ชุดที่ 4 มองดูเศรษฐกิจไทยของเรา

มองดเู ศรษฐกจิ ไทยของเรา

ชนั้ มธั ยมศึกษาปี ท่ี 1
ครผู สู้ อน

นางสาวปารดี ะ บิลสนั
ตาแหนง่ ครู

ภาคเรยี นที่ 2 ปี การศึกษา 2562
กลม่ ุ สาระการเรยี นรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม
โรงเรยี นหาดใหญ่รฐั ประชาสรรค์ อาเภอหาดใหญ่ จงั หวดั สงขลา

สานกั งานเขตพ้ืนท่ีการศึกษามธั ยมศึกษา เขต 16

ก

คานา

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เรื่อง เศรษฐศาสตร์น่ารู้ ค่ชู ีวิต จัดทาขึ้นเพ่ือใช้เป็นสื่อประกอบการจัดการเรียน
การสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้ สงั คม ศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ซึ่งเป็นชุดกิจกรรม
การเรียนรโู้ ดยใช้เทคนิค LT(Learning Together) นักเรียนได้ช่วยเหลือซึ่งกันและกันตามความสามารถกลุ่มเก่ง
ปานกลาง อ่อน ประกอบด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้ จานวน 4 ชุด ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ ชุดท่ี 4 เร่ือง
มองดูเศรษฐกิจไทยของเราจดั ทาขน้ึ ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน พุทธศกั ราช 2551 โดยมีเน้ือหา
เกยี่ วกับ ลกั ษณะกจิ กรรมทางเศรษฐกจิ ของประเทศไทย การพง่ึ พาทางเศรษฐกจิ ปญั หาเศรษฐกิจไทยระดับชุมชน
ประเทศ และ แนวทางแก้ไข ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ประกอบด้วย มาตรฐาน ตัวชี้วัด จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระ
การเรียนรู้ คาช้ีแจง คู่มือการใช้ชุดกิจกรรมแบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน แบบฝึกกิจกรรม เฉลยแบบฝึก
กิจกรรมและเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน นักเรียนสามารถช่วยเหลือกันในกลุ่มในการทาแบบฝึก
กิจกรรมร่วมกนั เพ่ือความก้าวหน้าของกลุ่ม ผู้จัดทาหวังว่าชุดกิจกรรมการเรียนรู้เศรษฐศาสตร์น่ารู้คู่ชีวิต จะเป็น
ประโยชน์ต่อผู้เรยี นและตอ่ ครผู ู้สอนไดเ้ ป็นอย่างดี หวังเป็นอย่างยิ่งว่าชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เร่ือง เศรษฐศาสตร์
น่ารู้ คู่ชีวิต ชุดที่ 3 เร่ือง มองดูเศรษฐกิจไทยของเรา ชุดนี้คงเป็นประโยชน์ต่อผู้เรียน ในด้านความรู้
ความสามารถและเห็นความสาคัญตอ่ วิชาเศรษฐศาสตร์ สามารถนาไปเป็นแนวทางในการดารงชีวติ ได้

นางสาวปารีดะ บิลสัน
ตาแหน่ง ครู

สารบญั ข

เรอื่ ง หน้า

คานา ก
สารบญั ข
คาช้แี จง 1
ขนั้ ตอนในการใช้ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ 2
คาช้แี จงการใช้ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้สาหรบั ครู 3
คาชแ้ี จงการใช้ชุดกิจกรรมการเรยี นร้สู าหรับนักเรียน 4
มาตรฐานการเรียนรู้ตวั ช้วี ัด 5
จุดประสงค์การเรยี นรู้ 6
แบบทดสอบก่อนเรียน 7
เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน 8
ใบความรู้ท่ี 1 11
ใบความรู้ที่ 2 13
ใบกจิ กรรมท่ี 1 15
ใบกิจกรรมที่ 2 16
ใบความรทู้ ่ี 3 19
ใบกิจกรรมที่ 3 21
ใบความรู้ที่ 4 24
ใบกจิ กรรมท่ี 4 26
แบบทดสอบหลงั เรียน 28
เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น 31
เฉลยใบกิจกรรมท่ี 1 32
เฉลยใบกิจกรรมที่ 2 33
เฉลยใบกิจกรรมท่ี 3 36
เฉลยใบกิจกรรมที่ 4 39
บรรณานกุ รม 41

1

คมู่ อื การใชช้ ดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้

ชดุ กิจกรรมการเรยี นร้ทู ี่ 4 เร่ือง มองดูเศรษฐกจิ ไทยของเรา

วตั ถปุ ระสงคข์ องชุดกจิ กรรมการเรียนรู้

1. เพอื่ ใช้เป็นสอ่ื การจัดกจิ กรรมการเรยี นการสอน
2. เพื่อพัฒนากระบวนการจดั การเรียนการสอนและผลสมั ฤทธิท์ างการเรยี น
3. เพอื่ ส่งเสรมิ ศกั ยภาพการเรยี นรใู้ หก้ ับผ้เู รยี น
4. เพ่อื ส่งเสริมให้นกั เรียนเรียนรู้การชว่ ยเหลอื ซง่ึ กันและกนั ในการเรยี นดว้ ยชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้
5. เพือ่ ประเมนิ ความพึงพอใจของนักเรียนจากการจดั การเรียนการสอนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้

คาชแ้ี จงในการใชช้ ดุ กิจกรรมการเรียนรู้

1. นักเรียนศกึ ษามาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด และเนอ้ื หา
2. นกั เรยี นปฏบิ ัติตามขน้ั ตอนของชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้
3. นกั เรียนมีข้อสงสัย สามารถขอคาแนะนาจากครูผสู้ อน
4. การเรียนด้วยชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ ใชเ้ วลาเรียน 2 ชว่ั โมง
5. นกั เรียนทาแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธท์ิ างการเรียนเมื่อเรียนรู้ด้วยชุดกจิ กรรมการเรียนรคู้ รบ ทง้ั 4 ชุด

ขน้ั ตอนการเรยี นร้ดู ว้ ยชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ 2

ศึกษารายละเอียดของชุดกิจกรรมการเรยี นรู้แต่ละเรื่อง

ศกึ ษาคาช้แี จงประกอบการใช้ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้

ศกึ ษา มาตรฐานการเรยี นรู้ ตัวช้ีวัด
จุดประสงค์การเรยี นรู้ สาระการเรยี นรู้

ดาเนนิ การใชช้ ดุ กิจกรรมการเรียนรู้ในการจดั กิจกรรมการเรียนรู้
ขัน้ ที่ 1 ข้นั เตรียม
ขนั้ ที่ 2 ขั้นสอน
ขั้นที่ 3 ขั้นกิจกรรมกลมุ่
ข้ันที่ 4 ขั้นตรวจสอบผลงานและตรวจสอบ
ขัน้ ท่ี 5 สรปุ บทเรยี นและประเมินผล

ทดสอบหลงั เรียน

ศกึ ษาชดุ กิจกรรมการเรียนรู้เรอื่ งอื่นตอ่ ไป

3

คมู่ ือการใชช้ ดุ กิจกรรมการเรยี นรสู้ าหรบั ครู

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เศรษฐศาสตร์นา่ ร้คู ชู่ ีวติ ชุดที่ 4 มองดูเศรษฐกิจไทยของเรา จัดทาขึ้นเพื่อให้
เป็นแนวทางในการจัดการเรียนรู้ทีเ่ น้นผูเ้ รียนเปน็ สาคญั นักเรียนแสวงหาความรู้ด้วยตนเองพร้อมทั้งฝึกทักษะ
การศกึ ษาเรียนรรู้ ว่ มกันระหวา่ งผู้เรียน โดยคละความสามารถเก่ง ปานกลาง อ่อน ใช้กิจกรรมการเรียนรู้แบบ
รว่ มมอื เทคนคิ LT เปน็ การชว่ ยเหลือกนั ระหวา่ งผ้เู รยี น ผ้เู รียนเกิดการเรียนรู้อย่างมีความสุข เพื่อให้เกิดผล
ดีครคู วรปฏิบตั ดิ ังน้ี

1. ศกึ ษาชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ เศรษฐศาสตรน์ ่ารู้ คชู่ ีวติ ชุดที่ 4 มองดูเศรษฐกิจไทยของเรา
ท้ังเนอ้ื หาและกจิ กรรมใหเ้ ขา้ ใจ
2. ศกึ ษาและปฏิบตั ติ ามขน้ั ตอนของชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้
3. ก่อนดาเนินกจิ กรรมครตู ้องเตรียมชุดกิจกรรมการเรียนรู้ให้เรียบร้อยและเพียงพอสาหรับ

นกั เรยี น
4. ครคู วรแนะนาและช้ีแจงให้นักเรียนทาความเขา้ ใจเกยี่ วกบั ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้
5. ให้นกั เรียนทาแบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรยี นทกุ ชุดกิจกรรม
6. ในขณะทนี่ ักเรียนทาแบบทดสอบชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ ครูควรให้การดูแลอย่างทั่วถึง ให้
คาแนะนากรณีท่ีนักเรียนแต่ละกลุ่มไม่เข้าใจในการทาชุดกิจกรรม
กจิ การเรียนรู้

4

คู่มือการใชช้ ดุ กิจกรรมการเรียนรูส้ าหรบั นักเรยี น

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เร่ือง เศรษฐศาสตร์น่ารู้คู่ชีวิต ชุดท่ี 3 มองดูเศรษฐกิจไทยของเรา จัดทาขึ้น
เพอื่ เปน็ ส่อื นวัตกรรม เพื่อให้ นักเรียนแสวงหาความรู้ด้วยตนเองพร้อมทั้งฝึกทักษะการศึกษาเรียนรู้ร่วมกัน
ระหว่างผเู้ รียน โดยคละความสามารถเก่ง ปานกลาง ออ่ น ใชก้ จิ กรรมการเรยี นรูแ้ บบรว่ มมือ เทคนิค LT เป็น
การช่วยเหลือกนั ระหว่างผเู้ รยี น ผู้เรียนเกดิ การเรยี นรู้อย่างมีความสุข เพอ่ื ใหเ้ กิดผลดีนกั เรียนควรปฏิบตั ดิ งั นี้

1. ศกึ ษาชุดกจิ กรรมการเรียนรแู้ ละเน้อื หาให้เขา้ ใจจากคาอธิบายของครู
2. นกั เรยี นปฏิบตั ติ ามข้ันตอนของชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้
3. นกั เรียนมขี อ้ สงสัย สามารถขอคาแนะนาจากครผู สู้ อน
4. นกั เรยี นทาแบบทดสอบวดั ผลสัมฤทธิท์ างการเรียน เม่อื เรยี นด้วยชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ท้ัง

4 ชดุ

มาตรฐานการเรียนรแู้ ละตัวชีว้ ดั 5

มาตรฐานการเรยี นรู้

มาตรฐานที่ 3.2
เข้าใจระบบ และสถาบนั ทางเศรษฐกจิ ต่างๆ ความสัมพนั ธท์ างเศรษฐกจิ และความจาเปน็ ของการ
รว่ มมอื กันทางเศรษฐกจิ ในสงั คมโลก

ตัวชีว้ ดั

ส3.2 ม.1/2 ยกตัวอย่างสะทอ้ นใหเ้ หน็ การพ่ึงพาอาศยั กันและการแขง่ ขนั ทางเศรษฐกิจใน
ประเทศ

6

จดุ ประสงค์การเรียนรูส้ าระการเรียนรู้

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
ตัวชีว้ ดั ที่ ส3.2 ม.1/2

1. อธบิ ายลกั ษณะทางเศรษฐกิจของประเทศไทย (K)
2. ยกตัวอย่างการพงึ่ พาทางเศรษฐกิจในประเทศไทยการแขง่ ขันทางเศรษฐกิจ (P)

สาระการเรียนรู้
ตัวชี้วัดที่ ส3.2 ม.1/2
1. ลกั ษณะทางเศรษฐกจิ ของประเทศไทย
2. การพ่งึ พาทางเศรษฐกิจ
3. การแข่งขันทางเศรษฐกจิ
4. ปัญหาเศรษฐกิจ

7

แบบทดสอบก่อนเรียน

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ ชุดท่ี 4 มองดูเศรษฐกจิ ไทยของเรา
กลมุ่ สาระการเรียนรูส้ ังคมศึกษาศาสนาและวฒั นธรรม สาระเศรษฐศาสตร์ ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1

จานวน 15 ขอ้ 15 คะแนน เวลา 20 นาที

คาชแ้ี จง ให้นกั เรยี นเลอื กคาตอบที่ถกู ต้องทสี่ ุดเพยี งข้อเดยี ว

1. ประเทศไทยมคี วามเชี่ยวชาญดา้ นการเกษตรและอาหาร 4. ข้อใดไมเ่ กี่ยวขอ้ งกับภาคเกษตรกรรม

นน้ั เนอื่ งมาจากเหตผุ ลในข้อใด ก. นายปติ ิทาเหมอื งแร่ทีจ่ งั หวดั ปราจนี บุรี

ก. มีภมู ปิ ัญญาท้องถ่นิ ท่สี นบั สนนุ ข. นายสดใสเลีย้ งปลาตะเพียนท่แี มน่ ้าท่าจนี

ข. มแี มน่ า้ หลายสาย และมีพื้นทร่ี าบลมุ่ ค. นายมานะทาฟารม์ เล้ียงโคนมท่จี ังหวัดสระบุรี

ค. ชาวไทยมีความร้คู วามสามารถในด้านการ ง. นายสดศรปี ลูกมันสาปะหลงั เพือ่ ปอ้ นโรงงานแป้ง

เพาะปลกู 5. เพราะเหตุใดประเทศไทยจึงมีโครงสรา้ งการผลติ ภาค

ง. มที รพั ยากรธรรมชาตอิ ุดมสมบรู ณ์และมปี ัจจัย เกษตรสงู

สนบั สนนุ หลายอย่าง ก. มีแรงงานภาคการเกษตรฝมี ือดี

2. ขอ้ ความใดที่แสดงถึงลกั ษณะทางเศรษฐกิจที่สาคัญของ ข. มภี มู ิประเทศเหมาะแก่การเพาะปลกู

ประเทศไทย ค. มที กั ษะภมู ปิ ญั ญาทสี่ ง่ั สมและถ่ายทอดจาดอดตี

ก. รายได้ตอ่ หัวของประชาชนอยู่ในระดับสงู ง. มีผลผลติ ทางการเกษตรทแ่ี ตกต่างไปจากประเทศอื่น

ข. รายได้ต่อหวั ของประชาชนอยใู่ นระดบั ต่า 6. ขอ้ ใดเปน็ สภาวะท่เี กิดในชว่ งเศรษฐกิจดี

ค. ความแตกตา่ งทางรายได้ของประชาชนคนจนและ ก. ผคู้ นจับจ่ายใช้สอยน้อยลง

คนรวยมีมาก ข. โรงงานปลดคนงานออก

ง. ความแตกตา่ งระหว่างรายไดข้ องประชาชนคนจน ค. เกดิ การแขง่ ขันทางเศรษฐกจิ สูง

และคนรวยมีนอ้ ย ง. การลงทุนในภาคการผลิตสูง

3. ข้อความใดแสดงถึงลักษณะทางเศรษฐกิจไทยใน 7.ขอ้ ใดไม่ใชก่ ารพ่งึ พาอาศัยทางเศรษฐกจิ

ปจั จุบนั ก. มคั คเุ ทศก์ – นักท่องเที่ยว

ก. พง่ึ พาการนาเขา้ พลังงาน ข. รา้ นขายเส้ือผา้ - ร้านขายรองเทา้

ข. เศรษฐกจิ ของจงั หวัดต่างๆ ใกลเ้ คยี งกัน ค. แมค่ ้าอาหารตามสง่ั - พ่อคา้ ขายหมู

ค. คนจนสว่ นใหญอ่ าศยั อยใู่ นบริเวณชมุ ชนแออดั ง. เกษตรกรปลูกมะพร้าว –โรงงานกะทชิ าวเกาะ

ง. มีรายไดห้ ลกั จากการสง่ สนิ ค้าทางเกษตรกรรม

มากกว่าสินค้าประเภทอน่ื

8

8. การแข่งขนั ทางเศรษฐกจิ เปน็ ประโยชนแ์ ก่ใครมากทส่ี ุด 13. ปีนล้ี าไยมีน้อย โรงงานผลิตลาไยกระป๋องต่างก็ให้ราคา

ก. ผผู้ ลติ ข. ผู้บริโภค ลาไยแกช่ าวสวนในราคาสงู กวา่ ทกุ ปี เพราะตอ้ งการส่ง

ค. นายทุน ง. ผปู้ ระกอบการ สินคา้ ลาไยกระป๋องไปจาหน่ายตา่ งประเทศ ขอ้ ความน้ี

9. ขอ้ ใดเปน็ การแข่งขันทางเศรษฐกจิ สอดคล้องกับขอ้ ใด

ก. รา้ นข้าวแกง - รา้ นขายนา้ ก. ผู้ผลิตมกี ารแขง่ ขนั กันและพ่งึ พาอาศัยกัน

ข. บริษัททวั ร์ - โรงแรม ข. ผูผ้ ลิตและผู้บรโิ ภคจะตอ้ งให้ความร่วมมือกนั

ค. รา้ นสะดวกซ้ือ - ร้านโซห่ ว่ ย ค. ผผู้ ลิตมกี ารแขง่ ขนั กันซ้ือวัตถดุ บิ ทาให้วตั ถุดิบ

ง. รา้ นตัดผมบรุ ุษ - ร้านตดั ผมสตรี มีราคาสงู

10. บรษิ ทั ผา้ หม่ ไทยและบรษิ ทั ผ้าหม่ สวยงาม ต่างผลิตผ้า ง. ผู้บรโิ ภคมีการแขง่ ขันกนั ซอ้ื สินคา้ ทาใหส้ ินคา้

ห่มลักษณะเดยี วกนั ออกมาจาหนา่ ยในตลาดจานวนมาก มรี าคาแพง

ขอ้ ความดงั กล่าวสอดคลอ้ งกับข้อใด 14. การผลิตในชมุ ชนทีข่ าดแคลนเทคโนโลยีทาให้ต้นทนุ

ก. ผบู้ รโิ ภคเสียเปรียบ การผลติ สูง เนอ่ื งจากเหตุผลในขอ้ ใด

ข. มีการพง่ึ พาอาศยั กัน ก. ชมุ ชนอยูห่ ่างไกลความเจรญิ จงึ ตอ้ งเสยี ค่าขนส่งแพง

ค. การตอบสนองผูผ้ ลติ ข. การใช้แรงงานในการผลิตย่อมทาให้ต้นทุนการ

ง. มีการแข่งขันกันทางเศรษฐกิจ ผลิตสงู

11. ข้อใดแสดงความสมั พันธข์ องการพ่ึงพาทางเศรษฐกจิ ค. การผลิตสินคา้ ไม่มีคณุ ภาพจึงตอ้ งลงทนุ ในการ

ไมถ่ กู ต้อง โฆษณา

ก. ผบู้ รโิ ภคพง่ึ พาสินคา้ และบริการจากภาคการผลิต ง. เทคโนโลยีในชนบทจะมปี ระสทิ ธิภาพต่าจงึ ตอ้ งใช้

ข. ภาคการผลติ ไมจ่ าเป็นตอ้ งข้นึ อยู่กับภาคการบริโภค 15. ชาวบ้านดอนหวายร่วมมือกนั นาผลติ ภณั ฑ์จาก เครื่อง

ค. ภาคการผลิตไดก้ าไรเป็นผลตอบแทนจากการ จกั สานหลายชนิดไปจาหนา่ ยกันเองสอดคลอ้ งกับข้อใด

จาหน่ายสนิ คา้ ก. ส่งเสริมการลงทุนในชุมชน

ง. ผู้บรโิ ภคเปน็ แรงงานให้แก่ภาคการผลติ ข. การพฒั นาคณุ ภาพชวี ิตทดี่ ี

12. ข้อใดสะท้อนการแขง่ ขนั ในภาคการผลติ มากทีส่ ดุ ค. การพึ่งพาตนเองด้านการผลิต

ก. กาแฟสดกับกาแฟกระปอ๋ ง ง. การพ่ึงพาตนเองด้านการตลาด

ข. เส้อื ตราหา่ นกบั กางเกงยี่หอ้ LEE 16. การทผ่ี ลผลิตทางการเกษตรชนดิ เดยี วกันมีจานวนมาก

ค. เงาะในสวนระยองกบั เงาะกระป๋อง ยอ่ มส่งผลต่อเรอ่ื งใด

ง. โทรศัพท์เคลื่อนทย่ี ีห่ อ้ IPhone กับยห่ี อ้ Samsung ก. ตลาดไมต่ ้องการ

ข. ราคาผลผลิตตกต่า

ค. คณุ ภาพของผลผลิตตา่

ง. การประกนั ราคาผลผลิตของโรงงาน

9

17. ปัญหาเศรษฐกิจในระดับชมุ ชนของไทยมีหลายประการ 19. ชาวบา้ นหนองโสนมีผลผลิตทางการเกษตรหลายชนดิ

ยกเวน้ ข้อใด ตลอดปี และช่วยเหลือกันพฒั นาคณุ ภาพของผลผลิต

ก. ผลผลติ ตกตา่ ทุกชนดิ ขอ้ ความดังกลา่ วสอดคล้องกบั ข้อใด

ข. การขาดแคลนเงนิ ทนุ ก. มีการพงึ่ พากันด้านการผลิต

ค. การขาดแคลนแรงงาน ข. มกี ารการพัฒนาคุณภาพชีวติ

ง. การขาดแคลนเทคโนโลยี ค. มีการสร้างงานในชุมชน

18. การกระทาของบคุ คลในขอ้ ใด ทีส่ ่งผลตอ่ ปัญหา ง. มเี งินทนุ หมนุ เวยี น

เศรษฐกจิ ของประเทศ 20. การแกป้ ัญหาเศรษฐกจิ ทมี่ ่งุ พฒั นาประชากรให้มี

ก. ฟา้ กู้เงนิ ธนาคารมาสร้างบ้าน ความรูค้ วามสามารถสงู ขึ้น นาภูมิปัญญาท้องถ่ินมาใช้

ข. ชาย ใชเ้ ครือ่ งจกั รไถนาแทนคน ในการเพม่ิ คณุ ภาพสนิ คา้ ในทอ้ งถ่นิ ข้อความดังกล่าว

ค. สวย เปลี่ยนโทรศพั ทเ์ คล่ือนท่รี ุน่ ใหมอ่ ย่เู สมอ สอดคลอ้ งกบั ข้อใด

ง. แจม่ พาเพื่อนไปแจกทนุ และสง่ิ ของแกเ่ ดก็ ๆ ก. เร่งแกไ้ ขปัญหาความยากจนของประชาชน

ของมลู นธิ ิสงเคราะห์เด็ก ข. เพิม่ ความสามารถในการแขง่ ขันการผลติ สนิ คา้

ค. เน้นการบริหารจัดการทั้งดา้ นการผลติ และบริโภค

ง. มุ่งเนน้ สร้างความเข้มแขง็ ทางเศรษฐกิจระดบั

ฐานราก

10

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ท่ี 4

ข้อที่ เฉลย ขอ้ ที่ เฉลย
1ง 11 ข
2ค 12 ง
3ก 13 ค
4ก 14 ข
5ข 15 ง
6ค 16 ข
7ข 17 ค
8ข 18 ค
9ค 19 ก
10 ง 20 ง

11

ใบความรู้ที่ 1
สภาพเศรษฐกจิ ประเทศไทย

ลักษณะทางเศรษฐกจิ ประเทศไทยทสี่ าคัญของประเทศไทย สามารถสรปุ ได้ ดังน้ี

1 ) ก า ร มี พื้ น ฐ า น จ า ก ภ า ค
เกษตรกรรม นับตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน อาชีพหลักของ
คนไทย คือ เกษตรกรรม ประเทศไทยเป็นประเทศท่ี
อุดมสมบูรณ์ไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติ มีพื้นที่
เหมาะสมแกก่ ารเพาะปลูกและเลี้ยงสตั ว์ และเกษตรกร
มีความรู้ ส่งผลให้ไทยผลิตสินค้าเกษตรได้เกินกว่า
ความตอ้ งการภายในประเทศ จนสามารถส่งออกสินค้า
เกษตรและอาหารได้เป็นอันดับต้นๆ ของโลก สินค้า
เกษตรท่สี าคญั เชน่ ขา้ ว ขา้ วโพด ยางพารา เนื้อไกแ่ ช่แขง็ อาหารทะเล

2) การเปน็ ประเทศผู้ส่งออก ประเทศ
ไทยพ่ึงพาการสง่ ออกซงึ่ ถอื เปน็ รายได้หลักสาหรับการ
เล้ียงดูประชากรในประเทศ ทาให้ประเทศที่มีการค้า
ระหว่างประเทศมากประเทศหนึ่ง สินค้าส่งออกที่
สาคัญของประเทศ ได้แก่ รถยนต์ อุปกรณ์และ
ส่วนประกอบ เครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์ และ
ส่วนประกอบ อัญมณีและเคร่ืองประดับ ผลิตภัณฑ์
ยาง และวงจรไฟฟา้

3) เป็นประเทศท่ียงั มปี ญั หาความยากจนและช่องว่างทางรายได้
• รายไดต้ ่อหวั ของประชากรอยูใ่ นระดับปานกลาง มีความแตกต่างระหว่างคนรวยและคนจน
อย่างมาก การมรี ายไดไ้ ม่พอกบั รายจา่ ย การมีความรู้ความสามารถในการประกอบอาชีพตา่
• การขาดโอกาสในการพัฒนาทักษะดา้ นตา่ งๆ การมภี าระหนี้สิน

12

4) เปน็ ประเทศทมี่ ีปัญหาการกระจุกตัวของความเจริญ
ขาดการกระจายความเจริญไปสูภ่ ูมภิ าคและตา่ งจังหวดั โดยมี

กรงุ เทพมหานครเป็นเมืองเอกเพียงเมืองเดยี วที่มีขนาดเศรษฐกจิ เกนิ กว่า
ใน 4 ของประเทศ
5) เป็นประเทศท่พี ึ่งพาการนาเข้าพลังงาน

โดยเฉพาะน้ามันปิโตรเลียม ทาให้สูญเสยี เงนิ ออกนอกประเทศเป็น
จานวนมาก จาเป็นตอ้ งอนรุ กั ษ์และหาพลังงานทดแทนโดยเร็ว
6) เป็นประเทศท่ยี งั ขาดแคลนสาธารณปู โภคและการคมนาคมขนส่งทม่ี ีคณุ ภาพ

โดยภาพรวมยังขาดคุณภาพที่ดี การคมนาคมไมเ่ ท่าทนั การขยายตวั ความตอ้ งการของประชากร หาก
ทาได้อย่างทว่ั ถงึ จะช่วยกระจายความเจริญและทาให้ประหยัดพลงั งานได้
7) เปน็ ประเทศทีย่ งั ออ่ นแอด้านนวตั กรรมและเทคโนโลยี

มกี ารพงึ่ พาเทคโนโลยจี ากตา่ งชาติเป็นสว่ นใหญ่ ต้องนาเข้า
เครือ่ งจกั รราคามหาศาล จงึ จาเปน็ ต้องปรบั ปรงุ เศรษฐกิจ
ภายในประเทศให้เข้มแข็งส่งเสรมิ การผลิตใหม่ๆ

13

ใบความรู้ที่ 2
การพง่ึ พาทางเศรษฐกิจในประเทศ

1. การพึง่ พาอาศัยกันระหวา่ งภาคการผลิตและภาคการบรโิ ภค
ภาคการผลิตจะอยู่ได้ด้วยภาคการบริโภค เพราะหากไม่มีผู้บริโภคแล้ว ภาคการผลิตก็จะไม่ได้รับ

ผลตอบแทนกลับคนื ในรปู ของรายไดห้ รือกาไร ทาให้ธุรกจิ บางประเภทต้องเลิกกิจการไป ซึ่งทั้งหมดน้ีสามารถ
สะท้องใหเ้ หน็ ถงึ ภาวะเศรษฐกจิ ในขณะหนง่ึ ได้

ผูบ้ รโิ ภคมีเงนิ จับจา่ ยจานวนมาก

เศรษฐกิจดี ซอ้ื ของท่ี ซื้อของทป่ี รารถนา
จาเป็น โดยไม่คานงึ ถงึ ความจาเปน็

สะทอ้ น ภาคการผลิตหลักดารงอยูไ่ ด้ ภาคการผลิตหลักขยายตัว
ทั้งเชิง ปรมิ าณ รปู แบบ ความแตกตา่ ง
คุณภาพ
การแข่งขันสูง

แผนภาพแสดงความสมั พันธร์ ะหวา่ งภาคการผลิตและภาคการบรโิ ภคในภาวะเศรษฐกิจดี

ผบู้ ริโภคมรี ายได้มาจากการเป็นแรงงานในภาคการผลติ ตา่ งๆ หากภาคการผลิตเติบโต ก็จะทาให้ภาค
การบรโิ ภคมกี ารบรโิ ภคเพ่ิมมากขนึ้

เศรษฐกิจไมด่ ี โรงงานปดิ กจิ การ ภาคการเกษตรไมม่ ีโรงงานมารบั ซ้อื
ผลติ ผลเกิดการว่างงาน

ภาคการผลติ อย่ไู มไ่ ด้ ไม่มีรายได้กาไรเขา้ มา

จับจ่ายนอ้ ยลง

ขาดทนุ กาไร เป็นหนี้

14

ดงั นนั้ แม้ภาคการผลิตจะขึ้นอยู่กับภาคการบริโภคในแง่ของรายได้หรือกาไร แต่ภาคการบริโภคก็จาเป็นต้อง

พึง่ พาภาคการผลติ ทั้งในแงข่ องรายไดจ้ ากการเป็นแรงงานให้ภาคการผลิตและการพงึ่ พาสินคา้ และบริการต่างๆ

จากภาคการผลิต

1.2 การพึง่ พาอาศัยกนั ระหวา่ งภาคการผลิตด้วยกนั เอง

1) การพึง่ พาของภาคเกษตรกรรม เราสามารถพจิ ารณาได้ 2 ประเดน็ ดังนี้
การพง่ึ พาอาศยั ระหว่างภาคเกษตรกรรมด้วยกนั เอง เช่น
- การเพาะปลูก ตอ้ งพึง่ พาปยุ๋ จากมลู สัตวซ์ ง่ึ มาจากการเล้ียงสัตว์
- การเลีย้ งสตั ว์ ตอ้ งพึ่งพาอาหารสตั วต์ ่างๆ ทม่ี าจาการเพาะปลูก
- การประมง ต้องพ่ึงพาอาหารจากการเพาะปลูกและการเลีย้ งสัตว์
การพ่งึ พาอาศัยระหวา่ งภาคเกษตรกรรมกับภาคอตุ สาหกรรมและบริการ เชน่
- ชาวนา ตอ้ งพึง่ พาโรงสขี า้ วเพื่อนาข้าวเปลือกไปขาย
- เกษตรกร ต้องพง่ึ พาเทคโนโลยีต่างๆ จากภาคอตุ สาหกรรมเพื่อลดตน้ ทนุ ในการผลติ
- ชาวนา ชาวไร่ ชาวสวน ตอ้ งพึ่งพาพ่อค้าคนกลางที่รับซื้อ หรือพ่ึงพาตลาดท่ีจะรับผลผลิต

ไปขาย
- เกษตรกรท้ังชาวนา ชาวไร่ ชาวสวน ผู้เล้ียงสัตว์ ผู้ทาอาชีพประมง ต้องพึ่งพาธุรกิจ

อตุ สาหกรรมอาหารทมี่ ารับซือ้ ผลผลิตจากตนโดยตรง เช่น อุตสาหกรรมปลากระป๋อง อาจต้องพ่ึงพาชาวสวน
มะเขือเทศ ผ้ทู าประมงปลาซารด์ ีน

2) การพง่ึ พาอาศยั ของภาคอุตสาหกรรม

. การพึ่งพาอาศยั ระหว่างภาคอตุ สาหกรรมด้วยกนั เอง เช่น อุตสาหกรรมผลติ รถยนต์ ต้องใช้
เหล็กและอะไหล่รถยนต์จากอตุ สาหกรรมเหลก็

. การพึ่งพาอาศัยระหว่างภาคอุตสาหกรรมและบริการ เช่น ภาคอุตสาหกรรมต้องพึ่งพา
วตั ถุดิบจากภาคเกษตรกรรม และต้องพึง่ พาตลาดจากภาคบริการ

3) การพึ่งพาอาศยั ของภาคบริการ
. การพงึ่ พาอาศยั ระหว่างภาคบรกิ ารด้วยกันเอง เช่น การท่องเท่ียว ต้องอาศัย ธุรกิจโรงแรม

รา้ นอาหาร
. การพ่ึงพาอาศัยระหว่างภาคบริการกบั ภาคเกษตรกรและอุตสาหกรรม เช่น ธุรกิจขายปลีก

ต้องพึ่งพาอาหารจากภาคเกษตรกรรมและสนิ คา้ อุปโภคบรโิ ภคจากภาคอตุ สาหกรรม

15

ใบกิจกรรมที่ 1
ลกั ษณะกจิ กรรมทางเศรษฐกจิ ของไทย

คาสั่ง คะแนนเต็ม คะแนนทไ่ี ด้

5
ให้นักเรียนเขียนระบลุ กั ษณะกจิ กรรมทางเศรษฐกิจของไทยตามภาพ

12

กจิ กรรม.......................................................... กจิ กรรม..........................................................
ปัจจยั สนบั สนนุ ...................................................... ปจั จัยสนบั สนุน...............................................
............................................................................... .........................................................................
................................................................................ .........................................................................

3 4

กจิ กรรม.......................................................... กิจกรรม..........................................................
ปจั จัยสนับสนนุ ...................................................... ปจั จยั สนบั สนนุ ...............................................
............................................................................... .........................................................................
................................................................................ .........................................................................

5

กจิ กรรม..........................................................
ปจั จัยสนบั สนนุ ...............................................
.........................................................................
.........................................................................

16

ใบกิจกรรมท่ี 2
การพ่ึงพาทางเศรษฐกิจในประเทศ

คาสัง่ คะแนนเต็ม คะแนนทีไ่ ด้
5

ตอนท่ี 1 ให้นกั เรยี นอ่านขา่ วและตอบคาถาม

เลขาธิการสานักงานเศรษฐกจิ การเกษตร หรือ สศก. รายงานว่าต้นทนุ การผลิตสนิ ค้าปศุสัตวป์ รบั ตัว
สงู ข้นึ โดยปัจจัยทท่ี าให้ตน้ ทุนสงู ขนึ้ คอื คา่ แรงในการเล้ียงสัตว์ซงึ่ ปรบั ตัวสูงขนึ้ ในสนิ ค้าปศุสัตว์ทุก
ชนดิ โดยต้นทุนไขไ่ กป่ รับตัวสูงขึน้ มากทีส่ ุด รองลงมา คือ นา้ มันดิบ สุกร และไก่เนอื้ นอกจากนี้ยัง
พบวา่ คา่ อาหารสัตว์ได้ปรับตวั สงู ขึ้น เนื่องจากวัตถุดิบหลัก เชน่ ราข้าว ขา้ วโพดเลี้ยงสตั วก์ ากถัว่
เหลือง และมันสาปะหลงั มีการปรับข้ึน

1.1 จากข่าวเกิดปัญหาใด ( 1 คะแนน)

1.2 จากขา่ วมีการพ่ึงพาอาศยั กันทางเศรษฐกจิ อย่างไร (2 คะแนน)

1.3 จากข่าวนกั เรียนคิดวา่ จะก่อให้เกิดผลกระทบอยา่ งไร 2 คะแนน

ตอนท่ี 2 ให้นกั เรยี นดภู าพแลว้ วิเคราะห์การพงึ่ พาอาศัยกันทางเศรษฐกจิ (คะแนนเต็ม 15 คะแนน)
ข้อละ 3 คะแนน) 1. การทาไร่ออ้ ย

กจิ กรรมในภาพมกี ารพง่ึ พาอาศัยกนั ทางเศรษฐกจิ อย่างไรบา้ ง

พ่ึงพา พึง่ พา

2. การเลย้ี งไก่ 17

กจิ กรรมในภาพมกี ารพึง่ พาอาศัยกนั ทางเศรษฐกจิ อยา่ งไรบ้าง

พง่ึ พา พ่งึ พา

3. การขายอาหาร

กจิ กรรมในภาพมีการพึ่งพาอาศัยกันทางเศรษฐกิจอย่างไรบา้ ง

พง่ึ พา พึ่งพา

4. โรงงงานผลิตรถยนต์

กิจกรรมในภาพมีการพง่ึ พาอาศัยกนั ทางเศรษฐกิจอย่างไรบ้าง

พง่ึ พา พ่ึงพา

18

5. อตุ สาหกรรมอาหารแชแ่ ขง็

กิจกรรมในภาพมีการพึ่งพาอาศัยกันทางเศรษฐกจิ อยา่ งไรบ้าง

พงึ่ พา พงึ่ พา

19

ใบความรู้ท่ี 3
การแข่งขนั ทางเศรษฐกิจในประเทศ

ในสังคมเศรษฐกิจแบบทุนนิยมทใี่ ห้เสรภี าพแก่ผปู้ ระกอบธุรกิจตา่ งๆ ในการดาเนนิ กิจกรรมทาง

เศรษฐกจิ ได้อย่างเตม็ ที่ ส่งผลให้เกดิ การแขง่ ขนั ทางเศรษฐกิจ การแขง่ ขนั ทางเศรษฐกิจมหี ลายรปู แบบดังน้ี

1. รปู แบบการแข่งขันทางเศรษฐกจิ
1) การแข่งขันทางด้านราคา หากผู้ผลิตผลิตสินค้าและบริการของตนให้มีราคาที่ถูกลงและมี
คุณภาพดีกว่ารายอ่ืนได้ ก็จะเป็นแรงจูงใจให้ผู้บริโภคหันมาสนใจ ซ่ึงกลยุทธ์ทางราคาน้ันอาจมาจากการลด
ตน้ ทนุ การผลิต ซงึ่ ทาใหก้ ารผลติ สินคา้ มรี าคาถกู กวา่ รายอน่ื ได้ นอกจากน้นั ยังมีการจดั รายการส่งเสริมการขาย
ดว้ ยการตลาด แลก แจก แถม การจดั โปรโมชน่ั ตา่ งๆ
2) การแข่งขันด้านคุณภาพ คุณภาพสินค้าสามารถพิจารณาได้จากมาตรฐานของสินค้าท่ีได้รับการ
รับรอง เช่น ได้การรับรองจากคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
พิจารณาจากการบรรจุหีบห่อการแจ้งส่วนประกอบหรือส่วนผสมท่ี
ชัดเจน การบอกสถานทผี่ ลติ มวี ันผลิตหรือวันหมดอายุที่ชดั เจน
3) การโฆษณา สินค้าและบริการจะสามารถแข่งขันได้ดีหาก
เป็นท่ีรู้จักของผู้บริโภคการโฆษณาตามส่ือต่างๆ จะทาให้สินค้าเป็นท่ี
รูจ้ ักได้เร็วข้ึน

ปจั จบุ นั การโฆษณาทางสือ่ ออนไลน์ได้รับความนิยมเป็นอยา่ งมาก

4) การสรา้ งแบรนด์ เปน็ ส่ิงสาคัญมากในการแข่งขัน แบรนด์หรือย่ีห้อน้ันไม่ได้เป็นเพียงชื่อไว้เรียก
สินค้าประเภทนั้นเท่านั้น แต่ยังหมายถึง คุณค่า การไว้วางใจ ความมั่นใจในตัวสินค้การานั้นด้วย และหาก
สามารถพัฒนาแบรนด์จนเป็นท่ีรู้จักและยอมรับได้ดีแล้ว ทาให้สามารถลดต้นทุนในการโฆษณาได้ ซ่ึงจะเป็น
การชว่ ยสรา้ งมลู ค่าเพิม่ ให้แกผ่ ผู้ ลิต ทง้ั ในแง่ของการลดตน้ ทนุ ในการผลิตและการเพิ่มยอดขายให้กับสินค้าของ
ตน

5) การสร้างความแตกต่าง หากสินค้าชนิดหน่ึงมีผู้แข่งขันจานวนมาก หรือมีผู้ประกอบการรายใด
รายหนึ่งท่ีสามารถครองตลาดได้แล้ว วิธีการในการแข่งขันที่จาเป็นที่สุด คือ การสร้างความแตกต่างซ่ึงเป็น
“ทางเลอื กใหม่” ใหก้ ับผูบ้ ริโภค

2. ผลของการแขง่ ขนั ทางเศรษฐกิจภายในประเทศ
แม้การแข่งขันจะทาให้ผู้ผลติ บางรายเกิดความได้เปรียบ แต่การ
แข่งขนั ก็ยังเกิดผลดีตอ่ ผ้บู รโิ ภค กลา่ ว คือ

20

1) ทาใหผ้ บู้ ริโภคมีทางเลือกมากขึ้น ซึ่งทาให้เกิดการสนองความต้องการของผู้บริโภคได้
ตรงจุดมากข้ึน เช่น การผลิตซ่งึ เน้นขนาดหรอื รสชาตทิ ่หี ลากหลาย กส็ ามารถครอบคลมุ ผบู้ ริโภคได้ หลายกลุ่ม
มากขนึ้ และอาจบรโิ ภคไดบ้ ่อยคร้งั มากขน้ึ เพราะไมเ่ กิดความซ้าซากจาเจ หรือ เบ่ือหนา่ ยในการบริโภค

2) ทาใหผ้ ู้บริโภคมอี านาจเลือก การแขง่ ขันของผู้ผลิตสร้างอานาจในการตัดสินใจเลือกซ้ือ
สินค้าและบริการท่ีตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคมากขึ้น ท้ังด้านรสนิยม ความเหมาะสม ราคา
คุณภาพ ประโยชน์ ผบู้ รโิ ภคมโี อกาสไดเ้ ปรยี บเทียบขอ้ ดี – ขอ้ เสียของสินคา้ แต่ละชนดิ ซงึ่ หากผู้ผลิตมีเพียงราย
เดยี ว ไมม่ กี ารแข่งขันเกดิ ข้ึน ผู้บรโิ ภคก็จะไมม่ อี านาจในการเลอื กใด ๆ

3) ทาใหผ้ ้บู รโิ ภคได้รบั สินค้าทมี่ ีคณุ ภาพและเปน็ ธรรมที่สุด การแข่งขันทาให้ผู้ผลิตแต่ละ
รายเลือกที่จะพัฒนาผลิตภัณฑ์ของตนให้มีความหลากหลายพร้อมๆ กับการเพ่ิมคุณภาพ คุณสมบัติต่างๆ
ใหก้ ับผ้ผู ลิตน้นั นอกจากนก้ี ารแข่งขันยังทาให้เกิดการคานอานาจกันเองในการกาหนดราคาทาให้ผู้บริโภคได้
ซอ้ื สนิ คา้ ท่ีมรี าคาเหมาะสมและเป็นธรรมจากผผู้ ลิต

21

ใบกิจกรรมท่ี 3
การแขง่ ขันทางเศรษฐกิจในประเทศ

คาส่ัง คะแนนเตม็ คะแนนทไ่ี ด้
10
ตอนท่ี 1 ใหน้ กั เรียนอ่านขอ้ ความแล้วตอบคาถาม
1.1 จากขอ้ ความเป็นรปู แบบการแข่งขัน
ดา้ นใด..............................................
แชมพูสระผมจัด
โปรโมชัน่ ซ้อื 1 แถม 1

1.2 จากขอ้ ความเปน็ รปู แบบการแขง่ ขัน
เครอ่ื งซักผ้ารุ่นใหม่ราคา ด้านใด..............................................
ประหยดั นา้ ซกั สะอาด
ขจดั คราบไดห้ มดจดได้รับ จากขอ้ ความเป็นรูปแบบการแขง่ ขนั
การรับรอง มาตรฐาน ด้านใด..............................................
มอก.

1.3 น้าด่ืมเพื่อสขุ ภาพจา้ ง
ดาราทมี่ ีชื่อเสียงมาเป็นพรี
เซ็นเตอร์

1.4 22
มันฝรั่งกรอบเปน็ สินคา้
ใหม่ท่ผี ลติ ขึ้นสาหรับเปน็ จากขอ้ ความเป็นรูปแบบการแข่งขนั
ทางเลอื กให้แกผ่ ้รู ักสขุ ภาพ ดา้ นใด..............................................

1.5 จากข้อความเป็นรปู แบบการแข่งขัน
โทรศพั ทเ์ คล่อื นที่ย่หี อ้ ดัง ด้านใด..............................................
สร้างความเชื่อมนั่ ให้แก่
ผใู้ ชโ้ ดยรบั ประกันเครอ่ื ง
ตลอดอายกุ ารใชง้ าน

ตอนท่ี 2 อ่านสถานการณท์ ่กี าหนดให้และตอบคาถาม (คะแนนเต็ม 5 คะแนน)

ข้าวหอมมะลิไทยถือเป็นสินค้าส่งออกระดับตน้ ๆ ในระยะเวลาทผี่ า่ นมาพบวา่ ส่วนแบง่ ทางการตลาดของข้าวหอม
มะลิไทยลดลงถึง 50 % จาก 80 -90 % เนือ่ งจากตา่ งประเทศอย่างงเวยี ดนามไดต้ ตี ลาดข้าวหอมมะลไิ ทย โดยมี
การสง่ ออกไปยังตลาดฮ่องกง เพียง 2 ปี ส่วนแบ่งการตลาดมีสูงถึง 30 % โดยส่งปีแรก 4,000 ตัน ปีที่สองเพ่ิม
เป็น 70,000 ตนั และปนี ้คี าดว่าน่าจะส่งออกมากกวา่ 100,000 ตัน สว่ นหนง่ึ เปน็ เพราะราคาขายท่ีแตกต่างกัน
มาก ซ่ึงเวียดนามขายข้าวหอมมะลิอยู่ที่ 700 เหรียญต่อตัน ส่วนประเทศไทยขายอยู่ท่ี 1,000 -1,2000 เหรียญ
ตอ่ ตัน

2.1 จากสถานการณ์เป็นการแขง่ ขนั ของสินคา้ ชนิดใด
2.2 การแข่งขันดังกล่าวมรี ูปแบบอย่างไร

2.3 การแข่งขันดงั กล่าวก่อให้เกิดผลอย่างไร

2.4 จากสถานการณ์ดังกลา่ วควรมแี นวทางในการแกป้ ัญหาอยา่ งไร

2.5 ถา้ ไม่มีการแขง่ ขนั ทางเศรษฐกจิ จะก่อให้เกดิ ผลอยา่ งไร

23
ตอนที่ 3 ใหน้ ักเรยี นสรปุ ผลดขี องการแขง่ ขนั ทางเศรษฐกจิ ทีม่ ีตอ่ ผบู้ ริโภคลงในแผนภาพ (คะแนนเตม็ 4 คะแนน)

ผลดขี องการ
แขง่ ขนั ทาง
เศรษฐกจิ

24

ใบความรูท้ ่ี 4
ปัญหาเศรษฐกจิ ในชมุ ชน ประเทศ และแนวทางแก้ไข

เศรษฐกจิ ของประเทศเป็นเศรษฐกิจทเี่ นน้ การพ่งึ พาจากตา่ งประเทศทงั้ การพ่ึงพาในด้านวัตถดุ ิบและ

การนาสนิ คา้ สง่ ออกไปจาหนา่ ยยังต่างประเทศ ดังนนั้ เมื่อตา่ งประเทศเกดิ การเปลยี่ นแปลงยอ่ มสง่ ผลกระทบ

ตอ่ เศรษฐกิจในประเทศและเศรษฐกิจในชุมชน

ตารางแสดงปญั หาเศรษฐกิจในชมุ ชน และแนวทางแก้ไข

ปัญหาเศรษฐกิจในชมุ ชน แนวทางแก้ไข

1. ปัญหาทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดล้อมเส่ือม 1. ใช้ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อมอย่างรู้

โทรม เนื่องจากมีการใช้ทรัพยากรในชุมชนอย่าง คุณค่าและคานงึ ถึงผลกระทบในระยะยาว

รวดเร็วและไม่คานงึ ถึงอนาคต

2. ปญั หาการขาดแคลนเงนิ ทุน เน่อื งจาก 2. จัดหาแหล่งเงินทนุ ที่เพยี งพอ โดยรัฐบาลตอ้ ง

ผู้ประกอบการในชมุ ชนจะมีการสะสมเงินทนุ นอ้ ย จัดหาแหลง่ เงินทุนอัตราดอกเบ้ียต่า

ส่งผลใหม้ ีข้อจากัดด้านเงนิ ทุนและการผลิต

3. ปญั หาการขาดแคลนแรงงานทม่ี ีทักษะ แรงงานใน 3. ฝกึ อบรมเพอื่ พัฒนาอาชีพและฝมี อื

ชมุ ชนยงั ขาดความรแู้ ละเทคนคิ การผลติ

4. ปญั หาการขาดการจดั การท่ีมีประสทิ ธภิ าพ 4. ส่งเสรมิ การบรหิ ารจัดการดว้ ยการจดั อบรม

ผปู้ ระกอบการในชมุ ชนยังขาดความรู้ในด้านการ การศึกษาดงู านจากธรุ กจิ ที่ประสบความสาเร็จ

จดั การ ซึ่งเป็นสง่ิ สาคญั ทจ่ี านาไปสกู่ ารบรรลุ

เปา้ หมายทางเศรษฐกิจ

ตารางแสดงปญั หาเศรษฐกจิ ในประเทศ และแนวทางแก้ไข

ปญั หาเศรษฐกจิ ในประเทศ แนวทางแก้ไข
1. ปญั หาเศรษฐกิจซบเซา
นโยบายของรฐั ในการกระตุ้นเศรษฐกจิ ดว้ ยการเพิ่ม
อนั เนื่องมาจากปัจจยั ภายในประเทศ เชน่ ปัญหา การใช้จา่ ยของภาครัฐ เพ่อื เพิ่มปรมิ าณเงินในระบบ
ทางการเมอื ง หรอื ปัจจัยภายนอก เช่น ความตกตา่ ใหม้ ากข้ึน
ของเศรษฐกิจโลก เกิดผลกระทบต่อทกุ ภาคการผลิต สร้างค่านยิ มทางเศรษฐกิจใหก้ บั คนในประเทศ ด้วย
ในประเทศ ท้งั ภาคเกษตรกรรมอตุ สาหกรรม และ การซอ้ื สนิ คา้ และบริการตา่ งๆ ภายในประเทศ เพื่อให้
บริการ โดยเฉพาะเรอ่ื งของการทอ่ งเทีย่ ว เงินเกดิ การหมุนเวยี นเปน็ การชว่ ยเหลือและพึ่งพากัน
ทางเศรษฐกิจภายในประเทศ

25

ปัญหาเศรษฐกจิ ในประเทศ แนวทางแกไ้ ข
2. ปญั หาการขาดเงนิ ทุน
.ส่งเสริมนิสยั รักการออม ด้วยการวางแผนทาง
อนั เนอ่ื งมาจากการขาดการวางแผนทางการเงนิ การเงนิ
เกดิ ผลกระทบต่อการลงทุนผลิตสินค้า – บรกิ ารใหม่ . รฐั บาลมนี โยบายส่งเสรมิ ให้สะสมทนุ รณรงค์ให้
ๆที่ขยายตวั ไดน้ อ้ ยลง ซึ่งทาให้เกิดการจ้างงานหรือ ประชาชนได้เห็นถงึ คณุ คา่ ของการสะสมทนุ
การซ้ือสินคา้ บริการทจ่ี าเป็นตอ้ งใช้ในการผลติ ลดลง . การดาเนนิ ชวี ติ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ
พอเพียง ด้วยการใชจ้ ่ายเงินอยา่ งมเี หตุผล
พอประมาณ

3. ปัญหาการขาดการพัฒนาความรทู้ กั ษะทาง . รัฐบาลจาเป็นต้องให้ความช่วยเหลือดว้ ย “การสอน
วชิ าชพี งาน” และ หาแหลง่ เงนิ ทุน” ใหอ้ ยา่ งทว่ั ถงึ
. สง่ เสรมิ วฒั นธรรมการคดิ เพื่อพฒั นาผลติ ภณั ฑ์
ผมู้ โี อกาสทางการศกึ ษาไม่สามารถนาความรู้ท่ไี ด้ ตา่ งๆ ที่แปลกใหม่ รวมไปถึงการขยายอาชีพให้แตก
ไปประยุกตใ์ ช้ในการประกอบอาชพี แขนนงออกไปอีกดว้ ย
. เน้นการปฏบิ ตั มิ ากกว่าภาคทฤษฎี เพ่ือใหผ้ ู้ศกึ ษาได้
ผขู้ าดโอกาสทางการศึกษายงั ขาดการพัฒนา ลงมอื จากของจรงิ ในสถานทจ่ี ริง อนั จะกอ่ ให้เกดิ
ทกั ษะทางอาชีพอย่างทว่ั ถึง ประโยชน์สงู สุดในการพัฒนาอาชีพ

4. ปัญหาชอ่ งว่างทางเศรษฐกิจ . เป็นหน้าที่โดยตรงจากรฐั บาลทต่ี อ้ งมีนโยบายมา

.อันเน่ืองมาจากความเหล่อื มลา้ ในการพัฒนาทาง จัดการและแก้ไข สร้างความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ

เศรษฐกจิ ทาใหเ้ กดิ ความแตกต่างระหว่างคนจนและ โดยเฉพาะการกระจายรายได้

คนรวย . นโยบายของรฐั ในการแกป้ ญั หา เชน่ การพัฒนา

. การกระจายรายไดไ้ ม่เทา่ เทยี มกัน อาชีพใหก้ บั ชมุ ชน การสรา้ งงาน สร้างรายได้ การ

ส่งเสรมิ การท่องเทีย่ วตามชุมชนต่างๆ

26

ใบกจิ กรรมที่ 4
ปญั หาเศรษฐกจิ ในชมุ ชน ประเทศ และแนวทางแก้ไข

คาสง่ั คะแนนเตม็ คะแนนทไ่ี ด้
6

ตอนท่ี 1 ให้นกั เรยี นอ่านสถานการณ์ปัญหาเศรษฐกจิ ในชมุ ชนและในประเทศแลว้ ตอบคาถาม
(คะแนนเต็ม 6 คะแนน)

1.1

ชาวบ้านชุมชนบ้านเมืองกลาง ส่วนใหญป่ ระกอบาชพี เกษตรกรรม น้าจงึ เป็นปัจจยั
สาคัญต่อวถิ ีชวี ติ ของคนในชมุ ชน ทวา่ พน้ื ทเ่ี กษตรกรรมสว่ นใหญอ่ ยู่ในพนื้ ท่รี าบ มี
แหล่งน้าไม่เพียงพอ ผลผลติ จึงลดลง ชาวบา้ นจึงบุกรุกพ้นื ที่ป่าตน้ น้าเพ่อื เพาะปลกู
และเกบ็ ของปา่ จนลานา้ เร่มิ แห้ง คนในชุมชนเร่มิ ขัดแย้งกันเนือ่ งจากไมม่ นี ้าใช้

1) จากสถานการณ์ดงั กล่าวเกดิ ปญั หาใด
2) ปญั หาดงั กลา่ วกอ่ ให้เกดิ ผลกระทบอยา่ งไร

3) ปัญหาดงั กล่าวมแี นวทางในการปอ้ งกนั และแก้ไขอย่างไร

27
1.2

กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งสารวจพบปริมาณขยะในท้องทะเลเพม่ิ มากขึน้
สว่ นใหญเ่ ป็นขยะพลาสตกิ ซ่งึ สง่ ผลกระทบตอ่ ระบบนเิ วศเปน็ อย่ามาก โดยท่ีผ่านมา
เตา่ ทะเลกว่า 100 ตวั ตอ้ งตายลงเพราะกนิ ขยะพลาสตกิ เขา้ ไป ทาให้ระบบนิเวศใน
ทะเลเปลย่ี นแปลง เชน่ แมงกะพรุนเพ่มิ จานวนมากข้ึน ทาใหน้ ักท่องเทยี่ วไม่สามารถ
ลงเล่นนา้ ได้ ส่วนหนงึ่ เป็นเพราะเตา่ ซ่ึงกนิ แมลงกะพรุนเปน็ อาหารลดจานวนลง ทาให้
แมงกะพรนุ ขยายพนั ธอ์ ย่างรวดเร็ว

1) จากสถานการณด์ ังกล่าวเกิดปญั หาใด

2) ปัญหาดงั กล่าวก่อใหเ้ กดิ ผลกระทบอยา่ งไร

3) ปัญหาดังกล่าวมีแนวทางในการปอ้ งกนั และแกไ้ ขอยา่ งไร

28

แบบทดหลงั เรียน

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ ชุดท่ี 4 มองดูเศรษฐกจิ ไทยของเรา
กลุม่ สาระการเรยี นรู้สังคมศึกษาศาสนาและวฒั นธรรม สาระเศรษฐศาสตร์ ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 1

จานวน 20 ข้อ 10 คะแนน เวลา 20 นาที

คาชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคาตอบทีถ่ ูกต้องท่สี ุดเพยี งข้อเดยี ว

1. ขอ้ ความใดแสดงถึงลักษณะทางเศรษฐกจิ ไทยใน 4. เพราะเหตใุ ดประเทศไทยจงึ มีโครงสร้างการผลติ ภาค

ปัจจุบนั เกษตรสงู

ก. พึง่ พาการนาเขา้ พลังงาน ก. มีแรงงานภาคการเกษตรฝีมือดี

ข. เศรษฐกจิ ของจงั หวัดต่างๆ ใกลเ้ คยี งกัน ข. มภี มู ิประเทศเหมาะแก่การเพะปลูก

ค. คนจนส่วนใหญ่อาศัยอยูใ่ นบรเิ วณชมุ ชนแออดั ค. มที ักษะภูมิปญั ญาทีส่ ั่งสมและถ่ายทอดจาดอดตี

ง. มีรายได้หลักจากการส่งสนิ ค้าทางเกษตรกรรม ง. มผี ลผลติ ทางการเกษตรที่แตกต่างไปจากประเทศ

มากกว่าสินค้าประเภทอื่น 5. ขอ้ ใดไมเ่ กย่ี วข้องกับภาคเกษตรกรรม

2. ประเทศไทยมีความเชีย่ วชาญด้านการเกษตรและอาหาร ก. นายปติ ิทาเหมืองแรท่ ่จี งั หวดั ปราจนี บุรี

นน้ั เนอื่ งมาจากเหตุผลในขอ้ ใด ข. นายสดใสเลีย้ งปลาตะเพยี นที่แม่นา้ ท่าจีน

ก. มีภมู ิปัญญาทอ้ งถิ่นท่สี นับสนนุ ค. นายมานะทาฟาร์มเล้ยี งโคนมทจ่ี ังหวดั สระบรุ ี

ข. มีแม่น้าหลายสาย และมีพ้นื ทร่ี าบลมุ่ ง. นายสดศรีปลูกมนั สาปะหลงั เพื่อปอ้ นโรงงานแปง้

ค. ชาวไทยมีความร้คู วามสามารถในด้านการ 6. ข้อใดเป็นสภาวะที่เกดิ ในช่วงเศรษฐกิจดี

เพาะปลูก ก. ผู้คนจับจ่ายใช้สอยนอ้ ยลง

ง. มีทรพั ยากรธรรมชาตอิ ดุ มสมบูรณ์และมีปจั จัย ข. โรงงานปลดคนงานออก

สนบั สนนุ หลายอยา่ ง ค. เกดิ การแข่งขันทางเศรษฐกจิ สงู

3. ข้อความใดท่ีแสดงถึงลกั ษณะทางเศรษฐกิจท่ีสาคัญของ ง. การลงทุนในภาคการผลติ สูง

ประเทศไทย 7.ข้อใดไม่ใชก่ ารพึ่งพาอาศยั ทางเศรษฐกิจ

ก. รายได้ต่อหวั ของประชาชนอยใู่ นระดบั สงู ก. มัคคเุ ทศก์ – นักท่องเทีย่ ว

ข. รายได้ต่อหวั ของประชาชนอยูใ่ นระดบั ต่า ข. ร้านขายเสอื้ ผ้า - รา้ นขายรองเทา้

ค. ความแตกต่างทางรายไดข้ องประชาชนคนจนและ ค. แม่ค้าอาหารตามสั่ง - พ่อค้าขายหมู

คนรวยมีมาก ง. เกษตรกรปลกู มะพรา้ ว –โรงงานกะทชิ าวเกาะ

ง. ความแตกต่างระหวา่ งรายได้ของประชาชนคนจน

และคนรวยมีน้อย

29

8. การแข่งขนั ทางเศรษฐกจิ เปน็ ประโยชนแ์ ก่ใครมากท่ีสดุ 13. ปีนี้ลาไยมีน้อย โรงงานผลิตลาไยกระป๋องต่างก็ใหร้ าคา

ก. ผผู้ ลติ ข. ผู้บริโภค ลาไยแกช่ าวสวนในราคาสูงกวา่ ทกุ ปี เพราะต้องการส่ง

ค. นายทุน ง. ผปู้ ระกอบการ สนิ ค้าลาไยกระป๋องไปจาหน่ายตา่ งประเทศ ขอ้ ความนี้

9. ขอ้ ใดเปน็ การแข่งขันทางเศรษฐกิจ สอดคลอ้ งกับขอ้ ใด

ก. รา้ นข้าวแกง - ร้านขายนา้ ก. ผูผ้ ลิตมีการแขง่ ขันกนั และพึง่ พาอาศยั กัน

ข. บริษัททวั ร์ - โรงแรม ข. ผู้ผลิตและผู้บริโภคจะต้องใหค้ วามร่วมมอื กนั

ค. รา้ นสะดวกซ้ือ - ร้านโซห่ ว่ ย ค. ผู้ผลิตมกี ารแข่งขันกนั ซ้ือวตั ถดุ ิบ ทาให้วตั ถดุ ิบ

ง. รา้ นตัดผมบรุ ุษ - ร้านตดั ผมสตรี มรี าคาสงู

10. บรษิ ทั ผา้ หม่ ไทยและบรษิ ทั ผา้ หม่ สวยงาม ต่างผลิตผ้า ง. ผู้บรโิ ภคมีการแข่งขนั กันซื้อสินค้า ทาให้สนิ ค้า

ห่มลักษณะเดยี วกนั ออกมาจาหน่ายในตลาดจานวนมาก มรี าคาแพง

ขอ้ ความดงั กล่าวสอดคลอ้ งกับข้อใด 14. การท่ผี ลผลิตทางการเกษตรชนิดเดียวกนั มีจานวนมาก

ก. ผบู้ รโิ ภคเสียเปรียบ ยอ่ มสง่ ผลตอ่ เรอ่ื งใด

ข. มีการพง่ึ พาอาศยั กัน ก. ตลาดไม่ต้องการ

ค. การตอบสนองผูผ้ ลติ ข. ราคาผลผลติ ตกต่า

ง. มีการแข่งขันกันทางเศรษฐกิจ ค. คณุ ภาพของผลผลิตต่า

11. ข้อใดแสดงความสมั พันธข์ องการพ่ึงพาทางเศรษฐกิจ ง. การประกนั ราคาผลผลติ ของโรงงาน

ไมถ่ กู ต้อง 15. การผลติ ในชมุ ชนทขี่ าดแคลนเทคโนโลยีทาใหต้ น้ ทนุ

ก. ผบู้ รโิ ภคพง่ึ พาสินคา้ และบรกิ ารจากภาคการผลิต การผลติ สงู เนอื่ งจากเหตุผลในขอ้ ใด

ข. ภาคการผลติ ไมจ่ าเป็นตอ้ งขนึ้ อยกู่ ับภาคการบรโิ ภค ก. ชมุ ชนอยู่หา่ งไกลความเจรญิ จึงต้องเสยี ค่าขนส่งแพง

ค. ภาคการผลิตไดก้ าไรเป็นผลตอบแทนจากการ ข. การใช้แรงงานในการผลติ ย่อมทาให้ตน้ ทนุ การ

จาหน่ายสนิ คา้ ผลติ สงู

ง. ผู้บรโิ ภคเปน็ แรงงานให้แก่ภาคการผลิต ค. การผลติ สนิ ค้าไม่มคี ุณภาพจึงต้องลงทนุ ในการ

12. ข้อใดสะท้อนการแขง่ ขนั ในภาคการผลิตมากที่สุด โฆษณา

ก. กาแฟสดกับกาแฟกระปอ๋ ง ง. เทคโนโลยีในชนบทจะมปี ระสทิ ธภิ าพต่าจึงต้องใช้

ข. เส้อื ตราหา่ นกบั กางเกงยี่หอ้ LEE 16. ชาวบา้ นดอนหวายรว่ มมอื กันนาผลิตภัณฑ์จาก เครื่อง

ค. เงาะในสวนระยองกบั เงาะกระป๋อง จักสานหลายชนดิ ไปจาหนา่ ยกันเองสอดคลอ้ งกบั ขอ้ ใด

ง. โทรศัพท์เคลื่อนที่ยีห่ อ้ IPhone กับย่หี อ้ Samsung ก. สง่ เสริมการลงทุนในชุมชน

ข. การพัฒนาคณุ ภาพชีวติ ท่ดี ี

ค. การพง่ึ พาตนเองด้านการผลติ

ง. การพึง่ พาตนเองด้านการตลาด

30

17. ปัญหาเศรษฐกจิ ในระดบั ชมุ ชนของไทยมหี ลายประการ 19. การแกป้ ัญหาเศรษฐกจิ ท่มี งุ่ พฒั นาประชากรให้มี

ยกเวน้ ข้อใด ความรู้ความสามารถสงู ขึ้น นาภูมิปัญญาท้องถ่ินมาใช้

ก. ผลผลติ ตกตา่ ในการเพิ่มคณุ ภาพสินค้าในทอ้ งถน่ิ ข้อความดงั กลา่ ว

ข. การขาดแคลนเงนิ ทนุ สอดคลอ้ งกับขอ้ ใด

ค. การขาดแคลนแรงงาน ก. เร่งแก้ไขปญั หาความยากจนของประชาชน

ง. การขาดแคลนเทคโนโลยี ข. เพมิ่ ความสามารถในการแข่งขนั การผลติ สินคา้

18. การกระทาของบคุ คลในข้อใด ท่สี ่งผลตอ่ ปญั หา ค. เน้นการบริหารจดั การทง้ั ดา้ นการผลิตและบรโิ ภค

เศรษฐกิจของประเทศ ง. มงุ่ เนน้ สร้างความเขม้ แข็งทางเศรษฐกิจระดบั

ก. ฟา้ กูเ้ งินธนาคารมาสร้างบา้ น ฐานราก

ข. ชาย ใชเ้ ครอ่ื งจักรไถนาแทนคน 20. ชาวบ้านหนองโสนมผี ลผลิตทางการเกษตรหลายชนดิ

ค. สวย เปลย่ี นโทรศัพท์เคลอ่ื นทรี่ ุ่นใหมอ่ ยู่เสมอ ตลอดปี และชว่ ยเหลอื กนั พฒั นาคุณภาพของผลผลิต

ง. แจม่ พาเพอื่ นไปแจกทุนและสิ่งของแกเ่ ดก็ ๆ ทุกชนดิ ข้อความดงั กล่าวสอดคล้องกบั ขอ้ ใด

ของมลู นธิ ิสงเคราะห์เด็ก ก. มกี ารพง่ึ พากนั ด้านการผลิต

ข. มกี ารการพัฒนาคณุ ภาพชวี ติ

ค. มกี ารสร้างงานในชมุ ชน

ง. มเี งินทนุ หมนุ เวียน

31

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ท่ี 4

ข้อที่ เฉลย ขอ้ ที่ เฉลย
1ก 11 ข
2ง 12 ง
3ค 13 ค
4ข 14 ข
5ก 15 ข
6ค 16 ง
7ข 17 ค
8ข 18 ค
9ค 19 ง
10 ง 20 ก

32

เฉลยใบกิจกรรมที่ 1
ลกั ษณะกจิ กรรมทางเศรษฐกิจของไทย

คาสั่ง คะแนนเตม็ คะแนนท่ไี ด้

5
ใหน้ ักเรยี นเขยี นระบลุ กั ษณะกจิ กรรมทางเศรษฐกิจของไทยตามภาพ

12

กจิ กรรม ทานาปลกู ข้าว กจิ กรรม แปรรูปอาหารทะเล
ปจั จัยสนับสนนุ ลักษณะภมู ิประเทศเปน็ ท่รี าบลุ่ม ปัจจยั สนับสนนุ การมพี ้ืนท่ตี ิดทะเลทงั้ 2 ฝัง่
ดินอุดมสมบูรณน์ ้าเพียงพอ คอื อ่าวไทย และทะเลอนั ดามนั

3 4

กิจกรรม ประกอบรถยนต์ กจิ กรรม การท่องเทย่ี ว โรงแรม ทพ่ี กั
ปัจจยั สนับสนุน มแี รงงานที่มฝี มี อื ดี ค่าแรงไมแ่ พง ปัจจัยสนับสนนุ ภูมปิ ระเทศที่หลากหลาย
มกี ารส่งเสรมิ นโยบายจากภาครฐั สวยงาม เป็นดินแดนแหง่ รอยย้มิ เป็นมิตรกบั
นกั ทอ่ งเที่ยว
5

กจิ กรรม การทาปศุสัตว์
ปัจจัยสนับสนุน การมพี นื้ ทีก่ วา้ ง มคี วามอดุ ม
สมบูรณ์ มีความรูเ้ ช่ยี วชาญด้านการเล้ียงสตั ว์
และมีตลาดรองรับขนาดใหญ่

33

เฉลยใบกจิ กรรมท่ี 2
การพง่ึ พาทางเศรษฐกจิ ในประเทศ

คาส่งั คะแนนเตม็ คะแนนท่ไี ด้
5
ตอนที่ 1 ให้นกั เรียนอา่ นข่าวและตอบคาถาม

เลขาธกิ ารสานักงานเศรษฐกจิ การเกษตร หรือ สศก. รายงานวา่ ต้นทุนการผลติ สนิ ค้าปศุสตั วป์ รับตวั
สงู ขึ้น โดยปจั จัยที่ทาให้ต้นทุนสูงขน้ึ คือ คา่ แรงในการเลี้ยงสตั วซ์ ่ึงปรับตัวสูงขน้ึ ในสนิ คา้ ปศสุ ัตว์ทุก
ชนดิ โดยต้นทุนไข่ไกป่ รับตวั สงู ขน้ึ มากที่สุด รองลงมา คอื น้ามันดิบ สุกร และไก่เนื้อ นอกจากนี้ยงั
พบว่าคา่ อาหารสตั ว์ได้ปรับตัวสงู ข้นึ เนอ่ื งจากวัตถุดิบหลัก เชน่ ราข้าว ข้าวโพดเล้ียงสัตวก์ ากถ่วั
เหลือง และมนั สาปะหลังมกี ารปรบั ข้ึน

1.1 จากข่าวเกิดปญั หาใด ( 1 คะแนน)
สานักงานอาชวี ศกึ ษากบั สมาคมเกษตรกรผูเ้ ล้ียงโคนมและแปรรูปผลิตภัณฑน์ ม

1.2 จากข่าวมีการพ่งึ พาอาศัยกนั ทางเศรษฐกิจอย่างไร (2 คะแนน)
สมาคมเกษตรกรผูผ้ ลิตโคนมและแปรรปู ผลติ ภัณฑ์นมได้ให้ความรู้เก่ยี วกบั การเลี้ยงโคนมอย่างครบ

วงจรแก่นกั เรยี นนกั ศึกษาเพอื่ ให้ไดร้ บั ประสบการณ์ตรง
1.3 จากข่าวนักเรยี นคิดวา่ จะกอ่ ให้เกิดผลกระทบอย่างไร 2 คะแนน

เกิดความรว่ มมอื กนั เพื่อพัฒนาการเล้ยี งโคนม และสามารถรองรบั การขยายตวั ของธุรกจิ โคนมได้

ตอนท่ี 2 ใหน้ กั เรยี นดูภาพแลว้ วิเคราะหก์ ารพึ่งพาอาศยั กนั ทางเศรษฐกจิ (คะแนนเต็ม 15 คะแนน)
ขอ้ ละ 3 คะแนน) 1. การทาไรอ่ ้อย

กจิ กรรมในภาพมกี ารพึง่ พาอาศัยกันทางเศรษฐกจิ อยา่ งไรบา้ ง

พึ่งพาแรงงานในการ พง่ึ พา พ่ีงพาระบบการขนสง่ เพ่อื พ่งึ พา พ่ึงพาโรงงานอตุ สาหกรรม
เพาะปลูกและเกบ็ เกี่ยว เพื่อแปรรูปเปน็ นา้ ตาล
ขนส่งผลผลติ ไปโรงงาน

อ้อย อตุ สาหกรรม

34

2. การเลย้ี งไก่

กจิ กรรมในภาพมกี ารพ่งึ พาอาศยั กนั ทางเศรษฐกิจอย่างไรบา้ ง

พง่ึ พาแรงงานในการเล้ียง พึ่งพาพอ่ คา้ คนกลางท่ีนา พึง่ พาผบู้ ริโภคทเี่ ข้ามาใช้
พงึ่ พา วตั ถดุ ิบมาจาหน่าย
สตั ว์ พ่งึ พา บรกิ ารในร้านอาหาร

3. การขายอาหาร

กิจกรรมในภาพมีการพ่ึงพาอาศยั กนั ทางเศรษฐกจิ อย่างไรบา้ ง

พ่งึ พาวตั ถดุ ิบในการ พง่ึ พาพอ่ ค้าคนกลางท่ีนา พ่งึ พาผบู้ รโิ ภคท่ีเขา้ มาใช้
ทาอาหารจากผู้ผลิต พึ่งพา วัตถดุ บิ มาจาหนา่ ย พ่ึงพา บริการในรา้ นอาหาร

3. โรงงานผลติ รถยนต์

พึ่งพาวตั ถุดบิ จาก กจิ กรรมในภาพมกี ารพึ่งพาอาศัยกนั พ่ึงพาตลาดทจ่ี ะรับสนิ ค้า
อตุ สาหกรรมเหลก็ พงึ่ พาแรงงานในการ พึง่ พา ไปวางจาหนา่ ย

พึ่งพา ประกอบชิ้นส่วนรถยนต์

35

5. อุตสาหกรรมอาหารแช่แขง็

กิจกรรมในภาพมีการพึง่ พาอาศยั กันทางเศรษฐกจิ อยา่ งไรบ้าง

พ่ึงพาวตั ถดุ บิ จากผ้เู ลี้ยง พง่ึ พาแรงงานในการบรรจุ พึง่ พาตลาดที่จะรับสนิ ค้า
สตั ว์ พง่ึ พา และคดั แยก
พ่งึ พา ไปวางจาหนา่ ย

36

เฉลยใบกจิ กรรมที่ 3
การแขง่ ขนั ทางเศรษฐกิจ

คาส่ัง คะแนนเตม็ คะแนนทไ่ี ด้
10
ตอนท่ี 1 ใหน้ ักเรยี นอ่านข้อความแล้วตอบคาถาม
1.1 จากข้อความเปน็ รูปแบบการแขง่ ขนั
ดา้ นใด การแข่งขนั ดา้ นราคา
แชมพูสระผมจัด
โปรโมชน่ั ซอ้ื 1 แถม 1

1.2 จากขอ้ ความเป็นรูปแบบการแขง่ ขนั
เครอื่ งซักผ้ารุน่ ใหม่ราคา ด้านใด การแข่งขันดา้ นคณุ ภาพ
ประหยัด น้าซกั สะอาด
ขจดั คราบได้หมดจดได้รบั จากขอ้ ความเป็นรูปแบบการแขง่ ขนั
การรับรอง มาตรฐาน ดา้ นใด ดา้ นการโฆษณา
มอก.

1.3 น้าดม่ื เพือ่ สุขภาพจา้ ง
ดาราทมี่ ชี ่อื เสยี งมาเปน็ พรี
เซ็นเตอร์

1.4 37
มนั ฝรง่ั กรอบเป็นสนิ คา้
ใหม่ท่ีผลติ ข้นึ สาหรับเปน็ จากขอ้ ความเป็นรูปแบบการแข่งขนั
ทางเลอื กใหแ้ กผ่ รู้ กั สขุ ภาพ ด้านใด ดา้ นการสรา้ งความแตกต่าง

1.5 จากข้อความเป็นรูปแบบการแขง่ ขัน
โทรศัพทเ์ คลอื่ นทย่ี หี่ ้อดงั ดา้ นใด ด้านการสรา้ งแบรนด์
สร้างความเชือ่ ม่ันใหแ้ ก่
ผู้ใชโ้ ดยรบั ประกันเคร่อื ง
ตลอดอายุการใช้งาน

ตอนท่ี 2 อ่านสถานการณท์ ่กี าหนดให้และตอบคาถาม (คะแนนเตม็ 5 คะแนน)

ข้าวหอมมะลิไทยถอื เป็นสนิ คา้ ส่งออกระดับต้นๆ ในระยะเวลาทผี่ า่ นมาพบวา่ สว่ นแบง่ ทางการตลาดของข้าวหอม
มะลไิ ทยลดลงถึง 50 % จาก 80 -90 % เนอ่ื งจากต่างประเทศอยา่ งงเวยี ดนามได้ตีตลาดข้าวหอมมะลไิ ทย โดยมี
การสง่ ออกไปยังตลาดฮ่องกง เพียง 2 ปี ส่วนแบ่งการตลาดมีสูงถึง 30 % โดยส่งปีแรก 4,000 ตัน ปีที่สองเพิ่ม
เป็น 70,000 ตัน และปีนคี้ าดว่านา่ จะส่งออกมากกวา่ 100,000 ตนั ส่วนหนึง่ เปน็ เพราะราคาขายที่แตกต่างกัน
มาก ซ่งึ เวียดนามขายข้าวหอมมะลิอยู่ท่ี 700 เหรียญต่อตัน ส่วนประเทศไทยขายอยู่ท่ี 1,000 -1,2000 เหรียญ
ตอ่ ตนั

2.1 จากสถานการณเ์ ปน็ การแข่งขนั ของสนิ ค้าชนิดใด ขา้ วหอมมะลิ
2.2 การแขง่ ขันดงั กลา่ วมรี ูปแบบอย่างไร เป็นการแขง่ ขันด้านราคา
2.3 การแข่งขันดงั กลา่ วกอ่ ให้เกิดผลอยา่ งไร ผู้บรโิ ภคจะเลอื กข้าวทม่ี ีราคาถกู กว่า สง่ ผลใหข้ ้าวไทยเปน็ ที่
ต้องการน้อยลง
2.4 จากสถานการณ์ดงั กล่าวควรมีแนวทางในการแกป้ ญั หาอยา่ งไร พัฒนาวิธีการเพาะปลกู
2.5 ถา้ ไม่มกี ารแขง่ ขนั ทางเศรษฐกจิ จะก่อใหเ้ กิดผลอย่างไร เกดิ การผูกขาด สินค้ามรี าคาแพงข้นึ

38

ตอนที่ 3 ให้นักเรียนสรุปผลดขี องการแขง่ ขนั ทางเศรษฐกิจทีม่ ีต่อผู้บรโิ ภคลงในแผนภาพ (คะแนนเตม็ 4 คะแนน)

ผบู้ ริโภคไดส้ ินค้าในราคาที่
เปน็ ธรรม

ผ้บู ริโภคมีทางเลอื กมากข้นึ ผลดีของการ ทาให้ผบู้ ริโภคมอี านาจใน
แข่งขนั ทาง การเลอื ก
เศรษฐกจิ

ผ้บู ริโภคไดร้ ับสนิ คา้ ที่มี
คุณภาพและเป็นธรรม

39

เฉลย ใบกจิ กรรมท่ี 4
ปญั หาเศรษฐกิจในชุมชน ประเทศ และแนวทางแกไ้ ข

คาสงั่ คะแนนเต็ม คะแนนท่ไี ด้
6

ตอนท่ี 1 ใหน้ กั เรยี นอ่านสถานการณป์ ญั หาเศรษฐกจิ ในชุมชนและในประเทศแลว้ ตอบคาถาม
(คะแนนเต็ม 6 คะแนน)

1.1

ชาวบา้ นชุมชนบ้านเมืองกลาง สว่ นใหญ่ประกอบาชพี เกษตรกรรม นา้ จงึ เป็นปจั จัย
สาคญั ตอ่ วถิ ชี ีวติ ของคนในชมุ ชน ทว่าพ้ืนทเี่ กษตรกรรมสว่ นใหญ่อย่ใู นพื้นทีร่ าบ มี
แหลง่ น้าไม่เพียงพอ ผลผลิตจึงลดลง ชาวบา้ นจงึ บุกรุกพน้ื ที่ป่าตน้ น้าเพ่อื เพาะปลูก
และเก็บของปา่ จนลานา้ เรมิ่ แหง้ คนในชุมชนเริ่มขัดแยง้ กันเนอ่ื งจากไมม่ นี ้าใช้

1) จากสถานการณ์ดังกล่าวเกดิ ปญั หาใด น้าไมเ่ พยี งพอกับความตอ้ งการของคนในพนื้ ที่

2) ปญั หาดังกล่าวก่อใหเ้ กิดผลกระทบอย่างไร ผลผลติ ลดลง คนในพื้นทขี่ ัดแย้งกัน
3) ปญั หาดงั กล่าวมแี นวทางในการป้องกนั และแกไ้ ขอย่างไร ใชน้ า้ อย่างคุ้มค่า ไม่บกุ รุกพนื้ ทป่ี า่

จดั สรรการใชน้ ้าให้เพียงพอและเทา่ เทยี มกนั

40

1.2
กรมทรพั ยากรทางทะเลและชายฝ่ังสารวจพบปริมาณขยะในท้องทะเลเพมิ่ มากข้ึน
ส่วนใหญ่เปน็ ขยะพลาสตกิ ซงึ่ สง่ ผลกระทบตอ่ ระบบนิเวศเป็นอย่ามาก โดยท่ีผ่านมา
เตา่ ทะเลกวา่ 100 ตัว ตอ้ งตายลงเพราะกินขยะพลาสตกิ เขา้ ไป ทาใหร้ ะบบนเิ วศใน
ทะเลเปล่ยี นแปลง เช่น แมงกะพรนุ เพิ่มจานวนมากข้ึน ทาใหน้ ักทอ่ งเทีย่ วไม่สามารถ
ลงเลน่ นา้ ได้ สว่ นหน่งึ เป็นเพราะเตา่ ซ่งึ กนิ แมลงกะพรุนเปน็ อาหารลดจานวนลง ทาให้
แมงกะพรนุ ขยายพนั ธ์อย่างรวดเรว็

1) จากสถานการณด์ งั กล่าวเกดิ ปัญหาใด ปัญหาขยะ ระบบนเิ วศในทอ้ งทะเลเปล่ียนแปลง
2) ปญั หาดังกล่าวก่อให้เกิดผลกระทบอย่างไร เต่าทะเลตาย แมงกะพรุนเพิม่ มากขน้ึ ทาให้

ทาใหน้ กั ทอ่ งเทย่ี วลดลง สง่ ผลตอ่ เศรษฐกิจในพื้นท่ี
3) ปัญหาดังกล่าวมีแนวทางในการปอ้ งกนั และแกไ้ ขอย่างไร ไม่ท้งิ ขยะลงในทะเล ดูแลรักษา

สภาพแวดล้อม

41

บรรณานุกรม

กระมล ทองธรรมชาติ. (2556). หนังสอื เรยี น รายวชิ าพ้นื ฐาน สังคมศึกษาศาสนาและวฒั นธรรม
ช้นั มธั ยมศึกษาปที ี่ 1. กรงุ เทพฯ : บรษิ ัทอกั ษรเจริญทศั น.์

วรรัตน์ วรรณเลศิ , ไชยพศ โลด่ ารงรัตน์ , สรุ ภา กรดุ อินทร์ . (2561). แบบวดั และบนั ทกึ ผลการเรียนรู้
ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 1. กรงุ เทพฯ : บริษัทอกั ษรเจรญิ ทศั น์.

ฝ่ายวิชาการ บรษิ ทั อักษรเจริญทัศน.์ (2554). ค่มู ือครแู ละแผนการจดั การเรียนรู้ องิ มาตรฐาน
สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 1. กรงุ เทพฯ : บรษิ ทั อักษรเจริญทศั น์.

พิชาติ แก้วพวง. (2555). ขยันกอ่ นสอบ สงั คมศึกษา ตามหลกั สตู รแกนกลาง พ.ศ. 2551
ชัน้ มัธยมศกึ ษาปที ี่ 1. กรงุ เทพฯ : บรษิ ัท แม็คเอด็ ดูเคชัน่ .

ฝา่ ยวชิ าการ สถาบันพัฒนาคณุ ภาพวชิ าการ. (2561) .คมู่ อื ครูและแผนการจดั การเรยี นรู้
สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ช้ันมธั ยมศึกษาปที ี่ 1. กรงุ เทพฯ : สถาบันพัฒนาคุณภาพ

วชิ าการ (พว.)
เพญ็ สรุ ตั น์ หอมแย้ม. (2555). คมู่ ือเตรียมสอบ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ 1-3.

กรงุ เทพฯ : บรษิ ทั ไฮเอ็ดพบั ลิชชิ่ง.
เยาวลักษณ์ อกั ษร. (2556). หนังสอื เรียน รายวชิ าพ้นื ฐานสังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี 1. กรงุ เทพฯ : บริษทั อกั ษรเจรญิ ทศั น.์
สกลศักด์ิ มหาพรหม. (2554). สรปุ เขม้ สงั คมศึกษา ตรงตามหลกั สตู รแกนกลาง พ.ศ. 2551 ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี

กรุงเทพ ฯ : บรษิ ัท สุภชั นญิ ค์ พร้นิ ตงิ้ กรุ๊ป จากดั .
สวุ รรณา ตองอ่อน. (2555). คู่มือ-เตรยี มสอบ สังคมศึกษา ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 1. กรุงเทพ ฯ : ภมู บิ ัณฑติ
การพมิ พ.์