ ไพรหว่ งใยสุขภาพ" 15
คาอธบิ ายรายวิชา 16
โครงสร้างหลักสตู ร 17
สาระการเรยี นรู้
วิเคราะหห์ นว่ ยการเรยี นรู้ท่สี อดคล้องกับมาตรฐานการเรยี นรู้ 17

และผลการเรยี นรรู้ ายวิชาเพม่ิ เติม

6

สารบัญ

เรอื่ ง หน้า

แนวการจัดการเรยี นการสอน 18
ส่ือและแหลง่ เรยี นรู้ 18
การวดั ผลประเมินผล 18

บทท่ี 5 อภิปรายผลการดาเนินการ 20

จากการทายาดมสมุนไพรหว่ งใยสุขภาพ 20

ประโยชน์ของการทายาดมสมุนไพรห่วงใยสขุ ภาพ 20

ปญั หาท่ีประสบในการจัดทาโครงงาน 20

ข้อเสนอแนะ 20

แบบสรปุ ความพึงพอใจในโครงการสุขภาพนักเรียน ดา้ นสง่ เสรมิ สุขภาพและอนามัยสิง่ แวดลอ้ ม 21

แบบสรุปความพึงพอใจในโครงการสขุ ภาพนักเรยี น ด้านสง่ เสริมสขุ ภาพและอนามยั สิ่งแวดลอ้ ม 22

บรรณานกุ รม 24

ภาคผนวก 25

แบบสารวจความพงึ พอใจในโครงการสขุ ภาพนกั เรียน ดา้ นส่งเสรมิ สขุ ภาพ 26
และอนามยั สิ่งแวดล้อม 27
29
จดั หาวัตถุดบิ ยาดมสมนุ ไพรห่วงใยสุขภาพ 30
32
วัตถดุ ิบของยาดมสมนุ ไพรห่วงใยสุขภาพ

ดาเนินการจดั ทายาดมสมนุ ไพรห่วงใยสุขภาพ

จดั แสดงนทิ รรศการโครงงานยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ

สารบญั รปู ภาพ 7

เรือ่ ง หน้า

บทท่ี 2 เอกสารที่เกยี่ วข้อง 5
รูปที่ 2.1 6
น้ามนั ยูคาลปิ ตัส 6
รปู ที่ 2.2 6
พรกิ ไทยดา 7
รปู ที่ 2.3 7
ใบมะขามแห้ง 8
รูปท่ี 2.4 8
ใบมะขามแห้ง 8
รปู ท่ี 2.5 9
นา้ มันตะไคร้หอม 9
รูปที่ 2.6 9
ตะไครห้ อม 10
รปู ท่ี 2.7 10
พิมเสนเกล็ด 11
รูปที่ 2.8
กานพลู
รปู ท่ี 2.9
เมนทอล
รปู ที่ 2.10
ลกู กระวาน
รปู ท่ี 2.11
อบเชย
รูปที่ 2.12
การบูร
รูปที่ 2.13
เตยหอม
รปู ท่ี 2.14
ชะเอมเทศ
รูปท่ี 2.15

โปย้ กก๊ั

1

บทที่ 1
บทนา

หลกั การและเหตุผล

ในปัจจุบันสภาพอากาศนั้นค่อนข้างแปรปรวน จึงทาให้เกิดอาการป่วยได้ง่ายและอีกทั้งยังมีมลพิษ

ในอากาศ เช่น กลิ่นควันรถ,กล่ินเหม็นจากน้าเสีย,กล่ินเหม็นจากขยะเป็นต้น จึงทาให้ผู้คนหันมาใช้ยาดมสมุนไพร

กันมากขึ้น เน่ืองจากทามาจากธรรมชาตแิ ละมกี ล่ินหอม

ยาดมสมุนไพรจัดอยู่ในกลุ่มยาแผนโบราณ เมื่อการแพทย์แผนปัจจุบันเริ่มเข้ามาในประเทศไทย การใช้
ยาสมุนไพรและการแพทย์แผนไทยเริ่มลดน้อยลง แต่ความนิยมของยาดมไม่ได้น้อยลง ตาม ผลวิจัยจาก
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ระบุว่า ในปัจจุบันแนวโน้มการใช้สมุนไพรเริ่มกลับมามีบทบาท เนื่องจากผู้คนเริ่ม
หันกลับมาสนใจสุขภาพกันมากขึ้น การใช้สมุนไพรมีผลข้างเคียงที่น้อยกว่ายาปฏิชีวนะ ไม่ก่อให้เกิดผลเสียต่อ
ร่างกาย มีความปลอดภัยสูง สามารถใช้ได้โดยไม่ต้องกังวลกับโอกาสท่ีจะเกิดความเป็นพิษ อาการไม่พึงประสงค์
หรือผลข้างเคียงต่างๆ โดยการใช้สมุนไพรยังมีข้อมูลพื้นฐานอ้างอิงตามหลังข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ จึงต้อง
เลือกใช้ให้เหมาะสมกับโรค อาการอย่างถูกต้อง และยังคงมีความเสี่ยง ที่เกิดจากการใช้สมุนไพรที่ผิดประเภท
ผิดอาการ ผิดขนาด และผิดวิธี ทาให้รักษาหรือบรรเทาอาการได้ไม่ตรงตามวัตถุประสงค์ และอาจนาไปสู่อาการ
ไม่พึงประสงค์ และการแพ้ยา แต่ทั้งนี้สมุนไพรก็ยังคงมีความน่าเชื่อถือและมั่นใจต่อการใช้มากกว่ายาแผน
ปัจจุบัน

ทางคณะผู้จัดทา จึงจัดทากิจกรรมการเรียนรู้ การทายาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ ขึ้นโดยมุ่งเน้นศึกษา

สมนุ ไพรท่ีมสี รรพคุณช่วยอาการหวัด วิงเวียนศรี ษะ หนา้ มืด อ่อนเพลยี เพ่ือตอบสนองผใู้ ช้ยาดมในปจั จบุ ันเปน็ การ

สร้างองค์ความรู้ทีค่ ัดสรรความรู้ท่ีเกี่ยวกับยาดมสมุนไพร โดยการคัดสรรมาจากแหล่งความรปู้ ระเภทต่าง ๆ จดั มา

รวบรวมในกิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อให้ผู้ท่ีมีความสนใจสามารถมีความรู้ความเข้าใจในเร่ืองการทายาดมสมุนไพร

และสามารถนาความรู้ทไ่ี ด้รับไปประยกุ ต์ใชใ้ นชีวติ ประจาวันและสามารถสร้างรายไดจ้ ากการทายาดมสมนุ ไพรได้

วตั ถุประสงค์
1. เพื่อจดั ทายาดมสมุนไพรท่ีปราศจากสารพษิ และสารเคมีตา่ งๆท่ีเปน็ อันตรายต่อรา่ งกาย
2. เพ่ือเป็นยาบรรเทาอาการหวดั วงิ เวยี นศีรษะ หนา้ มดื อ่อนเพลยี ได้
3. เพ่ือใชท้ รพั ยากรในทอ้ งถิ่นให้เกิดประโยชนส์ ูงสดุ และคุ้มคา่

สมมติฐาน
ยาดมสมนุ ไพรหว่ งใยสขุ ภาพสามารถบรรเทาอาการหวดั วงิ เวียนศีรษะ หนา้ มืด ออ่ นเพลียได้

การทดลอง
ตวั แปรตน้ ชนดิ ของยาดมสมุนไพร (พมิ เสน, เมนทอล, การบูร, นา้ มนั ตะไครห้ อม, นา้ มนั ยคู าลิปตัส, ใบ

มะขามตากแหง้ , ตะไครต้ ากแห้ง, อบเชย, กานพลู, เตยหอมตากแห้ง, พริกไทยดา, ลูกกระวาน, โปย้ กก๊ั ,
ผิวมะกรูดแหง้ , ชะเอมเทศ)

2

ตวั แปรตาม อาการหวัด อาการวงิ เวยี นศรี ษะ หน้ามืด อ่อนเพลียของผู้ใชล้ ดลง
ตัวแปรควบคมุ ปริมาณการสูดดม, ช่วงวัยผูใ้ ช้

สถานท่ดี าเนนิ งาน
โรงเรยี นบา้ นพเุ กตุ หมู่ท่ี 4 ตาบลหว้ ยยางโทน อาเภอปากทอ่ จังหวัดราชบุรี 70140

ระยะเวลาดาเนนิ งาน
วันที่ 14 มถิ ุนายน 2564 – 31 มีนาคม 2565

แผนการปฏิบัติงาน

ข้ันตอนในการทาโครงงาน ระยะเวลาดาเนินการ ผูร้ บั ผดิ ชอบ
14 มิถนุ ายน 2564 1. เดก็ ชายพรรณษา ป้านจนั ทร์
ขน้ั ตอนวางแผน 2. เดก็ ชายอภิสทิ ธิ์ ประสมทรัพย์
1. คดิ ช่อื โครงงาน 21 มิถนุ ายน 2564 3. เด็กชายศุภกร แซ่เฮีย๊ บ
2. ลงมตเิ ลอื กหัวข้อโครงงาน
3. ปรกึ ษาครทู ป่ี รึกษาโครงงาน 1. เดก็ ชายพรรณษา ป้านจนั ทร์
2. เด็กชายอภิสทิ ธ์ิ ประสมทรัพย์
ขนั้ เตรยี ม 3. เด็กชายศุภกร แซ่เฮีย๊ บ
1. หาวัสดทุ ่ตี อ้ งใช้
2. เลือกสถานท่ใี นการทา 20 ธันวาคม 2564 1. เด็กชายพรรณษา ปา้ นจันทร์
โครงงาน 21 กุมภาพันธ์ 2565 2. เดก็ ชายอภิสิทธิ์ ประสมทรัพย์
3. แบ่งเวลาในการทาโครงงาน 3. เดก็ ชายศุภกร แซ่เฮย๊ี บ

ขนั้ ดาเนนิ การ 1. เด็กชายพรรณษา ป้านจันทร์
1. ลงมือทาผลติ ภัณฑ์ 2. เด็กชายอภสิ ิทธ์ิ ประสมทรัพย์
2. แก้ไขจุดบกพร่อง 3. เดก็ ชายศภุ กร แซ่เฮ๊ียบ

ขั้นประเมนิ ผล
1. ขยายผลการดาเนินการสู่
ชมุ ชน
2. ประเมนิ ผลความพึงพอใจของ
ผบู้ รโิ ภค

งบประมาณ
คา่ วัสดุ , อุปกรณ์ 1,000 บาท

ประโยชนท์ ี่คาดวา่ จะได้รบั
๑. มยี าดมสมุนไพรที่ปราศจากสารพษิ และสารเคมตี ่างๆทีเ่ ปน็ อนั ตรายตอ่ ร่างกาย
๒. บรรเทาอาการหวัด วิงเวียนศรี ษะ หนา้ มดื อ่อนเพลยี ได้

3

บทท่ี 2
เอกสารที่เก่ียวขอ้ ง

การดาเนินการโครงงาน สุขภาพนักเรียน ดานสงเสรมิ สุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม เร่ืองยาดมสมุนไพร
ห่วงใยสุขภาพ คณะผู้จดั ทา ไดร้ วบรวม เอกสาร ทฤษฎี และงานวจิ ยั ทีเ่ กย่ี วขอ้ งมีหัวข้อต่อไปนี้

2.1 ความรทู้ ่ัวไปของยาดม
2.2 ความรูท้ ว่ั ไปของสมนุ ไพร
2.3 สรรพคณุ ของสมนุ ไพรแต่ละชนิด

2.1 ความรทู้ ัว่ ไปของยาดม
ความหมายของยาดม
ยาดม คือ ยาน้าสาหรับสูดดมบรรเทาอาการคัดจมูก เวียนหัว เป็นลม หรือทารักษาอาการคัน บวม แดง

จากแมลงกดั ต่อย ซ่ึงมี 2 ชนิด ไดแ้ ก่ ยานา้ แอมโมเนยี และยาน้าที่มีส่วนผสมของน้ามนั หอมระเหยหลายชนิด เช่น
การบรู เมนทอล เมทลิ ซาลซิ ีเลต เป็นตน้

ประโยชน์ของยาดม
1. บรรเทาอาการวงิ เวียนศรีษะ
อาการวิงเวียนศรีษะอันเนื่องมาจากอากาศเมืองไทยทรี่ ้อนอบอา้ ว การเบยี ดเสยี ดคนแน่นขนดั บนรถไฟฟา้ รถเมล์
พกยาดมติดตวั ไว้ช่วยไดเ้ ยอะค่ะ
2. กระตุน้ รา่ งกายใหต้ นื่ ตัว
ในวันที่ร้สู กึ สมองเบลอๆ รา่ งกายไม่ตนื่ เตม็ ท่ี หรือง่วงหงาวหาวนอนระหวา่ งขับรถ สามารถใชย้ าดมชว่ ยกระตุ้น
ร่างกายให้ตนื่ ตวั ได้ในปรมิ าณท่ีเลก็ นอ้ ยก็พอค่ะ
3. ลดอาการปวด บวมรา่ งกายได้
เมนทอลในยาดมมีสรรพคณุ ช่วยลดอาการปวด บวม และออกฤทธ์เิ ป็นยาชาอ่อนๆ ควรใชใ้ นปริมาณที่พอเหมาะไม่
ง้ันอาจเกิดการระคายเคืองในระบบทางเดินหายใจได้
4. บรรเทาอาการเคล็ดขดั ยอก แมลงสตั ว์กดั ต่อย
และเชน่ กันการบูรในยาดมมีสรรพคณุ บรรเทาอาการเคล็ดขัดยอก แมลงสตั ว์กดั ต่อยชว่ ยบรรเทาไดใ้ นชัว่ ขณะหนง่ึ
5. ทดแทนการเลกิ สูบบุหรี่
มผี ู้ติดบุหรี่บางรายทีส่ ามารถเลกิ บุหร่ไี ด้ โดยการหันไปใชย้ าดมแทน ซงึ่ ถอื วา่ เป็นหน่งึ วิธกี ารเลกิ บหุ ร่ีแบบไมห่ ักดิบ
ท่นี า่ สนใจมาก แต่ถงึ อยา่ งไรก็อยา่ ติดยาดมมากเกินไปซะละ่

2.2 ความรู้ทว่ั ไปของสมุนไพร
ความหมายของสมนุ ไพรไทย
สมุนไพรไทย หมายถึง พืช สัตว์ ธาตุวัตถุ สารสกัด ท่ีมีการใช้อยู่ในประเทศไทย และให้รวมถึงผลิตภัณฑ์

ยาและตารบั ยาในคมั ภีร์โบราณของไทย อาหาร เคร่อื งสาอาง ทีม่ ีส่วนผสมของส่ิงดังกล่าว เพอ่ื การสรา้ ง มลู ค่าเพิ่ม
สร้างเสรมิ สุขภาพ รกั ษาโรค และสร้างความย่ังยนื ของเศรษฐกจิ ประเทศไทย

4

ประโยชน์ของสมุนไพรไทย
ใช้สกัดน้ามันหอมระเหย สมุนไพรในกล่มุ น้ีเป็นพวกท่ีมนี ้ามันหอมระเหยอยูในตัว สามารถ นามาสกัดโดย
วิธี นามากลั่น ซ่ึงจะมีกล่ินและปริมาณท่ีแตกตางกันออกไป ข้ึนอยูกับชนิดของสมุนไพร สมุนไพรท่ีน้ามันหอม
ระเหยทีร่ จู ัก กนั ดี ไดแก ตะไครหอม น้ามันตะไครหอมนามาใชในอตุ สาหกรรม ผลิตสบู แชมพู นา้ หอม และสารไล
แมลง ไพล น้ามันไพล ใชในผลิตภัณฑครีมทาภายนอก ลดการ อักเสบฟกช้า กระวาน น้ามันกระวานใชแตงกล่ิน
เหลา เครอื่ งดื่มตาง ๆ และอตุ สาหกรรมน้าหอม พลู น้ามันพลู ใชในอุตสาหกรรมเครื่องสาอาง หรอื เจลทาภายนอก
แกอาการคันใชเปนยารับประทาน มี สมุนไพรหลายชนิดที่สามารถนามาใชรับประทานเพื่อรักษาอาการของโรคต
าง ๆ เชน บอระเพ็ด ฟา ทะลายโจร แกทองอึด ทองเฟอ กระเพรา ไพล ขิง ระงับประสาท ข้ีเหล็ก ไมยราพ ลด
ไขมันใน เสนเลือด คาฝอย กระเจ๊ียบแดง กระเทียม ใชเปนยาทาภายนอก เปนสมุนไพรท่ีมีสรรพคุณบาบัดโรค ที่
เกิดตามผิวหนัง รวมท้ังแผลท่ีเกิดในชองปาก ไดแก รักษาแผลในปาก บัวบก หวา โทงเทง ระงับ กล่ินปาก ฝร่ัง
กานพลู แกแพ ผักบุงทะเล เสลดพังพอน ตาลึง เทายายมอม รักษาแผลน้ารอนลวก บัวบก ยาสูบ วานหางจระเข
งสู วัด ตาลึง พุดตาน วานมหากาฬ เสลดพังพอนใชทาเป็นสวนผสมของ อาหารและเครื่องด่มื เปนเคร่ืองด่มื ที่สกัด
จากธรรมชาติที่ยังใหประโยชนในการรักษาโรค ควบคูไปดวย ไดแก บุก ใหประโยชนในการดูดจับไขมันจากเส
นเลือด ลดน้าหนัก สมแขก ดูดไขมัน ลดน้าหนัก หญาหนวดแมว ลดน้าหนัก บารุงสุขภาพใชทาเคร่ืองสาอาง มี
สมุนไพรหลายชนิดในปจจุบันท่ีนิยมใช เปนสวนผสมของเคร่ืองสาอาง และไดรับความ นิยมอยางดี เนื่องจากผูใช
มัน่ ใจวาปลอดภัยมากกวา การใชสารเคมี ได้แก วานหางจระเข อัญชนั มะคาดีควาย โดยนามา ใชเปนสวนผสม
ของแชมพู ครีม นวดผม สบู โลชั่นบารุงผิว ใชเปนผลิตภัณฑปองกันกาจัดศัตรูพืช มกั เปนสมุนไพรจาพวกที่มีฤทธ์ิ
เบื่อ เมา หรอื มีรสขม ขอดคี ือไมมีฤทธ์ิตกคาง ท่เี ปนพษิ ตอสง่ิ แวดลอม ไดแก สะเดา ยาสูบ ตะไครหอม ไพล เปนต
น ใชบริโภคเปนอาหารและเครอื่ งเทศ สมุนไพรในกลุมน้ีจดั วาเปนพชื ผักสมุนไพร นน่ั เอง สามารถนามารบั ประทาน
ใหคุณคาทางอาหาร เพ่ิมรสชาติ ดบั กลิ่นคาว และยังชวยยอยอาหาร ไดแก กระเพรา โหระพา แมงลัก ผักชี สะระ
แหน ขิง ขา กระชาย บางชนดิ เปนพืชผักสมุนไพรเมืองหนาว เชน พารสเรย หรือผักชฝี รงั่ เฟนเนล (ผักชีลาว) เปบ
เปอร-์ มนิ้ ท ออรกิ าโน ทีม ไชฟ ดลิ มารเจอรแรม เซจ ซ่งึ สวนใหญเปนพืชพมุ เตย้ี ใชสวนของใบมาทานสด หรอื
แกง เปนตน สมุนไพรสวนมากมีฤทธ์ิออนไมเปนพิษหรือมีอาการขางเคียงมาก แตกตางกับยาแผน ปจจุบันท่ี
บางครงั้ จะมีฤทธิ์เฉยี บพลันถา บริโภคเกินขนาดเพียงเล็กนอยอาจเสยี ชีวติ ได ราคาของสมุนไพรถกู กวายาแผนปจจุ
บันมาก เน่ืองจากเปนทรัพยากรท่ีมอี ยูแลวจึง ควรอยางยิ่งที่เราจะนามาใชใหเปนประโยชนเพิ่มมากขน้ึ ท้ังยัง ชวย
กันลดดุลการคาท่ีเสียบเปรียบตางประเทศ เปนการสอดคลองกับภาวะเศรษฐกิจของชาติอีกดวย เหมาะสาหรับผู
ที่อยูหางไกล คนไขท่อี ยูตามชนบท บางคร้ังไมสามารถมารับบริการจากสถานบรกิ าร ทางการแพทยแผนปจจุบันได
ควรใชสมุนไพรท่ีเช่ือถอื ไดรักษาโรคไมตองกลัวปญหาขาดแคลนยา แต่สมนุ ไพรที่ยกตัวอยางใหตอไปน้ีจะนามาลด
ความช่นื เพ่อื มาทาเปนยาดม
ความสาคัญในดา้ นสาธารณสุข
พืชสมุนไพรเป็นผลผลิตจากธรรมชาติทมี่ นุษย์รู้จักนามาใชเ้ ป็นประโยชน์เพ่ือการรกั ษาโรคภยั ไข้เจ็บตั้งแต่
โบราณอาการแล้ว เช่นในเอเชียก็มีหลักฐานแสดงว่ามนุษย์รู้จักใช้พืชสมุนไพรมากกว่า 6,000 ปี แต่หลังจากที่
ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์มีการพัฒนาเจริญก้าวหน้ามากข้ึน มีการสังเคราะห์และผลิตยาจากสารเคมีในรูปท่ีใช้

5

ประโยชน์ได้งา่ ยสะดวกสบายในการใชม้ ากกวา่ สมุนไพร ทาใหค้ วามนยิ มใช้ยาสมุนไพรลดลงมาเปน็ อันมากเป็นเหตุ
ให้ความรวู้ ิทยาการด้านสมุนไพรขาดการพัฒนาไม่เจรญิ ก้าวหน้าเท่าท่ีควร ในปัจจุบันทว่ั โลกได้ยอมรับแล้ววา่ ผลที่
ได้จากสารจากการสกัดสมุนไพร ให้ประโยชน์ดีกว่ายาท่ีได้จากการสังเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ ประกอบกับใน
ประเทศไทยเป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์มีพืชต่างๆที่ใช้เป็นสมุนไพรได้อย่างมากมายนับหมื่ น
ชนิด ยังขาดก็แต่เพียงการค้นคว้าวิจัยในทางที่เป็นวิทยาศาสตร์มากข้ึนเท่าน้ัน ความตื่นตัวท่ีจะพัฒนาความรู้ด้าน
พืชสมุนไพรจึงเริ่มข้ึนอีกครั้งมีการเร่ิมต้นนโยบายสาธารณสุขข้ันมูลฐานอย่างเป็นทางการของประเทศไทยในปี
พุทธศักราช 2522 โดยเพิ่มโครงการสาธารณสุขขั้นมูลฐานเข้าในแผนพัฒนาสาธารณสุขตามแผนพัฒนาการ
เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับท่ี 4 (พ.ศ. 2520 - 2524) ต่อเน่ืองจนถึงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
แหง่ ชาติฉบบั ที่ 7 (พ.ศ.2535 - 2539) โดยมีกลวิธีการพัฒนาสมุนไพรและการแพทยแ์ ผนไทยในงานสาธารณสุข
มลู ฐานคือ 1.สนบั สนุนและพฒั นาวิชาการและเทคโนโลยีพื้นบ้านอันไดแ้ ก่การแพทย์แผนไทย เภสัชกรรมแผนไทย
การนวดไทยสมุนไพรและเทคโนโลยพี ้ืนบ้าน เพ่ือใช้ประโยชน์ในการแกป้ ัญหาสุขภาพของชุมชน 2.สนับสนุนและ
ส่งเสริมการดูแลรักษาสุขภาพของตนเองโดยใช้สมุนไพรการแพทย์พื้นบ้านการนวดไทยในระดับบุคคลครอบครัว
และชุมชนใหเ้ ป็นไปอย่างถูกตอ้ งเปน็ ระบบสามารถประสานการดแู ลสขุ ภาพแผนปจั จบุ ันได้อาจกลา่ วไดว้ ่าสมุนไพร
ไทยสาหรับสาธารณสุขมูลฐานคือสมุนไพรที่ใช้ในการส่งเสริมสุขภาพและการรักษาโรค/อาการเจ็บป่วยเบ้ืองต้น
เพื่อใหป้ ระชาชนสามารถพึง่ ตนเองไดม้ ากขึน้
2.3 สรรพคณุ ของสมนุ ไพรแตล่ ะชนิด

2.3.1 น้ามันยูคาลิปตัส คือ น้ามันหอมระเหยที่สกัดได้จากใบยูคาลิปตัส ซ่ึงการสกัดน้ันจะต้องผ่าน
กระบวนการสกัดที่มีกรรมวิธีพิเศษและต้องอยู่ในระบบปิด เพ่ือป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดทาให้กลิ่นและสี
เปล่ียนแปลง เนื่องจากน้ามันชนิดน้ีค่อนข้างระเหยได้ง่าย สรรพคุณ การสูดดมกลิ่นน้ามันยูคาลิปตัสจะช่วยทาให้
ทางเดินหายใจโล่ง และมีส่วนช่วยใหเ้ ราหายใจสะดวกมากข้ึน โดยเฉพาะตอนเปน็ หวัด หากได้สดู ดม ก็จะ
ทาให้หายใจง่ายและหลับสบาย นอกจากนี้การสูดดมยังช่วยลดความเครียด รู้สึกสบายได้อีกด้วย เราจึงมักเห็นว่า
น้ามันยูคาลิปตัสคือส่วนผสมยอดฮิตที่นาไปทายาดมในราคาจับต้องได้ เพื่อสร้างความปลอดโปร่งให้กับทางเดิน
หายใจและร้สู กึ เย็นสบาย

รปู ท่ี 2.1 น้ามนั ยูคาลิปตสั

6
2.3.2 พริกไทยดา เป็นพืชท่ีมีผลเป็นพวงเม็ดขนาดเล็ก จัดเป็นสมุนไพรท่ีมีสรรพคุณทางยา และเป็น
ราชาแห่งเคร่ืองเทศที่มีรสชาติเผ็ดร้อน สามารถนามาทาเป็นพริกไทยแห้งไว้ใช้เป็นเคร่ืองปรุงในการประกอบ
อาหาร ถ้าเป็นแบบแห้งท้ังเปลือกจะเป็น พริกไทยดา หรือ Black Pepper (เพราะมีผงของเปลือกสีดาปนอยู่)
แต่ถ้าลอกเปลือกออกก่อนทาเป็นผงก็จะได้เป็น พริกไทยขาว หรือ White Pepper (พริกไทยล่อน) เน่ืองจาก
พริกไทยมีปริมาณน้าในแต่ละเม็ดน้อยมาก จึงไม่ค่อยข้ึนรา ซึ่งวิธีการเก็บรักษาก็ง่าย ๆ เพียงแค่เก็บไว้ในโหลแก้ว
ให้มิดชิด ส่วนพริกไทยป่นก็ควรบดเก็บแต่น้อยในภาชนะท่ีแห้งสนิทและปิดให้มิดชิด สรรพคุณ ช่วยขับลม
ขับเสมหะ ขบั เหงอื่ แก้ท้องอืดทอ้ งเฟอ้ แก้ อาการอาหารไมย่ อ่ ย

รปู ท่ี 2.2 พรกิ ไทยดา
2.3.3 ใบมะขามแห้ง ล้างใบผ่ึงลมให้แห้ง สรรพคุณชะลอวัยชรา ลดการเกิดอนุมูลอิสระ เป็นยา
อายวุ ัฒนะ แกอ้ าการนอนไม่หลบั

รูปที่ 2.3 ใบมะขามแห้ง
2.3.4 ผิวมะกรูดแหง้ สรรพคุณ ช่วยผอ่ นคลายความเครียด คลายความกงั วล ทาให้จิตใจสงบนิง่

รปู ที่ 2.4 ใบมะกรูดแห้ง

7
2.3.5 นา้ มันตะไคร้หอม สรรพคุณ ลดความเครียดและการอาการนอนไม่หลับหลับ กลิ่นหอมของตะไคร้
ทาให้รู้สึกสงบ ดังน้ัน การชโลมน้ามันตะไครแ้ ละนวดให้ท่วั จึงชว่ ยผ่อนคลายความเครยี ด เหน่ือยลา้ และทาให้นอน
หลับได้งา่ ยขึ้น

รูปท่ี 2.5 นา้ มันตะไครห้ อม
2.3.6 ตะไคร้หอม ลาต้นเป็นข้อๆ ใบรูปขอบขนานปลายแหลม ใบยาวกว่าตะไคร้บ้าน ลักษณะของใบ
กว้าง 5-20 มิลลิเมตร ยาวประมาณ 50-100 เซนติเมตร แผ่นใบแคบ ยาว และนิ่มกว่าตะไคร้บ้าน มีสีเขียว
ผิวเกลี้ยง และมีกลิ่นหอมเอียน ก้านใบเป็นกาบซอ้ นกนั แน่นสีเขียวปนม่วงแดง รากฝอยแตกออกจากโคน ตน้ และ
ใบมีกล่ินฉุนจนรับประทานเป็นอาหารไม่ได้ ทั้งต้น มีรสปร่า ร้อนขม สรรพคุณ ใช้ เหง้า เป็นยาบีบมดลูก
ขับประจาเดอื น ขับปัสสาวะ ขับระดูขาว ขับลมในลาไส้ แก้แนน่ จุกเสียด แก้อาเจียน รากและเหง้าต้มกินแก้แผล
ในปาก แก้ปากแตกระแหง แก้ตานซางในลิ้นและปาก บารุงไฟธาตุ แก้ไข้ แก้อาเจียน แก้ริดสีดวงตา แก้ธาตุ
แก้เลือดลมไม่ปกติ เหง้า ใบ และกาบ นามากล่ันได้น้ามันหอมระเหย ใช้เป็นเคร่ืองหอม เช่น สบู่ หรือพ่นทา
ผิวหนังกันยุง แมลง ทั้งต้น มีรสปร่า ร้อนขม แก้ริดสีดวงในปาก ขับโลหิต ทาให้มดลูกบีบตัว ทาให้แท้ง ขับลมใน
ลาไส้ แก้แนน่ ท้อง

รูปท่ี 2.6 ตะไคร้หอม

8
2.3.7 พิมเสนเกล็ด Borneol (พิมเสนเทียม) , พิมเสน แท้ Borneol camphor เป็นพืชวัตถุได้จากต้น
พิมเสน สรรพคุณ เป็นสารสกัด จากพืชรักษาแผลสด ทาให้มีกล่ินหอม แก้ลมวิงเวียนหน้ามืด แก้แผล สดขับลม
หัวใจอ่อน บารุงหัวใจ ทาให้ชุ่มชื่น ทาให้เรอ ขับผายลม แก้ จุกเสียด แน่นเฟ้อ แก้ปวดท้องแก้บาดแผลสด แผล
เรือ้ รงั แผล กามโรค แผลเน้อื รา้ ย

รูปท่ี 2.7 พมิ เสนเกลด็
2.3.8 กานพลู เป็นไม้ยืนต้นและเป็นสมุนไพรชนิดหน่ึงท่ีน่าใจ มีสรรพคุณทางยาหลากหลาย มีกล่ินหอม
เฉพาะตัว เป็นสมุนไพรไทยที่มีรสเผ็ด สรรพคุณช่วยแก้ลม วิงเวียน อาการหน้ามืดตาลาย ใจสั่น คลื่นไส้อาเจียน
และยังมีการใช้กานพลูเป็นยารักษากลุ่มอาการทางระบบอาหาร ซึ่งประกอบไปด้วย ยาธาตุบรรจบ ยาประสะ
กานพลู ซ่ึงจะชว่ ยแกอ้ าการท้องอืดท้องเฟอ้ จกุ เสยี ด อาหารไมย่ อ่ ยเป็นตน้

รปู ท่ี 2.8 กานพลู
2.3.9 เมนทอล เป็นสารสกัดจากน้ามันสะระแหน่ (peppermint oil) ซ่ึงได้มาจาก พืช Mentha
piperita ใช้เป็นยาภายนอกเก่ียวกับการลดอาการปวดเมอื่ ย ฆ่าเช้ือ และใช้เป็นยาขับลม คุณสมบตั ิ : คลา้ ยกับน้า
มันเปปเปอรม์ ้นิ ทเ์ พราะสกัดมาจากนา้ มนั สะระแหน สรรพคณุ ชว่ ยใหห้ ายใจได้โล่ง รูส้ ึกสดชนื่

9

รปู ท่ี 2.9 เมนทอล
2.3.10 ลูกกระวาน รสเผ็ดร้อน กลิ่นหอม สรรพคุณ มีฤทธ์ิ ในการขับลม และฤทธิ์ ในการยับย้ัง การ
เจรญิ ของเช้อื แบคทีเรยี บางชนดิ แก้ลมเจรญิ อาหาร รกั ษาโรค รามะนาด แกล้ มจกุ เสยี ดแนน่ เฟอ้ แกล้ มสันนบิ าต

รปู ที่ 2.10 ลกู กระวาน
2.3.11 อบเชย เป็นไม้ยืนตน้ เปลอื กของอบเชยมสี รรพคุณตามยาไทย ใช้บารุงดวงจติ แก้อ่อนเพลยี แก้
ลมวิงเวยี น แก้จุกเสยี ด

รูปท่ี 2.11 อบเชย

10
2.3.12 การบูร ผงการบูร เป็นเกล็ดกลมเล็ก ๆ สีขาวแห้ง อาจจับกันเป็นก้อนร่วนๆแตกง่าย ท้ิงไว้ใน
อากาศ จะระเหิดไปหมด รสร้อนปร่าเมา บารุงธาตุ ทาให้อาหารงวด ขับ เสมหะและลม แก้ธาตุพิการ แน่นจุก
เสียด ปวดท้อง ขับลมในลาไส้ แก้ไอ แก้เลือด ลม ชูกาลัง แก้คัน แก้โรคตา ขับลมให้ผาย กระจายลม บารุงความ
กาหนัด ขับเหงื่อ แก้ปวดตามเส้น เกล่ือนฝี แก้เคล็ดขัดยอก บวม แก้กระตุก แก้ปวดข้อ แก้ปวดเส้นประสาท แก้
รอยผวิ หนงั แตก แก้พษิ แมลงสตั วก์ ดั ต่อย

รูปที่ 2.12 อบเชย
2.3.13 เตยหอม จัดเป็นไม้ยนื ต้นพุ่มเล็ก ขึ้นเป็นกอ มีใบเปน็ ใบเดี่ยวเรียงสลับเวียนเป็นเกลียวจนถงึ ยอด
ใบ ลกั ษณะของใบเป็นทางยาว สีเขียวเป็นมนั ใบค่อนข้างแข็ง มขี อบใบเรยี บ เราสามารถนาใบเตยมาใช้ไดท้ ้ังใบสด
และใบแห้ง ในใบเตยจะมีกล่ินหอมของน้ามันหอมระเหย สรรพคุณ เพื่อบรรเทาอาการวิงเวียน อ่อนเพลีย อาการ
หวัดคดั จมกู หอมช่นื ใจ

รูปที่ 2.13 เตยหอม
2.3.14 ชะเอมเทศ รากเรียวยาวรูปกระสวย ยาวประมาณ 15-30 เซนติเมตร อาจยาวได้ถึง 1
เมตร เส้นผา่ นศูนย์กลางประมาณ 5-20 เซนติเมตร เปลือกหุ้มรากดา้ นนอกสีนา้ ตาลอมแดง หรือสนี ้าตาลแก่ เนื้อ
เปลือกหยาบ มีเส้นใยมาก เนื้อในรากมีสีเหลืองอ่อน ผิวเรียบเป็นเส้นใย รสหวานชุ่ม ออกขมเล็กน้อย มีกลิ่นหอม
อ่อน สรรพคุณ เนื้อในราก และเหง้า รสหวานขมชุ่ม ทาให้ชุ่มคอ แก้คอแห้ง แก้ไอ แก้น้าลายเหนียว ขับเสมหะ
แต่งกลิ่น แต่งรสหวาน ใช้ผสมในยาบรรเทาอาการไอและขับเสมหะ ยาอม ยาจิบ แก้ไอต่างๆ หรือผสมในยาท่ี
รับประทานยาก มีฤทธิ์เป็นยาระบายอ่อน ๆ ขับลม แก้พิษ แก้คัน บารุงปอด แก้เบื่ออาหาร แก้ปวดท้อง แก้

11
อ่อนเพลีย บารุงร่างกาย บารุงหัวใจให้ชุ่มช้ืน แก้ไข้ สงบประสาท บารุงกล้ามเนื้อให้เจริญ ขับเลือดเน่า แก้กาเดา
รากสดรกั ษาอาการเจ็บคอ เป็นแผลเรื้อรัง ระบบการย่อยอาหารไม่ดี หรืออาหารเป็นพิษ เปลือกราก รสหวานรอ้ น
เป็นยาระบายทอ้ งเด็กออ่ น (เปลือกหมุ้ ราก ทาให้ระคายคอ คลืน่ เหียน)

รปู ที่ 2.14 ชะเอมเทศ
2.3.15 โป้ยกัก๊ ผลเป็นกลีบโดยรอบ ทาใหม้ องเห็นเปน็ รูปดาว มี 5-13 พู แตท่ ี่พบมากมักเปน็ 8 พู ผล
แห้งมีกลีบหนาแข็ง สีน้าตาลเข้ม ผิวนอกไม่เรียบ สีน้าตาลแดง ผิวด้านในเรียบ สีน้าตาลอ่อน มันเงา เมล็ดรูปไข่
แบน สีน้าตาล เรียบ และเป็นเงา แต่ละพูมีเมล็ด 1 เมล็ด ยาวประมาณ 6 มิลลิเมตร ผลมีกลิ่นหอม รสชาติเผ็ด
ร้อน และหวาน สรรพคุณ ผลใช้ขับลม เปน็ ยากระตุ้น ขับเสมหะ บารุงธาตุ แก้ธาตุพิการ อาหาร ไม่ย่อย แก้ลม
กองหยาบ แก้ไอ แกเ้ กร็ง ต้านเชื้อแบคทีเรีย น้ามันหอมระเหยมีฤทธิ์ฆ่าเช้ือโรค คลายกล้ามเนื้อเรียบ แก้ปวดท้อง
ขับลม แก้ไอ ขับเสมหะ ขับน้านม เพิ่มการไหลเวียนโลหิต น้ามันหอมระเหยใช้ผสมในยาผงสาหรับแก้หืด และยา
สาหรับสตั ว์ ใช้ผสมกบั ชะเอมแกไ้ อ ฆา่ เชื้อโรค โดยใชป้ ระมาณ 1-4 หยด

รูปท่ี 2.15 โป้ยก๊ัก

บทท่ี 3 12
หมายเหตุ
อุปกรณแ์ ละวธิ กี ารดาเนินงาน

วธิ ีการดาเนินโครงงาน

แผนผงั ระยะเวลาในการทาโครงงาน

ลาดบั ที่ ข้นั ตอนดาเนินงาน วนั /เดือน/ปี ผรู้ บั ผดิ ชอบ

1 ประชมุ เพ่ือให้สมาชิกแต่ละคน 16/06/2564 1. เด็กชายพรรณษา ปา้ นจันทร์
2. เดก็ ชายอภสิ ิทธ์ิ ประสมทรัพย์
เลือกหัวข้อท่สี นใจ
3. เด็กชายศภุ กร แซ่เฮี๊ยบ

2 ประชุมสรปุ และเลือกหวั ข้อที่จะ 17/06/2564 1. เดก็ ชายพรรณษา ปา้ นจนั ทร์
2. เดก็ ชายอภสิ ิทธิ์ ประสมทรัพย์
ศกึ ษาสืบคน้ ข้อมลู
3. เด็กชายศุภกร แซ่เฮย๊ี บ

3 จัดเตรยี มวัสดุ อปุ กรณ์ 21/06/2564 1. เด็กชายพรรณษา ปา้ นจนั ทร์

4 ประชุมนัดสมาชกิ เพื่อจัดทา 2. เดก็ ชายอภสิ ทิ ธิ์ ประสมทรพั ย์
โครงงาน 3. เด็กชายศภุ กร แซ่เฮี๊ยบ

20/12/2564 1. เดก็ ชายพรรณษา ป้านจันทร์

2. เด็กชายอภิสิทธิ์ ประสมทรัพย์
3. เด็กชายศุภกร แซ่เฮย๊ี บ

5 ประชุมนัดสมาชิกเพือ่ แก้ไข 10/01/2565 1. เด็กชายพรรณษา ปา้ นจันทร์
จดุ บกพร่องของโครงงาน
2. เด็กชายอภิสทิ ธ์ิ ประสมทรพั ย์
6 จดั ทาบทท่ี 1 3. เดก็ ชายศุภกร แซ่เฮย๊ี บ

17/01/2565 เดก็ ชายพรรณษา ป้านจนั ทร์

7 จัดทาบทท่ี 2 17/01/2565 เดก็ ชายอภสิ ทิ ธ์ิ ประสมทรัพย์

8 จดั ทาบทที่ 3 17/01/2565 เด็กชายศภุ กร แซเ่ ฮยี๊ บ

9 จดั ทาบทที่ 4-5 19/01/2565 1. เดก็ ชายพรรณษา ป้านจนั ทร์

10 ตรวจสอบความถูกตอ้ งและ 2. เดก็ ชายอภสิ ทิ ธิ์ ประสมทรพั ย์
จัดรปู แบบทาเลม่ 3. เดก็ ชายศุภกร แซเ่ ฮยี๊ บ

21/01/2565 1. เด็กชายพรรณษา ปา้ นจนั ทร์

2. เด็กชายอภิสิทธิ์ ประสมทรัพย์
3. เด็กชายศภุ กร แซเ่ ฮย๊ี บ

11 ขยายผลการดาเนนิ การโครงงาน 21/02/2565 1. เดก็ ชายพรรณษา ป้านจันทร์
2. เดก็ ชายอภสิ ิทธิ์ ประสมทรัพย์
สู่ชุมชน 3. เดก็ ชายศุภกร แซเ่ ฮย๊ี บ

12 ประเมินผลความพงึ พอใจของ 21/02/2565 1. เดก็ ชายพรรณษา ปา้ นจนั ทร์
2. เด็กชายอภิสทิ ธิ์ ประสมทรพั ย์
ผบู้ ริโภค 3. เด็กชายศภุ กร แซเ่ ฮยี๊ บ

13

ข้ันตอนการสรา้ งชิน้ งานตามแบบ 1 เล่ม
1 เขยี ง
อุปกรณ์ 1 อนั
1. มีด 1 อัน
2. เขียง 30 อนั
3. ภาชนะสาหรบั ผสมสมุนไพร 1 ผืน
4. อปุ กรณส์ าหรับคนสมนุ ไพร
5. ภาชนะบรรจภุ ณั ฑ์
6. ผ้าขาวบาง

วัตถุดิบ 15 กรัม
1. พมิ เสน 15 กรัม
2. เมนทอล 15 กรัม
3. การบูร 3-5 หยด
4. นา้ มนั ตะไครห้ อม 3-5 หยด
5. น้ามนั ยคู าลปิ ตสั 15 กรัม
6. ใบมะขามตากแห้ง 15 กรมั
7. ตะไคร้ตากแห้ง 15 กรมั
8. อบเชย 15 กรมั
9. กานพลู 15 กรัม
10. เตยหอมตากแหง้ 15 กรมั
11. พริกไทยดา 15 กรมั
12. ลูกกระวาน 15 กรมั
13. โป้ยกกั๊ 15 กรัม
14. ผิวมะกรดู แห้ง 15 กรัม
15. ชะเอมเทศ

ขนั้ ตอนการดาเนนิ งาน

ขน้ั ท่ี 1 ข้ันเตรียมพมิ เสนน้า
1. นาวัสดุทั้ง 5 ชนิด คือ เมนทอล 1 ส่วน พิมเสน 1 ส่วน การบูร 1 ส่วน น้ามันยูคาลิปตัส

1 สว่ น น้ามันตะไคร้หอม 1 ส่วน เทผสมรวมกันในภาชนะสาหรบั ผสมสาร
2. ใชแ้ ท่งแก้วคน คนให้ส่วนผสมทั้งหมดละลายเปน็ ของเหลว (อาจจะเขย่าในขวดผสมส่วนผสม

ให้ละลายกไ็ ด)้
3. นาพมิ เสนทไ่ี ด้ใสเ่ ตรียมในภาชนะปดิ ฝาพกั ไว้

14

ขั้นที่ 2 ข้ันเตรยี มสมนุ ไพร
นาสมุนไพรท้ัง 10 ชนิด ในที่น้ีประกอบด้วย ใบเตยหอมแห้ง ตะไคร้หอมแห้ง ใบมะขามแห้ง

พริกไทยดา อบเชย ลูกกระวาน ผิวมะกรดู แห้ง กานพลู โปย้ กกั๊ ชะเอมเทศ ใส่ภาชนะรวมกนั ผสมคลุกเคล้าเข้า
ด้วยกัน นาสมุนพรที่ได้ใส่ในภาชนะที่เตรียมไว้ในข้ันตอนท่ี 1 ปิดฝาให้สนิท แช่สมุนไพรในพิมเสนน้า 1 คืน นา
สว่ นผสมที่ได้บรรจใุ นภาชนะท่มี ฝี าปดิ เพอื่ นาไปใชป้ ระโยชนต์ อ่ ไป

ขั้นที่ 3 ขนั้ ตอนบรรจุภณั ฑ์
1. บรรจสุ มุนไพรท่ไี ด้นาใส่ในภาชนะ
2. ตดิ ตราโลโก้บรรจุภัณฑ์

15

บทท่ี 4
ผลงานดาเนนิ การ

ผลการดาเนินงาน
โครงงานสุขภาพนกั เรียน ดานสงเสริมสุขภาพ และอนามัยส่ิงแวดล้อม เร่ืองยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ

ได้บรรลุผลสาเร็จตามความต้องการท่ีเราได้ตั้งไว้ สามารถนาไปใช้เพ่ือสนองความต้องการช่วยบรรเทาอาการหวัด
วงิ เวียนศีรษะ หนา้ มืด ออ่ นเพลียได้ และยังสามรถสรา้ งรายไดใ้ ห้เเก่เราได้ดว้ ย

การนาไปใช้ใหค้ รอบคลมุ หนว่ ยบรู ณาการของกลมุ่ สาระในระดับชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 5

เร่อื ง"ยาดมสมนุ ไพรหว่ งใยสุขภาพ"

คาอธบิ ายรายวชิ า

รายวชิ าเพ่ิมเติม กลุ่มสาระการเรียนร้กู ารงานอาชีพ

รหสั วิชา ง ๑๕๑๐๒ ยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ ชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๕

ปีการศึกษา ๒๕๖๔ เวลา ๔๐ ชั่วโมง

ศึกษา ทาความเข้าใจหลักการทางานตามกระบวนการในการผลิตยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ การ

ออกแบบ การตลาด การใชเ้ ทคโนโลยใี นการออกแบบผลิตภัณฑ์และอาชีพ

โดยใช้กระบวนการกลุ่ม มีทักษะการปฏิบัติงาน ทักษะการแสวงหาความรู้ในการประกอบอาชีพ

การใช้เทคโนโลยีในการทางาน และการจาหน่ายผลิตภัณฑ์ การจดั นิทรรศการและนาเสนอผลงาน ใน

สถานศกึ ษาและนอกสถานศกึ ษา

เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจ มคี วามรับผดิ ชอบในการทางาน ซื่อสตั ย์ ขยนั อดทน ตรงต่อเวลา มี

วินัยในการทางาน เห็นคุณค่าและความสาคัญของอาชีพสุจริต ตระหนักถึงคุณธรรมในการประกอบอาชีพ มี

จิตสานึกที่ดีในการใช้ทรัพยากรและส่ิงแวดล้อมอย่างประหยัด คุ้มค่า ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงได้

อยา่ งเหมาะสม

ผลการเรียนรู้

๓. ศึกษา วิเคราะหข์ ้อมูลเกยี่ วกับการทายาดมสมุนไพร

๔. ใชก้ ระบวนการกลุ่ม การปฏิบตั งิ าน การแสวงหาความรู้ในการประกอบอาชพี

๕. ตระหนกั ถงึ ความสาคัญของกระบวนการทางาน การมคี ุณธรรมในการประกอบอาชีพสุจรติ

๖. ประยกุ ต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศสรา้ งช้ินงานท่เี หมาะสมและนาเสนอเผยแพร่ เพื่อประโยชน์ ใน

การประกอบอาชีพ

16

โครงสรา้ งหลกั สูตร

หน่วยการเรียนรู้ ช่ือหน่วยการเรียนรู้/สาระการเรยี นรู้ เวลา (ช่ัวโมง)
๕
พชื สมุนไพรน่ารู้ ๒
๑ - การสารวจพชื สมนุ ไพรในโรงเรียนและในทอ้ งถน่ิ ๓
๒
- ศกึ ษาประโยชน์ สรรพคณุ ของพืชสมุนไพร

๒ สู่การตลาด
- ความรู้พน้ื ฐานการตลาด

รเิ ริม่ เติมแต่ง
๓ - ส่วนผสม วสั ดุและอุปกรณ์

- ขั้นตอนวธิ ีการทา “ยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ”

๔ สรา้ งสรรคผ์ ลิตภัณฑ์
- ออกแบบผลติ ภณั ฑ์ และบรรจุภัณฑ์

๕ ยาดมสมนุ ไพรช่ืนใจจงั ๑๐
- การทาผลิตภัณฑ์ “ยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ”

เรยี นรโู้ ครงงาน

- การเรียนรู้และฝึกปฏิบัติการทาโครงงาน “ยาดมสมุนไพร

ห่วงใยสุขภาพ”

๖ - การฝกึ การนาเสนอผลงาน ๑๒

- น้อมนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเข้าสู่กระบวนการ

จดั ทาโครงงาน

- คุณธรรม จริยธรรมในการประกอบอาชพี

๗ ต่อยอดการขาย ๓
- การจาหน่ายผลิตภณั ฑ์

๘ มุ่งสูน่ ทิ รรศการ ๓
- การจัดแสดงสนิ คา้ รปู แบบนทิ รรศการ

รวม ๔๐

17

สาระการเรียนรู้
สาระท่ีเป็นองค์ความรู้ของหลักสูตรรายวิชาเพิ่มเติม เรื่องยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ สาระการเรียนรู้

การงานอาชีพ ชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๕ ประกอบดว้ ย
๑. การสารวจพืชสมุนไพรในโรงเรียนและในทอ้ งถน่ิ
๒. ศึกษาประโยชน์ สรรพคุณของพชื สมนุ ไพร
๓. ความรพู้ ืน้ ฐานการตลาด
๔. ส่วนผสม วสั ดแุ ละอุปกรณ์
๕. ข้นั ตอนวิธกี ารทา “ยาดมสมุนไพรหว่ งใยสขุ ภาพ”
๖. ออกแบบผลติ ภัณฑ์ และบรรจุภัณฑ์
๗. การทาผลิตภณั ฑ์ “ยาดมสมนุ ไพรหว่ งใยสุขภาพ”
๘. การเรยี นรู้และฝกึ ปฏิบตั ิการทาโครงงาน “ยาดมสมนุ ไพรห่วงใยสขุ ภาพ”
๙. การฝึกการนาเสนอผลงาน
10. น้อมนาหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งเข้าสกู่ ระบวนการจดั ทาโครงงาน
11. คณุ ธรรม จริยธรรมในการประกอบอาชีพ
12. การจาหนา่ ยผลติ ภัณฑ์
13. การจัดแสดงสินค้ารปู แบบนทิ รรศการ

วิเคราะหห์ นว่ ยการเรยี นรู้ท่ีสอดคล้องกบั มาตรฐานการเรยี นรแู้ ละผลการเรียนรู้รายวิชาเพม่ิ เติม

สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพ ชนั้ ประถมศึกษาช้นั ปีท่ี ๕ เรื่อง ยาดมสมนุ ไพรหว่ งใยสขุ ภาพ

สาระมาตรฐานการเรียนรู้ สาระท่ี ๑ สาระที่ ๒
และผลการเรยี นรู้ มฐ. ง ๑.๑ มฐ. ง ๒.๑

หนว่ ยการเรยี นรู้ ๑๒๓๔๑๒๓๔
๑. พชื สมุนไพรนา่ รู้ ////

๒. สกู่ ารตลาด /////

๓. รเิ ร่ิม เตมิ แต่ง ////

๔. สรา้ งสรรคผ์ ลิตภณั ฑ์ ////

๕. ยาดมสมุนไพรชืน่ ใจจงั ////

๖. เรยี นรโู้ ครงงาน ////

๗. ต่อยอดการขาย //////

๘. มุ่งสูน่ ิทรรศการ //////

สรปุ / / / / / /

18

แนวการจัดการเรียนการสอน
แนวการจดั การเรยี นการสอนในหลักสูตรรายวิชาเพม่ิ เตมิ “ยาดมสมุนไพรหว่ งใยสุขภาพ”
๑. มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้เกี่ยวกับพืชสมุนไพร การตลาด การออกแบบผลิตภัณฑ์ การลงมือ

ปฏิบัติการทายาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ การบรรจุภัณฑ์ การจัดทาโครงงาน การบูรณการความรู้ด้วยหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง การนาเสนอผลงาน การจาหนา่ ยผลติ ภณั ฑ์ การจดั นิทรรศการ

๒. ส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม คุณลักษณะท่ีดีมีความรับผิดชอบ ซื่อสัตย์ ขยัน อดทน รักการทางาน
ประหยัด อดออม ตรงต่อเวลา เสียสละ และมีวินัยในการทางาน เห็นคุณค่าความสาคัญของงานและอาชีพสุจริต
ตระหนักถงึ คุณธรรมในการประกอบอาชพี และเศรษฐกจิ พอเพียง

๓. ทักษะกระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการแก้ปัญหา กระบวนการปฏิบัติ
กระบวนสรา้ งเจตคติ กระบวนการความรู้ความเขา้ ใจ และกระบวนการในการสอ่ื สาร

๔. ออกแบบการเรยี นรู้เพ่ือพัฒนาสมรรถนะสาคญั ของผู้เรียน เพอ่ื ใช้ในการส่อื สาร การแกป้ ัญหา การใช้
ทักษะชวี ติ และการใช้เทคโนโลยี

๕. ออกแบบการจัดการเรียนรู้โดยเน้นให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมและมีปฏิสัมพันธ์กับกิจกรรมการเรียนรู้ผ่าน
การปฏิบตั ิท่ีหลากหลายรปู แบบ เชน่ การคดิ วิเคราะห์ การระดมสมอง และการแลกเปลยี่ นความคดิ เหน็

สื่อและแหล่งเรียนรู้

๑. ส่ือการเรียนรู้ ได้แก่ เอกสารประกอบการเรียนของจริง วดี ีทศั น์
๒. แหล่งเรยี นรู้ ไดแ้ ก่

๑. บา้ นของผ้เู รียน
๒. ตลาด
๓. โรงเรียน
๔. ชุมชน
๕. อินเตอรเ์ น็ต

การวดั ผลประเมนิ ผล
๑. เคร่อื งมือวัด
๑. แบบทดสอบก่อนเรยี นและหลังเรียน
๒. แบบประเมนิ กระบวนการทางานเปน็ กลุ่ม
๓. แบบประเมนิ การนาเสนอผลงาน
๔. แบบประเมินผลงาน
๕. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม
๒. วิธีวดั
๑. ตรวจแบบทดสอบกอ่ นเรียนและหลังเรียน
๒. จากการประเมินพฤติกรรมกระบวนการกลมุ่
๓. จากการนาเสนอผลงาน

19

๔. จากผลงาน
๕. จากการสงั เกตคุณธรรม จริยธรรม

๓. เกณฑ์การประเมนิ
๑. จากแบบทดสอบก่อนเรยี นและหลังเรียนใชผ้ ลการพฒั นาเป็นรอ้ ยละ
๒. จากการประเมินพฤติกรรมกระบวนการกลมุ่ การนาเสนอผลงาน การสังเกตพฤติกรรม
คณุ ธรรม จรยิ ธรรม
๓. จากการสร้างผลงานผลิตภณั ฑ์และการจัดนิทรรศการ

เกณฑก์ ารประเมนิ ๕
ดเี ยย่ี ม = ๔
ดีมาก = ๓
ดี = ๒
พอใช้ = ๑
ผ่านเกณฑ์ข้ันต่า =

20

บทท่ี 5
อภปิ รายผลการดาเนนิ การ

จากการทายาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ สรุปผลได้ว่า การสร้างผลิตภัณฑ์น้ีเพื่อเป็นการประยุกต์ส่ิงของ
ต่าง ๆ ใกล้ตัวมาทาให้เกิดประโยชน์มากย่ิงข้ึน ในที่น้ีคือ การนาสมุนไพรท่ีหาได้ง่ายตามท้องถิ่น มาทาเป็นยาดม
สมุนไพรที่ดีต่อสุขภาพและเป็นการเพิ่มมูลค่าของทรัพยากรในท้องถิ่นท่ีมีอยู่ ทาให้เรามีรายได้เสริมเพิ่มมากย่ิงขึ้น
สามารถนาไปใช้ประโยชน์ได้จริงในชีวิตประจาวัน และจะเป็นประโยชน์ต่อผู้ทาด้วย เพราะเป็นการฝึกการทาส่ิง
ใหม่ ๆ ด้วยตนเอง

จากการทายาดมสมนุ ไพรห่วงใยสุขภาพ ไดผ้ ลดังนค้ี ือ
1. เกดิ ความสะดวกสบายแก่ผอู้ ปุ โภค
2. บรรเทาอาการหวดั วิงเวยี นศีรษะ หน้ามืด อ่อนเพลียได้

ประโยชน์ของการทายาดมสมุนไพรหว่ งใยสุขภาพ
1. การใชเ้ วลาวา่ งใหเ้ กดิ ประโยชน์และไดส้ ร้างงานทมี่ คี ณุ ภาพ
2. มีความเพลดิ เพลนิ กบั งานที่ทา ทาใหจ้ ิตใจจดจ่อกับช้นิ งานที่ทา
3. สร้างสรรคค์ วามคดิ ใหม่ ๆ เสมอ เพ่ิมพูนปญั ญาตนเอง ปรับปรงุ และพัฒนาใหด้ ูดีมากขนึ้

ปัญหาทีป่ ระสบในการจัดทาโครงงาน
1. เกิดความสับสนในวัตถดุ ิบ เพราะ วัตถุดบิ ส่วนใหญม่ ีความค่อนขา้ งคลา้ ยกัน
2. บรรจภุ ัณฑ์ไม่เพียงพอกับยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ
3. จัดสรรเวลาในการทางานของคนในกลมุ่ ไมเ่ ทา่ กัน

ข้อเสนอแนะ
ในการจัดทายาดมสมุนไพรหว่ งใยสุขภาพ ผู้ทาจะตอ้ งดวู ัตถดุ บิ สว่ นผสมใหด้ ี เพราะในการทานัน้ สว่ นผสม

มีความคลา้ ยกัน ดังน้ันจึงมีความจาเป็นทผี่ ู้ทาจะต้องระมัดระวังในการทา สว่ นผอู้ ุปโภคไม่ควรสูดดมจนมากเกินไป
ควรสูดดมแต่พอดี

21

แบบสรุปความพึงพอใจในโครงการสขุ ภาพนกั เรียน ดา้ นสง่ เสริมสขุ ภาพและอนามยั สิ่งแวดล้อม
เรอื่ ง ยาดมสมนุ ไพรห่วงใยสุขภาพ ประจาปีการศึกษา 2564
โรงเรยี นบ้านพุเกตุ
วนั ท่ี 21 กมุ ภาพนั ธ์ พ.ศ. 2565

ขอ้ มูล สถานภาพผตู้ อบแบบสารวจ ซึ่งเปน็ ผู้ปกครอง จากการสารวจความพึงพอใจ จานวน 20 คน เก็บ
แบบสารวจจากกลมุ่ ตวั อย่างทั้งหมด 20 คน คดิ เป็นร้อยละ 100 ของผตู้ อบแบบสารวจ สรุปผลการประเมนิ ได้
ดงั นี้

ขอ้ รายการ ระดับความพึงพอใจ (รอ้ ยละ/คน)
มากที่สุด มาก ปาน น้อย น้อย
ด้านลักษณะของผลิตภณั ฑ์
1. สะอาด สวยงาม น่าใช้ กลาง ท่สี ุด
2. กล่ินของผลิตภัณฑ์
3. ลกั ษณะโดยรวมของผลติ ภณั ฑ์ 90.00 10.00 - - -
4. ขนาดของผลิตภัณฑเ์ หมาะแก่การพกพาไดส้ ะดวก 100.00 - - - -
ดา้ นคุณประโยชน์ 90.00 10.00 - - -
5. ชว่ ยลดอาการหวดั วิงเวยี นศรี ษะ หนา้ มดื และ 85.00 15.00 - - -

ออ่ นเพลยี 85.00 15.00 - - -
6. ปราศจากสารพษิ ท่ีอาจตกค้างแก่รา่ งกาย
100.00 - - - -
รวม 91.66 8.33

จากตาราง การสารวจความพึงพอใจในโครงการสุขภาพนักเรียน ด้านส่งเสริมสุขภาพและอนามัย
สิ่งแวดล้อม เรื่อง ยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ โรงเรียนบ้าพุเกตุ พบว่าผลสารวจโดยรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด
และมีคะแนนเฉลี่ยในแต่ละด้านดังน้ีคือ ด้านลักษณะของผลิตภัณฑ์ 1. สะอาด สวยงาม น่าใช้ ร้อยละ 90.00
อยู่ในระดับ มากท่ีสุด 2. กล่ินของผลิตภัณฑ์ ร้อยละ 100.00 อยู่ในระดับ มากท่ีสุด 3. ลักษณะโดยรวมของ
ผลิตภัณฑ์ ร้อยละ 90.00 อยู่ในระดับ มากท่ีสุด 4. ขนาดของผลิตภัณฑ์เหมาะแก่การพกพาได้สะดวก ร้อยละ
85.00 อยู่ในระดับ มากที่สุด ด้านคุณประโยชน์ 5. ช่วยลดอาการหวัด วิงเวียนศีรษะ หน้ามืดและอ่อนเพลีย
ร้อยละ 85.00 อยู่ในระดับ มากทส่ี ุด 6. ปราศจากสารพิษทอ่ี าจตกค้างแก่รา่ งกาย ร้อยละ 100.00 อยู่ในระดับ
มากทส่ี ุด

22

แบบสรปุ ความพึงพอใจในโครงการสขุ ภาพนกั เรียน ด้านส่งเสริมสุขภาพและอนามยั สิง่ แวดล้อม
เรอ่ื ง ยาดมสมนุ ไพรห่วงใยสุขภาพ ประจาปกี ารศกึ ษา 2564
โรงเรียนบ้านพเุ กตุ
วันท่ี 21 กมุ ภาพันธ์ พ.ศ. 2565

ขอ้ มลู สถานภาพผู้ตอบแบบสารวจ ซ่งึ เป็นผบู้ ริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา จากการสารวจความ
พงึ พอใจ จานวน 20 คน เกบ็ แบบสารวจจากกลุม่ ตวั อย่างท้ังหมด 20 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 100 ของผตู้ อบแบบ
สารวจ สรุปผลการประเมนิ ได้ ดังน้ี

ขอ้ รายการ ระดับความพึงพอใจ (รอ้ ยละ/คน)
มากที่สดุ มาก ปาน น้อย น้อย
ด้านลักษณะของผลติ ภณั ฑ์
1. สะอาด สวยงาม น่าใช้ กลาง ท่สี ุด
2. กล่ินของผลติ ภัณฑ์
3. ลักษณะโดยรวมของผลติ ภัณฑ์ 90.00 10.00 - - -
4. ขนาดของผลิตภัณฑเ์ หมาะแก่การพกพาได้สะดวก 100.00 - - - -
ดา้ นคณุ ประโยชน์ 100.00 - - - -
5. ช่วยลดอาการหวดั วงิ เวยี นศีรษะ หนา้ มดื และ 85.00 15.00 - - -

อ่อนเพลยี 85.00 15.00 - - -
6. ปราศจากสารพษิ ท่ีอาจตกค้างแกร่ า่ งกาย
100.00 - - - -
รวม 93.33 6.66

จากตาราง การสารวจความพึงพอใจในโครงการสุขภาพนักเรียน ด้านส่งเสริมสุขภาพและอนามัย
สิ่งแวดล้อม เรื่อง ยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ โรงเรียนบ้าพุเกตุ พบว่าผลสารวจโดยรวมอยู่ในระดับ มากท่ีสุด
และมีคะแนนเฉลี่ยในแต่ละด้านดังน้ีคือ ด้านลักษณะของผลิตภัณฑ์ 1. สะอาด สวยงาม น่าใช้ ร้อยละ 90.00
อยู่ในระดับ มากที่สุด 2. กลิ่นของผลิตภัณฑ์ ร้อยละ 100.00 อยู่ในระดับ มากท่ีสุด 3. ลักษณะโดยรวมของ
ผลิตภัณฑ์ ร้อยละ 100.00 อยู่ในระดับ มากท่ีสุด 4. ขนาดของผลิตภัณฑ์เหมาะแก่การพกพาได้สะดวก ร้อยละ
85.00 อยู่ในระดับ มากท่ีสุด ด้านคุณประโยชน์ 5. ช่วยลดอาการหวัด วิงเวียนศีรษะ หน้ามืดและอ่อนเพลีย
รอ้ ยละ 85.00 อย่ใู นระดับ มากที่สุด 6. ปราศจากสารพิษที่อาจตกค้างแก่รา่ งกาย รอ้ ยละ 100.00 อยู่ในระดับ
มากทส่ี ุด

23

แบบสรปุ ความพงึ พอใจในโครงการสขุ ภาพนักเรียน ด้านส่งเสรมิ สขุ ภาพและอนามยั สง่ิ แวดล้อม
เรือ่ ง ยาดมสมนุ ไพรห่วงใยสุขภาพ ประจาปกี ารศกึ ษา 2564
โรงเรียนบา้ นพุเกตุ
วันที่ 21 กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. 2565

ขอ้ มูล สถานภาพผ้ตู อบแบบสารวจ ซึง่ เป็นนักเรยี น จากการสารวจความพงึ พอใจจานวน 20 คน เก็บแบบ

สารวจจากกลมุ่ ตวั อยา่ งท้งั หมด 20 คน คิดเปน็ ร้อยละ 100 ของผตู้ อบแบบสารวจ สรปุ ผลการประเมินได้ดงั นี้

ระดับความพึงพอใจ (รอ้ ยละ/คน)

ขอ้ รายการ มาก มาก ปาน นอ้ ย นอ้ ย

ที่สดุ กลาง ทส่ี ดุ

ด้านลักษณะของผลติ ภัณฑ์

1. สะอาด สวยงาม นา่ ใช้ 90.00 - 10.00 - -

2. กลิน่ ของผลติ ภัณฑ์ 100 - - - -

3. ลักษณะโดยรวมของผลติ ภัณฑ์ 95.00 5.00 - - -

4. ขนาดของผลิตภัณฑเ์ หมาะแก่การพกพาไดส้ ะดวก 80.00 10.00 10.00 - -

ดา้ นคุณประโยชน์

5. ช่วยลดอาการหวัด วงิ เวียนศีรษะ หนา้ มืดและออ่ นเพลีย 90.00 10.00 - - -

6. ปราศจากสารพษิ ที่อาจตกค้างแก่ร่างกาย 100 - - - -

รวม 92.5 4.17 3.33

จากตาราง การสารวจความพึงพอใจในโครงการสุขภาพนักเรียน ด้านส่งเสริมสุขภาพและอนามัย
ส่ิงแวดล้อมเร่ือง ยาดมสมุนไพรห่วงใยสุขภาพ โรงเรียนบ้าพุเกตุ พบว่าผลการสารวจโดยรวมอยู่ในระดับ มาก
ทส่ี ุด และมีคะแนนเฉลี่ยในแต่ละดา้ นดังน้ีคอื ดา้ นลกั ษณะของผลิตภณั ฑ์ 1. สะอาด สวยงาม นา่ ใช้ ร้อยละ 90
อยู่ในระดับ มากที่สุด 2. กล่ินของผลิตภัณฑ์ ร้อยละ 90 อยู่ในระดับ มากท่ีสุด 3. ลักษณะโดยรวมของ
ผลิตภัณฑ์ ร้อยละ 95 อยู่ในระดับ มากที่สุด 4. ขนาดของผลิตภัณฑ์เหมาะแก่การพกพาไดส้ ะดวก ร้อยละ 90
อยู่ในระดบั มากท่ีสุด ดา้ นคณุ ประโยชน์ 5. ช่วยลดอาการหวัด วิงเวียนศีรษะ หนา้ มืดและอ่อนเพลยี ร้อยละ
95 อยใู่ นระดับ มากทส่ี ุด 6. ปราศจากสารพษิ ท่อี าจตกค้างแกร่ ่างกาย ร้อยละ 95 อย่ใู นระดบั มากท่สี ุด

24

บรรณานกุ รม

 http://www.mnre.go.th/reo13/th/news/detail/9549
 https://www.youtube.com/watch?v=HZN4SuaSI0w
 ขอ้ มูลพชื สมนุ ไพร สืบค้นเม่ือวันท่ี 25 พฤศจิกายน 2562
http://www.xn--42c4abta2avdcf9fta1a6dbz2f0gnh4c.com
 https://www.alro.go.th/tech_trans/ewt_dl_link.php?nid=177
https://www.sirihomemade.com
 ขอ้ มูลวิธกี ารทาและออกแบบบรรจุภัณฑ์
https://www.youtube.com/watch?v=xVSu46WA4ek

25

ภาคผนวก

26

แบบสารวจความพงึ พอใจในโครงการสขุ ภาพนักเรียน ดา้ นสง่ เสรมิ สุขภาพและอนามัยส่ิงแวดล้อม

เรื่อง ยาดมสมนุ ไพรห่วงใยสุขภาพ ประจาปกี ารศกึ ษา 2564
โรงเรียนบ้าพุเกตุ

วันท่ี 21 กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. 2565
วตั ถุประสงค์

1. เพื่อจดั ทายาดมสมุนไพรที่ปราศจากสารพษิ และสารเคมีต่างๆทีเ่ ป็นอนั ตรายต่อร่างกาย
2. เพ่ือเปน็ ยาบรรเทาอาการหวัด วิงเวยี นศีรษะ หนา้ มดื อ่อนเพลียได้
3. เพื่อใชท้ รพั ยากรในท้องถ่นิ ให้เกิดประโยชนส์ งู สุด และคุ้มค่า

คาชแี้ จง จงทาเครอื่ งหมาย  ลงในช่องวา่ งทตี่ รงกับความคดิ เห็นของท่าน

ตอนที่ 1

1. เพศ  ชาย  หญงิ

2. สถานภาพ/ตัวแปร  นักเรยี น  ครู  ผปู้ กครอง  อนื่ ๆ...............

ตอนท่ี 2 ระดบั ความพึงพอใจ

ขอ้ รายการ ระดับความพึงพอใจ (รอ้ ยละ/คน)

ดา้ นลกั ษณะของผลิตภณั ฑ์ มาก มาก ปาน น้อย น้อย
1. สะอาด สวยงาม นา่ ใช้ ที่สดุ กลาง ทส่ี ดุ
2. กล่นิ ของผลิตภัณฑ์
3. ลกั ษณะโดยรวมของผลิตภัณฑ์
4. ขนาดของผลิตภณั ฑ์เหมาะแก่การพกพาได้สะดวก
ด้านคณุ ประโยชน์
5. ช่วยลดอาการหวัด วิงเวียนศีรษะ หน้ามืดและอ่อนเพลยี
6. ปราศจากสารพษิ ที่อาจตกคา้ งแกร่ ่างกาย

ตอนท่ี 3 ความคิดเหน็ และข้อเสนอแนะ
...................................................................................................................................................................... ........
.......................................................................................................................... ....................................................

เกณฑ์การประเมนิ

0 - 19 น้อยทีส่ ุด

20 - 39 น้อย

40 - 59 ปานกลาง

60 - 79 มาก

80 - 100 มากทส่ี ดุ

27

จดั หาวัตถุดิบยาดมสมุนไพรหว่ งใยสขุ ภาพ

28

29

วตั ถุดบิ ของยาดมสมุนไพรหว่ งใยสุขภาพ

30

ดาเนนิ การจดั ทายาดมสมุนไพรห่วงใยสขุ ภาพ

- นาสมนุ ไพรท้ัง 8 ชนดิ ในที่นี้ประกอบดว้ ย ใบเตยหอมแห้ง ตะไครห้ อมแห้ง ใบมะขามแห้ง พรกิ ไทยดา
อบเชย ลกู กระวาน ผิวมะกรูดแหง้ กานพลู ใส่ภาชนะรวมกันผสมคลุกเคล้าเขา้ ดว้ ยกัน

31

32

จดั แสดงนิทรรศการโครงงานยาดมสมนุ ไพร
หว่ งใยสขุ ภาพ

33