IC กลุ่ม 1

Gloves สาขาพยาบาลเเมคคอร์มิค
ถุงมือ




วิชาการพยาบาลพื้นฐาน
อาจารย์ที่ปรึกษา

อาจารย์ปุณยนุช อยู่จำรัส
จัดทำโดย กลุ่มที่ 1 Sec. A

ปัญหาการใช้ถุงมือของ
บุคคลากรพยาบาลที่พบ

เห็นบ่อยๆคือ

(คณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่,2561)

1.การรั่วของถุงมือ อาจเกิดข้ึนจากกระบวนการผลิตถุงมือซึ่ง
เป็นคุณสมบัติตามธรรมชาติของถุงมือ หลังการผลิตที่หลีกเล่ียงไม่
ได้จึงพบรูรั่วของถุงมือ การรั่วของถุงมือที่เกิดข้ึนระหว่างการใช้งาน
จะสัมพันธ์กับปัจจัยต่างๆที่เกี่ยวข้อง ประเภทของกิจกรรมที่ปฏิบัติ
ขณะสวมถุงมือความเร่งรีบการใช้อุปกรณ์ของมีคมประเภทของ
บุคลากรที่สวมถุงมือ และระยะเวลาในการปฏิบัติกิจกรรม

2.การทำความสะอาดมือก่อน
เเละหลังใส่ถุงมือ

• ทำความสะอาดมือก่อนใส่ถุงมือ
บุคลากรทางการเเพทย์อาจไปสัมผัสกับสิ่งปนเปื้อนโดยไม่รู้ตัว
ถ้าเกิดบุคคลากรทางการเเพทย์ไม่ได้ทำความสะอาดมือเเละไม่มีการ
สวมใส่ถุงมืออาจจะทำให้ขั้นตอนน้ันไม่ปราศจากเชื้อจึงทำให้ผู้ป่วย
น้ันมีการติดเชื้อเพิ่มมากข้ึน
• หลังทำความสะอาดมือก่อนใส่ถุงมือ
การทำความสะอาดมือหลังการสวมถุงมือน้ัน เพื่อลดการปนเป้ื
อนไม่ให้เเพร่กระจายไปยังตัวของผู้ป่วย

3.การใช้ถุงมือที่มาก/น้อยเกินไป ซึ่งเกิดปัญหาในเรื่องของ
ค่าใช้จ่ายของทางโรงพยาบาลที่ไม่จำเป็นและอาจเกิดปัญหาที่
ส่งผลกระทบต่อผู้ป่วย บุคลากรสุขภาพ โรงพยาบาลและสิ่ง
แวดล้อม
เช่น ปัญหาในเรื่องของการติดเชื้อซึ่ง ส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้
ป่วย

ประเภทของถุงมือ




ถุงมือยางที่ใช้ในสถานพยาบาล
มี 2 ประเภท คือ




1. ถุงมือปราศจากเชื้อ (sterile glove)
เป็นถุงมือที่ใช้คร้ังเดียว (disposable) โดยท่ัว

ไปมี 2 ขนาด คือ
1.1 ถุงมือปราศจากเช้ือขนาดส้ัน ใช้งานหัตถการ

หรือทำกิจกรรมที่ต้องสัมผัสกับส่วนของร่างกายที่
ปราศจากเชื้อ และสำหรับการปฏิบัติกิจกรรมที่มีการ
สอดใส่อุปกรณ์เข้าสู่ร่างกาย

1.2 ถุงมือปราศจากเช้ือขนาดยาว ใช้สําหรับการ
ล้วงรกหรือผ่าตัดอวัยวะที่อยู่ลึก เช่น อวัยวะในช่องท้อง
เป็นต้น
2. ถุงมือสะอาด (non-sterile glove) เป็นถุงมือที่ไม่
ได้รับการทําให้ปราศจากเชื้อ ประกอบด้วย

2.1 ถุงมือท่ีสวมเพ่ือใช้ในการตรวจ
(examination glove) ใช้สวมมือก่อนสัมผัสสิ่งของที่
สกปรกหรือคาดว่าจะมีโอกาสปนเป้ือนเชื้อโรค

2.2 ถุงมือยางชนิดหนา (heavy - duty glove)
เป็นถุงมือยางที่ใช้ในงานซักล้าง หรือหยิบจับของ
หนักๆ ที่มีโอกาสทะลุง่าย (สำนักสถานพยาบาลและ
กระทรวงสาธารณสุข,2561)

หลักการใช้ถุงมือ

1. ห้ามใช้ถุงมือคู่เดียวในการให้การพยาบาลผู้ป่วย
หลายคนหรือหลายกิจกรรม ให้ใช้ถุงมือคู่ใหม่ ในการ
ดูแลผู้ป่วยรายใหม่

2. ไม่ควรล้างมือขณะสวมถุงมือ
3. ถอดถุงมือทันทีหลังทำการพยาบาลหรือหัตถการ
ผู้ป่วย(ห้ามสัมผัสตัวเอง หรือสิ่งแวดล้อมรอบตัวผู้ป่วย)
4. การถอดถุงมือต้องระวังไม่ให้มือสัมผัสกับสิ่งที่
ปนเปื้อนบนถุงมือ
5. ล้างมือทันทีที่ถอดถุงมือ
6. ถุงมือยางหนา เมื่อเสร็จกิจกรรมแล้วล้างถุงมือด้วย
น้ำและสบู่หรือผงซักฟอก แล้วนำถุงมือ ไปตากให้แห้ง
ทั้งด้านในและด้านนอก และล้างมือทุกครั้งหลังจาก
ทำความสะอาดถุงมือ (คณะแพทย์ศาสตร์มหาวิทยาลัย
สงขลานครินทร์,2561)

ขั้นตอนการสวมถุงมือ
แต่ละประเภท

1.ถุงมือปราศจากเชื้อ (sterile glove)

วิธีการใส่ถุงมือปราศจากเชื้อ มีดังต่อไปนี้
1. ใช้มือข้างที่ถนัดจับถุงมือด้านในซึ่งพับตลบเป็น

ด้านนอก
2.สอดมือข้างที่ไม่ถนัดเข้าไปช้าๆเหยียดมือให้ตรง

โดยไม่สัมผัสด้านนอกถุงมือ
3.ใช้มือข้างที่ใส่ถุงมือแล้วค่อยๆสอดลงไปในระหว่าง

ชายถุงมือที่พับลงมาของถุงมือซ้าย
4. เหยียดมืออีกข้างให้ตรงขณะที่ใส่ถุงมือ และใช้มือ

ข้างที่ใส่ถุงมือแล้วช่วยจับถุงมือด้านนอกเพื่อทำให้ถุงมือ
เข้าที่

5. ดึงนิ้วมือทั้ง 2 ข้างให้กระชับแน่นแล้วดึงขอบ
ถุงมือให้เรียบร้อย (คณะแพทย์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่,
2562)

ขั้นตอนการสวมถุงมือ
แต่ละประเภท

2. ถุงมือสะอาด (non-sterile glove) )

วิธีการใส่และถอดถุงมือสะอาด มีดังต่อไปดังนี้
ถ้ามีแผลที่มือหรือนิ้วมือให้ปิดแผลด้วยพลาสเตอร์ให้มิดชิด

ก่อนนสวมถุงมือ เพื่อป้องกันสิ่งสกปรกเชื้อโรคหรือสารพิษ
เข้าทางบาดแผลในกรณีที่ถุงมือรั่วหรือขาด

การจับต้องผู้ป่วยรายใหม่ถ้าผู้ป่วยรายเก่ามีบาดแผลหรือมี
เชื้อโรคบนร่างกาย ชัดเจนให้เปลี่ยนถุงมือคู่ใหม่ก่อนจับต้องผู้
ป่วยรายใหม่ และถ้าผู้ป่วยรายใหม่มีบาดแผลหรือมีภูมิคุ้มกันต่ำ
ก็ให้เปลี่ยนถุงมือคู่ใหม่ถ้าผู้ป่วยรายเก่าไม่มีบาดแผลหรือมี
ภูมิคุ้มกันต่ำ ก็ให้เปลี่ยนถุงมือคู่ใหม่ถ้าผู้ป่วยรายเก่าไม่มีบาดแผล
หรือมีเชื้อโรคบนร่างกาย อย่างชัดเจนและผู้ป่วยรายใหม่ ไม่มี
บาดแผล ไม่มีภูมิคุ้มกันโรคต่ำ อาจจะล้างถุงมือทั้งที่ยังสวมอยู่
ให้สะอาดด้วยการฟอกสบู่แทนการเปลี่ยนถุงมือได้

เมื่อเสร็จภารกิจแล้วถอดถุงมือทิ้งลงในถังรองรับเพื่อรวบรวบ
แช่น้ำยาทำลายเชื้อเพื่อซักล้างน้ำมาใช้ใหม่ต่อไป ถ้าเป็นถุงมือใช้
คร้ังเดียวให้ถอดทิ้งลงในถังขยะติดเชื้อ

ล้างมือให้สะอาดด้วยน้ำและสบู่หลังจากถอดถุงมือแล้ว
(คณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่,2561)

กิจกรรม ถุงมือ ถุงมือ ถุงมือ
ปราศจากเชื้อ สะอาด ยางหนา

การใส่สายยางให้อาหารทางจมูก





การดูดเสมหะ





การใส่สายสวนปัสสาวะ





การวัดสัญญาณชีพ





ฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อ/ใต้ผิวหนัง




ฉีดยาเข้าหลอดเลือด




เจาะเลือด




ให้สารน้ำทางเลือด-เลือด



ดูเเลผู้ป่วยเปื้อนเลือด หนอง



สารคัดหลั่ง ฯลฯ

ช่วยหายใจด้วย self-inflating


lung bag

กรทำความสะอาดเตียง

ประเภทของการล้าง มือ

1.Normal hand washing

เป็นการทำความสะอาดในกรณีที่ไม่เกี่ยวข้องกับ
กิจกรรมการดูเเลผู้ป่วยติดเชื้อ โดยฟอกมือด้วยสบู่

ธรรมดาอย่างน้อย 15 วินาที ล้างด้วยน้ำสะอาด
เช็ดเเห้งด้วยผ้าสะอาด/กระดาษสะอาด (โรง
พยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่,2562)

ขั้นตอนการล้างมือ Normal hand washing

1.ฝ่ามือถูฝ่ามือ 2.ฝ่ามือถูหลังมือ 3.ฝ่ามือถูหลังมือ 4.หลังมือถูฝ่ามือ

และนิ้วถูซอกนิ้วมือ และถูซอกนิ้ว

5.ถูนิ้วหัวเเม่มือ 6.ปลายนิ้วถู 7.ถูรอบข้อมือ
โดยรอบด้วยฝ่ามือ ขวางฝ่ามือ

ปร ะเภทของการล้างมือ

2.Hygienic handwashing

เป็นการทำความสะอาดมือภายหลังสัมผัสสารคัดหลั่งจาก
ร่างกายหรือสิ่งปนเปื้อนเชื้อโรค และก่อนทำกิจกรรมรักษา
พยาบาลที่ใช้เทคนิคปราศจากเชื้อ หรือก่อนทำกิจกรรมรักษา
พยาบาลที่สอดใส่อุปกรณ์การแพทย์เข้าไปร่างการ

ฟอกด้วยสบู่ผสมน้ำยาทำลายเชื้อ เช่น 4%chlorhexidine
gluconateหรือ7.5% iodophor อย่างน้อย 30 วินาที ล้างด้วย
น้ำสะอาด เช็ดให้แห้งด้วยผ้าสะอาด / กระดาษสะอาด
(โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ,2562)

ข้ันตอนการล้างมือ
Hygienic hand washing

1.ยืนห่างจากอ่างล้างมือ เสื้อผ้าไม่สัมผัสอ่าง
2.ถอดเเหวน นาฬิกา ออกก่อนล้างมือ
3. ล้างมือด้วยน้ำสะอาดเปียกทั่วมือ
4.ใช้น้ำยาฆ่าเชื้อ ได้เเก่ 4%Chlohexidine

ประมาณ 3-5 มิลลิลิตร
5. ใช้ฝ่ามือถูกัน
6.ฟอกหลังมือและง่ามนิ้วมือด้านหลังทั้ง 2ข้าง
7.ฟอกฝ่ามือเเละง่ามนิ้วมือด้านหน้าทั้ง 2 ข้าง
8. ฟอกข้อนิ้วมือด้านหลังและนิ้วหัวแม่มือ
9.ฟอกปลายนิ้วมือ ลายเส้นฝ่ามือและรอบข้อมือทั้ง

2 ข้าง
10.ใช้เวลาฟอกและถูมือ (ขั้นตอนที่ 5-9)อย่างน้อย

15-20วินาที
11. ล้างมือด้วยน้ำสะอาด จนหมดคราบน้ำยาฆ่าเชื้อ
12. เช็ดมืให้แห้งด้วยกระดาษเช็ดมือและใช้กระดาษ

เช็ดมือปิกดป๊อกน้ำ (คณะเเพทย์ศาสตร์
มหาวิทยาลัยขอนเเก่น,2562)

ประเภทของการล้าง มือ

3.Surgical hand washing

เป็นการทำความสะอาดมือก่อนทำหัตถการ
เช่น การผ่าตัด การทำคลอด เป็นต้น ต้องฟอกด้วย
สบู่ผสมน้ำยาทำลายเชื้อ เช่น 4%chlorhexidine
gluconate หรือ 7.5% iodophorที่มือจนถึง
ข้อศอกนาน 2-6 นาที การฟอกมือครั้งแรกของ
แต่ละวันให้ใช้แปรงขัดปลายนิ้วและซอกเล็บด้วย
แล้วล้างด้วยน้ำจากก๊อก และเช็ดแห้งด้วยผ้า
ปราศจากเชื้อ หรือ ใช้น้ำยาทำลายเชื้อที่มี
แอลกอฮอล์ (alcohol-based product) 3-5
มิลลิลิตร ถูให้ทั่วจนถึงข้อศอกจนน้ำยาแห้งและทำ
ซ้ำ 2 ครั้ง (โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่
,2562)

ข้ันตอนการล้างมือ
Surgical hand washing

1.ยืนห่างจากอ่างล้างมือ เสื้อผ้าไม่สัมผัสอ่าง
2.ถอดเเหวน นาฬิกา ออกก่อนล้างมือ
3. ล้างมือด้วยน้ำสะอาดเปียกทั่วมือและข้อศอก
4.ใช้น้ำายาฆ่าเชื้อ 4%Chlorhexidine หรือ

7.5%Iodophor ครั้งละประมาณ 5 ซีซี.(3ครั้ง)
5. ฟอกมือแขนจนถึงข้อศอกให้ทั่วทุกซอกทุกมุม

โดยใช้เวลานาน 2-6 นาที
6. ล้างมือด้วยน้ำสะอาดจนหมดคราบน้ำยาฆ่าเชื้อ

เช็ดมือให้แห้งด้วยผ้าปราศจากเชื้อ
(คณะเเพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนเเก่น,2562)

ปร ะเภทของการล้างมือ

4. การล้างมือด้วยแอลกอฮอล์เจล
(Alcohol gel)

การล้างมือในกรณีรีบด่วน ไม่สะดวกในการล้างมือ
ด้วยน้ำและมือไม่ปนเปื้อนสิ่งสกปรก หรือสารคัดหลั่งจาก
ผู้ป่วย ให้ทำความสะอาดมือด้วยแอลกอฮอล์เจล การล้าง
มือด้วยแอลกอฮอล์เจลประมาณ 10 มิลลิลิตร ใช้เวลา
ประมาณ 15-25 วินาที (โรงพยาบาลมหาราชนคร
เชียงใหม่ ,2562)

กิจกรรม/
หัตถการ


Alcohol
Normal Hygienic Surgical hand
rub
Handwa
shing Handwa
shing Handwa
shing

เมื่อมือเปื้อน





สิ่งคัดหลั่ง

ก่อนและหลังจับต้องผู้




ป่วย

ก่อนและหลังสัมผัส




สิ่งปนเปื้อนเชื้อโรค

ก่อนทําหัตถการ





สัมผัส/อุปกรณ์




การแพทย์

ที่จะใช้กับผู้ป่วย

การเจาะเลือด,ฉีดยา




ทำแผล,

การให้สารน้ำ

การผ่าตัด,




การทำคลอด,
การเย็บเเผล

การสวนปัสสาวะ,




การดูดเสมหะ

วิดิโอ
Scan me

อ้างอิง

คณะเเพทย์ศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (2562). เพื่อการป้องกันเเละ
ควบคุมโรคติดเชื้อในโรงพยาบาล (พิมพ์ครั้งที่1) ม.ป.พ

สำนักสถานพยาบาลเเละกระทรวสาธารณสุข. (2561). แนวทางการป้องกันการ
ติดเชื้อสำหรับสถานพยาบาลประเภทที่ไม่รับผู้ป่วยค้างคืน.ใน สมพร มี
เสถียร(บ.ก.), แนวนางการป้องกันการติดเชื้อ (น.10-11).
กรมสาธารณสุข.

คณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (2561). การปฏิบัติการใช้ถุงมือ
ของบุคลากรพยาบาล .มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คณะเเพทย์ศาสตร์มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.(พฤศจิกายน 2561). แนวทาง
ปฏิบัติในการใช้อุปกรณ์ป้องกันร่างกายส่วนบุคคล.

คณะเเพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนเเก่น (2562). การป้องกันเเละการควบคุม
การติดเชื้อในโรงพยาบาลศรีนครินทร์. มหาวิทยาลัยขอนเเก่น

Ford, C., & J Park, L. (2019). How to apply and remove medical gloves.
British Journal of Nursing, 28(1), 26–28.
https://doi.org/10.12968/bjon.2019.28.1.26

Niyonzima, V., Brennaman, L., & Beinempaka, F. (2018). Practice and
compliance of essential handwashing among healthcare workers
at a regional referral hospital in Uganda: A quality improvement
and evidence-based practice. Canadian Journal of Infection
Control, 33(1), 33–38.

Walsh, L. J. (2022). Recognising reactions to glove wearing and
contemporary hand care practices. Auxiliary, 32(1), 12–14.

นางสาวศิรยาภา ชิงชัย

6401210637 นายภัทรดนัย ใจมาแก้ว


6401210644



นางสาวอรปรียา ชุมภูคำ

6401210651 นางสาวณัฐกมล ศรีเที่ยง


6401210576

นายฉัตรชัย วิภามณีโรจน์
นางสาววราภรณ์ สมป้อ 6401211337

6401210996