ชีวะบท12

คาํ ศพั ท์

การควบคุม

การเจริญเติบโต

และ

การตอบสนองของพชื

Plant ฮอรโ์ มนพืช
สารควบคมุ การเจริญเตบิ โตของพืช

เฉพาะทีพชื ผลติ ขนึ เองเทา่ นนั

Plant growth regulator
สารควบคมุ การเจริญเตบิ โตของพืช สารเคมี
ใดๆ ทพี ืชผลิตขนึ เอง และไมไ่ ดผ้ ลติ โดยพืช
ซงึ มผี ลในการควบคมุ การเจรญิ เติบโตของ
พืช ทงั ในทางสง่ เสรมิ และยบั ยงั การ
เจรญิ เตบิ โต และสามารถทาํ งานไดท้ คี วาม
เขม้ ขน้ ตาํ แตจ่ ะตอ้ งไมใ่ ชส่ ารอาหารพชื

Auxin
ออกซิน กรดอนิ โดลแอซีตกิ (indoleacetic
acid) เรียกยอ่ ว่า IAA เป็ นฮอรโ์ มนทีพืช
สรา้ งจากกลมุ่ เซลลเ์ นอื เยือเจรญิ บริเวณ
ยอดอ่อนและรากออ่ นแลว้ แพร่ไปยังเซลล์
อนื

Cytokinin ไซโทไคนนิ เป็ นฮอรโ์ มน
พืชทพี บในนาํ มะพรา้ วและสารทีสกดั ไดจ้ าก
ยีสตม์ ีสมบตั กิ ระตนุ้ การเจรญิ และการ
เปลยี นแปลงของเซลล์

Gibberellin
จิบเบอเรลลนิ GA เป็ นฮอรโ์ มนพืชพวกหนงึ
ในพืชชนั สงู สรา้ งมาจากใบออ่ นและผลทียงั
ไมแ่ ก่
กระตนุ้ การเจริญเตบิ โตของเซลลร์ ะหวา่ งขอ้
ปลอ้ ง ทาํ ใหต้ น้ ไมส้ งู

ethylene
เอทิลนี เป็ นฮอรโ์ มนพชื ซึงผลติ ขนึ มาขณะที
เซลลก์ าํ ลงั มเี มแทบอลซิ ึม ตามปกตเิ อทิลนี
ทาํ หนา้ ทีกระตนุ้ การหายใจ
เรง่ เมแทบอลซิ ึม ทาํ ใหผ้ ลไมส้ กุ
กระตนุ้ การหลดุ รว่ งของใบ
เรง่ การงอกของเมล็ด

Phalaris ปลายโคลอี อพไทล์
ของหญา้ คานารี
เซลลด์ า้ นทีไมร่ ับแสงเตบิ โตเร็วกวา่ ดา้ นที
ไดร้ บั แสง ทาํ ใหโ้ คลีออพไทล(์ coleoptile) โคง้
เขา้ หาแสง แตพ่ อตดั ปลายหรอื ครอบดว้ ย
วสั ดทุ บึ แสง พืชชนดิ นไี มโ่ คง้ หาแสง
แสดงวา่ ปลายของโคลีออพไทล์ เป็ นสว่ นรบั
แสงและทาํ ใหโ้ คง้ หาแสง

Kinetin
ไคเนทิน เป็ นสารชนดิ หนึงในกลมุ่ ไซโท
ไคนนิ (cytokinin) ซงึ เป็ นฮอรโ์ มน
ควบคมุ การเจรญิ เติบโตของพืช

Zeatin
ซีเอทิน เป็ นไซโตไคนินธรรมชาติทีเป็ น
อนพุ นั ธข์ องเบสอะดีนิน พบครงั แรกใน
เมลด็ ขา้ วโพดอ่อน ซีเอตินและอนพุ นั ธ์ุ
พบมากในนํามะพรา้ ว ซงึ ทําใหน้ ํานํา
มะพรา้ วไปใชใ้ นการชกั นําการพฒั นา
ของพืชในการเพาะเลียงเนือเยอื พืชได้

Gibberella fujikuroi
เชอื รา ชนดิ นสี ามารถสรา้ งสารบาง
ชนดิ ขนึ ในตน้ พืชหรอื ในอาหารเลียงเชือ
ซึงกระตนุ้ ใหต้ น้ ขา้ วเกดิ การสงู ผิดปกติ
ได้

Coleoptile
โคลอี อพไทล์ สามารถสรา้ งสารบางชนดิ ที
ทาใหป้ ลายโคลอี อพไทลโ์ คง้ งอได้

Mica sheet
แผน่ ไมกา ไมกา้ ธรรมชาติ ผลึกเกล็ดผิวมนั
วาว โปร่งแสง มนี าํ ◌้ หนักเบา งอ ยืดหยนุ่
สามารถตดั ขาดไดง้ า่ ย สามารถแปรรปู และ
รวมกนั เป็ นรปู ร่างทางเสน้ ใยทหี ลากหลาย

Abscisic acid
กรดแอบไซซิก เรยี กยอ่ วา่ ABA เป็ น
ฮอรโ์ มนพืชทีกระตนุ้ ในการรว่ งของใบ
โดยตรง กระตนุ้ การหลดุ รว่ งของใบและผล
ทีแกเ่ ต็มที

Gibberellic acid
กรดจิบเบอเรลลิก เป็ นฮอรโ์ มนพืชทมี โี ครงสรา้ ง
โมเลกลุ ขนาดใหญ่ ควบคมุ การเจรญิ เตบิ โตและมี
อทิ ธพิ ลต่อกระบวนการทางพฒั นาการรวมทงั
การยืดของขอ้ การงอก การพักตัว การออก
ดอก การแสดงเพศ การชกั นาํ การสรา้ งเอนไซม์

Ethephon
เอทิฟอน เป็ นของแขง็ สขี าว ละลายไดด้ ใี นนาํ
และจะปลอ่ ยเอทิลีนออกมา ซึงช่วยเรง่ ใหพ้ ืช

ออกดอก