หน่วยที่ 3 วัสดุและอุปกรณ์สำหรับการทำขนมไทย

หน่วยที่ 3 วัสดุและอปุ กรณส์ ำหรบั กำรทำขนมไทย

พิมพข์ นมเรไร

ลักษณะของพิมพ์ ประกอบด้วยไม้ 2 ช้ิน ประกบคติดกัน มีบานพับติดสาหรับยกข้ึนใส่แป้ง ข้างหนึ่งจะ
เจาะเป็น ช่องกลม มีสังกะสีเจาะรูบุอีกที อีกข้างหน่ึงจะมีไม้กลมย่ืนออกมาขนาดเล็กกว่าช่องกลมอีกข้างหน่ึงนิด
หน่อย

วิธีกำรใช้ หงายพมิ พ์ดา้ นที่มีสังกะสเี จาะรขู ้ึน ใสแ่ ป้งท่ปี ั้นเป็นกอ้ นกลมเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 น้ิว ลงบนด้าน
มี ไมย้ ื่นออก กดทับพิมพิมพ์เหมอื นบบี กลว้ ยป้งิ แป้งขนมก็เป็นเส้นหยิกออกมาทางรสู ังกะสี ใช้สปาตูล่าแซะไป ใส่
ในลังถงึ นึ่งอีกที

พิมพ์ทองม้วน

ลักษณะของพิมพ์ เป็นแผ่นเหล็กกลมหรือสี่เหลี่ยม ประกบติดกันเป็นคู่มีด้ามยาวสาหรับถือเวลาผิงไฟ
ดา้ นใน ของพิมพ์จะมลี วดลายต่าง ๆ กนั

วิธีกำรใช้ ควรปิ้ง หรือผงิ พิมพ์ให้ร้อนเสียกอ่ น ทาด้วยน้ามันพืชหรอื น้ามัน โดยใช้ลกู ประคบซึ่งทาจากผ้า
สะอาดห่อกากมะพรา้ ว ชบุ น้ามันเช็ดทาพมิ พ์ เมอื่ พิมพ์รอ้ นจัดตกั แปง้ 1 ช้อน ใส่ลง ตรงกลางพิมพ์ แผ่นทป่ี ระกบ
ด้านล่าง กดพิมพ์ประกบ กันให้สนิท แป้งที่ใส่จะไหลเป็นแผ่นบางไปท่ัวพิมพ์ ป้ิงไฟทันทีจนกระท่ังสุกเหลืองดี ใช้

มีดปลายแหลมแซะออกม้วนหรือพับ ถ้าม้วนก็เรียกว่าทองม้วน ถ้าพับก็เรียกว่าทองพับ ส่วนเกล็ดกระโห้ก็เป็น
ลักษณะเดียวกัน แต่วิธีการทาและการเลือกพิมพ์จะแตกต่างกัน เกล็ดกระโห้จะใช้พิมพ์ไม่มีลาย แผ่นจะเล็กกว่า
เพื่อใหเ้ หมอื นลกั ษณะเกลด็ ปลาจรงิ ๆ
พิมพ์ขนมไข่

ลกั ษณะของพิมพ์ พิมพ์ขนมไข่ส่วนใหญ่จะทาด้วยทองเหลือง ประกอบไปดว้ ย ช่องสาหรบั หยอดแป้งลง
ไปประมาณ 12 ช่อต่อ 1 พิมพ์ แต่ละช่องอาจจะประกอบด้วย รูปดอกไม้ กลม รี หรือรูปเปล่ยี ม พิมพ์ขนมไข่จะมี
ฝา ซ่ึงทาด้วยทองเหลืองหนา สาหรับใส่ถ่านซ่ึงจะให้ความร้อนด้านบนของขนม มีห่วงท่ีฝา ซ่ึงจะใช้เหล็กงอยกฝา
ขึ้น เวลาทจี่ ะหยอดขนมหรือแซะขนมออกจากพิมพ์

วิธีกำรใช้ ล้างพิมพ์ให้สะอาด เช็ดด้วยน้ามันให้ท่ัว ผิงไฟ โดยใช้ถ่านซึ่งคุแดงใส่ในเตาเกลี่ยพอประมาณ
และ ใสด่ ้านบนฝาของพิมพด์ ้วย ใชล้ ูกประคบชุบนา้ มันเช็ดให้ทั่วบริเวณท่ีหยอดขนม ตักแป้งลงหยอดให้เต็มปิดฝา
ควรระวังเรื่องการใช้ไฟเพราะขนมจะไหม้ พอขนมสุกใช้เหล็กโค้งงอคล้องที่ห่วงข้างบนใช้ซ่อมหรือไม้แหลมจิ้ม
ขนมออกจากพิมพ์ เม่ือเสร็จจากการประกอบอาหารแล้ว ล้างพิมพ์ให้สะอาด ควรเช็ดพิมพ์ด้วยน้ามันพืชอีกคร้ัง
พิมพ์จะไม่เปน็ สนมิ และทาขนมคร้ังต่อไปแป้งจะไม่ตดิ พิมพ์
พิมพ์ดอกจอก

ลกั ษณะของพมิ พ์ เปน็ ทองเหลอื งทาเป็นรูปดอกไม้โปร่ง มีเหล็กยาวสาหรับถือติดกบั ตวั พิมพ์
วธิ ีกำรใช้ ดอกจอกเป็นขนมท่ตี ้องทอดในนา้ มันมาก ๆ ก่อนใช้ แช่พิมพ์ในน้ามันร้อนจดั เพ่ือให้พิมพ์รอ้ น
เสยี ก่อน เมอ่ื พิมพ์รอ้ นแล้วจ่มุ พิมพ์ลงในแป้งทผี่ สมไว้ เพอ่ื ใหแ้ ปง้ เกาะพิมพ์เป็นรูปทรงก่อน จึงนาลงทอดในน้ามัน
ร้อนปานกลาง พอสุกค่อย ๆ ใช้ปลายมีดแซะขนมออกจากพิมพ์ ขนมจะหลุดง่าย ตักขนมข้ึนจากน้ามันวางบนก้น
ถว้ ยขนาดเล็กเทา่ กบั ถ้วยข้าวต้มที่คว่าไว้ กลีบขนมจะบานออกเปน็ รปู ดอกไม้ เมอื่ เย็นจึงเกบ็ บรรจถุ ุงหรือขวด โหล
ไว้เพอื่ ให้กรอบนาน ส่วนพิมพ์ล้างให้สะอาดก่อนเก็บทาดว้ ยนา้ มันอีกครั้ง แล้วจึงแขวนไวใ้ นท่ลี มโกรก
พมิ พร์ ปู เรือ

ลกั ษณะของพิมพ์ หัวและท้ายจะเรียวแหลม คล้ายรูปเรอื ใช้ทาขนมไทย เชน่ ขนมหนา้ นวล ขนมผงิ วุ้น
ต่าง ๆ ส่วนเบเกอร่ี ใชท้ าพวกพาย เช่น พายสบั ปะรด

วธิ ีกำรใช้ ถา้ เป็นขนมหน้านวลหรือขนมผิง ทาด้วยน้ามันพืชหรือน้ามันหมูด้านในพิมพ์บาง ๆ ก่อนจะใส่
ส่วน ผสมของแป้งและนาไปอบ ขนมจะไม่ติดพิมพ์ เวลาสุกขนมจะร่อนออกจากพิมพ์ได้ดี เม่ือใช้เสร็จแล้วล้างน้า
ให้ สะอาด เช็ดใหแ้ ห้ง ซอ้ นกันไว้ เก็บใสก่ ล่องเกบ็ ไวใ้ นท่ไี มม่ มี ด หนู หรือแมลงสาบ
พมิ พล์ อดชอ่ ง / พมิ พ์ซ่ำหร่ิม

ลักษณะของพิมพ์ จะประกอบด้วยส่วนกระป๋องมีหู 2 หู และมีที่กดแป้ง รูที่ก้นพิมพ์จะมีขนาดกว้าง
ประมาณ 2-5 มิลลิเมตร ตัวกระป๋องอาจเป็นทองเหลือง อลูมิเนียมและสแตนเลส ก็ได้ ส่วนใหญ่นิยมทองเหลือง
เพราะไม่ทา ให้แป้งลอดช่องดา เวลาทาสมัยก่อนนิยมใช้กะลามะพร้าวขัดเจาะรูท่ีก้น และมีขายาวพาดที่ถัง เวลา
ใชต้ กั แป้งใส่ และใชท้ ัพพีกด

วิธีกำรใช้ ใช้ไม้ยาวขนาดพอที่พาดขอบถังหรือหม้อได้ 2 อัน สอดเข้าท่ีหูของพิมพ์วางพาดบนหม้อท่ีใส่
น้าเย็นไว้จนเกือบเต็ม ตักแป้งที่กวนไว้ ใส่พิมพ์ประมาณค่อนพิมพ์ ใช้ท่ีกดกดแป้ง ตัวลอดช่องจะออกมาตามรูที่
ก้นของพิมพ์ การกดต้องเว้นจงั หวะให้พอเหมาะ มิฉะน้นั ตวั ลอดชอ่ งจะยาวหรือสน้ั เกินไปทาใหไ้ มน่ า่ ดู
พมิ พซ์ ่ำหริ่ม

ลักษณะของพิมพ์ เหมือนกับพิมพ์ลอดช่องทุกอย่าง แต่รูที่เจาไว้เล็กกว่า เพ่ือให้เส้นซ่าหริ่มที่ออกมา
สวยงาม

วิธีกำรใช้ เหมือนกับพิมพ์ลอดช่อง แต่การกดซ่าหร่ิมต้องกดยาวให้หมดทีเดียว ถ้ากดไม่สม่าเสมอเส้น
ซ่าหรม่ิ ทีอ่ อกมาอาจเป็นกอ้ นแป้งหรือเสน้ ขาดฝอยเกินไป
พมิ พ์ไม้(พมิ พ์ทองเอก /พิมพอ์ ัดถั่วกวน / สัมปนั น)ี

ลักษณะของพิมพ์ เป็นแท่งไม้ กว้างยาวประมาณ 2×6 นิ้ว หนา 1 น้ิว ขุดลงไปในเนื้อไม้ เป็นรูปลาย
ตา่ ง ๆ เช่น นก ดอกไม้ ผลไม้ พิมพ์ชนดิ นี้ เหมาะสาหรับใชท้ าขนมทองเอก สาปันนี ถา้ พมิ พ์ลายละเอียดเกิน ขนม
ออก มาจะไม่สวย เพราะจะเห็นลายไม่ชัดเจน ถ้าลายหยาบแต่ลึก ขนมท่ีออกมาจะมีลายคมชัดสวยงามกว่า และ
ทาความ สะอาดงา่ ยด้วย

วิธีกำรใช้ ใส่เน้ือขนมลงในช่องท่ีเป็นลวดลาย กดให้แน่นแกะออก ถ้าติดพิมพ์หรือขนมค่อนข้างแฉะ ใช้
แป้ง มนั โรยท่พี ิมพ์ การโรยแปง้ ไมต่ ้องโรยมาก ถ้าโรยแป้งหนาไป ขนมออกมาจะไม่สวย เมอื่ โรยแป้งเคาะแปง้ ออก
ให้เหลือแค่ตดิ พิมพ์ จากน้นั กดเนอื้ ขนมลงไปและเคาะออก ขนมจะเป็นลวดลายตามต้องการ
พมิ พอ์ ลมู เิ นยี มรปู ต่ำง ๆ

ลักษณะของพมิ พ์ จะเปน็ อลมู เิ นียมรูปรา่ งตา่ ง ๆ เชน่ ถว้ ยกลมจีบ ถ้วยสามเหลี่ยม ส่ีเหลี่ยม รปู กระตา่ ย
รูปปลา พิมพ์ชนิดน้ีถ้าจีบถ่ี ๆ จะทาความสะอาดยาก เวลาใช้เสร็จควรแช่น้าให้ส่ิงสกปรกท่ีติดหลุดออกจึงล้าง
เหมาะทจ่ี ะ ใชเ้ ปน็ พิมพ์ว้นุ ต่าง ๆ ขนมชนั้ ปยุ ฝา้ ย เพราะทนความรอ้ นไดด้ ี

วิธีกำรใช้ ถ้าใชท้ าวุ้นเรียงพมิ พ์ลงในถาดหยอดวุ้นลงไป แล้วหล่อน้าในถาด ถ้าทาขนมช้ันน่งึ พิมพ์ใหร้ ้อน
ก่อนจึงหยอดแป้ง ถ้าทาปุยฝ้ายวางถ้วยลงในลังถึง กะระยะห่างพอให้ไอน้าข้ึนได้ ใส่กระทงกระดาษลงในถ้ว ยจีบ
หยอดแป้ง แลว้ นาไปนง่ึ ในน้าเดอื ดปุด ๆ หร่ไี ฟลง
พิมพ์ขนมปลำกริม

ลักษณะของพมิ พ์ เปน็ แผน่ ทองเหลอื งหรือแผน่ สงั กะสี เจาะรตู รึงท้ัง 4 ด้านกับไม้
วิธีกำรใช้ พาดตะแกรงบนหม้อน้าเดือด ใช้แป้งดิบกดลงบนตะแกรง แป้งจะเป็นเส้นตกลงไปในหม้อพอ
สกุ แปง้ จะลอยตักขึ้นแช่นา้ เย็น วิธนี อี้ าจใช้กับการทาลอดชอ่ งสงิ คโปร์ก็ได้

กรวยหยอดฝอยทอง

ลกั ษณะของพิมพ์ เป็นรปู กรวยมดี า้ มถอื ท่ีปลายกรวย เจาะรเู ดยี วหรือ 2 รู วัสดุทใี่ ชท้ าจะเป็นทองเหลอื ง
หรือ สแตนเลสกไ็ ด้

วธิ กี ำรใช้ ใสไ่ ข่แดงท่ตี ีให้เขา้ กันลงในกรวย ถือกรวยให้อย่เู หนือกระทะน้าเชอ่ื มพอประมาณ โรยฝอยทอง
ให้ เปน็ วงกลมโดยนับรอบใหเ้ ทา่ กนั เพื่อใหฝ้ อยทองมีขนาดแพที่เท่ากัน
กรวยหยอดไขแ่ มงดำเทียม

ลกั ษณะของพมิ พ์ คล้ายกบั กรวยหยอดฝอยทอง เป็นรูปกรวยมรี ูปลายกรวย 1 หรอื 2 รู แต่รุจะใหญ่กว่า
กรวย หยอดฝอยทอง วัสดุท่ีใช้ทาอาจเป็น ทองเหลือง หรือสแตนเลสก็ได้ ถ้าไม่มีท้ังสองอย่างใช้ใบตอง ม้วนเป็น
กรวย ก็ใชไ้ ด้เชน่ เดยี วกนั

วิธีกำรใช้ ใช้ไข่แดงใส่กรวย ถือกรวยอยู่เหนือกระทะน้าเชื่อม ใช้วิธีการหยอด ไม่ใช้วิธีการโรยเหมือน
ทองหยอด ลกั ษณะของขนมทอ่ี อกมาจะเป็นเมด็ กลม ๆ สีเหลืองใสเหมือนไข่แมงดา

พิมพ์กดวุ้น

ลักษณะของพิมพ์ จะเป็นอลูมิเนียม เหล็ก หรือทองเหลือง เป็นเส้นคมขดหรือดัดเป็นรูปต่าง ๆ
เช่น ดอกไม้ ใบไม้ นก สัตว์ต่าง ๆ ใช้สาหรับกดลงไปบนขนมหรือของที่ไม่แข็งมาก เป็นการตกแตง่ ให้สวยงามท่ีใช้
กนั มาได้แก่ กดลงไปบนวนุ้ กะทหิ รอื วุ้นหวานตา่ ง ๆ ถา้ กดลงบนผักหรือผลไม้ แลว้ นาไปประกอบอาหารกเ็ ชน่ กัน
ถ้วยตะไล

ลักษณะ เป็นถ้วยเคลือบดินเผา สีขาวขนาดเล็กเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1.5 นิ้ว ก่อนใช้ต้อง
ลา้ งให้สะอาด ใช้ทาขนมถ้วยฟู ขนมน้าดอกไม้ ต้องน่ึงถ้วยให้ร้อนเสียก่อน ขนมจะหลุดออกจากพิมพไ์ ด้งา่ ย ถ้าทา
ขนมปุยฝา้ ย ใสก่ ระทงกระดาษ ลงในถ้วยอีกทีจงึ หยอดแป้งลงไป เม่ือใช้เสรจ็ แล้วล้างนา้ ใหส้ ะอาด ใส่ตะแกรงผงึ่ ให้
แห้งซ้อน กันไวเ้ ก็บใสก่ ล่อง
มือแมว (หรอื คันชกั )

ลักษณะ มือแมวขูดมะพร้าวจะคล้ายกับมือของแมวจริง ๆ มะพร้าวท่ีขูดออกมาจะเป็นฝอย แต่ถ้าขูด
มะพร้าว อ่อนที่ใช้ทาข้าวเหนียวเปียก ต้องให้ติดกันเป็นชิ้นใหญ่ ส่วนคันชัก ใช้ขูดมะพร้าวทึนทึกให้เป็นเส้น
มะพรา้ วท่ีขดู ดว้ ยคนั ชัก เสน้ มะพรา้ วจะใหญ่กว่าทีข่ ูดดว้ ยมือแมว

วิธีกำรใช้ ใช้ขูดมะพร้าวท้ังกะลา โดยขูดเอาเน้ือขาว ๆ โดยขูดวงรอบนอกเข้าหาข้างในสดุ จะขูดง่ายกว่า
ขูด สะเปะสะปะ
แหนบจีบขนมช่อม่วง

ลักษณะ คล้ายแหนบที่ใช้ถอนขน แต่มีลักษณะแบนเรียบ หรือมีลวดลายเพ่ือความสวยงามทาด้วย
ทองเหลอื ง หรอื เหล็กใช้ทาขนมจีบ ขนมช่อม่วง ปั้นสิบ

วิธีใช้ เม่ือปั้นแป้งเป็นโครงร่างตามต้องการ ใช้แหนบบีบริมให้เกิดรอยหยัก ในกรณีขนมปั้นสิบ ถ้าเป็น
ขนมช่อม่วง ป้นั เป็นกอ้ นกลมและจบี ตั้งแต่ส่วนก่ึงกลางของลูกกลม ให้เป็นกลีบดอกด้านใน และจีบไล่ออกมา เป็น
กลีบดอกด้านนอก
กระจ่ำละเลงขนมเบอื้ ง

ลักษณะ ประกอบด้วยส่วนตัวกระจ่า ซ่ึงทาจากกะลา ขัดเงา ตัดออกมา เป็นวงกลม เส้นผ่าศูนย์กลาง
ประมาณ 2 น้ิว และด้ามเป็นไม้ดัดให้โค้งงอเล็กน้อย เพ่ือความสะดวกในการละเลง แต่สมัยโบราณอาจมีการ
แกะสลักด้าม เพื่อความสวยงามก็มี

วิธีกำรใช้ ใช้ละเลงขนมเบื้อง ซ่ึงต้องอาศัยศิลปะและความชานาญ ในการละเลง ต้องใช้เวลาในการ
ฝึกฝน มาก ต้ังกระทะขนมเบ้ืองให้ร้อนเช็ดด้วยน้ามันพอให้ลื่นไม่ติดกระทะ ใช้กระจ่าจุ่มแป้งแล้วมาละเลงให้เป็น
วงกลม ต้องเร็วเพราะแปง้ จะแหง้ เสยี ก่อน

พิมพค์ รองแครง หรอื รอ่ งกดครองแครง

ลักษณะของพิมพ์ เป็นไม้หรือพลาสตกิ มีร่องถี่ๆ เปน็ แนวยาวมีด้ามถือ ถ้าร่องหา่ งหรือใหญ่ไป ขนมจะไม่
สวย ควรเลอื กร่องถ่ีพอสมควรและรอ่ งลกึ
กระทะทองเหลือง

เป็นกระทะที่เป็นโลหะผสมระหว่างทองแดงกับสังกะสีค่ะ ซ่ึงตัวทองแดงเอง มีคุณสมบัติเกิดสนิมได้ยาก
ดังน้ันเมื่อนามาใช้ทากระทะทองเหลือง ตัวกระทะทองเหลืองจึงไม่ทาปฏิกิริยากับกรดหรือสารใด ๆ และเกิดสนิม
ได้ยากไปด้วยและเมื่อเราเอากระทะทองเหลอื งมาทาอาหารหรือขนม ทาให้อาหารไมค่ ่อยติดกระทะ และกลน่ิ ของ
อาหารก็ไม่ติดไปกับกระทะเช่นกัน ทั้งช่วยให้อาหารมีสีสดใส พวกทองหยิบ ทองหยอด ก็จะเป็นสีทองสวย และ
ด้วยคุณสมบัติของโลหะที่ใช้ทากระทะทองเหลืองน้ัน มีความสามารถในการนาและกระจายความร้อนอย่าง
สมา่ เสมอ จงึ ทาใหข้ นมท่ที าดว้ ยกระทะทองเหลือง
พิมพว์ นุ้

ลักษณะของพิมพ์ จะเป็นอลูมิเนียม เหล็ก หรือทองเหลืองเป็นเส้นคมขดหรือตัดเป็นรูปต่างๆ เช่น
ดอกไม้ ใบไม้ นก สัตว์ต่างๆ ใช้สาหรับกดลงไปบนขนมหรือของที่ไม่แข็งมาก เป็นการตกแต่งให้สวยงาม ที่ใช้กัน
มากไดแ้ ก่ กดลงไปบนวนุ้ กะทิ หรอื วุน้ หวานตา่ งๆ ถ้ากดลงบนผักหรอื ผลไม้ แลว้ นาไปประกอบอาหารกไ็ ด้เชน่ กนั

ถ้วยตวงของเหลว
ลกั ษณะ เป็นแก้วทนไฟ หรือพลาสติกใส มีขีดบอกระดับของเหลวที่จะตวง 1 ถ้วยตวง = 240 ซีซี การ

เลือกใช้ควรซื้อชนิดที่เป็นแกว้ ทนไฟ เพราะจะทนทานมีอายุการใชง้ านนานกวา่ ถ้าตวงของทเี่ ป็นของร้อน เชน่ น้า
รอ้ น นา้ มัน ถ้าใช้พลาสตกิ ใสธรรมดาหรือแก้วธรรมดา จะแตกถา้ ถกู ความรอ้ นมากๆ

วิธีกำรใช้ ถว้ ยตวงลงบนพืน้ เรยี บ สายตาอยู่ท่ีขดี บอกระดบั ท่ีเราต้องการตวง เทของเหลวลงในแกว้ ให้
ตรงกบั ขีดท่ีเราตอ้ งการ
ถว้ ยตวงของแหง้

วัสดุท่ีใช้ทาถ้วยตวงของแห้ง มีหลายชนิด มีสแตนเลส อลูมิเนียม และพลาสติก ถ้วยตวงของแห้งมี 4
ขนาด คอื ขนาด 1 ถว้ ยตวง ขนาดครึ่งถ้วยตวง ขนาด หน่ึงสว่ นสามถ้วยตวง และขนาดหนง่ึ สว่ นสถ่ี ว้ ยตวง

วิธกี ำรใช้ ใชต้ วงของแหง้ ต่างๆ เชน่ แป้ง นา้ ตาล มันต้มบดละเอียด เนอ้ื หมู กะปิ ถา้ ตวงแปง้ หรอื น้าตาล
ใช้ช้อนตักแป้งใส่ลงในถ้วยตวง ใช้สันมีดตรงๆ หรือสปาตูล่าปาดใหเ้ รียบ ห้ามใชถ้ ้วยตวงตักลงในของท่ีต้องการตวง
น้นั การตวงเน้ือสัตวบ์ ดหรอื เผอื ก มนั ใช้ช้อนตักใสถ่ ว้ ยกดใหแ้ น่นพอประมาณ พอเทออกมาแล้วเปน็ รปู ถ้วย

ช้อนตวง
ช้อนตวง มชี นิดท่ีทาดว้ ยสแตนเลส อลูมิเนียม พลาสตกิ มี 4 ขนาดคือ 1 ช้อนโต๊ะ 1 ช้อนชา ครง่ึ ชอ้ นชา

และหน่ึงสว่ นสี่ช้อนชา

วิธีกำรใช้ ถ้าเป็นการตวงของแห้ง ให้ใช้ช้อนตักใส่ช้อนตวงแล้วปาดให้เรียบ ถ้าเป็นของเหลว เช่น
นา้ ปลาให้ใชน้ า้ ปลาใสถ่ ้วย แล้วใช้ชอ้ นตวงตกั
ผ้ำขำวบำง

ลกั ษณะ บาง โปรง่ เหมือนกับผา้ มุง้ มสี ขี าวดสู ะอาดมากกวา่ สอี นื่ ๆ ซกั สงิ่ สกปรกออกไดง้ า่ ย แห้งเรว็

วธิ กี ำรใช้ ใชก้ รองสง่ิ สกปรกออกจากอาหาร ทบผา้ ขาวบางสกั 2 ช้นั วางบนกระชอนเทน้าเชื่อมลง เศษ
ผงต่างๆกจ็ ะตดิ อยู่บนผ้าขาวบาง วธิ ีน้ใี ช้กรองกะทิที่มีเศษมะพร้าวดาๆ ได้ด้วย การน่งึ อำหำร ใช้ผำ้ ขำวบางชุบน้า
ปูนบนลงั ถงึ ใช้แทนใบตองก็ได้ ผ้าขาวบางชบุ นา้ หมาดๆ คลุมผักไว้ทาให้ผกั สดเก็บไวไ้ ดโ้ ดยไม่เหย่ี ว
ลังถงึ

ลักษณะ เป็นหม้อนึ่งด้านล่างก้นเรียบ ใส่น้าเพ่ือให้เกิดไอ ด้านบนก้นเจาะรูขนาดใหญ่เพ่ือให้ไอน้าขึ้นไป
ทาให้อาหารสุก มี 2 ช้ัน ฝา ทรงสูง ส่วนใหญ่ทาด้วยอลูมเิ นียม เพราะน้าหนักเบา ทาความสะอาดได้ง่าย ทนทาน
มีบ้างทท่ี าด้วยสงั กะสี แตอ่ ายุการใช้งานจะสนั้ กวา่

วิธีกำรใช้ ใส่น้าท่ีก้นลังถึงประมาณ หนึ่งส่วนสอง หรือ สามส่วนสี่ของลังถึง วางอาหารหรือขนมที่จะนึ่ง
วางเรียงกัน กะระยะให้ห่างกันพอสมควร เพ่ือใหม้ ีช่องใหไ้ อน้าขึ้นมา ทาให้อาหารสกุ เช็ดฝาให้สะอาด ปิดฝา เม่ือ
อาหารสุกเวลาเปิดฝา ให้เปิดฝาลังถึงออกนอกตัว เพราะไอน้าจะพุ่งใส่หนา้ ทาให้เกิดอันตราย และระวังน้าจะหยด
ใสห่ น้าขนมทาใหข้ นมหนา้ เปน็ รอยบุ๋มไม่สวย ถ้านง่ึ ครัง้ ต่อไปต่อจากคร้งั แรก ให้เช็ดหยดน้าบนฝาลังถงึ ใหแ้ ห้งสนิท
จงึ ปิดฝา
ชอ้ นไม้ พำยไม้

พายไม้ลักษณะ ปลายแบนยาว มีด้ามสาหรับถือ ใช้กวนหรือผสมส่วนผสม สาหรับช้อนไม้ ลักษณะคล้าย
พาย แต่รูปร่างเป็นช้อนขนาดใหญ่ ทาด้วยไม้ ทั้งพายไมแ้ ละช้อนไม้ ส่วนใหญ่ใช้คู่กับกระทะทอง หม้อตุ๋น สาหรับ
กวนขนม เชน่ เปยี กปนู ตะโก้ วุ้น หรือ ตุ๋นสงั ขยา ทาขนมปัง

ถำดขนมส่เี หลยี่ ม
ลกั ษณะ เป็นถาดอลูมิเนียม ส่วนใหญ่เป็นรูปสี่เหล่ียมจัตุรัสมีหู 2 ข้าง สาหรับจับ ใช้ได้ทั้งอบ ผิง หรือน่ึง

ส่วนใหญ่ใช้ทาขนมช้ัน ขนมหม้อแกง ขนมสาลี่ ใช้เสร็จแล้วล้างให้สะอาด ระวังเร่ืองเศษอาหารท่ีติดตามซอกมุม
ด้วย ถา้ หมักหมมนานๆอาจเกิดเป็นพิษตอ่ รา่ งกายได้

ตะกรอ้ มอื
มีทั้งชนิดทาด้วยมือ และใช้ไฟฟ้า ที่ตีไข่ของไทยก็เหมอื นกับของฝร่ังหรือของต่างชาติ เพราะไดร้ ับอิทธิพล

การทาขนมมาจากต่างชาติ ส่วนใหญ่จะเป็นขนมท่มี ีส่วนผสมไข่เป็นหลัก เช่น ทองหยบิ ทองหยอด ฝอยทอง ได้รับ
อิทธพิ ลมาจากโปรตุเกส ขนมไข่ สาล่ี กด็ ัดแปลงมาจากพวกขนมเค้ก

วิธีกำรใช้ ที่ตีไข่แบบใช้มือตี ต้องเลือกภาชนะท่ีใช้ตี ปากไม่กว้างจนเกินไป เพราะไข่จะขึ้นฟูได้น้อย
ภาชนะตลอดจนท่ีตีไข่ต้องแห้งสนิท ไม่เปื้อนน้ามันหรือไม่มีส่วนผสมที่เป็นน้าหยดลงไปในไข่ การตีไข่ต้องตีให้
อากาศแทรกตัวเขา้ ไปในไข่ใหม้ าก ไขจ่ ึงจะข้ึนดี โดยวธิ ีตีเข้าหาตัว ไม่ใช้วธิ ีตกี ดลงไปตรงๆจะทาให้ไข่ขน้ึ ช้า ถ้าเป็น
ที่ตีไข่แบบใช้ไฟฟ้าก็จะง่ายข้ึนเพราะจะมีสปีดบอกไว้แล้วท่ีตัวเคร่ือง เม่ือใช้แล้วทาความสะอาดทุกซอกมุมให้ท่ัว
ถ้าเป็นแบบใช้ไฟฟ้า อย่าให้น้าถูกมอเตอร์เพราะจะทาให้ไฟฟ้าช็อตได้ ถ้าสกปรกมากก็ใช้ผ้าชุบน้าบิดหมาดๆ เช็ด
ใหส้ ะอาด
ตะแกรงร่อนแปง้

ลกั ษณะ เปน็ ตะแกรงกลม ทาด้วยสแตนเลส ทองเหลือง หรอื ไม้ ไม่มีด้ามถือ ใช้ร่อนแป้ง น้าตาล
ในส่วนผสมของขนมท่ีต้องการความละเอียด ฟูเบา ขนมบางชนิดต้องฝนแป้งดิบ เช่น ขนมขี้หนูหรือขนมทราย ใช้
ตะแกรงรอ่ นแปง้ รอ่ น จะไดเ้ มด็ ขนมทลี่ ะเอียด ดีกว่าฝนดว้ ยกระชอนกรองกะทิ

เม่ือใช้เสร็จล้างน้าใช้แปรงขัดสิ่งสกปรกท่ีตะแกรงออกให้หมด ผึ่งแดดให้แห้งสนิทก่อนนามาใช้ครั้งต่อไป ถ้า
นามาใช้ขณะท่ตี ะแกรงยงั ไมแ่ หง้ แปง้ จะเกาะติดทาใหอ้ ดุ ตัน ร่อนแป้งไมอ่ อก
กระชอนกรองกะทิ

ลักษณะ คล้ายตะแกรงร่อนแป้ง แต่จะเป็นตะแกรงล้วน หรือทาด้วยอลูมิเนียมเจาะรู มีด้ามถือ มีหู
สาหรบั พาดเกาะหม้อหรืออ่างเวลาค้ันกะทิ เมื่อใชเ้ สรจ็ ล้างใหห้ มดกากมะพรา้ ว แขวนไว้ ผึ่งใหแ้ หง้

กระต่ำยจนี
ลักษณะ เป็นไม้กระดานแผ่นยาว มีเหล็กแหลม หรือตะปูขนาดเล็กตัดปลายโผล่ขึ้นมาประมาณคร่ึงซ.ม

ใช้สาหรับขูดมะพรา้ ว และมนั ต่างๆทตี่ อ้ งการใหเ้ ป็นฝอย

วิธีใช้ มะพร้าวปอกเปลือก กะเทาะกะลาออก ถ้าต้องการมะพร้าวขูดขาวก็ขูดผิวสีดาออก ขูดมะพร้าวที่
เป็นชิ้นกับกระต่ายจนี ลักษณะที่ได้จะคล้ายกับมะพร้าวที่ขดู ด้วยเครื่องขูดไฟฟ้า ถ้าต้องการขูดมันสาปะหลัง หรือ
มนั อื่นๆก็ทาลักษณะเดียวกนั
มดี

มดี มีอยูห่ ลายชนิด ประกอบดว้ ย มีดสับ มดี ปอกผลไม้ มดี คว้าน
มีดสบั จะมีลกั ษณะใหญ่ หนา มนี ้าหนกั มาก เพื่อใหม้ แี รงกดลงไป ชว่ ยยน่ ระยะเวลาในการสับให้สน้ั ขนึ้
มดี หน่ั จะคม บาง เรยี ว ถ้ามีดหนาไปจะหัน่ ลาบาก ของท่หี ่ันออกมาจะไมส่ วย
มดี ปอกผลไม้ ใช้มีดขนาด 1.5 ซ.ม. ยาวประมาณ 5 น้ิว มที ้ังชนิดปลายแหลม และปลายมน ควรลับมีด
ให้คมอย่เู สมอ เพราะผักและผลไมท้ ี่ปอกจะได้ไมช่ ้า
มีดคว้ำน ปลายแหลมเล็ก โค้ง ใช้สาหรับคว้านเมล็ดผลไม้ แกะสลัก ผัก ผลไม้ หรือของอ่ืนท่ีต้องการให้
สวยงาม มดี ตอ้ งคม ปลายต้องแหลมจะได้ลวดลายทส่ี วย

อ่ำงเคลอื บ

อา่ งเคลือบท่ีใช้มหี ลายขนาด ต้งั แต่เล็กจนถึงเป็นกะละมังขนาดใหญส่ าหรับใช้ล้างของ สาเหตุท่ีต้องใช้อา่ ง
เคลือบเพราะขนมไทยบางชนิด มีส่วนประกอบของ น้าปูนใส เกลือ ไข่ ถ้าใช้โลหะพวกเหล็ก หรืออลูมิเนียม
สารประกอบของโลหะท่ีทาภาชนะ อาจปนเข้าไปกับอาหาร อาจก่อให้เกิดอันตรายได้ ถ้าไม่ชอบอ่างเคลือบ อาจ
เลอื กอา่ งสแตนเลสก็ได้
ครก

ครกที่ใชเ้ ปน็ ครกหิน หรอื ครกไม้ ครกดินก็ไดต้ ามแตล่ ะบ้านจะมี สว่ นใหญ่ไว้ใช้โขลกถั่วลสิ งค่ัว งาคว่ั
เผอื กบด กลว้ ยบด
มดี ตัดวุ้น

ลักษณะ รูปรา่ งเปน็ มดี มีด้ามถือ แต่ฟันจะหยกั และจะหนากว่ามดี ฟนั เล่ือยสาหรับตัดผักผลไม้ ส่วนใหญ่
จะทาด้วยทองเหลือง

วิธีกำรใช้ ตัดวุ้นเพื่อให้เกิดลวดลาย โดยตัดกดลงไป ไม่ตัดแล้วกดปาดเหมือนมีดทั่วไป เพราะจะทาให้
ขนมเละ และไม่มลี าย ใช้ตัดวุ้นหวาน ว้นุ กะทิ หรือวุ้นทใ่ี ช้ทาว้นุ กรอบ

ไมค้ ลึงแป้ง

ลักษณะ เป็นไม้ท่อนกลม คอดปลาย มีไม้เล็ก 2 ข้างพอเหมาะมือสาหรับจับคลึง ไม้คลึงแป้งที่ดีต้องมี
นา้ หนกั คลึงแล้วเรยี บสมา่ เสมอ ถา้ ไม่มไี มค้ ลงึ แปง้ ใชข้ วดเปลา่ คลงึ แทนก็ได้

พำยยำง

ลักษณะ คล้ายพายไม้ แตท่ าด้วยพลาสติก ใช้สาหรับผสมส่วนผสมให้เข้ากัน หรือปาดส่วนผสมท่ีเลาะอยู่
ปากอา่ งใหร้ วมอย่ดู ้วยกนั แตไ่ มค่ วรกวนผสมของร้อน หรือนาไปผัดแทนตะหลิว เพราะความรอ้ นจะทาให้พลาสติก
ละลายปนกับอาหารทาใหเ้ กิดอนั ตรายได้

ดังน้ันผู้เรียนจะต้องนำ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาใช้ในการวางแผนเลือกซื้อวตั ถุดิบอย่าง
เหมาะสม เพื่อเป็นการประหยัดต้นทุน วัตถุดิบไม่เหลือท้ิง เพ่ือให้สามารถประกอบขนมไทยยอดนิยมโดยใช้
ต้นทุนการผลติ ท่เี หมาะสม และคานึงถงึ สิง่ แวดลอ้ มการศึกษาวิชาน้ีเป็นวิชาที่เน้นผู้เรียนเปน็ สาคัญ เพื่อปลูกฝังให้
พัฒนาตนเองเข้าสู่อาชีพอย่างสม่าเสมอ และนาไปประยุกต์เพ่ือวางแผนใช้ในชีวิตประจาวันต่อไป และยังให้
นกั เรียนมีโอกาสฝึกทักษะความชานาญการเรียนรู้ด้านความรู้ ความสามารถเพื่อมีส่วนร่วมในการเรียนอย่างเต็มท่ี
ในการฝึกทักษะการปฏิบัติจริง เพ่ือพัฒนาทักษะ ความรู้ และความสามารถรวมท้ังสติปัญญาเพ่ือแก้ปัญหาได้
ผเู้ รียนวชิ านน้ี อกจากจะไดค้ วามรู้ที่ถกู ต้องแลว้ สามารถนาไปประยกุ ต์ใช้เพ่ือเป็นเครอื่ งมือทสี่ าคัญในการแก้ปัญหา
ในชวี ติ ประจาวนั อกี ด้วย