โครงงานส ุ ขภาพนักเร ี ยน ด ้ านการส่งเสริมส ุ ขภาพและสิ่งแวดล ้ อม เร ื่อง สเปรย ์ ตะไคร้หอมไล่ยุง จัดทําโดย ชั้นประถมศ ึ กษาปี ท ี่6 คร ู ท ี่ปร ึ กษาโครงงาน 1. นางสาววาสนา ตั้งมั่น 2. นางนิชาภัทร เล ี้ยงพันธุ์ โครงงานฉบับน ี้เป็ นการบ ู รณาการกิจกรรมลดเวลาเร ี ยนเพิ่มเวลาร ู้ โรงเร ี ยนวัดหนองประทุน อําเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุร ี สํานักงานเขตพ ื้นท ี่การศ ึ กษาประถมศ ึ กษาราชบุร ี เขต 2
ฟอร์มนําเสนอผลงานโครงงานสุขภาพ โรงเรียน วัดหนองประทุน จังหวัด ราชบุรีชื่อผู้บริหารโรงเรียน นางสาววันทนา ฮึกหาญสู้ศัตรูเบอร์โทร 081-8186764 ชื่อครูที่ปรึกษาโครงงาน 1. นางสาววาสนา ตั้งมั่น เบอร์โทร 097-3150694 2. นางนิชาภัทร เลี้ยงพันธุ์เบอร์โทร 097-9919424 ชื่อ-สกุล นักเรียน 1. ด.ญ.อภิสรา นวลเนาว์ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่6 2. ด.ญ.วริศรา ผิวอ่อน ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่6 3. ด.ช.สุวัฒ สินธุมาส ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่6 ชื่อโครงงาน โครงงานสุขภาพนักเรียน ด้านการส่งเสริมสุขภาพและสิ่งแวดล้อม เรื่องสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง โครงงานระดับ ชั้นประถมศึกษาปีที่6 บทคัดย่อ โครงงานสุขภาพนักเรียน ด้านการส่งเสริมสุขภาพและสิ่งแวดล้อม เรื่องสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง จัดทําขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ นําพืชสมุนไพรที่มีคุณสมบัติในการไล่ยุงและมีในท้องถิ่น มาทําผลิตภัณฑ์ไล่ยุง โดยใช้สารป้องกันยุงจากธรรมชาติแทนการใช้สารเคมีและศึกษาประสิทธิภาพในการไล่ยุงของสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง เพื่อนําความรู้ที่ได้มาเป็นแนวทางสู่การพัฒนาสมุนไพรกําจัดยุงที่มีประสิทธิภาพ ปลอดภัยต่อผู้ใช้งาน และ สามารถนําไปประกอบอาชีพได้จากการที่ผู้จัดทําได้ทําการศึกษาค้นคว้าหาข้อมูลสรรพคุณของพืชสมุนไพรและนําตะไคร้หอมและผล มะกรูดมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์สเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง และนําผลิตภัณฑ์ที่ได้ไปทดสอบประสิทธิภาพในบริเวณที่มียุงชุกชุม พบว่า สเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุงมีความสามารถในการป้องกันยุง และสามารถไล่ยุงได้จริง เพราะในตะไคร้หอมและมะกรูดอุดมไปด้วยน้ํามันหอมระเหย ซึ่งมีฤทธิ์ในการไล่ยุงได้ดี
กิตติกรรมประกาศ โครงงานสุขภาพนักเรียน ด้านการส่งเสริมสุขภาพและสิ่งแวดล้อม เรื่องสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง สําเร็จลุล่วงได้ด้วยความกรุณาของครูที่ปรึกษาโครงงานได้แก่ครูวาสนา ตั้งมั่น และครูนิชาภัทร เลี้ยงพันธุ์ที่ได้เสียสละเวลาให้คําปรึกษา ชี้แนะแนวทาง แนะนําในการศึกษาค้นคว้า ทั้งขั้นตอนและวิธีจัดทําโครงงานอาชีพ จนสําเร็จลุล่วงด้วยดีผู้จัดทําขอกราบขอบพระคุณเป็นอย่างสูงไว้ณ โอกาสนี้ขอขอบพระคุณผู้อํานวยการโรงเรียน และคณะครูที่ให้ความอนุเคราะห์ด้านสถานที่ให้คณะผู้จัดทํา ได้ทดลองและทําโครงงานเรื่อง สเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง จนประสบความสําเร็จ ขอกราบขอบพระคุณ บิดา มารดา ที่ให้กําลังใจในการศึกษาค้นคว้า และขอบคุณเพื่อนนักเรียน ที่ให้ความ ร่วมมือเป็นอย่างดีในการจัดทําโครงงานอาชีพจนกระทั่งประสบผลสําเร็จด้วยดีผู้จัดทํา
โครงงานสุขภาพนักเรียน ด้านการส่งเสริมสุขภาพและสิ่งแวดล้อม ๑. ชื่อโครงงาน : สเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง ๒. ระยะเวลาดําเนินการ : ตลอดปีการศึกษา 2565 ๓. หลักการและเหตุผล ด้วยโรคไข้เลือดออก เป็นโรคที่เกิดจากเชื่อไวรัสเดงกี(dengue virus) โดยมียุงลายเป็นพาหะนําโรค มาสู่คน มักพบในประเทศเขตร้อนและระบาดในช่วงฤดูฝนของทุกปีอาการมีตั้งแต่ไม่รุนแรงไปจนถึงเสียชีวิตได้หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีจากข้อมูลปัจจุบัน จากระบบรายงานเฝ้าระวังโรคสถานการณ์โรคไข้เลือดออกในปี2566 (ระหว่างวันที่1 มกราคม 2566 – 1 มีนาคม 2566) พบผู้ป่วยจํานวน 6,156 ราย เสียชีวิต 4 ราย โดยพบกลุ่มอายุที่อัตรา ป่วย พบมากที่สุด 3 อันดับ คือ 5-14 ปี, 15 -24 ปีและ 0-4 ปีคิดเป็นร้อยละ 27.81 , 16.39 และ 12.76 ตามลําดับ อัตราส่วนเพศหญิงต่อเพศชายเป็น 1: 1.10 พื้นที่ที่พบอัตราป่วยสูงสุด คือ กรุงเทพฯ ภาคใต้ภาคกลาง ภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตามลําดับ และจํานวนผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกราย เดือนในปี2566 เมื่อเทียบกับ ปี2565 พบว่า ในเดือนมกราคม มีผู้ป่วยมากกว่าปีที่แล้ว 6.6 เท่า และคาด ว่าในช่วงนี้มีแนวโน้มพบผู้ป่วยเพิ่มขึ้น และจากข้อมูลการสํารวจลูกน้ํายุงลาย ผ่านแอปพลิเคชัน อสม./อสส.ออนไลน์สัปดาห์ที่8 จํานวนบ้านที่สํารวจ จํานวน 394,045 หลังคาเรือน พบบ้านที่มีลูกน้ํายุงลายจํานวน 33,661 หลังคาเรือน คิดเป็น House Index : HI ได้ร้อยละ 8.54 และได้ทําการสํารวจภาชนะจํานวน 4,332,352 ชิ้น พบภาชนะที่มีลูกน้ํายุงลายจํานวน 208,425 ชิ้น คิดเป็น Container Index : CI ได้ร้อยละ 4.81 (ข้อมูล ณ วันที่18 ก.พ.66) การป้องกันการเกิดโรคไข้เลือดออก นอกจากให้คนทุกวัยดําเนินการป้องกันโรคส่วนบุคคล ได้แก่นอนในมุ้ง หรืออยู่ในห้องติดมุ้งลวด ใส่เสื้อผ้ามิดชิด ทาโลชั่นกันยุง และปฏิบัติตามมาตรการ “ 3 เก็บ ป้องกัน 3 โรค” ตามมาตรการกรมควบคุมโรค ได้แก่เก็บบ้านให้ปลอดโปร่งไม่ให้ยุงลายเกาะพัก จัดเก็บเสื้อผ้าใส่ตู้ ให้เป็นระเบียบ เก็บขยะ เศษภาชนะ ไม่ให้เป็นแหล่งเพาะพันธุ์เช่น กะลา กระป๋อง ถุงพลาสติก ควรเก็บทิ้งหรือ ถม ยางรถยนต์เก่าสามารถดัดแปลงนํามาใช้ประโยชน์หรือขายให้สถานประกอบการ เก็บแหล่งน้ํา ปิดให้มิดชิด ซึ่งการปฏิบัติเหล่านี้จะสามารถป้องกันได้3 โรค ประกอบด้วย โรคไข้เลือดออก โรคติดเชื้อไวรัสซิกา และโรคไข้ปวดข้อยุงลาย แล้วนั้น วิธีการหนึ่งที่จะไม่ให้ยุงมากัด สัมผัส หรือรบกวนกับตัวเรา คือ การไล่ยุง ซึ่งการไล่ยุงนี้ก็มีวิธีการต่าง ๆ มีผู้คิดทําตัวยาเพื่อกําจัด และป้องกันยุงขึ้นมาหลายชนิด เช่น ครีมทากันยุง ยาจุดกันยุง ยาฉีด กันยุง เป็นต้น แต่ยากันยุงเหล่านี้ก่อให้เกิดปัญหาขึ้นมากมาย เพราะมีสารที่เป็นอันตรายผสมอยู่ซึ่งทําให้ผู้ใช้บางคนเกิดอาการแพ้นอกจากนี้ยังพบว่าคนส่วนใหญ่มีปัญหาทางสุขภาพและระบบทางเดินหายใจ เนื่องจากมลพิษและสารเคมีเพิ่มมากขึ้น ทางคณะผู้จัดทําจึงได้เห็นถึงความสําคัญของสุขภาพ ความปลอดภัย ทั้งผู้ใช้ต่อผู้ข้างเคียง รวมทั้งสภาพแวดล้อมรอบข้างให้มีความปลอดภัยจากสารเคมีจากข้อมูลดังกล่าว ผู้จัดทําโครงงาน จึงเล็งเห็นความสําคัญและอันตรายของโรคไข้เลือดออกซึ่งเกิดจากยุง เป็นพาหะสําคัญของการเกิดโรค โดยเฉพาะกับเด็กซึ่งเป็นวัยที่มีภูมิคุ้มกันน้อย จะมีโอกาสเกิดโรคได้ง่าย และ อาจส่งผลต่อการ ที่ได้จากธรรมชาติมีคุณสมบัติในการไล่ยุง ไม่ก่อให้เกิดมลพิษและไม่มีสารที่เป็นอันตรายผสมอยู่เป็นวัตถุดิบที่หาได้ง่ายในชุมชนเพื่อประหยัดต้นทุนการผลิต และเป็นการนําวัตถุดิบที่มีในชุมชนมาใช้ให้เกิด ประโยชน์จากการศึกษาค้นคว้าที่ผ่านมาพบว่าตะไคร้หอม และมะกรูดมีน้ํามันหอมระเหยซึ่งมีฤทธิ์ในการไล่ยุงได้และไม่มีสารเคมีตกค้าง ผู้จัดทําจึงคิดที่จะทําผลิตภัณฑ์ที่นําสารสกัดจากจากตะไคร้หอมและมะกรูดมาใช้ประโยชน์ในการกําจัดยุง โดยนําตะไคร้หอมและมะกรูดมาใช้ในแปรรูปผลิตภัณฑ์สเปรย์ไล่ยุง ซึ่งมีส่วนผสมของตะไคร้หอม
และผิวมะกรูด เป็นวัตถุดิบสําคัญในการทํา เพื่อลดการใช้สารเคมีที่อันตรายต่อร่างกาย ลดโอกาสการถูกยุงกัด และลดโอกาสเสี่ยงเป็นไข้เลือดออกของนักเรียนและคนในชุมชน ๔. วัตถุประสงค์ของโครงงาน 1. เพื่อนําวัตถุดิบจากธรรมชาติที่มีอยู่ในชุมชนมาใช้ให้เกิดประโยชน์2. เพื่อคิดค้นผลิตภัณฑ์ไล่ยุงที่มีสารสกัดจากธรรมชาติทดแทนผลิตภัณฑ์จากสารเคมี3. เพื่อศึกษาประสิทธิภาพในการไล่ยุงของสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง 4. เพื่อนําความรู้ที่ได้มาเป็นแนวทางในการประกอบอาชีพได้๕. ทบทวนวรรณกรรม ในการศึกษาโครงงานเรื่อง ตะไคร้หอมไล่ยุง ผู้จักทําได้รวบรวมแนวคิดต่าง ๆ จากเอกสารที่เกี่ยวข้อง มีหัวข้อและรายละเอียดดังนี้1. ข้อมูลสภาพทั่วไปตําบลกรับใหญ่2. วิธีไล่ยุง 3. ตะไคร้กับฤทธิ์ในการไล่ยุง 4. มะกรูดกับฤทธิ์ในการไล่ยุง 1. ข้อมูลสภาพทั่วไปตําบลกรับใหญ่จํานวนประชากร ประชากร จํานวน 12,899 คน แยกเป็นชาย 6,167 คน หญิง 6,732 คน จํานวนครัวเรือน 3,975 ครัวเรือน และรายจ่ายเฉลี่ยต่อครัวเรือน 38,324 บาท (ข้อมูลจากทะเบียนราษฎร เดือนธันวาคม พ.ศ.2565) สภาพภูมิศาสตร์ตําบลกรับใหญ่เป็นตําบลหนึ่งของอําเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรีตั้งอยู่ทางทิศเหนือของอําเภอ ระยะห่างจากอําเภอประมาณ 15 กิโลเมตร พื้นที่ในเขตเทศบาลตําบลกรับใหญ่ประมาณ 44.24 ตารางกิโลเมตร อาณาเขตติดต่อ ทิศเหนือ ติดต่อกับ อําเภอกําแพงแสน จังหวัดนครปฐม ทิศใต้ติดต่อกับ เทศบาลตําบลท่าผา อําเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรีทิศตะวันออก ติดต่อกับ อําเภอเมือง จังหวัดนครปฐม ทิศตะวันตก ติดต่อกับ อําเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรีลักษณะภูมิประเทศ ลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไป เป็นที่ราบลุ่ม พื้นดินอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่ทําการเกษตร เช่น การปลูกอ้อย ข้าวโพด และเลี้ยงสัตว์สภาพภูมิอากาศ ส่วนใหญ่ได้รับอิทธิพลจากมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ และลมพายุฤดูร้อน ซึ่ง แบ่งได้เป็น 3 ฤดูได้แก่ฤดูร้อน เดือนกุมภาพันธ์- เมษายน ฤดูฝน เดือนพฤษภาคม - ตุลาคม และฤดูหนาว เดือนพฤศจิกายน - มกราคม
สภาพเศรษฐกิจ ประชากรในตําบลกรับใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม รองลงมาคือ อาชีพรับจ้างและ ค้าขาย และปศุสัตว์ ได้แก่การเลี้ยงโคนม โคเนื้อ ไก่และสุกร ผลผลิตทางการเกษตรที่สําคัญ ได้แก่อ้อย ข้าวโพด พุทรา ชมพู่มะม่วง กล้วย 2. วิธีไล่ยุง 2.1 วิธีไล่ยุงด้วยวิธีการพื้นบ้าน ปลอดภัย ไร้สารเคมีวิธีไล่ยุงด้วยวิธีการพื้นบ้าน แน่นอนว่าเป็นวิธีการที่ปลอดภัยจากสารเคมีหรือสิ่งที่อาจจะจสร้าง อันตรายต่อสุขภาพของท่านได้นอกจากนั้นยังเป็นวิธีการที่ประหยัดอีกด้วย ดังนี้1. วางกระเทียม-พริกไทยดําตามมุมห้องครัวหรือนํากระเทียมปลอกเปลือก-ปาดหัว หรือพริกไทย ดํา มาวางตามมุมต่าง ๆ ที่ต้องการ โดยเฉพาะมุมมืด ๆ ที่ยุงมักจะแอบเข้าไปอยู่วิธีนี้จะทําให้ยุงบินหนีไปที่อื่น หรือนอกบ้านได้2. ใช้พัดลมไล่ยุงยุงตัวเล็ก มีน้ําหนักเบา เมื่อเจอลมเข้าไป แน่นอนว่าจะไม่สามารถต้านแรงลมได้จนต้องล่าถอยออกไปในส่วนที่ไม่มีลมแทน 3. จุดเทียนหอมระเหยเทียนหอมระเหย เทียนอโรม่า ที่หลายคนชื่นชอบ สามารถไล่ยุงได้ เนื่องจากเทียนหอมระเหยมักมีสมุนไพรผสมอยู่มากมาย เช่น ตะไคร้หรือยูคาลิปตัส ซึ่งเป็นกลิ่นที่ยุงไม่ค่อยชอบ 4. เผาโรสแมรี่เปลือกส้มหากชอบทํากิจกรรมนอกบ้าน หรือบริเวณสนามหญ้า แต่ถูกยุงรบกวน แนะนําให้ใช้โรสแมรี่หรือเปลือกส้ม เผาในเตา กลิ่นที่ลอยออกมาจะช่วยไล่ยุงได้5. ป้องกันยุงด้วยต้นสะเดาต้นสะเดามีสรรพคุณในการไล่ยุง โดยสามารถสกัดน้ํายาได้ทั้งจากต้น สะเดาสดหรือเมล็ดก็ได้6. ใช้น้ํามันสกัดจากถั่วเหลืองน้ํามันสกัดจากถั่วเหลืองมีสรรพคุณช่วยไล่ยุงได้เช่นกัน 7. หลอดไฟเหลืองกันยุงเนื่องจากยุงจะไม่ใชอบแสงจากหลอดไฟสีเหลือง จึงสามารถนําวิธีมา ประยุกต์ใช้โดยการพ่นสเปรย์สีเหลือง หรือเคลือบหลอดไฟตะเกียบหรือหลอดไฟกลม นําไปติดตั้งบริเวณที่มืด ๆ อย่างระเบียงบ้าน หรือรั้วบ้านได้8. ตะไคร้หั่นฝอย แล้วนํามาวางไว้ใกล้ตัว โดยใบตะไคร้หอมจะมีน้ํามันหอมระเหยสกัดสามารถ ใช้ไล่ยุงได้9. ผิวมะกรูด นําไปวางไว้ตามห้องน้ําหรือวางไว้ตามที่อับโดยผิวมะกรูดจะมีน้ํามันหอมระเหย สามารถใช้ไล่ยุงและแมลงได้10. ใช้กากกาแฟป้องกันยุงวางไข่โรยกากกาแฟลงไปด้วย เพื่อป้องกันไม่ให้ยุงมาวางไข่และ ป้องกันไม่ให้ยุงขยายพันธุ์ในบ้านจัดบ้านให้เรียบร้อยไม่รก 2.2 วิธีไล่ยุงจากแหล่งเพาะพันธุ์วิธีไล่ยุงอีกหนึ่งวิธีที่จะสามารถกําจัดยุงให้ไกลจากบ้านของคุณได้อย่างสิ้นซาก คือ การทําลาย แหล่งที่ยุงจะสามารถวางไข่ได้โดยขอแนะนําวิธีการดังนี้1. สํารวจแหล่งน้ําขังไม่มีประโยชน์และกําจัดแหล่งน้ําขังทั้งในบ้าน และนอกบ้านน้ําขังในบ้าน และนอกบ้านเป็นแหล่งชั้นดีที่ยุงจะมาวางไข่คุณจะต้องทําการสํารวจรอบ ๆ บ้าน เพื่อดูว่าแหล่งน้ําไหนที่เป็น แหล่งน้ําขังที่ไม่มีประโยชน์เช่น น้ําขังจากหลุมดิน หรือภาชนะต่าง ๆ ก็ให้ทําการกลบ หรือคว่ําให้เรียบร้อย เพื่อไม่ให้ยุงวางไข่
2. กําจัดยุงในแหล่งน้ําที่สร้างประโยชน์หากแหล่งน้ําที่มีรอบบ้านเป็นสิ่งที่ไม่มีสามารถกําจัดได้คุณจะต้องทําการจํากัดลูกน้ํายุงแทน เช่น ใช้ทรายอะเบทใส่เพื่อฆ่าไม่ให้ไข่ยุงสามารถฝักตัวได้หรือปล่อยปลา เพื่อให้ปลากิน - ใช้ทรายอะเบท ทรายอะเบทเป็นเม็ดทรายที่ถูกเคลือบด้วยสารเคมีหรือบางครั้งอาจเรียกว่า ทรายกําจัดลูกน้ํายุงลาย หรือทรายเคมีฟอสโดยสารเคมีฟอสเป็นสารเคมีสังเคราะห์โดยมีฟอสฟอรัส เป็นองค์ประกอบสําคัญ มีพิษรุนแรงต่อลูกน้ําของยุง หรือแมลงหวี่ปัจจุบันมีทั้งรูปแบบน้ํา ผงหรือเป็นเม็ด แต่ที่นิยมใช้มากที่สุดคือการนําสารเคมีฟอสมาเคลือบเม็ดทรายส่วนใหญ่เม็ดทรายที่เคลือบมีสารออกฤทธิ์1% หรือ 2% เวลาใช้จะต้องนําไปใส่ในน้ํา อัตราส่วนการใช้คือ ทรายอะเบท 1 กรัมต่อน้ํา 10 ลิตร ซึ่งสัดส่วนการใช้ทราย อะเบทจะมีสัดส่วนปรากฏอยู่ในแต่ละซอง เมื่อใส่ทรายอะเบทในภาชนะที่มีน้ําขังจะป้องกันไม่ให้เกิด ลูกน้ําได้นานประมาณ 3 เดือน - เลี้ยงปลากินลูกน้ํา ปลากินลูกน้ํา (larvivorous fish) มีด้วยกันหลายชนิด เช่น ปลาหางนกยูง ปลาแกมบูเซีย ปลาสอด ปลาหัวตะกั่ว ปลากัด โดยขอแนะนําปลาหางนกยูงเนื่องจากเป็นปลาที่เลี้ยงได้ง่าย ราคาถูก และทนทานต่อสภาพแวดล้อม อยู่ได้ทั้งในน้ําสะอาด และน้ําสกปรก จากข้อมูลข้างต้นสรุปได้ว่า ยุงนั้นเป็นพาหะของโรคร้ายหลายอย่าง ดังนั้นเจ้าของบ้าน หรือผู้อยู่อาศัยไม่ควรละเลยที่จะให้ความสําคัญกับวิธีไล่ยุง และกําจัดยุง ซึ่งสามารถนําวิธีข้างต้นไปประยุกต์ใช้ได้2.3 วิธีไล่ยุงแบบวิธีสมัยใหม่สําหรับวิธีไล่ยุงในแบบสมัยใหม่นั้น ก็มีการนําเอาเทคโนโลยีและวิธีกําจัดยุงด้วยสิ่งต่าง ๆ เข้ามาให้เลือกใช้งาน เพื่อความสะดวกสบายที่มากกว่า โดยมีหลากหลายวิธีด้วยกัน ดังนี้1. ฉีดพ่นยาแบบควันการฉีดพ่นยาแบบควัน จะสามารถเรียกทางเทศบาล หรือหน่วยงาน ทางสาธารณะสุขใกล้บ้านเพื่อมาให้บริการได้หากพบว่าตามแหล่งน้ํา หรือท่อระบายน้ําใกล้บ้านมีการเพาะพันธ์ยุง ที่เป็นอันตราย หรือมีจํานวนมากจนมีอาจเกิดโรคขึ้นมา หรือหากสะดวกก็สามารถจ้างหน่วยงานเอกชนเข้ามาฉีด พ่นให้ได้เช่นกัน แต่ต้องเสียค่าใช้จ่ายด้วยตัวเอง 2. ฉีดยากําจัดยุงวิธีนี้เรียกได้ว่าหลายบ้านใช้กันเป็นประจํา คือซื้อยาฉีดกําจัดยุงจากร้านสะดวก ซื้อทั่วไป ซึ่งการใช้งานอาจจะต้องระมัดระวังในเรื่องของการสัมผัสเข้าร่างกายด้วย แนะนําว่าให้ปิดบ้านแล้วฉีด ในขณะที่ไม่มีผู้ใดอยู่บ้านนานกว่า 4 ชั่วโมงขึ้นไป เพื่อความปอลดภัยของสมาชิกในบ้าน และตัวคุณเอง ทั้งนี้ขณะฉีดจะต้องทําการป้องกันตัวเองเพื่อไม่ให้รับเอาสารเข้าร่างกายอีกด้วย 3. ใช้ไฟไล่ยุงตามร้านเครื่องใช้ไฟฟ้าจะมีเครื่องฉายไฟล่อยุงให้เข้ามาติดกับ แล้วถูกไฟร้อน ๆ ช็อตตายได้วิธีนี้จะปลอดภัยกว่า แต่หากบ้านของคุณมีเด็กที่ซุกซนก็ต้องระวังเป็นพิเศษด้วย 4. ไม้ช็อตยุงอีกหนึ่งวิธีที่สามารถใช้งานได้ดีและกําจัดยุงร้ายให้ตายทันทีแต่แน่นอนว่าจะต้อง ระมัดระวังในการใช้สูง โดยเฉพาะบ้านที่มีเด็กเล็ก เนื่องจากมีอันตรายที่ค่อนข้างสูงเช่นกัน จากข้อมูลข้างต้นสรุปได้ว่า วิธีไล่ยุงมีหลายวิธีเช่นวิธีไล่ยุงด้วยวิธีการพื้นบ้าน ปลอดภัย ไร้สารเคมีหรือสิ่งที่อาจจะจสร้างอันตรายต่อสุขภาพของท่านได้นอกจากนั้นยังเป็นวิธีการที่ประหยัดอีกด้วย วิธีไล่ยุงจากแหล่งเพาะพันธุ์วิธีไล่ยุงสามารถกําจัดยุงให้ไกลจากบ้านของคุณได้อย่างสิ้นซาก คือ การทําลายแหล่ง ที่ยุงจะสามารถวางไข่ได้วิธีไล่ยุงแบบวิธีสมัยใหม่ก็มีการนําเอาเทคโนโลยีและวิธีกําจัดยุงด้วยสิ่งต่าง ๆ เข้ามาให้เลือกใช้งาน เพื่อความสะดวกสบายที่มากกว่า จึงเห็นได้ว่าวิธีการไล่ยุงมีอยู่หลากหลายวิธีเราสามารถ เลือกวิธีที่เหมาะสมกับบริบทของที่อยู่อาศัยของเรา ก็สามารถไล่ยุงให้ห่างจากบ้านของเราได้
3. ตะไคร้กับฤทธิ์ในการไล่ยุง 3.1 สรรพคุณ ตะไคร้เป็นสมุนไพรที่มีลักษณะเป็นกอที่เรานิยมปลูกไว้ตามบ้านและนํามาปรุงอาหาร เป็นสมุนไพรที่มีประโยชน์และช่วยบรรเทาอาการของโรคบางชนิดได้เช่น 1. อุดมไปด้วยวิตามิน เพราะที่จริงแล้วตะไคร้นั้นอุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุมากมาย ทั้งวิตามินเอ วิตามินซีและวิตามินบีนอกจากนี้ยังมีโฟเลต แมกนีเซียม สังกะสีทองแดง ธาตุเหล็ก โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส แคลเซียม แมงกานีส 2. ช่วยไล่แมลงและยุง นอกจากจะนํามาทําอาหารแล้ว ก็สามารถนํามาแปรรูปเป็นน้ํามันหอม ระเหยหรือสเปรย์ไล่ยุงหรือแมลงได้ดีด้วย เพราะในตะไคร้มีน้ํามันหอมระเหยอยู่ทั้งในใบและในลําต้นซึ่งน้ํามันหอม ระเหยเหล่านี้มีคุณสมบัติในการไล่แมลงหรือยุงได้อย่างดี3. ล้างสารพิษ มีคุณสมบัติในการล้างสารพิษในร่างกายด้วยการทําให้คุณปัสสาวะบ่อยขึ้น เนื่องจากสารเคมีที่อยู่ในตะไคร้จะช่วยทําความสะอาดระบบย่อยอาหาร อย่างเช่น ตับ ตับอ่อน ไต และกระเพาะ ปัสสาวะ ขับสารพิษและกรดยูริคออกจากร่างกาย ทําให้ระบบย่อยอาหารของคุณสะอาดขึ้น และทํางานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น 4. ช่วยย่อยอาหาร ตะไคร้ช่วยทําให้ระบบย่อยอาหารทํางานได้ดีขึ้น เพราะมีการศึกษาหนึ่ง พบว่าการดื่มชาตะไคร้จะช่วยในการย่อย ลดอาการปวดท้อง แก้หวัด ลดอาการตะคริวในลําไส้และท้องเสียได้นอกจากนี้ยังช่วยป้องกันและลดแก๊สในลําไส้5. ช่วยซ่อมแซมและบํารุงประสาทระบบประสาท มีการศึกษาพบว่าตะไคร้สามารถช่วยซ่อมแซม และเสริมความแข็งแรงให้กับระบบประสาทได้พิสูจน์ได้ง่ายๆด้วยการนําน้ํามันหอมระเหยตะไคร้มาหยดลงบนผิว ทําให้กล้ามเนื้อผ่อนคลายมากและลดอาการตะคริวได้แต่ในการใช้น้ํามันหอมระเหยตะไคร้คุณควรที่จะผสมมันกับ น้ํามันตัวพา (Carrier oil) และห้ามใช้น้ํามันหอมระเหยโดยตรงกับผิวเด็ดขาด 6. ช่วยรักษาอาการอักเสบ ตะไคร้สามารถช่วยทําให้คุณรู้สึกผ่อนคลายและบรรเทาอาการปวด ต่าง ๆ ได้นอกจากนี้ยังช่วยลดอาการอักเสบซึ่งเป็นสาเหตุของอาการปวดต่างๆ เช่น ปวดฟัน ปวดกล้ามเนื้อ หรือ การปวดตามข้อ 7. ช่วยบํารุงผิว ตะไคร้เป็นสมุนไพรที่อุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ ดังนั้นมันจึงสามารถ ช่วยบํารุงผิวเปล่งประกายความมีสุขภาพดีออกมา และยังช่วยทําให้ผิวดูอ่อนเยาว์อยู่เสมอ และช่วยลดสิวต่าง ๆ จากข้อมูลข้างต้นสรุปได้ว่า จะเห็นได้ว่าตระไคร้หอมนอกจากผู้คนจะนิยมนํามาปรุงประกอบ อาหารแล้ว ตะไคร้หอมยังอุดมไปด้วยวิตามินอีกมากมาย และยังมีสรรพคุณมากมายหลายอย่าง อาทิเช่น ช่วยไล่แมลงและยุงได้เป็นอย่างดีล้างสารพิษ ช่วยย่อยอาหาร ช่วยซ่อมแซมและบํารุงประสาทระบบประสาท ช่วยรักษา อาการอักเสบ และช่วยบํารุงผิว เป็นต้น และยังสามรถนํามาแปรรูปชงเป็นเครื่องดื่มสมุนไพร ช่วยป้องกันโรคต่างๆ ได้เป็นอย่างดีหรือนํามาแปรรูปเป็นสเปรย์ฉีดไล่แมลงหรือยุง รวมถึงสรรพคุณต่างๆอีกมากมาย จึงจะเห็นได้ว่า ตระไคร้หอมนั้นมีสรรพคุณที่หลากหลายนานัปการ 3.2 ตะไคร้กับการกําจัดยุงลาย การกําจัดยุงลายมีขั้นตอนและวิธีการหลากหลายที่สามารถกําจัดยุงลายได้ดีและง่าย เช่น 1. ฤทธิ์ไล่ยุงและแมลงน้ํามันตะไคร้หอม (Citronella oil) ซึ่งเป็นน้ํามันหอมระเหยสกัดจากต้น ตะไคร้หอมสามารถใช้ไล่แมลงได้สามารถป้องกันยุงลาย ยุงก้นปล่อง และยุงรําคาญกัดได้นาน ประมาณ 2 ชั่วโมง นอกจากนี้ยังมีผลในการควบคุมและกําจัดลูกน้ํายุงได้ด้วย 2. ฤทธิ์ฆ่าแมลงน้ํามันหอมระเหยจากตะไคร้หอมมีฤทธิ์ฆ่าตัวอ่อนของยุงก้นปล่องและยุงรําคาญ
จากข้อมูลข้างต้นสรุปได้ว่า น้ํามันหอมระเหยจากตะไคร้หอมมีฤทธิ์ฆ่าตัวอ่อนของยุงก้นปล่อง และยุงรําคาญได้น้ํามันหอมระเหยจากตะไคร้หอมสามารถป้องกันยุงที่เป็นพาหะของโรคมาลาเรีย ไข้เลือดออกได้มีวิธีการใช้ในหลายรูปแบบ เช่น การใช้ตะไคร้หอมไล่ยุงใช้ต้นตะไคร้หอม ทุบวางไว้ข้างๆ ใช้สารสกัดตะไคร้หอม ด้วยแอลกอฮอล์ชุบสําลีวางไว้ใกล้ๆตัวหรือนํามาวางในจุดที่กลิ่นจะไม่ลอยเข้าบ้านปลูกทิ้งไว้อย่างเดียวก็ไล่ยุงไม่ได้ เหมือนกัน ต้องตัดใบ หรือหาไม้มาฟาดๆ ไปที่กอให้ใบแตก หรือถ้าใช้ใบ ใช้ก้านเอามาใส่ไว้ในบ้านปักใช้เฉยๆ ก็ไม่เกิดผลอะไร ต้องทุบ ตีขยี้ใบหรือลําต้นให้แตก ให้น้ํามันระเหยออกมา ที่สําคัญต้องทําบ่อยๆ ถึงจะเห็นผล 4. มะกรูดกับฤทธิ์ในการไล่ยุง 4.1 สรรพคุณ มะกรูดช่วยขับลมทําให้เลือดลมไหลเวียนดีแต่บางคนคิดว่าเอามาทานได้อย่างเดียวทั้ง ๆ ที่บางคนก็เอามาทําเป็นสมุนไพรแบบ "สปา" ซึ่งถ้ารู้สึกเครียดๆก็เอาใบมะกรูดมาฉีกๆแล้วดมก็ทําให้ผ่อนคลายได้ เหมือนกัน เพราะในใบมะกรูดจะมีสารบางตัวทําให้รู้สึกผ่อนคลายได้ดีคนที่อยู่ต่างแดนช่วงนี้อากาศเย็นมากๆ ออกไปข้างนอกกลับมาเย็นมือเย็นเท้าแถมเกร็งๆทั้งตัวก็ใช้ใบมะกรูดได้เหมือนกัน วิธีทํา คือ นําน้ําอุ่นใส่ภาชนะ ฉีกใบมะกรูดลงในน้ําอุ่นแช่เท้าหรือมือไว้สักพักกลิ่นใบมะกรูดทําให้รู้สึกผ่อนคลายบวกกับน้ําอุ่นก็จะทําให้เลือดลม ไหลเวียนดีขึ้นสบายตัวดีด้วย มะกรูดคงจะไม่มีใครไม่รู้จักกับสมุนไพรชนิดนี้มากในสรรพคุณและประโยชน์ของมะกรูดนั้นเรียกได้ว่ามีมากมายและที่โด่งดังเห็นทีจะเป็นในเรื่องของสรรพคุณของมะกรูดที่ใช้ในการรักษา เส้นผมให้สวยดกดําและเงางามรวมถึงดูแลหนังศีรษะให้สุขภาพดีประโยชน์ของมะกรูดมีมากจริงๆ เพราะสรรพคุณของมะกรูดและประโยชน์ของมะกรูดมีมากเหลือเกิน เราจึงเก็บรวบรวมความรู้เกี่ยวกับสรรพคุณ ของมะกรูดแลประโยชน์ของมะกรูดมาบอกทุกคนที่มักจะใช้มะกรูดและกําลังคิดจะใช้สมุนไพรตัวนี้ในการรักษา โรคต่างๆ สรรพคุณทางยาในน้ํามะกรูดมีกรดซิตริกเป็นสารหลัก คาร์โบไฮเดรต เส้นใยโปรตีน แคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็ก วิตามินเอ วิตามินบี1 วิตามินบี2 ไนอาซิน วิตามินซีใบมะกรูด รสปร่าหอมประโยชน์ของใบมะกรูดมีหลายอย่าง เช่น แก้ไอ แก้อาเจียนเป็นเลือด แก้ช้ําใน มีสารต้านมะเร็ง และดับกลิ่นคาว ขับลม ทําให้เลือดลมไหลเวียนดีแต่บางคนคิดว่าเอามาทานได้อย่างเดียวทั้งๆที่บางคนก็เอามาทําเป็นสมุนไพรแบบ "สปา"ซึ่งถ้ารู้สึกเครียดๆ ก็เอาใบมะกรูดมาฉีกๆ แล้วดมก็ทําให้ผ่อนคลายได้เหมือนกันเพราะในใบมะกรูดจะมีสารบางตัว ทําให้รู้สึกผ่อนคลายได้ดีคนไทยนิยมนําใบมะกรูดมาใช้ทํากับข้าวโดยการฉีกหรือหั่นฝอยเพื่อกลบคาวหรือแต่งกลิ่น แกงเผ็ด ผัดเผ็ด ฉู่ฉี่ปลา แกงต้มส้ม ต้มยํา ห่อหมก ตําขนุน ข้าวยําปักษ์ใต้ใส่ในเครื่องแกงทําทอดมันปลากราย ใช้ปรุงอาหารหลายอย่างเช่น ต้มยํา แกงเผ็ดทอดมันใช้โรยหน้าอาหารที่ปรุงเสร็จแล้วเพื่อแต่งกลิ่น เช่น โรยหน้า ข้าวเหนียวหน้ากุ้งถ้าอากาศเย็นมากๆ ออกไปข้างนอกกลับมาเย็นมือ เย็นเท้า หรือเกร็งไปทั้งตัวก็ใช้ใบมะกรูดได้ เหมือนกัน วิธีทํา คือ นําน้ําอุ่นใส่ภาชนะ ฉีกใบมะกรูดลงในน้ําอุ่นแช่เท้าหรือมือไว้สักพัก กลิ่นใบมะกรูดทําให้รู้สึก ผ่อนคลายบวกกับน้ําอุ่น ก็จะทําให้เลือดลมไหลเวียนดีขึ้นสบายตัวดีด้วย จากข้อมูลข้างต้นสรุปได้ว่า น้ํามะกรูดมีรสเปรี้ยว กลิ่นฉุนคล้ายใบ แต่ใช้น้อยกว่าน้ํามะนาว ใช้ปรุง รสเปรี้ยวแทนมะนาวได้เช่นในปลาร้าหลน น้ําพริกปลาร้า น้ําพริกมะกรูด มะกรูดมีส่วนเปลือกที่หนา ส่วนเปลือก นิยมนําผิวมาประกอบอาหารบางชนิดด้วย ในมะกรูดมีน้ํามันหอมระเหยอยู่มาก ใบมะกรูดนั้นใส่ในต้มยําทุกชนิด น้ํายาขนมจีน ยําหอย ใส่ในแกงเช่น แกงเผ็ด แกงเทโพ แต่ถ้าใส่มากเกินไปจะมีรสขมมีกลิ่นฉุนทั้งในใบและ ผลบางครั้งสามารถนําไปใช้ไล่แมลงบางชนิดได้ผลมะกรูดผ่าซีกที่บีบน้ําออกแล้ว ใช้เป็นยาดับกลิ่นในห้องสุขาได้4.2 มะกรูดกับการกําจัดยุง ในมะกรูดมีน้ํามันหอมระเหยอยู่มาก มีกลิ่นฉุน จึงสามารถนําไปใช้ไล่แมลงบางชนิดได้เช่น มอดและมด ที่อยู่ในข้าวสาร ด้วยการใช้ใบมะกรูดสด ๆ ฉีกใบเป็น 2 ส่วน ให้กลิ่นออก แล้วใส่ไว้ในถังข้าวสาร ก็จะทําให้มอด
และมดไม่ขึ้นข้าวสาร แล้วถ้าหากถูกปลิงกัด ก็ให้นํามะกรูดมาลงตรงบริเวณที่มีปลิงเกาะจะทําให้ปลิงหลุดออกมา เอง นอกจากนี้มะกรูดสามารถใช้ในการไล่ยุงและกําจัดลูกน้ําโดยนําเปลือกมาตากแห้งแล้วนําไปเผาไฟก็จะสามารถ ไล่ยุงได้ในปัจจุบัน มีการนํามะกรูดมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ป้องกันยุงและแมลงต่างๆ ซึ่งในการเกษตรก็ได้มีการ นําน้ํามันหอมระเหยมะกรูดมาผลิตในรูปของแคปซูลเพื่อใช้ไล่แมลงและหนอนสําหรับเกษตรกร โดยนําไปโปรยยัง บริเวณที่ต้องการไล่แมลง แล้วน้ํามันจะค่อยๆ ซึมออกจากแคปซูลวิธีการนี้ทําให้เกษตรกรใช้สารเคมีลดลงเป็นผล ให้พืชผลทางการเกษตรปลอดสารเคมีมากขึ้นอีกด้วย จากข้อมูลข้างต้นสรุปได้ว่า ลูกมะกรูดเวลานวดให้น้ํามันที่อยู่ในผิวมะกรูดออกมาหรือผิวมะกรูด หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ ก็จะให้น้ํามันระเหยที่มีกลิ่นฉุนออกมา ๖. วิธีการดําเนินโครงงาน 1. ประชุมวางแผนการทํางาน 2. คิดหัวข้อโครงงานเพื่อนําเสนอที่ปรึกษาโครงงาน 3. ศึกษาและค้นคว้าข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่สนใจ คือเรื่อง สเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง ว่ามีเนื้อหามาก น้อยเพียงใดและต้องศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมเพียงใด และเก็บข้อมูลไว้เพื่อจัดทําเนื้อหาต่อไป 4. เขียนเค้าโครงโครงงาน นําเค้าโครงโครงงานส่งครูที่ปรึกษา 5. ปฏิบัติการทําโครงงาน เรื่องสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง ตามแบบเสนอเค้าโครงที่เสนอไว้แล้ว 6. แบ่งหน้าที่รับผิดชอบ 7. ดําเนินการหาวัสดุอุปกรณ์ในการทําสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง 8. ลงมือปฏิบัติทั้งในส่วนของการทําสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง การทดสอบประสิทธิภาพของสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง และจัดทํารูปเล่มรายงาน 9. นําเสนอรายงานความก้าวหน้าเป็นระยะๆ ซึ่งครูที่ปรึกษาจะให้ข้อเสนอแนะต่างๆ เพื่อให้จัดทํา เนื้อหาและการนําเสนอที่น่าสนใจต่อไป ทั้งนี้เมื่อได้รับคําแนะนําก็จะนํามาปรับปรุงแก้ไขให้เป็นที่สนใจยิ่งขึ้น 10. ส่งผลิตภัณฑ์และรูปเล่มรายงาน 11. นําเสนอโครงงาน 12. จัดนิทรรศการ
๗. แผนปฏิบัติงาน ปฏิทินการดําเนินงานโครงการสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง ประจําปีการศึกษา 2565 ๘. ผลสําเร็จ เปรียบเทียบ 1. ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตขึ้นสามารถนํามาใช้ในชีวิตประจําวันได้จริง 2. ได้ทราบถึงประสิทธิภาพในการกําจัดยุงของสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุงได้3. มีความปลอดภัย และหมดปัญหาจากการแพ้สารเคมีเพราะใช้วัสดุธรรมชาติจากตะไคร้4. สามารถนาความรู้ไปต่อยอดได้อีกในเวลาต่อไป กิจกรรม ประจําปีการศึกษา 2565 พ.ค. ม.ิย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค. ม.ค. ก.พ. ม.ีค. 1. ประชุมวางแผนการทํางาน √ 2. คิดหัวข้อโครงงานเพื่อนําเสนอที่ปรึกษา โครงงาน √ 3. ศึกษาและค้นคว้าข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ เรื่องที่สนใจ คือเรื่องสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง ว่ามีเนื้อหามากน้อยเพียงใดและต้องศึกษา ค้นคว้าเพิ่มเติมเพียงใด และเก็บข้อมูลไว้ เพื่อจัดทําเนื้อหาต่อไป √ √ √ 4. เขียนเค้าโครงโครงงาน แล้วนําเค้าโครง โครงงานส่งครูที่ปรึกษา √ √ 5. ปฏิบัติการทําโครงงาน เรื่องสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง ตามแบบเสนอเค้าโครงที่เสนอไว้ √ √ 6. แบ่งหน้าที่รับผิดชอบ √ 7. ดําเนินการหาวัสดุอุปกรณ์ในการทํา สเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง √ √ √ √ √ √ √ √ 8. ลงมือปฏิบัติทั้งในส่วนของการทําสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง การทดสอบประสิทธิภาพ ของสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง และจัดทํา รูปเล่มรายงาน √ √ √ √ √ √ √ √ 9. นําเสนอรายงานความก้าวหน้าเป็น ระยะๆ ซึ่งครูที่ปรึกษาจะให้ข้อเสนอแนะ ต่างๆ เพื่อให้จัดทําเนื้อหาและการนําเสนอที่น่าสนใจต่อไป ทั้งนี้เมื่อได้รับคําแนะนําก็จะ นํามาปรับปรุงแก้ไขให้เป็นที่สนใจยิ่งขึ้น √ √ √ √ √ √ √ √ 10. ส่งผลิตภัณฑ์และรูปเล่มรายงาน √ 11. นําเสนอโครงงาน √ 12. จัดนิทรรศการ √
๙. รูปแบบการขยายผลการดําเนินงานสู่ชุมชน
๑๐. สรุปผล จากการศึกษาวิธีการไล่ยุงโดยใช้สมุนไพร และการทดสอบประสิทธิภาพในการไล่ยุง พบว่า น้ํามันหอม ระเหยจากตะไคร้และมะกรูด มีฤทธิ์ในการไล่ยุง ดังนั้น สารในน้ํามันหอมระเหยจาต้นตะไคร้หอมสามารถไล่ยุง ได้จริง ซึ่งในมะกรูดและตะไคร้มีน้ํามันหอมระเหยอยู่มาก จึงมีกลิ่นฉุน หากใช้ส่วนผสมของแอลกอฮอล์และการบูร และพิมเสนในการหมักจะทําให้มีฤทธิ์ในการไล่ยุงได้ดีมากยิ่งขึ้น และในน้ํามันหอมระเหยจากตะไคร้หอมมีฤทธิ์ฆ่า ตัวอ่อนของยุงก้นปล่องและยุงรําคาญได้น้ํามันหอมระเหยจากตะไคร้หอมสามารถป้องกันยุงที่เป็นพาหะ ของโรคมาลาเรีย ไข้เลือดออกได้๑๑ รูปภาพกิจกรรม 11.1 วัสดุอุปกรณ์1. การบูร 20 กรัม 2. พิมเสน 50 กรัม 3. แอลกอฮอล์95% 1 ลิตร 4. ตะไคร้สด หั่นซอย 100 กรัม 5. ผิวมะกรูดหั่น 50 กรัม 6. ขวดสเปรย์ขนาด 50 cc 7. ผ้าขาวบาง 8. เขียง 9. มีด 10. กระบอกฉีดยา 11. โหลแก้วสําหรับหมัก ขนาด 1-2 ลิตร 1 โหล ขั้นตอนการทําสเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง 1. นําตะไคร้และมะกรูดหั่นซอยตามปริมาณที่ต้องการ
2. ใส่แอลกอฮอล์ลงในภาชนะที่เตรียมไว้ 3. ใส่การบูรและพิมเสนลงไปจากนั้นคนส่วนผสมทั้งหมดให้เข้ากัน 4. นําตะไคร้ซอย และผิวมะกรูดใส่ลงในผ้าขาวบางแล้วมัดให้แน่น แล้วใส่ลงไปในขวดโหล
5. นําส่วนผสมในภาชนะเทลงในขวดโหล ปิดฝาให้แน่น หมักไว้7 วัน ระหว่างที่หมักต้องเขย่าโหลแก้วทุกวัน 6. พอครบกําหนดก็นํามาบรรจุในขวดสเปรย์ทดสอบในการไล่ยุง และบันทึกผล