โครงการส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน กิจกรรมหลัก

Local Experiences เปิดประสบการณ์ท่องเที่ยวแบบคนท้องถิ่น วนาสวรรค์ โครงการส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน กิจกรรมหลัก ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ที่นักท่องเที่ยวลงมือปฏิบัติ (D-HOPE) ต.ไพรพัฒนา อ.ภูสิงห์ จ.ศรีสะเกษ สำ นักงานพัฒนาชุมชนอำ เภอภูสิงห์ จ.ศรีสะเกษ

หนังสือเล่นนี้ จัดพิมพ์เป็นครั้งที่ 1 ภายใต้โครงการ ส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน กิจกรรมหลัก ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ สำ นักงานพัฒนาชุมชนอำ เภอภูสิงห์ จ.ศรีสะเกษ บริษัท โอ้ ละนอ ครีเอชั่น จำกัด 306/72 หมู่ที่ 17 ซอยวุฒาราม 9 ต.ในเมือง อ.เมืองขอนแก่น จ.ขอนแก่น 40000

คำ นำ คณะผู้จัดทำ บ้านวนาสรรค์ ตำ บลไพรพัฒนา อำ เภอภูสิงห์ เป็นชุมชนที่ตั้ง อยู่ บนไหล่เขาพนมดงรัก มีอาณาเขตติดต่อกับ ราชอาณาจักรกัมพูชา วิถีชีวิตของผู้คนที่ จึงมีความน่าสนใจ มีความเรียบง่าย ผูกพันธ์กับวิถี ธรรมชาติ ชุมชนแห่งนี้ มีเรื่องราวดี ๆ มากมาย ทั้ง การเลี้ยงผึ้งโพรง การเลี้ยงหนู การเลี้ยงจิ้งหรีด การทำ อ้อยคั้นน้ำ และกลุ่มปลูกหม่อน เลี้ยงไหม การทอผ้าไหมที่มีเอกลักษ์ อัตลักษ์เฉพาะของชุมชน เอกสารฉบับนี้ เป็นการรวบรวมเรื่องราว โปรแกรมการท่อง เที่ยวเชิงสร้างสรรค์ จำ นวน 10 โปรแกรม ที่รอให้ท่านมาเยี่ยมชมชุมชน วนาสวรรค์ มาแล้วจะรู้ อยู่แล้วจะรัก อะไร ๆ ก็ดีที่ ชุมชนวนาสวรรค์

สารบัญ หน้า คำ นำ สารบัญ รู้จักอำ เภอภูสิงห์ 3 แหล่งท่องเที่ยวสำ คัญอำ เภอภูสิงห์ - จุดชมวิวผาพญากูปรี 4 - กราบสรีระสังขารหลวงปู่สรวง วัดไพรพัฒนา 5 - ด่านชายแดนสากลช่องสะงำ 6 ชุมชนวนาสวรรค์ กิจกรรมท่องเที่ยวชุมชนที่นัก ท่องเที่ยวลงมือปฏิบัติ (D-HOPE) - รู้จักชุมชนวนาสวรรค์ 8 10 Campain 10 ผู้ประกอบการท่องเที่ยว 10 Campain 1 ป่าชุมชน ซุปเปอร์มาร์เก็ตใกล้บ้าน 12 Campain 2 เลี้ยงผึ้งป่า พรานบ้านนอก 14 Campain 3 หม่อนมหาชน วนาสวรรค์ 20 Campain 4 อยากสาวไหมคะ 22 Campain 5 ทอผ้าไหม 24 Campain 6 จักสานเพื่อชีวิต 26 Campain 7 น้ำำอ้้อยสด วนาสวรรค์์ 28 Campain 8 หนูจ๋า วนาสวรรค์ 30 Campain 9 จิ้งหรีด จิ้งโกร่ง 32 Campain 10 อาหารสวรรค์บ้านนา วนาสวรรค์ 34

รู้จักอำ เภอภูสิงห์ อำ เภอภูสิงห์ ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด ศรีสะเกษ (เขตอีสานใต้) ห่างจากจังหวัด ศรีสะเกษระยะทางประมาณ 78 กิโลเมตร โดยมีอาณาเขตติดต่อดังนี้ ทิศเหนือ ติดต่อกับอำ เภอขุขันธ์ ทิศใต้ ติดต่อกับราชอาณาจักรกัมพูชา ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำ เภอขุนหาญ ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำ เภอสังขะและ อำ เภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์ ก่อนจะเป็นอำ เภอภูสิงห์ กระทรวงมหาดไทยได้อนุมัติจัดตั้งขึ้นตามประกาศของกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ.2533 โดยแยกการปกครองออกจากอำ เภอ ขุขันธ์ มีตำ บลในเขตปกครอง 6 ตำ บล คือตำ บลห้วยตึ๊กชู ตำ บลละลม ตำ บลตะเคียนราม ตำ บลห้วยตามอญ ตำ บลโคกตาล และตำ บลดงรัก ให้มี ผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2534 เป็นต้นไป โดยมีที่ทำ การอยู่ที่บ้าน ตะแบง ตำ บลห้วยตึ๊กชู กิ่งอำ เภอภูสิงห์ อำ เภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ ต่อ มาโดยการประกาศของกระทรวงมหาดไทย ประกาศแยกตำ บลไพรพัฒนา โดยแยกการปกครองจากตำ บลห้วยตามอญ เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2536 โดยมี นายเพิ่มศักดิ์ ฉวีรักษ์ ดำรงตำ แหน่งนายอำ เภอภูสิงห์

พญากูปรี ต.ไพรพัฒนา อ.ภูสิงห์ จ.ศรีสะเกษ สัมผัสประสบการณ์ท่องเที่ยวที่หลากหลาย จุดชมวิว

กราบนมัสการ กราบนมัสการ สรีระสังขาร หลวงปู่สรวง เทวดาเดินดิน แห่งวัดไพรพัฒนา ต.ไพรพัฒนา อ.ภูสิงห์ จ.ศรีสะเกษ

จุดผ่านแดนถาวร ช่องสะงำ ต.ไพรพัฒนา อ.ภูสิงห์ จ.ศรีสะเกษ

จุดผ่านแดนถาวรช่องสะงำ (ภูสิงห์) อยู่ตำ บลไพรพัฒนา เป็นจุด ผ่านแดนถาวรเชื่อมต่อกับช่องจอม อำ เภออัลลองเวง จังหวัดอุดรมีชัย ราชอาณาจักรกัมพูชา เป็นเส้นทาง ที่สามารถเดินทางต่อไปยังจังหวัด เสียมราฐได้ ระยะทางประมาณ 135 กิโลเมตร เส้นทางนี้สามารถเที่ยว ชมอารยธรรมขอมโบราณและสิ่ง มหัศจรรย์ 1 ใน 7 ของโลก คือ นคร วัด นครธม บันทายศรี ฯลฯ รวมทั้ง วิถีชีวิตและพิพิธภัณฑ์ของชาวเขมร แดงยุคสุดท้าย ณ อัลลองเวง จุดผ่านแดนถาวรช่อง สะงำ เปิดทุกวัน เวลา 07.00- 20.00 น. เอกสารที่ใช้ในการ ข้ามแดนสำ หรับชาวไทย คือ หนังสือเดินทาง (Passport) ส่วนชาวต่างชาติใช้วีซ่าในการ ข้ามแดน โดยสามารถติดต่อ ขอทำ Visa on Arrival ณ จุด ผ่านแดนได้เช่นกัน สอบถาม ข้อมูลได้ที่ โทร. 0 4581 4800, 0 4582 6245

วนาสวรรค์์ ชื่่ ชื่่อนี้้นี้้� มีมี ีที่่ ที่่มา บ้านวนาสวรรค์ เดิมชื่อ “บ้านนาละลาย” เมื่อราวปี พ.ศ.2533 เปลี่ยนชื่อตามชื่อโรงเรียนที่ชื่อว่า “โรงเรียนวนาสวรรค์” เนื่องจาก อยากให้มีชื่อที่ไพเราะ มีความหมายที่ดี ชื่อนาละลายมีความหมายใน ด้านลบ ชาวบ้านจึงมีมติร่วมกันเป็น “บ้านวนาสวรรค์” สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี- พันปีหลวง พระบรมราชินีนาถใน พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ทรงเสด็จ เยี่ยมบ้านวนาสวรรค์ เมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ.2543 ทรงช่วย เหลือชาวบ้าน โดยการรับเป็นสมาชิกศูนย์ศิลปาชีพ เกิดการพัฒนา ชุมชนผ่านการทำ อาชีพปลูกหม่อนเลี้ยงไหม

ในปี พ.ศ. 2564-2565 บ้านวนาสวรรค์ได้ถูกคัดเลือกเป็นชุมชน ท่องเที่ยวนวัตวิถี ได้ไปศึกษาดูงานจากหลากหลายที่ เพื่อนำ มาพัฒนา ของดีในชุมชน สามารถต่อยอดเป็นแหล่งท่องเที่ยวชุมชนได้ และ ปัจจุบันคนในชุมชนถูกสนับสนุนจากองค์กรพัฒนาชุมชน จนมีความ พร้อมที่จะนำ เสนอของดี สู่สายตาคนภายนอก ผ่านการเป็นแหล่งท่อง เที่ยวที่เน้นสร้างประสบการณ์ใหม่ รอต้อนรับสู่วนาสวรรค์

เปิดประสบการณ์ท่องเที่ยวเชิงสร้่างสรรค์ ที่นักท่องเที่ยวได้ลงมือปฏิบัติ (D-HOPE) วนาสวรรค์

10 Campain 10 ผู้ประกอบการ ชุมชน

ผืนป่า วนาสวรรค์ เตรีรีียมตัตััวให้ห้้พร้ร้้อม เ พื่่ พื่่อออก เดิดิินทางท่ท่่องเที่่ ที่่ยวและทดลองใ ยวและทดลองใช้ช้้ชีชีีวิวิิต ของคนท้ท้้องถิ่่ ถิ่่นกักัับกิกิิจกรรมเ ิจกรรมเดิดิินป่ป่่า ตามล่ล่่าหาวัวััตถุถุุดิดิิบ เพื่่ พื่่อนำนำำ มาประกอบ มาประกอบ อาหาร จาก อาหาร จากผืผืืนป่ป่่าชุชุุมชนในแบบฉ ุมชนในแบบฉบับัับ ของคนวนาสวรร ของคนวนาสวรรค์ค์์ เ รีรีียนรู้้วิรู้้วิิถีถีีความ เป็ป็็นอยู่่ ยู่่ระหว่ว่่างคนกักัับป่ป่่า ไกด์ท้องถิ่น ฉลาด บุญอ่อน โทร : 065 - 5293184

ฤดูแล้งก็จะเป็นฤดูหาไข่ มดแดง ฤดูฝนจะได้ หน่อไม้ หวาย เห็ด มาประกอบอาหารตาม ฤดูกาลได้ ซึ่งเป็นการลดค่าใช้จ่าย จากที่เราต้องไปใช้จ่ายอยู่ตลาด เพราะเข้าไปเก็บในป่าไม่ต้องเสีย เงินแค่เก็บมาประกอบอาหารมี เพียงพอแน่นอน อาหารตาม ฤดูกาลมันจะมีอยู่ตลอด ก่อนจะเป็นป่าชุมชนได้มีเจ้าหน้าที่ หน่วยอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า ทำ การกั้น เขตระหว่างเขตทำ กินกับเขตรักษาพันธุ์ สัตว์ป่า กรรมการหมู่บ้านจึงได้ไปขอกั้น เขตป่าชุมชนเพื่อให้ชาวบ้านได้เข้าไปทำ มาหากินในบริเวณป่าชุมชน มีการปลูก ไม้เสริมป่า มีทั้งไม้ป่าและไม้ที่เป็นอาหาร คือไผ่ หวาย ปัจจุบันต้นไม้โตแล้วชาวบ้าน สามารถเข้าไปหาอาหารตามฤดูกาลได้ ฤดูฝนจะมีเห็ด ชาวบ้านก็จะเข้าไปหาเห็ด ไม่ว่าใครเข้าไปในป่าก็จะได้เห็ดกับมากิน ทุกคน ป่าเป็นแหล่งอาหาร เป็นซุปเปอร์ มาเก็ตที่ไม่ต้องใช้เงินทองจ่าย สามารถ เข้าไปเก็บอาหารได้เลยตามฤดูกาล รายละเอียดกิจกรรม : วันที่เปิดดำ เนินการ : ค่าบริการ : เดินป่าหาอาหารตามฤดูกาล ให้บริการทุกวัน (นัดล่วงหน้า) ครั้งละ 50 บาท/1 คน

ไม่ต้องมี ก็สะกดผึ้งได้ มนต์

เลี้ยงผึ้งด้วยดอกไม้ป่า ภารกิจสุดท้าทายของนักท่องเที่ยว นี่่คืนี่่คืือกิกิิจกรรมสุสุุดท้ท้้าทายที่่ ที่่จะท้ท้้าให้ห้้นันัักท่ท่่องเที่่ ที่่ยวได้ด้้ลงมืมืือปฏิฏิิบับััติติิ กักัับการเป็ป็็นพรานป่ป่่าเลี้้ลี้้�ยงผึ้้ผึ้้�งโพรง โดยการอา �งโพรง โดยการอาศัศััยระบบนินิิเวศจาก ิเวศจากผืผืืนป่ป่่า ชุชุุมชน จากก ุมชน จากกลุ่่ ลุ่่มผู้้ ผู้้เชี่่ ชี่่ยวชาญแห่ห่่งบ้บ้้านวนาสวรร ้านวนาสวรรค์ค์์ ที่่ ที่่จะมาช่ช่่วยให้ห้้นันัักท่ท่่อง เที่่ ที่่ยวได้ด้้ใกล้ล้้ชิชิิดกักัับผึ้้ผึ้้�งป่ป่่าที่่ ที่่หลายคนเ หลายคนเชื่่ ชื่่อว่ว่่ามีมีีพิพิิษ ถูถููกกักััดต่ต่่อยถึถึึงกลัลัับเข้ข้้า โรงพยาบาล แ โรงพยาบาล แต่ต่่ประสบการณ ่ประสบการณนี้้นี้้�จะทำทำำ ให้ห้้คุคุุณทึ่่ ทึ่่งไปเลยว่ว่่าผึ้้ผึ้้�งเหล่ล่่านี้้นี้้�จะไม่ม่่ กักััดต่ต่่อยคุคุุณ แม้ม้้ว่ว่่านำนำำ มาถืถืือไว้ว้้ใกล้ล้้ๆ โดยไ ้ๆ โดยไม่ม่่ป้ป้้องกักัันอะไรเลย ันอะไรเลยก็ก็็ตาม รายละเอีียดกิิจกรรม : เรีียนรู้้วิิธีีการเลี้้ยงผึ้้งทุุกกระบวนการตั้้งแต่่ทำำกล่่อง วิิธีี การล่่อผึ้้ง และทำำ ไขผึ้้ง การนำำกล่่องไปตั้้งล่่อผึ้้ง การดููแลกล่่องผึ้้งและเก็็บน้ำำผึ้้ง 2 รููปแบบ คืือ 1. ป่่าธรรมชาติิ 2. สวนยางหรืือป่่าตััวเอง รัับได้้จำำ นวนไม่่จำำกััดแต่่มีีเงื่่อนไข คืือ นัักท่่องเที่่ยวหรืือผู้้ที่่สนใจจะต้้องโทรมาแจ้้ง ล่่วงหน้้าก่่อน เพื่่อให้้สามารถเตรีียมความพร้้อมและบริิการได้้อย่่างไม่่ขาดตก บกพร่่อง

ไกด์ท้องถิ่น ขลุ่ย และทีมงานพรานบ้านนอก ขลุ่่ ลุ่่ยและบรรดาก ยและบรรดากลุ่่ ลุ่่มคนหนุ่่ นุ่่ม สาวรุ่่ รุ่่นใหม่ม่่ประมาณ 4-5 คน เขาเห ่ประมาณ 4-5 คน เขาเหล่ล่่านี้้ นี้้ ยัยัังคงใช้ช้้ชีชีีวิวิิตอยู่่ ยู่่ในชุชุุมชน ซึ่่ ซึ่่งแตกต่ต่่าง จากหลายคน จากหลายคนที่่มุ่่ ที่่มุ่่งหน้น้้าเข้ข้้าสู่่ สู่่เมืมืืองใหญ่ญ่่ เพื่่ พื่่อแสวงหาโอกาสและรายไ อแสวงหาโอกาสและรายได้ด้้ แ ต่ต่่ขลุ่่ ลุ่่ย เลืลืือกที่่ ที่่จะดำดำำ รงชีชีีวิวิิตอยู่่ ยู่่ในชุชุุมชนวนา ุมชนวนา สวรรค์ค์์แห่ห่่งนี้้ นี้้ เพื่่ พื่่อสืสืืบทอดอา ืบทอดอาชีชีีพของพ่พ่่อ แม่ม่่ และคอยเ ่ และคอยเป็ป็็นกำกำำลัลัังสำสำำคัคััญในการ ัญในการช่ช่่วย เหลืลืือชุชุุมชนในด้ด้้านต่ต่่าง ๆ ถึถึึงแม้ม้้รายได้ด้้จะไม่ม่่มากในตอน ่มากในตอน เริ่่ ริ่่มต้ต้้นชีชีีวิวิิต แ ต่ต่่การไขว่ว่่ขว้ว้้าและแสวงหา ้าและแสวงหา นั้้ นั้้นได้ด้้ส่ส่่งผลให้ห้้ขลุ่่ ลุ่่ยกลายเป็ป็็นแกนนำนำำ หลัลััก ในการสร้ร้้างอาชีชีีพให้ห้้กักัับกลุ่่ ลุ่่มคนหนุ่่ นุ่่มใน หมู่่บ้มู่่บ้้านนอกเห ้านนอกเหนืนืือจากการ ือจากการทำทำำ การเกษตร การเกษตร คืคืือ อา ชีชีีพพรานป่ป่่าที่่ ที่่คอยหารายไ คอยหารายได้ด้้จาก ผืผืืนป่ป่่าชุชุุมชนที่่มีที่่มีีอยู่่ด้ยู่่ด้้วยการตีตีีผึ้้ ผึ้้งโพรง เอาน้ำน้ำำผึ้้ ผึ้้งไปขาย จนเ งไปขาย จนเริ่่ ริ่่มปรัรัับเปลี่่ ลี่่ยนจาก การหาใน การหาในป่ป่่าอย่ย่่างเดีดีียวสู่่ สู่่การเลี้้ ลี้้ยงผึ้้ ผึ้้ง โพรงป่ป่่าด้ด้้วยการลอกเ ้วยการลอกเลีลีียนแบบระบบ ียนแบบระบบ นินิิเวศ ซึ่่ ซึ่่งเป็ป็็นกิกิิจกรรมที่่นัที่่นัักท่ท่่องเที่่ ที่่ยวจะ ได้ด้้ทดลองลง ้ทดลองลงมืมืือปฏิฏิิบับััติติิจริริิงๆ ด้ด้้วยผู้้ ผู้้เลี้้ ลี้้ยง จริริิง และผึ้้ ผึ้้งโพรงป่ป่่าของจริริิง

ปลายฝนต้ต้้นหนาว ราวเ ้นหนาว ราวเดืดืือนพฤศจิจิิกายน ผึ้้ ผึ้้งจากผืผืืนป่ป่่าชุชุุมชนและเ ุมชนและเทืทืือก เขาพนมดง เขาพนมดงรัรััก จะเริ่่ ริ่่มออกหาอาหารและ มออกหาอาหารและน้ำน้ำำ หวานจากเกสรดอกไ หวานจากเกสรดอกไม้ม้้ป่ป่่า ช่ช่่วงนี้้ นี้้เองเป็ป็็น เวลาที่่ ที่่เหมาะสมของ เหมาะสมของทีทีีมงานพราน ีมงานพรานบ้บ้้านนอกอ ้านนอกอย่ย่่างขลุ่่ ลุ่่ย ที่่ ที่่จะเริ่่ ริ่่มตั้้ ตั้้งกล่ล่่องหรืรืือโพรง จำจำำ ลองเพื่่ พื่่อล่ล่่อให้ห้้ผึ้้ ผึ้้งจากป่ป่่าเข้ข้้ามาทำทำำรัรัังเพื่่ พื่่อเก็ก็็บรัรัักษาน้ำน้ำำ หวาน ราวเ หวาน ราวเดืดืือน กุกุุมภาพัพัันธ์ธ์์-มีมีีนาคม ผึ้้ ผึ้้งจะเข้ข้้ามาอยู่่ ยู่่ในโพรงส ในโพรงสร้ร้้างรัรัังและเก็ก็็บสะสมน้ำน้ำำ หวานไว้ว้้เยอะ มาก ปลายเมษายน-พฤษภาคม มาก ปลายเมษายน-พฤษภาคม คืคืือช่ช่่วงเวลา ่วงเวลาที่่ ที่่เหมาะสมในการเ เหมาะสมในการเก็ก็็บเกี่่ กี่่ยวผลผลิลิิต หากเฉลี่่ ลี่่ยเป็ป็็นรายได้ด้้ต่ต่่อวัวัันก็ก็็จะตกอยู่่ที่่ ยู่่ที่่ 1,000-4,000 บาท 1,000-4,000 บาท ต่ต่่อวัวััน ซึ่่ ซึ่่งผึ้้ ผึ้้ง 1 กล่ล่่อง หรืรืือโพรงจะใ ือโพรงจะให้ห้้น้ำน้ำำผึ้้ ผึ้้งอยู่่ ยู่่ราวๆ 1.5 ราวๆ 1.5 กิกิิโลกรัรััม เมื่่ มื่่อนำนำำ มาใส่ส่่บรรจุจุุภัภััณฑ์ฑ์์จะอยู่่ที่่ ยู่่ที่่ 1 ขวด ขนาด 1.5 ลิิตร ช่่องทางติิดต่่อ โทร : 061 - 556 - 0117 Facebook : ขลุ่่ย พรานผึ้้งบ้้านนอก

กลุ่มทอผ้าไหม วนาสวรรค์ ทับทิม โทร : 093 - 4253358

ตัวไหม ทับทิมวนาสวรรค์ เสียงบอกเล่าจากแม่ๆ กลุ่มทอ ผ้าไหมทับทิมวนาสวรรค์ เป็นกลุ่มแม่ บ้านที่มีการมารวมตัวกันสร้างอาชีพ เสริมด้วยการทอผ้าไหมรูปแบบต่างๆ ซึ่งเป็นองค์ความรู้ มรดกตกทอดจาก รุ่นสู่รุ่น ตัวไหม “ทับทิมวนาสวรรค์” เป็นสายพันธุ์ที่ให้เส้นไหมกลมสวย ขี้ ไหมน้อย เลี้ยงง่ายแข็งแรง สาวไหม ง่าย เป็นสายพันธุ์ไหมโบราณที่ชื่อว่า นางน้อย ตัวไหมมีหัวลายด่าง เลี้ยง มาตั้งบรรพบุรุษ ทางศูนย์จึงนำ ไป พัฒนาสายพันธุ์แล้วตั้งชื่อให้ใหม่เป็น ชื่อพันธุ์ “ทับทิมวนาสวรรค์” ปัจจุบันกลุ่มทอผ้าไหม ทับทิม วนาสวรรค์ มีสมาชิกที่เกิดจากการ รวมตัวกันในชุมชนมากถึง 30 ราย แต่ละคนในกลุ่มก็จะมีเทคนิค วิธีการ และศิลปะ ที่ถ่ายทอดลงในผืนผ้าแต่ละ ผืนนั้นแตกต่างกันออกไป จึงทำ ให้ เกิดเป็นสินค้าที่หลากหลายโดยเฉพาะ ผ้าไหมทอมือ ฝีมือของคนท้องถิ่น ที่ ได้รับความนิยมคือผ้าสไบที่คุณยาย แอ๋วทำ โดยกลุ่มก็ใช้สไบตัวนี้ด้วย เป็นชุดแต่งกายเวลาออกงานอยู่แล้ว คนในชุมชนใส่ไปวัด ใครเห็นก็จำ ได้ถือ เป็นเอกลักษณ์เลย เป็นสินค้าขายดี ของกลุ่ม เวลามีงานฟ้อนงานรำ ก็จะมี คนมาสั่งซื้อขายในราคา 350 บาท รายละเอียดกิจกรรม : วันที่เปิดดำ เนินการ : ค่าบริการ : ราคาสินค้า : เวิร์คช็อปปลูกหม่อน สาวไหม ทอผ้าไหม ให้บริการทุกวัน (นัดล่วงหน้า) เวิร์คช็อปเลี้ยง สาวไหม ทอผ้า ครั้งละ 50 บาท/1 คน ถ้าสนับสนุนซื้อสินค้ากับทางกลุ่มจะไม่มีค่าเวิร์คช็อป สไบยายแอ๋ว 350 บาท, ผ้าสิ้นยาว 3 เมตร ราคาเริ่มต้น 1,600 บาท, สะโหล่ง 2 เมตร ราคา 2,000 บาท

สวนหม่อนมหาชน วนาสวรรค์

ฐานสวนหม่อนมหาชน วนาสวรรค์ เปิดประสบการณ์ต่อเนื่อง หลังจาก ที่ได้ลงมือเลี้ยงดูเจ้าตัวหม่อนที่แสนน่า รัก นักท่องเที่ยวสายลองจะต้องมาเรียน รู้ อีกหนึ่งฐานที่มีความต่อเนื่อง เชื่อม โยงกันเป็นห่วงโซ่อาหาร กับฐานกิจกรรม สวนหม่อนมหาชน วนาสวรรค์ อาหาร หลักของตัวไหม ที่กว่าจะได้มาเป็นผ้าทอ หลากหลายผืน จะต้องเฝ้าทะนุถนอมดูแล กันเป็นอย่างดี สิ่งที่จะได้ลงมือปฏิบัติและเรียนรู้ใน ฐานนี้ คือ จะเริ่มตั้งแต่วิธีการปลูก ดูแล รักษา และเก็บเกี่ยวใบหม่อนเพื่อนำ ไป เลี้ยงไหม ซึ่งจะได้ทำ ความเข้าใจทั้งเรื่อง ของระยะเวลาเก็บเกี่ยว ฤดูกาล ลักษณะ ของใบ ใบอ่อนเก็บช่วงเวลาใด ให้อาหาร อย่างไร ใบแก่หรือใบที่โตเต็มที่ใช้อย่างไร เก็บรักษาอย่างไร รับรองมันส์แน่นอน

อยากสาวไหมคะ อีีกหนึ่่งฐานการเรีียนรู้้ ที่่นัักท่่องเที่่ยวผู้้แวะมาเยี่่ยมเยืือนจะได้้ สััมผััส เปิิดประสบการณ์์ ได้้แก่่ สาวไหม ที่่ใครๆ ก็็มองว่่าง่่าย แต่่ความ เป็็นจริิงนั้้นท้้าทายยิ่่งนััก เพราะจะต้้องมีีองค์์ความรู้้บวกกัับศาสตร์์และ ศิิลปะเข้้ามาอยู่่ในหม้้อรููปทรงแปลกตา พร้้อมอุุปกรณ์์ที่่ชวนให้้สงสััยว่่านี่่ มัันเครื่่องอะไร ระบบการทำำงานของเจ้้าเครื่่องที่่ตั้้งอยู่่ตรงหน้้านี้้เป็็นแบบ ไหน และเส้้นไหมเหล่่านี้้ จะถููกดึึงออกมาได้้อย่่างไร นั้้นแหละคืือสิ่่งที่่จะ ชวนนัักท่่องเที่่ยวผู้้มาเยืือนมาทดลองทำำกััน สาวไหม..เอาเส้้นใย การสาวไหม คืือ การที่่ดึึงเอา เส้้นใยซึ่่งมีีขนาดเล็็กๆ นี้้ออกจากรััง ไหม โดยใช้้วิิธีีนำำรัังไหมไปต้้มเพื่่อ ทำำลายกาวที่่ผนึึกเส้้นไยที่่อััดแน่่น ออกจากกััน แล้้วดึึงเอาเส้้นใยออก มาตามกรรมวิิธีี เส้้นไหมที่่ได้้นั้้นจะได้้ มาจากการดึึงเส้้นใยจากหลายๆ รััง รวมกัันเป็็นเส้้นเดีียวกัันในการสาว คราวเดีียวกััน เพื่่อให้้เส้้นไหมของ แต่่ละรัังพัันกัันเป็็นเกลีียว ทำำ ให้้เกิิด การเกาะยึึดซึ่่งกัันและกััน มีีความ เหนีียวทนทาน เนื้้อเส้้นไหมกระชัับ แน่่นและมีีการสะท้้อนแสงและหัักเห ไปในทิิศทางต่่างกััน ดููสวยงามเป็็น มัันวาวเมื่่อทอเป็็นผืืนผ้้าไหม

ฐานทอผ้้าไหม ไกด์ท้องถิ่น พัทราวดี ธาตุทอง

ฐานการทอผ้้าไหม คืือ กระบวนการสุุดท้้ายก่่อนที่่จะเกิิดเป็็นผืืนผ้้า ลวดลายต่่างๆ ตามที่่มีีการออกแบบไว้้ ซึ่่งเป็็นขั้้�นตอนที่่สำำคััญมาก เพราะจะต้้องใช้้ทั้้�งฝีีมืือ ความคิิดด้้านศิิลปะ และประสบการณ์์ที่่สั่่งสม มาในการทอให้้เป็็นผ้้าไหมที่่มีีลวดลายวิิจิิตร งดงาม และตรงความ ต้้องการของผู้้สวมใส่่ ผ้้าไหมทอมืือที่่ได้้รัับความนิิยม คืือ ผ้้าสไบที่่คุุณยายแอ๋๋วทำำ โดย กลุ่่มจะใช้้สไบตััวนี้้�เป็็นส่่วนหนึ่่งของชุุดแต่่งกายประจำำชุุมชนวนา สวรรค์์ เวลาที่่ต้้องไปออกงาน รวมถึึงการใส่่ในชีีวิิตประจำำวััน คนใน ชุุมชนใส่่ไปวััด มีีความโดดเด่่น ใครเห็็นก็็จำำ ได้้ ถืือเป็็นเอกลัักษณ์์ของ กลุ่่มทอผ้้าและชุุมชนวนาสวรรค์์เลยทีีเดีียว และที่่สำำคััญคืือเป็็นสิินค้้า ขายดีีของกลุ่่ม ซึ่่งเวลามีีงานฟ้้อนงานรำำก็็จะมีีคนมาสั่่งซื้้�อขายใน ราคา 350 บาท ส่่วนลายประจำำอำำเภอคืือลายสิิงห์์ขอ และลายหมาก จัับเป็็นลายดั้้�งเดิิมขายดีีคนเฒ่่าคนแก่่ชอบ สามารถย้้อมได้้ทั้้�งสีี ธรรมชาติิและสีีเคมีี

ฐาน การจัักสาน เครื่่องจัักสาน คืือ อีีกหนึ่่งภููมิิปััญญาของชาวบ้้านวนาสวรรค์์ ที่่สืืบทอดกัันมาจากรุ่่นสู่่รุ่่น ซึ่่งนำำ มาประกอบอาชีีพสร้้างรายได้้เลี้้�ยง ครอบครััว และเป็็นเศรษฐกิิจฐานรากของชุุมชน ส่่วนวััตถุุดิิบในการ จัักสานหลัักๆ คืือ ไม่่ไผ่่ สามารถหาได้้ในท้้องถิ่่น หรืือในป่่าชุุมชนของ หมู่่บ้้าน โดยไม่่ต้้องเดิินทางออกไปไกลพื้้�นที่่ และเป็็นการช่่วยลดต้้นทุุน การผลิิตเครื่่องจัักสานได้้อีีกด้้วย ไกด์ท้องถิ่น เยียน พรมงาม

ทั้้งชุุมชนบ้้านวนาสวรรค์์มีีพ่่อเยีียนคนเดีียวที่่ยัังคงอาชีีพนี้้อยู่่ ซึ่่ง พ่่อเยีียนคืือปราชญ์์ชาวบ้้านที่่ผ่่านเหตุุการณ์์และมีีความทรงจำำเกี่่ยวกัับ ชุุมชนมามากมายนััก ขณะลงมืือจัักสานพ่่อเยีียนก็็จะคอยเล่่าเรื่่องราวความ หลากหลายของชุุมชนอย่่างภาคภููมิิใจ พร้้อมกัับสอนวิิธีีการจัักสานให้้ผู้้มา เยืือนได้้ฟัังอีีกด้้วย เครื่่องจัักสานที่่พ่่อทำำนั้้นล้้วนเป็็นงาน ฝีีมืือประณีีต ที่่ถููกประสานจากความคิิดและ จิิตใจเป็็นรููปร่่างด้้วยองค์์ความรู้้งานศิิลปะ ซึ่่ง กว่่าจะออกมาเป็็นผลิิตภััณฑ์์แต่่ละชิ้้นต้้องใช้้ เวลาเกืือบ 1 สััปดาห์์ ยกเว้้นไม้้กวาดทำำ ได้้ 3-5 ด้้ามต่่อวััน แต่่ราคาขายกลัับไม่่แพงอย่่างที่่คิิด โดยสิ้้นค้้ามีีทั้้ง กระด้้ง ตะกร้้า ไม้้กวาด กระบุุง ไซ ทำำ ขายในชุุมชน และใส่่ท้้ายรถมอเตอร์์ไซค์์ขัับ ไปเร่่ขายตามชุุมชนอื่่น ๆ รายละเอียดกิจกรรม : วันที่เปิดดำ เนินการ : ค่าบริการ : ราคาสินค้า : เวิิร์์คช็็อป เรีียนรู้้การจัักสาน ให้้บริิการทุุกวััน (นััดล่่วงหน้้า) ทดลองจัักสานกระบุุง 200 บาท / 1 คน ราคาไม้้กวาด 50 บาท, กระบุุง 500 บาท , ตะกร้้า 200-350 บาท ตามขนาด, กระด้้ง 600 บาท

ฐาน น้ำ ำ� อ้้อยคั้้�นสด ไกด์ท้องถิ่น ประคอง มุ่งหมาย รายละเอียดกิจกรรม : วันที่เปิดดำ เนินการ : ค่าบริการ : ราคาสินค้า : เวิิร์์คช็็อป ทดลองปลอกอ้้อยและคั้้นน้ำำอ้้อยสด ให้้บริิการทุุกวััน (นััดล่่วงหน้้า) ทดลองฟรีี แต่่ต้้องซื้้อสิินค้้าที่่ตััวเองทำำ ราคาขนาด 200 CC. ขวดละ 10 บาท, แก้้วขนาด 22 ออน พร้้อม น้ำำแข็็ง ราคา 20 บาท, แก้้วขนาด 32 ออน ราคา 30 บาท โทร : 061 - 1162621

น้ำ ำ� อ้้อยคั้้�นสด ฐานกิิจกรรมที่่นัักท่่องเที่่ยวจะได้้ลิ้้�มลองรสชาติิ ของน้ำ ำ� อ้้อยสดๆ จากธรรมชาติิ ที่่ไม่่มีีการเจืือปนหรืือส่่วนผสมใดๆ จาก ฝีีมืือของตััวเอง เมื่่อมาเที่่ยวที่่ชุุมชนวนาสวรรค์์กัับการท่่องเที่่ยวแบบ ลงมืือปฏิิบััติิจริิง ใช้้ชีีวิิตแบบคนท้้องถิ่่น กิิน อยู่่ แบบคนท้้องถิ่่น ฐานนี้้� เป็็นอีีก 1 ฐานที่่จะสร้้างประสบการณ์์ใหม่่ๆ ให้้กัับผู้้มาเยืือน และได้้องค์์ ความรู้้ในการประกอบอาชีีพกลัับไปด้้วย หากคุุณเป็็นคนที่่ชอบความ ท้้าทายฐานนี้้�ก็็ห้้ามพลาดเช่่นกััน น้ำำอ้้อย คั้้นสดไ ม่่มีีผสม น้ำำตาลและสารกัันบููด จากอ้้อยที่่ปลููก เองแบบอิินทรีีย์์ พัันธุ์์สุุพรรณบุุรีี 50 ที่่เลืือกปลููกพัันธุ์์นี้้เพราะสีีน้ำำอ้้อยสีี สวยคล้้ายสีีทอง ปลููกครั้้งแรกใช้้เวลา 1 ปีีจึึงจะให้้ผลผลิิตได้้ หลัังจากนั้้น สามารถเก็็บเกี่่ยวได้้นานถึึง 3 ปีี และ ตััดขายวัันต่่อวัันได้้ตลอดทั้้งปีี วางขาย ตั้้ง แ ต่่เวลา ประมาณ 06.00 น. - 16.00 น. รายได้้ประมาณ 500- 600 บาท/ วััน เฉลี่่ยต่่อเดืือนประมาณ 1 หมื่่น บาท อ้้อยสด 1 กิิโลกรััม สามารถ คั้้นน้ำำ ได้้ 3 ขวด ซึ่่ง 1 วัันสามารถ ผลิิตได้้ 500 ขวดขึ้้นไป

ไกด์ท้องถิ่น สมควร มะตูม (แม่นาง) โทร : 088 - 4898473

วันที่เปิดดำ เนินการ : ค่าบริการ : ให้้บริิการทุุกวััน (นััดล่่วงหน้้า) รายละเอียดกิจกรรม : ทำ เมนูหนูอบโอ่งหมัก 3 เกลอ นักท่องเที่ยวสามารถทดลอง ปรุงอาหารและย่างด้วยตนเองได้ เวิิร์์คชอปทำำอาหารเมนููหนููอบโอ่่งหมััก 3 เกลอ ค่่าชำำแหละตััวละ 10 บาท ค่่าข้้าวเหนีียว 1 ห่่อ/10 บาท ค่่าวิิทยากร 50 บาท รวมค่่าเวิิร์์ค ชอปหนููนาอบโอ่่งหมััก 3 เกลอ 1 เมนูู เสริิฟกัับข้้าวเหนีียวและน้ำำจิ้้ม แจ่่ว = 129 บาท / คน ปัจจุบันหนูนาตามธรรมชาติมีจำ นวนน้อยลง เนื่องจากมีการใช้สารเคมีและ ยาฆ่าหญ้าในการทำ การเกษตรกันอย่างแพร่หลาย ซึ่งส่งผลกระทบต่อหนูตาม ธรรมชาติไม่สามารถขยายพันธุ์ได้ จากจุดเริ่มต้นที่มีคนในชุมชนนำ หนูนามาเลี้ยง แม่ นางจึงไปศึกษาดูงานแล้วนำ พ่อพันธุ์ – แม่พันธุ์ มาเพาะเลี้ยงและขยายสายพันธุ์ในบ่อ ปูนซีเมนต์ที่บ้านตนเอง เพื่อประกอบอาหารในครัวเรือนและคนในชุมชนได้รับประทาน ซึ่งการันตีได้ว่าหนูนาที่นี่แข็งแรงไม่เป็นโรค มีความสะอาด และรสชาติดีอย่างแน่นอน ส่วนราคาตัวละ 100 บาท หรือ กิโลกรัมละ 300 บาท ชำ แหละให้คิดตัวละ 10 บาท เมนูเลิศรสที่ต้องลองชิม คือ หนูนา อบโอ่ง ที่หมักด้วยสมุนไพรหลายชนิด ทำ ให้ มีกลิ่นหอม เนื้อนุ่ม กลมกล่อม แบบที่หลาย คนต้องติดใจเมื่อได้ลิ้มลอง นอกจากนี้ยังมี เมนูแกงอ่อมหนูนา ผัดเผ็ดหนูนา ที่รสชาติ จัดจ้าน เป็นเอกลักษณ์ประจำ ถิ่น ที่สำ คัญ นักท่องเที่ยวสามารถร่วมเรียนรู้และลงมือ ทำ อาหารเมนูจากหนูนาได้ หากท่านใดสนใจ สามารถโทรจองคิวล่วงหน้า เพื่อชุมชน ของเราจะจัดเตรียมวัตถุดิบ และเตรียม ความพร้อมสำ หรับให้บริการ

ไกด์ท้องถิ่น แม่ยุพิน ละครเขตต์ เลี้ยงจิ้งหรีด จิ้งโกร่ง รายละเอียดกิจกรรม : วันที่เปิดดำ เนินการ : ค่าบริการ : ราคาสินค้า : เวิิร์์คช็็อป ทดลองปลอกอ้้อยและคั้้นน้ำำอ้้อยสด ให้้บริิการทุุกวััน (นััดล่่วงหน้้า) ทดลองฟรีี แต่่ต้้องซื้้อสิินค้้าที่่ตััวเองทำำ ราคาขนาด 200 CC. ขวดละ 10 บาท, แก้้วขนาด 22 ออน พร้้อม น้ำำแข็็ง ราคา 20 บาท, แก้้วขนาด 32 ออน ราคา 30 บาท

นา ป ่า โคก เป ็นระบบน ิเวศบ้านวนา สวรรค์ท ี่ทำ ให้ท ี่น ี่อุดมไปด้วยทรัพยากร อาหารหลากหลายชน ิด ทั้งบนบก ในน้ำ และ ใต้ด ิน อย่างเช่น “จ ิ้งโกร่ง” ท ี่เป ็นส ัตว์หาก ิน ได้ในท้องถ ิ่น เป ็นแหล่งโปรต ีนชั้นเย ี่ยม และ รสชาต ิกลมกล่อม ซ ึ่งในป ัจจุบ ันม ีการเพาะ เล ี้ยงจำ หน่ายและบร ิโภคในครัวเร ือน สร้าง อาช ีพ สร้างรายได้แก่ชาวบ้านหลายครัว เร ือน เร ียกได้ว่า เป ็นอ ีกหน ึ่งของด ีของ อร่อยท ี่ชุมชนอยากนำ เสนอ จ ิ้งโกร่งจะลักษณะคล้ายกับจ ิ้งหร ีด แต่ ขนาดตัวจะใหญ่กว่าเล ็กน้อย ม ีส ีน้ำ ตาล ทำ เมน ูอาหารได้หลากหลายเหม ือนกัน รสชาต ิ กลมกล่อมเหม ือนกัน ซ ึ่งคุณแม่.... ได้เพาะ เล ี้ยงส่งขาย โดยผ ู้รับซ ื้อจะมารับถ ึงท ี่ ส่งไป แปรร ูปขายได้ และม ีองค์ความร ู้ในการต่อย อด เพาะขยายพ ันธุ์เอง ลดต้นทุนการผล ิต ภายในชุมชนม ีการถ่ายทอดองค์ความ ร ู้ให้แก่กัน เพ ื่อให้เป ็นส ัตว์เศรษฐก ิจให้แก่ ชุมชน สอนว ิธ ีการเพาะเล ี้ยงตั้งแต่แม่พ ันธุ์ เร ิ่มวางไข่ ค ือเตร ียมน้ำ ใส่ผ้าพอหมาดๆ ใส่ ถาดเอามาวางไว้ในบ่อเล ี้ยง แม่พ ันธุ์จ ิ้งโก่ง ก ็จะเข้ามาไข่ใส่ถาด จากน ั้นนำ ไข่ไปอบในถุง กระสอบ ป ิดปากถุงให้เร ียบร้อยแล้วพ ักท ิ้งไว้ รอการฟ ักตัว โดยระยะเวลาในการเล ี้ยงจะใช้ เวลาประมาณ 2 เด ือน สามารถส่งขายได้ ปัจจุบันมีชาวบ้านเพาะ เลี้ยงอยู่ 5 ครัวเรือน สามารถ ผลิตจิ้งโก่งได้จำ นวนมาก เป็น ที่ต้องการของตลาด ขายส่ง กิโลกรัมละ 200 บาท และสามารถ ทำ เป็นเมนูท้องถิ่นได้หลากหลาย ทั้ง ทอด แกง หรือทำ น้ำ พริก ก็ เป็นอาหารท้องถิ่นที่น่าลิ้มลอง

กลุ่มอาหาร บ้านวนาสวรรค์ รายละเอียดกิจกรรม : วันที่เปิดดำ เนินการ : ค่าบริการ : ราคาสินค้า : เวิิร์์คช็็อปขุุดมัันเพิ่่มและทำำของหวาน, ดููโชว์์ปรุุงอาหารลาบเทาและยำำดัักแด้้ ให้้บริิการทุุกวััน (นััดล่่วงหน้้า) เวิิร์์คช็็อป ราคา 100 บาท / 1 คน กัับข้้าวจานละ 50 บาท, อ่่อมหนูู จานละ 80 บาท ชุุดกัับข้้าว 50 บาท/ 1 ห่่อ

ชุุมชนมีีทรััพยากรค่่อนข้้างอุุดมสมบููรณ์์ คนในชุุมชนมัักจะหาอยู่่ หากิินรอบๆ ชุุมชน กลุ่่มอาหารบ้้านวนาสวรรค์์สมาชิิกประมาณ 4 คน รัับ ทำำอาหารช่่วงงานบุุญให้้กัับชุุมชน จุุดเด่่นของอาหารเป็็นเมนูู เพื่่อสุุขภาพ วััตถุุดิิบหาได้้ในชุุมชน เมนููอาหารแนะนำำคืือ ยำำดัักแด้้ ของ หวานจากมัันเพิ่่ม สามารถหาได้้ใน ช่่วงฤดููปลายฝนต้้นหนาว มีีความ หอมเป็็นเอกลัักษณ์์เฉพาะตััว เหนีียว อร่่อย แกงหวาย และผัักหวาน ซึ่่งผััก หวานหาเก็็บได้้ช่่วงเดืือนที่่ 4-5 ของ ทุุกปีี ส่่วนหวายสามารถกิินได้้ตลอด ทั้้งปีี นอกจากนี้้ยัังมีี ลาบเทา ไข่่ผำำ ที่่ หาได้้จากลำำห้้วยและฝายใกล้้ชุุมชน อ่่อมหนููป่่า/หนููนา หมาน้้อยเป็็นของ ทานเล่่น ผลไม้้ตามฤดููกาล เช่่น สตอ มะขาม มะไฟ ลำำ ไย มัังกร ขนุุน กล้้วย เป็็นต้้น ไกด์ท้องถิ่น ละมุน ป้องกัน โทร : 061 - 2851552

สำ นักงานพัฒนาชุมชนอำ เภอภูสิงห์ จ.ศรีสะเกษ