แนวทางการจัดทำงบประมาณ พ.ศ. 2565

วเิ คราะหแ์ นวทางการจัดทางบประมาณรายจา่ ยประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ชีพ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้แรงงานในระบบที่มีความเส่ียงท่ีจะตกสู่สภาวะยากจนในช่วงวัยชรามีการ
ออมเพิม่ ขึน้ ในขณะท่ยี ังอย่ใู นวัยทางาน เพ่ือจะไดม้ รี ายไดท้ เ่ี พียงพอต่อการดารงชพี หลังเกษยี ณ

2. หลกั การ กฎหมาย และระเบยี บทเ่ี กย่ี วข้อง

 รฐั ธรรมนญู แห่งราชอาณาจกั รไทย พุทธศกั ราช 2560
มาตรา 27 บุคคลย่อมเสมอกันในกฎหมาย มีสิทธิและเสรีภาพและได้รับความคุ้มครองตาม
กฎหมายเท่าเทียมกัน มาตรการที่รัฐกาหนดขึ้นเพื่อขจัดอุปสรรคหรือส่งเสริมให้บุคคลสามารถใช้สิทธิ
หรอื เสรีภาพไดเ้ ชน่ เดียวกบั บุคคลอื่น หรือเพอ่ื คุ้มครองหรืออานวยความสะดวกให้แกเ่ ด็ก สตรี ผูส้ งู อายุ
คนพกิ าร หรือผดู้ ้อยโอกาส ย่อมไม่ถือวา่ เป็นการเลอื กปฏิบตั ิ
มาตรา 71 รัฐพึงให้ความช่วยเหลือเด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ คนพิการ ผู้ยากไร้ และ
ผู้ด้อยโอกาสให้สามารถดารงชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ ในการจัดสรรงบประมาณ รัฐพึงคานึงถึงความ
จาเป็นและความตอ้ งการท่แี ตกต่างกนั ของเพศ วยั และสภาพของบคุ คล ทง้ั นี้ เพื่อความเปน็ ธรรม

3. ผลการศกึ ษา

จากการศึกษาข้อมูลการจัดสรรงบประมาณ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2560-2565จาแนกตาม
ลกั ษณะงานในดา้ นการสังคมสงเคราะห์ เพ่ือเป็นสวสั ดกิ ารผู้สูงอายุ สวสั ดิการสงั คมอ่ืน การวจิ ัยและการ
พัฒนาด้านสังคมสงเคราะห์ และสังคมสงเคราะห์อ่ืน พบว่า ในช่วง 5 ปี ท่ีผ่านมารัฐบาลค่อนข้างให้
ความสาคัญกับสวัสดิการผู้สูงอายุ เนื่องจากประเทศกาลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ รอง ลงมาเป็น
สวัสดิการสังคมอ่ืน หากพิจารณาสัดส่วนของงบประมาณด้านการสงั คมสงเคราะห์กับวงเงินงบประมาณ
พบว่า งบประมาณด้านการสังคมสงเคราะห์มีแนวโน้มเพ่ิมสูงข้ึนจากร้อยละ 9.90 ในปี 2560 เป็นร้อย
ละ 13.90 ในปี 2564 และล่าสุดปี 2565 รายจ่ายดังกล่าวลดลงเหลือเพียงร้อยละ 11.81 ของวงเงิน
งบประมาณรายจ่ายประจาปี ซึ่งอาจเป็นผลมาจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 (ตาม
แผนภาพท่ี 11

แผนภาพที่ 11 ร้อยละงบประมาณรายจ่ายการสงั คมสงเคราะหต์ ่องบประมาณรายจา่ ย
ประจาปี พ.ศ. 2560-2565

การสังคมสงเคราะห์ 2560 2561 ปีงบประมาณ 2564 2565
244,506.0 258,593.4 2562 2563 367,402.0 311,541.6
1. สวัสดิการผสู้ งู อายุ 25,649.60 30,232.0 296,227.3 335,845.4 36,952.6 22,836.2
2. สวสั ดิการสงั คมอนื่ 32,703.2 37,009.2
3. การวจิ ยั และการพฒั นาด้านสังคมสงเคราะห์ 49.1 15.7 - -
4. การสงั คมสงเคราะห์อน่ื 388.5 62,554.8 11.1 6.8 52,320.0 31,868.7
รวมรายการสงั คมสงเคราะห์ 270,593.2 351,395.9 41,001.1 40,866.2 456,674.6 366,246.5
ร้อยละของงบประมาณรายจ่ายประจาปี 9.90 369,942.7 413,727.6
11.52 13.90 11.81
12.33 12.93

สานักงานเลขาธกิ ารสภาผแู้ ทนราษฎร 39 สานักงบประมาณของรฐั สภา

วิเคราะห์แนวทางการจัดทางบประมาณรายจา่ ยประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

ทม่ี า: งบประมาณสังเขปประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2560-2565 สานักงบประมาณ

4. ข้อสังเกต PBO
การดาเนินการตามมาตรการช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาดของโควิด-19

เพือ่ ช่วยเหลือผทู้ ี่ได้รับผลกระทบในปีทผี่ า่ นมา ด้วยวธิ กี ารลงทะเบียนโครงการตา่ ง ๆ ผ่านแอพเิ คชัน่ ทาง
โทรศัพท์มือถือ เช่น โครงการคนละคร่ึง โครงการเราเรากัน โครงการไทยชนะ เป็นต้น ยังไม่สามารถ
เข้าถึงผู้ที่ได้รับผลกระทบได้อย่างครอบคลุมและท่ัวถึง แม้ว่ารัฐบาลจะมีความพยายามที่จะให้เข้าถึง
กลุ่มเป้าหมายที่กาหนด แต่ยังไม่สามารถระบุตัวคนอย่างถูกต้องได้ทั้งหมด ทาให้คนบางกลุ่มท่ีมีความ
จาเป็นที่ต้องได้รับความช่วยเหลือจริง ๆ กลับเข้าไม่ถึงโอกาสดังกล่าว ดังนั้น รัฐบาลควรมุ่งเน้นให้
ความสาคัญกับการจัดทาฐานข้อมูลและบูรณาการฐานข้อมูลระหว่างหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องเพื่อให้
สามารถเช่ือมโยงฐานข้อมูลประชาชนได้อย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะข้อมูลของกระทรวงมหาดไทย
สาธารณสุข และกระทรวงการคลัง ท้ังน้ีเพ่ือให้สามารถดาเนินการชว่ ยเหลอื กลุ่มเปราะบางทางสังคมได้
ครอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมาย

สานักงานเลขาธิการสภาผแู้ ทนราษฎร 40 สานักงบประมาณของรัฐสภา

วเิ คราะห์แนวทางการจัดทางบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

บรรณานุกรม

ทพิ วรรณ หล่อสวุ รรณรัตน์. (2556). งบประมาณแบบมีสว่ นร่วม: บทเรยี นจากตา่ งประเทศและความ
ทา้ ทายสาหรับประเทศไทย. วารสารการจดั การภาครัฐและภาคเอกชน, ปีท่ี 20 (ฉบบั ท่ี 1).

พรชัย เทพปญั ญา. (2561). การพัฒนารูปแบบการวางแผนและการจัดทางบประมาณ ในลกั ษณะ
บรู ณาการทีร่ องรับการปฏบิ ตั ิงานตามนโยบายรฐั บาล. วารสาร Veridian E-Journal
สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 11(1), 1-15.

ฟ้ารตั น์ สมแสน. (2562). งบประมาณกับการบรู ณาการ. วารสารนวัตกรรมการจดั การภาครฐั และ
ภาคเอกชน, 7(1), 15-25.

สถาบนั วิจยั และใหค้ าปรกึ ษาแหง่ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์. (2562). รายงานผลการปฏิบตั งิ านและ
การใช้จา่ ยงบประมาณแผนงานบรู ณาการ ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2561. กรงุ เทพฯ:
ม.ป.พ.

สานักงบประมาณ. (2561). งบประมาณโดยสังเขป ฉบับปรับปรงุ ตามพระราชบัญญัตงิ บประมาณ
รายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2562. กรงุ เทพฯ : อรุณการพิมพ์

_______. (2562). งบประมาณโดยสงั เขป ฉบับปรับปรุงตามพระราชบัญญัตงิ บประมาณรายจ่าย
ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563. กรุงเทพฯ : ธนอรุณการพมิ พ์

_______. (2563ก). คูม่ ือการทบทวนผลสมั ฤทธิ์ เป้าหมายการใหบ้ ริการ ผลผลิต/โครงการ และ
ตวั ชี้วัดผลสาเร็จของหน่วยรับงบประมาณ ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565. กรงุ เทพฯ :
ม.ป.พ.

_______. (2563ข). คู่มอื การทบทวนผลสัมฤทธิ์ เปา้ หมาย แนวทางการดาเนนิ งานและตวั ช้ีวดั ของ
แผนงานบูรณาการ ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ : ม.ป.พ.

_______. (2563ค). คมู่ อื ปฏิบตั ิการจดั ทาคาของบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ
พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ : ม.ป.พ.

_______. (2563ง). งบประมาณโดยสงั เขป ฉบับปรับปรุงตามพระราชบัญญตั ิงบประมาณรายจ่าย
ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ : แพคเพรส

_______. (2563จ). บนั ทกึ วิเคราะหส์ รปุ สาระสาคัญร่างพระราชบัญญัตงิ บประมาณรายจา่ ย
ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ : ม.ป.พ.

_______. (2564ก). งบประมาณโดยสงั เขป ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. กรงุ เทพฯ : แพค
เพรส

_______. (2564ข). บันทึกวิเคราะห์สรุปสาระสาคญั รา่ งพระราชบญั ญัตงิ บประมาณรายจ่าย
ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ : ม.ป.พ.

_______. (2564ค). รายงานสรปุ ผลการรับฟังความคิดเห็นการจดั ทารา่ งพระราชบัญญัติ
งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. สืบคน้ เมอื่ วันท่ี 11 พฤษภาคม
2564 จาก https://www.bb.go.th/topic3.php?gid=860&mid=544

สานักงบประมาณของรัฐสภา. (2563). ความโปร่งใสในการจัดการงบประมาณรายจ่ายประจาป.ี
กรุงเทพฯ : สานักการพิมพ์ สานกั งานเลขาธกิ ารสภาผู้แทนราษฎร.

สานักงานเลขาธิการสภาผูแ้ ทนราษฎร 41 สานกั งบประมาณของรัฐสภา

วเิ คราะหแ์ นวทางการจัดทางบประมาณรายจา่ ยประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565

_______. (2564ก). ความเหลอื่ มลา้ ของจังหวดั กับการจดั สรรงบประมาณของไทย (ปี 2552-2564)
: เศรษฐกิจ สังคม และการพัฒนาคน. กรุงเทพฯ : สานักการพมิ พ์ สานกั งานเลขาธิการ
สภาผู้แทนราษฎร.

_______. (2564ข). วเิ คราะห์รา่ งพระราชบัญญตั งิ บประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ.
2565. กรงุ เทพฯ : สานกั พิมพ์จฬุ าลงกรณ์มหาวิทยาลยั .

_______. (2564ค). วเิ คราะห์รายไดข้ ององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน. กรุงเทพฯ : สานักการพมิ พ์
สานกั งานเลขาธิการสภาผ้แู ทนราษฎร.

สานกั งานคณะกรรมการนโยบายรฐั วิสาหกิจ. (2564). แผนการจัดทาโครงการรว่ มลงทนุ . กรุงเทพฯ:
ม.ป.พ.

สานักงานบรหิ ารหน้สี าธารณะ. (2564). การเบิกจ่ายเงินโครงการลงทนุ ภาครฐั ปีงบประมาณ 2564.
สืบค้น 16 พฤษภาคม 2564 จาก https://www.pdmo.go.th

สานกั งานเลขาธิการวุฒสิ ภา. (2563). รายงานการพจิ ารณาศกึ ษาร่างพระราชบัญญตั ิงบประมาณ
รายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: ม.ป.พ.

สานักงานเลขาธกิ ารสภาผูแ้ ทนราษฎร. (2563). รายงานของคณะกรรมาธกิ ารวสิ ามญั พิจารณา
รา่ งพระราชบัญญตั งิ บประมาณรายจา่ ยประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 เล่มท่ี 1.
กรงุ เทพฯ: สานักการพมิ พ์ สานักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

สานักงานเศรษฐกิจการคลัง. (2553). บทวเิ คราะห์ เรื่อง ความร่วมมอื ภาครฐั -ภาคเอกชน (Public
Private Partnership: PPP): นวตั กรรมการคลังแหง่ อนาคต. สบื ค้น 16 พฤษภาคม
2564 จาก http://www2.fpo.go.th/FPO/admin/scripts/getpdf.php?id=6987

สานกั งานสภาพัฒนาการเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ. (2564). รายงานสรุปผลการดาเนนิ การตาม
ยทุ ธศาสตรช์ าติ ประจาปี 2563. กรุงเทพฯ: ซดี ี มีเดยี ไกด์.

สานกั งานเลขาธิการสภาผแู้ ทนราษฎร 42 สานักงบประมาณของรฐั สภา