กระทรวงพลังงาน

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 : กระทรวงพาณชิ ย์

กระทรวงพลังงาน

สานกั งบประมาณของรัฐสภา หน้า 1

สารบัญ หนา้
1
สว่ นท่ี 1 ภาพรวมกระทรวง
สว่ นท่ี 2 การวเิ คราะหร์ ายหนว่ ยงาน 20
24
สานกั งานปลัดกระทรวงพลงั งาน 28
กรมเช้อื เพลงิ ธรรมชาติ 32
กรมธรุ กจิ พลงั งาน 39
กรมพัฒนาพลงั งานทดแทนและอนรุ กั ษพ์ ลงั งาน 43
สานักงานนโยบายและแผนพลงั งาน
บรรณานุกรม

วเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

กระทรวงพลงั งาน

สว่ นท่ี 1 ภาพรวมกระทรวง

1. วสิ ัยทศั น์ พนั ธกจิ ผลสัมฤทธิ์ และประโยชน์ท่ีคาดว่าจะไดร้ ับ ในปี 2565
1.1 วิสัยทัศน์: ประเทศมีความมั่นคงด้านพลังงาน เป็นศูนย์กลางพลังงานในภูมิภาคเอเชีย เศรษฐกิจ

ฐานรากมคี วามเขม้ แขง็ จากภาคพลงั งาน
1.2 พันธกจิ : เสริมสร้างความม่ันคงทางพลังงานเพื่อรองรับการเติบโตทางเศรษฐกิจและพัฒนาพลังงาน

ในระดับพืน้ ทที่ ่เี ปน็ มิตรตอ่ สงิ่ แวดล้อม
1.3 ผลสัมฤทธิ์ และประโยชนท์ ่คี าดวา่ จะไดร้ บั
1.3.1 ผลสมั ฤทธ์ิ: ประชาชนสามารถเขา้ ถงึ พลงั งานที่มคี ุณภาพ ปลอดภยั และราคาเป็นธรรม
- ตัวชี้วดั : ความสามารถของประชาชนในการซ้อื พลังงานไม่เกินรายได้ครวั เรอื น รอ้ ยละ 10
- ตัวช้ีวัด: สถานประกอบกิจการธุรกิจพลังงานได้รับการตรวจสอบด้านความปลอดภัย

คุณภาพและการค้า การสารอง จานวน 66,578 ราย
1.3.2 ผลสัมฤทธ์ิ: ประเทศมีความมัน่ คง ด้านพลงั งานโดยมีพลงั งานใชอ้ ยา่ งต่อเน่ือง
- ตัวชวี้ ัด: สดั สว่ นการใชก้ า๊ ซธรรมชาตใิ นการผลิตไฟฟา้ เฉลย่ี ไมเ่ กนิ รอ้ ยละ 60
1.3.3 ผลสัมฤทธิ์: ทุกภาคส่วนมีการอนุรักษ์พลังงานเพื่อเพ่ิมประสิทธิภาพการใช้พลังงานของ

ประเทศ
- ตวั ช้ีวดั : ค่าความเข้มข้นของการใช้พลงั งาน 7.39 KTOE/พันล้านบาท
[อน่งึ KTOE คอื พนั ตันเทยี บเทา่ น้ามนั ดิบ]

1.3.4 ผลสมั ฤทธ์ิ: ประเทศมีการใชพ้ ลงั งานทดแทนในสดั ส่วนท่ีสงู ขน้ึ ตามเปา้ หมายที่กาหนด
- ตัวช้ีวัด: สัดส่วนการใช้พลังงานทดแทนท่ีผลิตได้ภายในประเทศต่อการใช้พลังงาน

ขนั้ สุดทา้ ย รอ้ ยละ 18.49 ของการใช้พลงั งานขั้นสดุ ท้าย

สานกั งบประมาณของรฐั สภา หน้า 1

วเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

2. ภาพรวมการปฏิบตั หิ น้าทข่ี องกระทรวงพลังงาน
กระทรวงพลังงานเป็นกระทรวงด้านเศรษฐกิจท่ีมีภารกิจสนับสนุนด้านการพลังงานของประเทศ

ต้ังแต่ขั้นตอนการสารวจ การอนุญาต การนามาใช้ การผลิต การบริหาร การกากับดูแล การวิจัย การอนุรักษ์
ท้ังนี้งบประมาณท่ีขอรับจัดสรรในแต่ละปีเป็นกรณีของการบริหารจัดการเป็นส่วนใหญ่ สาหรับภารกิจด้าน
พลงั งานส่วนหน่งึ ของรฐั อย่ใู นขอบข่ายการปฏิบัติหน้าที่ของหน่วยงานพลังงานประเภทรัฐวิสาหกิจที่ไม่ปรากฏ
การจัดสรรงบประมาณจากรัฐในปงี บประมาณ พ.ศ. 2565

ทง้ั นเี้ ปน็ ส่วนราชการระดบั กระทรวงในจานวน 20 กระทรวงท่ไี ดร้ บั การจดั สรรงบประมาณน้อยท่ีสุด
ระหว่างปงี บประมาณ พ.ศ. 2560-2564 ไดร้ บั จัดสรรงบประมาณเฉลี่ยระหว่าง 2,000-2,300 ล้านบาท โดยมี
สัดส่วนประมาณร้อยละ 0.1 ของงบประมาณเท่านั้น โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ได้รับจัดสรร
งบประมาณ จานวน 2,717 ล้านบาทซ่ึงยังได้รับจัดสรรงบประมาณน้อยกว่ากรมทรัพยากรน้าบาดาล
กระทรวงทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม ท่ีได้รับการจัดสรรงบประมาณ จานวน 2,879 ล้านบาท (สานัก
งบประมาณ, 2564ก, น. 83 และ น. 90) เมื่อพจิ ารณาเฉพาะภารกิจที่เป็นส่วนราชการเท่านั้น อาจกล่าวได้ว่า
กระทรวงพลังงานเป็นกระทรวงขนาดเล็ก มีส่วนราชการระดับกรมเพียง 5 แห่ง โดยในปีงบประมาณ พ.ศ.
2562 มีอัตราข้าราชการ 1,571 ตาแหน่ง (สานักงาน ก.พ., 2563, น. 97) (ถ้าไปผนวกกับหน่วยงานประเภท
รฐั วิสาหกิจทีส่ ังกดั กระทรวงพลงั งาน กลบั กลายเปน็ กระทรวงท่ีมสี ินทรพั ย์และบคุ ลากรจานวนมาก)

อย่างไรตามกระทรวงพลังงานเป็นส่วนราชการระดับกระทรวงท่ีจัดเก็บรายได้ในระบบงบประมาณ
ให้แกร่ ัฐมากทสี่ ุดเป็นลาดับที่ 2 รองจากกระทรวงการคลัง โดยไม่รวมรัฐพาณิชย์ (สานักงบประมาณ, 2564ก,
น. 49) ซึ่งรายได้แหล่งที่สาคัญมาจากค่าภาคหลวงน้ามันและค่าภาคหลวงก๊าซธรรมชาติท่ีจัดเก็บโดยกรม
เชอ้ื เพลิงธรรมชาติ สว่ นอกี แหลง่ ที่สาคญั มาจากสมั ปทานปโิ ตรเลียมตามพระราชบัญญตั ปิ โิ ตรเลียม พ.ศ. 2514
และท่ีแก้ไขเพม่ิ เติม ซงึ่ จดั เกบ็ โดยสานักงานปลัดกระทรวงพลังงาน ท้ังน้ีคาดว่า ในปี 2565 กระทรวงพลังงาน
จะจดั เกบ็ รายได้ ประมาณ 46,768 ล้านบาท โดยกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ จัดเก็บได้ 34,159 ล้านบาท ขณะที่
สานกั งานปลดั กระทรวงพลงั งาน จดั เก็บได้ 12,272 ลา้ นบาท ส่วนท่ีเหลือเป็นการจัดเก็บรายได้ของหน่วยงาน
อื่น (สานักงบประมาณ, 2564ง, น. 201)

ทั้งน้ีหน่วยงานประเภทรัฐวิสาหกิจสามารถสร้างรายได้เชิงพาณิชย์ด้วยศักยภาพตนเอง จึงไม่ได้
ขอรบั การจัดสรรงบประมาณจากรัฐ เช่น การไฟฟ้าฝ่ายผลติ ประเทศไทย สาหรับบริษัท ปตท. จากัด (มหาชน)
ซึ่งเป็นบริษัทมหาชนท่ีจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย โดย 2 หน่วยงานเป็นแหล่งรายได้
สาคัญท่ีส่งเงินใหร้ ัฐ ท้ังนเ้ี ป็นรัฐพาณิชยห์ รอื รฐั วสิ าหกจิ ทีน่ าสง่ รายได้ให้รัฐมากท่ีสุดเป็นลาดับท่ี 2 และ 3 ของ
ประเทศ (ลาดับท่ี 1 คือ สานักงานสลากกินแบ่งของรัฐบาล) ซ่ึงในปี 2563 บริษัท ปตท. ฯ นาส่งรายได้ให้รัฐ
จานวน 29,375 ล้านบาท และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ นาส่งรายได้ให้รัฐ จานวน 22,948 ล้านบาท
(สานักงบประมาณ, 2564ง, น. 301-303)

สานักงบประมาณของรฐั สภา หน้า 2

วเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

บทบาทของรัฐวสิ าหกิจท้ัง 2 แห่งมีความสาคัญอย่างยิ่งในการบริหารจัดการพลังงานของรัฐ เริ่มต้น
ทีก่ ารไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ (กฟผ.) มีฐานะเป็นผู้ผลิต ผู้ส่งไฟฟ้า และรับซื้อไฟฟ้ารายเดียว (Single Buyer) และส่ง
กระแสไฟฟ้าให้แก่รัฐวิสาหกิจท่ีเก่ียวข้อง เพ่ือจาหน่ายและค้าปลีกไฟฟ้าให้แก่ผู้ใช้ไฟฟ้า ทั้งนี้การไฟฟ้า
ฝา่ ยผลติ ฯ เป็นผผู้ ลิตไฟฟา้ รายใหญท่ ีส่ ดุ ของประเทศ มีกาลังการผลิตไฟฟ้า 16,037.33 เมกะวัตต์ หรือร้อยละ
34.79 ของกาลังการผลิตไฟฟ้าของประเทศ ส่วนท่ีเหลือจะเป็นผู้ผลิตไฟฟ้าจากภาคเอกชนและการซ้ือไฟฟ้า
จากต่างประเทศ โดยในปี 2563 มีสินทรัพย์รวม 877,020 ล้านบาท กาไรสุทธิ 25,480 ล้านบาท และ
พนกั งาน 17,640 คน (สานักงบประมาณ, 2564ช, น. 69-71

ทีม่ า: การไฟฟ้าฝา่ ยผลิตแหง่ ประเทศไทย, 2564

ขณะท่ีบรษิ ทั ปตท. ฯ เปน็ รัฐวสิ าหกิจอีกแหง่ หนึ่งทีส่ งั กดั กระทรวงพลังงาน โดยมีการประกอบธุรกิจ
ปิโตรเลียมแบบครบวงจร โดยผ่านบริษัทย่อยในเครือ ทั้งธุรกิจสารวจ ผลิต การผลิตปิโตรเคมี โรงกล่ันน้ามัน
ขายปลีกน้ามัน และธุรกิจอ่ืน โดยในปี 2563 แต่สินทรัพย์ของบริษัท ปตท.ฯ และบริษัทย่อย
ตามงบการเงินรวม (หมายถึงรวมบริษัทย่อยด้วย) เท่ากับ 2.54 ล้านล้านบาทหรือร้อยละ 15 ของผลิตภัณฑ์
มวลรวมในประเทศหรือ GDP [บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน), 2564 และสานักงบประมาณ, 2564ก, น. 5]
อีกท้ังมีกาไรสุทธิเท่ากับ 39,949 ล้านบาทซ่ึงต้องถือว่า มีกาไรสุทธิสูงมากในท่ามกลางผลกระทบจากสภาวะ
เศรษฐกิจ จึงสามารถสรุปได้ว่า การไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ และ บริษัท ปตท.ฯ มีบทบาททางบริหารจัดการด้าน
พลงั งานภาครฐั ที่สาคญั รวมทัง้ มีขนาดทางธรุ กจิ ท่ใี หญม่ ากทัง้ ดา้ นสนิ ทรพั ย์และกาไรสุทธิ

สานักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 3

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

เม่ือย้อนกลับมาพิจารณารายจ่ายของกระทรวงพลังงานแล้ว ปรากฏว่า รายจ่ายท่ีสาคัญส่วนหนึ่ง
เป็นงบบุคลากรและงบดาเนินงาน ท้ังน้ีเป็นรายจ่ายตามแผนงานบุคลากรภาครัฐประมาณร้อยละ 30
โดยบางส่วนราชการ เชน่ สานกั งานนโยบายและแผนพลังงาน และกรมธรุ กจิ พลงั งาน มีสดั สว่ นเดียวกันนี้สูงถึง
ร้อยละ 58 และ 52 ตามลาดับ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 สาหรับการลงทุนสาธารณูปโภคด้านพลังงานจะ
เปน็ บทบาทของรัฐวสิ าหกจิ ตามทอ่ี า้ งแลว้

และในส่วนการดาเนินงานในภารกิจการอนุรักษ์พลังงาน ก็อาจกล่าวได้ว่า กองทุนเพื่อส่งเสริมการ
อนุรักษ์พลังงานเป็นทุนหมุนเวียนท่ีมีบทบาทสาคัญมากในการสนับสนุนเงินกองทุนให้แก่โครงการอนุรักษ์
พลังงานของหน่วยงานต่าง ๆ รวมท้ังหน่วยงานสังกัดกระทรวงพลังงานเองด้วย แต่ในปีงบประมาณ พ.ศ.
2565 ไม่ปรากฏการจัดสรรงบประมาณ ทั้งนี้วิเคราะห์ได้ว่า กองทุนเพ่ือส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานมีแหล่ง
รายได้สาคัญจากการเก็บเงินเข้ากองทุนจากการจาหน่ายเช้ือเพลิงปิโตรเลียมและมีรายได้ด้านอื่น ๆ อยู่แล้ว
จึงไม่ไดข้ อจดั สรรงบประมาณจากรฐั เปน็ การเพิม่ เติม

โดยสรุปแล้ว ไม่ปรากฏการจัดสรรงบประมาณประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ให้แก่รัฐวิสาหกิจ
หรอื ทนุ หมุนเวียนที่อยู่ในการกากับของกระทรวงพลังงาน รวมท้ังหน่วยงานที่มีการจัดตั้งโดยกฎหมายเฉพาะ
ซง่ึ อยภู่ ายใตโ้ ครงสร้างกระทรวงพลังงาน

อนึ่ง กระทรวงพลังงานได้แจ้งข้อเสนอแนะ/ความคิดเห็นต่อสานักงบประมาณในคราวการรับฟัง
ความเห็นจากหน่วยงานต่าง ๆ เพ่ือให้เป็นไปตามบทบัญญัติมาตรา 77 แห่งรัฐธรรมนูญ สรุปได้ 3 ประการ
ดงั น้ี (สานกั งบประมาณ, 2564ข, น. 28)

ประการที่ 1 การปรับลดงบประมาณในรายการสาคัญหลายรายการ เช่น ค่าเบ้ียเลี้ยง ที่พัก และ
พาหนะ คา่ จ้างเหมาบุคลากรช่วยปฏิบัติงาน ส่งผลให้การปฏิบัติงานไม่เป็นไปตามเป้าหมายให้บริการและการ
กากับกิจการพลังงาน และการปรับลดงบประมาณในแผนงานยุทธศาสตร์ ส่งผลให้ไม่สามารถพัฒนางาน
เชงิ ยทุ ธศาสตร์ได้อยา่ งตอ่ เนอ่ื ง

ประการที่ 2 การยกเลิกบุคลากรจ้างเหมาทั่วประเทศซึ่งขัดแย้งต่อนโยบายรัฐบาลในการเพิ่มการ
จา้ งงาน

ประการที่ 3 รายการที่ต้องซ้ือจากต่างประเทศ จะเก่ียวข้องกับอัตราแลกเปล่ียนซ่ึงมีความ
ผนั ผวนมาก หากปรบั ลดงบประมาณจากคาขอแลว้ หนว่ ยรับงบประมาณจะสามารถจดั ซ้ือไดห้ รือไม่

สานักงบประมาณของรฐั สภา หน้า 4

วเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

3. สรุปภาพรวมงบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 (จาแนกตามหน่วยงาน)

3.1 งบประมาณรายจ่ายประจาปี หน่วย: ลา้ นบาท
ตารางที่ 1
สดั สว่ นงบประมาณ(ร้อยละ)
การจดั สรรงบประมาณของกระทรวงพลังงาน

หน่วยงาน ปงี บประมาณ เพิ่ม/ลด

2564 2565 จานวน ร้อยละ 2564 2565

รวมทง้ัสน้ิ 2,279.1679 2,717.5469 438.3790 19.23 100.00 100.00

1.สานักงานปลดั กระทรวงพลงั งาน 580.3740 488.0489 -92.3251 -15.91 25.46 17.96

2.กรมเชอ้ื เพลงิ ธรรมชาติ 199.7744 359.6271 159.8527 80.02 8.77 13.23

3.กรมธรุ กจิ พลังงาน 254.7810 228.8525 -25.9285 -10.18 11.18 8.42

4.กรมพฒั นาพลงั งานทดแทนและอนุรักษพ์ ลงั งาน 1,119.7179 1,542.2391 422.5212 37.73 49.13 56.75

5.สานักงานนโยบายและแผนพลงั งาน 124.5206 98.7793 -25.7413 -20.67 5.46 3.63

ทมี่ า: สานักงบประมาณ, 2564ก, น. 90

จากสภาวะเศรษฐกิจไทยในปี 2564 ท่ีได้รับผลกระทบจากสภาวะโรคติดเช้ือไวรัสโคโรนา 2019
เป็นผลให้การจัดทางบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ต้องดาเนินการแบบอนุรักษ์นิยม
ด้วยการลดทอนรายจ่ายของหน่วยงานต่าง ๆ จากเดิมท่ีเคยได้รับการจัดสรรในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

เป็นอย่างมาก โดยเป็นการลดทอนขนาดใหญ่ท่ีเรียกว่า “big budget cuts” อย่างไรก็ตามการจัดสรร

งบประมาณของกระทรวงพลังงานกลับมีทิศทางตรงกันข้าม โดยมีการเพิ่มงบประมาณจาก 2,279.1679
ล้านบาทในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มาเป็น 2,717.5469 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เพ่ิมขึ้น
438.3790 ล้านบาท คดิ เป็นร้อยละ 19 เนือ่ งจากส่วนราชการระดบั กรม 2 แห่ง ได้รบั งบประมาณเพ่ิมข้ึนอย่าง

สานักงบประมาณของรฐั สภา หน้า 5

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

มีนัยสาคัญ กล่าวคือ กรมเช้ือเพลิงธรรมชาติได้รับงบประมาณเพิ่มจาก 119.7744 ล้านบาทในปีงบประมาณ
พ.ศ. 2564 มาเป็น 359.6271 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เพิ่มขึ้น 159.8527
ลา้ นบาท คิดเป็นร้อยละ 80 ซ่ึงเปน็ การเพิม่ ขึ้นแบบกา้ วกระโดดอย่างมาก เช่นเดียวกันกับกรมพัฒนาพลังงาน
ทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน ที่ได้รับงบประมาณเพิ่มจาก 1,119.7179 ล้านบาทในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564
มาเป็น 1,542.2391 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เพ่ิมข้ึน 422.5212 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 37
ซึง่ เป็นการเพ่ิมขึน้ แบบกา้ วกระโดดเช่นเดยี วกนั

อย่างไรก็ตามการเพิ่มงบประมาณของกรมพัฒนาพลังงานทดแทนฯ อาจกล่าวได้ว่า เป็นภาพ
ลวงตา (illusion) ในทางงบประมาณ เน่ืองจากเมอื่ ตรวจสอบในรายละเอยี ดแล้วพบว่า เป็นงบเงิน

อดุ หนุนท่ีเป็นการชดเชยส่วนต่างจากการรับซ้ือน้ามันปาล์มดิบของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย วงเงิน
500.5275 ล้านบาท ด้วยเหตุที่เข้าไปรับซ้ือน้ามันปาล์มดิบมาเป็นเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้า เพ่ือเป็นการเพิ่ม
อุปสงค์ในการซ้ือน้ามันปาล์มดิบซึ่งเป็นการช่วยเกษตรกรผู้ปลูกปาล์มในอีกทางหนึ่ง แต่ไม่ได้เป็นไปตาม
กลไกตลาดท่ีการไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ รับซ้ือน้ามันปาล์มดิบมาเป็นเชื้อเพลิงเพราะราคาถูกหรือเป็นเช้ือเพลิงท่ีใช้
ตามปกติอยู่แล้ว ซ่ึงเม่ือพิจารณาแล้ว การยกระดับราคาพืชผลทางเกษตรเป็นหน้าที่ของกระทรวงพาณิชย์
แตก่ ารกาหนดใหก้ ารไฟฟ้าฝา่ ยผลติ ฯ มาดาเนนิ การในเร่ืองดงั กลา่ วน้ีเป็นกรณเี ฉพาะกิจ

การเพ่ิมงบประมาณแบบสวนกระแสอีกวงเงินหน่ึงแต่วงเงินน้ีอยู่ในภารกิจของกรมเชื้อเพลิง
ธรรมชาติ กล่าวคือ โครงการพัฒนาระบบบริหารจัดการแหล่งผลิตปิโตรเลียมภายใต้ระบบสัญญาแบ่งปัน
ผลผลิต (PSC) (ซ่ึงแต่เดิมไม่มีการกาหนดไว้ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564) วงเงิน 188.1344 ล้านบาท

โดยแบ่งเป็น ค่าใช้จ่ายในการดาเนินการเก่ียวกับกระบวนการอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศ
วงเงิน 185.1816 ล้านบาท ซ่ึงสันนิษฐานได้ว่า มีความเป็นไปได้ที่ขณะนี้มีการโต้แย้งสิทธิทางกฎหมาย

ระหวา่ งรัฐไทยกับผู้รับสัมปทานปิโตรเลียม โดยมีรายงานข่าวจากการสัมภาษณ์ของปลัดกระทรวงพลังงาน
สรุปได้คือ บริษัท เชฟรอน ประเทศไทยสารวจและผลิต จากัด ได้แจ้งว่า บริษัท บริษัทเชฟรอน
คอร์ปอร์เรช่ัน ซ่ึงเป็นบริษัทแม่ ได้เข้าสู่กระบวนการอนุญาโตตุลาการ ด้วยการยื่นฟ้องรัฐไทยในประเด็น
เกี่ยวกับค่าใช้จ่ายในการร้ือถอนแท่นผลิตปิโตรเลียม ที่กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติจะให้ทางบริษัท เชฟรอนฯ
ต้องรับผดิ ชอบคา่ ใช้จา่ ยทง้ั หมดภายหลังสิน้ สุดสัญญาสัมปทานตามกฎหมายไทย (ไทยโพสต์, 2563)

สาหรับหน่วยงานที่ได้รับการจัดสรรงบประมาณมากท่ีสุดในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 คือ
กรมพฒั นาพลังงานทดแทนฯ โดยเท่ากับ 1,542 ล้านบาท คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 56 ขณะที่หน่วยงานที่ได้รับ
การจัดสรรงบประมาณน้อยที่สุดในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 คือ สานักงานนโยบายและแผนพลังงาน โดย
ไดร้ บั จดั สรรงบประมาณเทา่ กับ 98 ลา้ นบาท คิดเปน็ สดั สว่ นร้อยละ 3

อน่ึง ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ไม่มกี ารนาเงินนอกงบประมาณมาสมทบกบั เงินงบประมาณ

สานกั งบประมาณของรฐั สภา หนา้ 6

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

3.2 งบประมาณจาแนกตามแผนงาน

ตารางที่ 2
งบประมาณของกระทรวงพลงั งานจาแนกตามแผนงาน

หน่วย: ลา้ นบาท

แผนงาน แผนงาน แผนงาน แผนงาน รวมทง้ั สนิ้

หน่วยงาน บคุ ลากร พน้ื ฐาน ยุทธศาสตร์ บรู ณาการ (5) = (1+2+3+4)

รวมทงั้ สน้ิ ภาครัฐ (1) (2) (3) (4)
สดั สว่ น (ร้อยละ)
1. สานักงานปลดั กระทรวงพลังงาน 834.1540 740.9273 1,142.3020 0.1636 2,717.5469

30.70 27.26 42.03 0.01 100

252.8813 176.3265 58.8411 - 488.0489

2. กรมเชอื้ เพลิงธรรมชาติ 90.1416 76.4087 193.0768 - 359.6271

3. กรมธุรกจิ พลงั งาน 120.0982 107.7347 0.8560 0.1636 228.8525

4. กรมพฒั นาพลังงานทดแทนและอนุรักษพ์ ลังงาน 312.9485 354.2873 875.0033 - 1,542.2391

5. สานักงานนโยบายและแผนพลังงาน 58.0844 26.1701 14.5248 - 98.7793

ที่มา: สานักงบประมาณ, 2564จ, น. 3

โดยท่ีส่วนราชการสังกัดกระทรวงพลังงานมีภารกิจเก่ียวกับการส่งเสริม สนับสนุน กากับ ดูแล
แตม่ ไิ ด้มภี ารกจิ เกย่ี วกับการลงทุนสาธารณูปโภคด้านพลังงานที่มีการใช้งบประมาณจานวนมาก เพราะภารกิจ
ดังกล่าวอยู่ในความรับผิดชอบของรัฐวิสาหกิจสังกัดกระทรวงพลังงานและกระทรวงมหาดไทย ดังนั้น
งบประมาณสว่ นใหญ่ของส่วนราชการสงั กัดกระทรวงพลังงานจึงมีลักษณะเป็นรายจ่ายประจา โดยพิจารณาได้
จากสัดส่วนรายจ่ายที่เป็นแผนบุคลากรภาครัฐ ร้อยละ 30.70 และแผนงานพ้ืนฐานร้อยละ 27.26 รวมกันอยู่
ในระดับสูงประมาณร้อยละ 58 สาหรับแผนงานยุทธศาสตร์ มีสัดส่วนร้อยละ 42 ซ่ึงกระทรวงพลังงานได้มี
งบประมาณตามแผนงานยุทธศาสตร์ จานวน 1 แผนงาน วงเงิน 1,142.3020 ล้านบาท และงบประมาณ
สาหรบั แผนงานบรู ณาการ มีสัดส่วนร้อยละ 0.01 จานวน 1 แผนงาน โดยคิดในรูปตัวเงินมีค่อนข้างน้อยเพียง
0.1636 ล้านบาทเท่าน้นั

สานกั งบประมาณของรัฐสภา หน้า 7

วิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

3.3 งบประมาณจาแนกตามงบรายจา่ ย

ตารางที่ 3

งบประมาณของกระทรวงพลังงานจาแนกตามงบรายจา่ ย

หน่วย: ล้านบาท

หน่วยงาน งบบุคลากร งบดาเนินงาน งบลงทุน งบเงินอดุ หนุน งบรายจ่ายอนื่ รวมเงิน
งบประมาณ

รวมทงั้ สน้ิ 816.4374 466.2077 658.4107 531.5845 244.9066 2,717.5469

สดั ส่วน (ร้อยละ) 30.04 17.16 24.23 19.56 9.01 100

1. สานักงานปลดั กระทรวงพลงั งาน 244.0635 149.2144 35.9299 30.6005 28.2406 488.0489

2. กรมเชอื้ เพลงิ ธรรมชาติ 89.7767 63.3859 13.3877 0.0000 193.0768 359.6271

3. กรมธุรกจิ พลังงาน 117.8248 99.4887 11.5390 0.0000 0.0000 228.8525

4. กรมพฒั นาพลงั งานทดแทนและอนุรักษพ์ ลังงาน 307.4073 127.5233 597.3201 500.9240 9.0644 1542.2391

5. สานักงานนโยบายและแผนพลงั งาน 57.3651 26.5954 0.2340 0.0600 14.5248 98.7793

ทม่ี า: สานกั งบประมาณ, 2564จ, น. 14-100

จากขอ้ มูลตามตารางขา้ งตน้ บง่ บอกถึงการกระจกุ ตัวของงบประมาณกระทรวงพลังงานท่ีรวมยอดอยู่
ในงบบุคลากรและงบดาเนินงาน เพ่ือสนับสนุนการปฏิบัติงานที่มีลักษณะเป็นงานประจา โดยคิดเป็นสัดส่วน
ร้อยละ 30 และ 17 ตามลาดับ ทั้งน้ีสัดส่วนในงบลงทุน เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติงานที่มีลักษณะเป็นงาน
พัฒนาหรอื การได้มาซงึ่ สินทรัพย์ถาวร/สินทรัพย์ท่ีมีอายุการใช้งานในระยะยาว มีสัดส่วนสูงมากเป็นลาดับที่ 2
เท่ากบั ร้อยละ 24

สานกั งบประมาณของรฐั สภา หนา้ 8

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

3.4 งบประมาณทจี่ าแนกตามประเภทรายจา่ ย

เม่ือพิจารณาถึงประเภทของรายจ่ายที่จาแนกได้เป็น 2 ส่วน คือ 1) รายจ่ายประจา และ 2) รายจ่าย

ลงทุน ท้ังน้ี“รายจ่ายลงทุน” (Capital expenditures) มีความหมายกว้างกว่า “งบลงทุน” (Investments)

โดยรายจา่ ยลงทุนมคี วามหมายครอบคลมุ ไปถึงงบลงทุนแลว้ ยังมีความหมายรวมไปถึงรายจา่ ยท่ีมีลักษณะเป็นการ

ลงทุนในงบรายจ่ายประเภทอื่นด้วย เช่น งบเงินอุดหนุน สาหรับรายละเอียดของงบประมาณที่จาแนกตาม

ประเภทรายจา่ ยของกระทรวงพาณชิ ย์ ดังน้ี

ตารางที่ 4

งบประมาณกระทรวงพลงั งานจาแนกตามประเภทรายจา่ ย

หนว่ ย: ล้านบาท

หน่วยงาน งบประมาณ รายจ่ายประจา รายจ่ายลงทุน สดั สว่ นรายจ่าย สดั ส่วนรายจ่าย
ประจา (ร้อยละ) ลงทุน (ร้อยละ)

รวมหน่วยงาน 2,717.5469 2,025.8490 691.6979 74.55 25.45

1. สานักงานปลดั กระทรวงพลงั งาน 488.0489 420.5664 67.4825 86.17 13.83

2. กรมเชอ้ื เพลิงธรรมชาติ 359.6271 344.5048 15.1223 95.80 4.20

3. กรมธรุ กจิ พลังงาน 228.8525 217.3135 11.5390 94.96 5.04

4. กรมพฒั นาพลังงานทดแทนและอนุรักษพ์ ลงั งาน 1,542.2391 944.9190 597.3201 61.27 38.73

5. สานักงานนโยบายและแผนพลังงาน 98.7793 98.5453 0.2340 99.76 0.24

ทมี่ า: สานกั งบประมาณ, 2564จ, น. 14-100

จากท่ีกล่าวถึงไปแล้วว่า ความหมายของ“รายจ่ายลงทุน” (Capital expenditures) มีความหมาย

กว้างกว่า “งบลงทุน” (Investments) โดยในกรณีงบประมาณของกระทรวงพลังงานมีรายจ่ายลงทุน

เท่ากับ 691.6979 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 25.45 หรือประมาณ 1 ใน 4 ของงบประมาณกระทรวงพลังงาน

ขณะทง่ี บลงทุนเทา่ กบั 658.4107 ล้านบาท คดิ เป็นรอ้ ยละ 24.23 (ขอ้ มูลจากตารางที่ 3)

เมื่อพิจารณาถึงลาดับสัดส่วนรายจ่ายลงทุนต่องบประมาณที่ได้รับจัดสรรของแต่ละหน่วยงานจาก
มากสุดไปถงึ น้อยสุดเมื่อคดิ เป็นร้อยละ ดงั นี้

(1) กรมพฒั นาพลงั งานทดแทนและอนรุ ักษ์พลังงาน ร้อยละ 38.73
(2) สานักงานปลดั กระทรวงพลังงาน ร้อยละ 13.83
(3) กรมธรุ กิจพลงั งาน รอ้ ยละ 5.04
(4) กรมเชอ้ื เพลิงธรรมชาติ ร้อยละ 4.20
(5) สานักงานนโยบายและแผนพลังงาน รอ้ ยละ 0.24

สานักงบประมาณของรฐั สภา หน้า 9

วเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

มีข้อเท็จจริงที่น่าสนใจว่า กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงานมีสัดส่วนรายจ่ายลงทุน
มากท่ีสุดถึงร้อยละ 38 เน่ืองจากมีรายจ่ายลงทุนค่อนข้างมากสาหรับโครงการไฟฟ้าพลังน้าในจังหวัดต่าง ๆ
ซึ่งจะกลา่ วถงึ ในรายละเอียดต่อไป เมื่อพิจารณาในส่วนของสานักงานปลัดกระทรวงพลังงานมีสัดส่วนรายจ่าย
ลงทุนมากเป็นลาดบั ที่ 2 พบว่า มสี ดั สว่ นรายจา่ ยลงทุนมากถงึ ร้อยละ 13 เน่ืองจากมีฐานะเป็นหน่วยงานกลาง
ท่ีปฏิบัติหน้าที่แทนหน่วยงานอ่ืน ๆ ของกระทรวงท้ังในด้านการบริหารงานทั่วไป การประชาสัมพันธ์
การประสานงานกับต่างประเทศ การพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศ ฯลฯ อีกท้ังมีส่วนราชการในระดับภูมิภาค
รวมทั้งความรบั ผดิ ชอบในเรอื่ งอาคารสานักงาน การจัดหารถยนต์/คอมพิวเตอร์ จึงมีรายจ่ายลงทุนในสัดส่วนที่
ค่อนข้างสูง ท้ังนี้สานักงานนโยบายและแผนพลังงาน เป็นหน่วยงานที่มีสัดส่วนรายจ่ายลงทุนน้อยที่สุดเพียง
รอ้ ยละ 0.24 หรอื 0.2340 ล้านบาทเท่านั้น ซึ่งก็สอดคล้องกับภารกิจของสานักงานนโยบายและแผนพลังงาน
ทม่ี ภี ารกจิ เก่ยี วกับการจดั ทาแผนงาน หรอื ยทุ ธศาสตร์ โดยมิได้เก่ียวข้องกบั การลงทุนสาธารณูปโภคขั้นพ้ืนฐาน
หรือการให้บรกิ ารประชาชนโดยตรง

สาหรับโครงการท่ีมีงบประมาณมากที่สุด 5 ลาดับแรกซึ่งในบางโครงการประกอบด้วยรายจ่ายใน
ประเภทรายจ่ายประจาและรายจ่ายลงทุนเจือปนรวมกัน แต่ในบางโครงการอาจมีรายจ่ายเฉพาะรายจ่าย
ประจาเท่านัน้ รายละเอยี ดอน่ื ดงั นี้

ลาดับที่ 1 โครงการพฒั นาและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานด้านพลงั งานทดแทน โดยกรมพฒั นา
พลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน วงเงนิ 828.8230 ลา้ นบาท

ลาดับที่ 2 โครงการพัฒนาระบบบริหารจัดการแหล่งผลิตปิโตรเลียมภายใต้ระบบสัญญาแบ่งปัน
ผลผลิต (PSC) โดยกรมเชอ้ื เพลิงธรรมชาติ วงเงิน 188.1344 ล้านบาท

ลาดับที่ 3 โครงการพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานด้านการอนุรักษ์พลังงาน โดยกรม
พัฒนาพลงั งานทดแทนและอนรุ กั ษ์พลังงาน วงเงนิ 46.1803 ลา้ นบาท

ลาดับที่ 4 โครงการเพิ่มสมรรถนะดา้ นการบรหิ ารและจดั การพลังงานครบวงจรในชุมชนระดับตาบล
และวิสาหกจิ ชมุ ชน โดยสานกั งานปลัดกระทรวงพลงั งาน วงเงิน 44.1580 ลา้ นบาท

ลาดับท่ี 5 โครงการพัฒนายุทธศาสตร์พลงั งานและสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน โดยสานักงาน
ปลดั กระทรวงพลังงาน วงเงิน 10.0905 ล้านบาท

ทั้งนีม้ ีข้อสังเกตว่า โครงการของกระทรวงพลังงานในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มีเพียงไม่กี่โครงการ
เท่าน้ันที่มีความเก่ียวข้องกับการพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศ/ระบบดิจิทัลท่ีจะนามาใช้สาหรับ การขับเคลื่อน
การปฏิบัติงานของกระทรวงพลังงาน รวมทั้งเสริมสร้างกระบวนการให้บริการอย่างมีประสิทธิภาพต่อ
ประชาชน

สานักงบประมาณของรัฐสภา หน้า 10

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

3.5 งบประมาณทจ่ี าแนกตามแผนงานยทุ ธศาสตร์และแผนงานบูรณาการ
ยุทธศาสตร์ชาติและยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณ มีจานวน 6 ยุทธศาสตร์ แต่มีเฉพาะ

ยุทธศาสตรล์ าดบั ที่ 2 ดา้ นการสร้างความสามารถในการแข่งขัน และยุทธศาสตร์ลาดับที่ 6 ด้านการปรับสมดุล
และพัฒนาระบบการบรหิ ารจดั การภาครัฐเท่านั้นทกี่ ระทรวงพลังงานได้ขอจัดสรรงบประมาณเพื่อดาเนินการตาม
ยุทธศาสตร์ดังกล่าว สาหรับแผนงานบุคลากรภาครัฐและแผนงานพื้นฐาน เป็นแผนงานท่ีมีความจาเป็น
เบ้ืองต้นท่ีต้องกาหนดไว้ในยุทธศาสตร์อยู่แล้ว ในกรณีน้ีจึงนาเสนอเฉพาะแผนงานยุทธศาสตร์และแผนงาน
บูรณาการเทา่ นน้ั ดงั นี้ (สานกั งบประมาณ, 2564ฉ, น. 53-54 และ น. 211-212)

3.5.1 ยุทธศาสตร์ลาดับที่ 2 ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน โดยแผนงานยุทธศาสตร์
พฒั นาความม่ันคงทางพลังงานซึ่งเป้าหมายของแผนงานยุทธศาสตร์ฯ คือ 1) เพ่ิมการผลิตและการใช้พลังงาน
ทดแทน 2) มีการใช้พลังงานอย่างคุ้มค่าและมีประสิทธิภาพ 3) สร้างความม่ันคงด้านพลังงาน และ 4) กากับ
ดูแล ราคา และสร้างการแข่งขันเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ โดยงบประมาณตามแผนยุทธศาสตร์นี้ได้เพิ่มจาก
575.9755 ล้านบาท ในปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 มาเป็น 1,142.3020 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565
หรือเพ่ิมกว่าร้อยละ 98 (สานักงบประมาณ, 2564ค, น. 196) สาหรับประเด็นที่น่าสนใจคือ แผนงาน
ยทุ ธศาสตรด์ ังกลา่ วน้อี ยใู่ นความรับผดิ ชอบของกระทรวงพลงั งานเพียงกระทรวงเดียวเทา่ นัน้

3.5.2 ยุทธศาสตร์ลาดับที่ 6 ด้านการปรบั สมดลุ และพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ โดยแผนงาน
บูรณาการต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ สาหรับเป้าหมายของแผนงานบูรณาการฯ เช่น การป้องกันการ
ทุจริตและประพฤติมิชอบภายในหน่วยงาน เป็นต้น โดยงบประมาณตามแผนงานบูรณาการฯ ท่ีอยู่ในความ
รับผิดชอบของกรมธุรกิจพลังงาน มีเพียง 0.1636 ล้านบาทเท่านั้นซึ่งอาจกล่าวได้ว่า เป็นวงเงินสาหรับ
ดาเนินงานท่ีค่อนข้างน้อยมาก จากเดิมที่เคยได้รับสรรงบประมาณในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 จานวน
0.7403 ล้านบาท หรือลดลงกว่า 0.5767 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 77 อนึ่ง แผนงานบูรณาการรัฐบาลดิจิทัล
ซ่ึงเคยได้รับการจัดสรรงบประมาณ จานวน 11.7983 ล้านบาทในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 ให้แก่สานักงาน
นโยบายและแผนพลงั งาน แตใ่ นปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ไมป่ รากฏการจัดสรรงบประมาณดงั กล่าว

โดยสรปุ แล้ว แผนงานยทุ ธศาสตร์พัฒนาความม่ันคงทางพลังงานตามยุทธศาสตร์ลาดับท่ี 2 ได้รับการ
จัดสรรงบประมาณเพิม่ ขึ้น ส่วนแผนงานบูรณาการต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบตามยุทธศาสตร์ลาดับ
ที่ 6 ได้รับงบประมาณน้อยลง ขณะท่ีไม่มีการจัดสรรงบประมาณตามแผนงานบูรณาการรัฐบาลดิจิทัลตาม
ยุทธศาสตร์ลาดับที่ 6 จากท่ีเคยไดร้ บั จดั สรรงบประมาณมาแลว้ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

3.6 วิเคราะห์การจัดสรรงบประมาณเพ่ือขับเคลื่อนตามยุทธศาสตร์ชาติและยุทธศาสตร์การจัดสรร
งบประมาณ รวมทัง้ แผนการปฏิรปู ประเทศดา้ นพลงั งาน

3.6.1 ด้านการเสริมสร้างประสิทธิภาพการใช้พลังงานและการบริหารพลังงานทดแทน ตัวช้ีวัดของ
การใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ คือ ค่าความเข้มข้นของการใช้พลังงาน (Energy Intensity: EI) หรือ
ปริมาณการใช้พลังงานขั้นสุดท้ายเพ่ือให้เกิดผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศหนึ่งหน่วย ถ้าสัดส่วนค่า EI ลดลง

สานักงบประมาณของรฐั สภา หน้า 11

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

แสดงว่า การใช้พลังงานมีประสิทธิภาพ แต่จากการรายงานของสานักงบประมาณ (2564ซ, น. 104) บ่ง
ชี้ให้เหน็ วา่ ประสิทธภิ าพการใช้พลังงานของไทยยงั ไม่เปน็ ไปตามเปา้ หมาย ทง้ั นี้ไดจ้ าแนกโครงการท่ีสาคัญและ
คาดว่า มคี วามสัมพนั ธก์ บั ประสิทธิภาพการใชพ้ ลงั งาน/การบริหารพลงั งานทดแทน เฉพาะบางโครงการ ดงั นี้

3.6.1.1 โครงการพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานด้านพลังงานทดแทน โดยกรม
พัฒนาพลังงานทดแทนและอนรุ กั ษพ์ ลงั งาน วงเงนิ 828.8230 ลา้ นบาท สาหรับงบประมาณส่วนใหญ่ใช้ในการ
ลงทุนก่อสร้างโครงการไฟฟ้าพลังน้าในภูมิภาคต่าง ๆ ซ่ึงส่วนใหญ่จะดาเนินการในภาคเหนือ และมีการ
ดาเนนิ งานในภาคตะวันออกเฉยี งเหนอื พรอ้ มทงั้ ภาคใตด้ ้วย

3.6.1.2 โครงการศึกษาและพัฒนาแนวทางเพ่ือสนับสนุนพลังงานทดแทน โดยสานักงาน
นโยบายและและแผนพลงั งาน 4.9198 ล้านบาท ซง่ึ เป็นค่าใช้จา่ ยในการศึกษาตามโครงการศึกษาข้อเสนอแนะ
เชงิ นโยบายในการสง่ เสริมการใชไ้ ฮโดรเจนเชงิ พาณชิ ย์ในประเทศไทย

3.6.1.3 โครงการส่งเสริมบทบาทการกากบั ดูแลและเพ่ิมประสิทธิภาพในการจัดหาทรัพยากร
ปิโตรเลียม โดยกรมเช้ือเพลิงธรรมชาติ วงเงิน 3.7392 ล้านบาท สาหรับงบประมาณจะใช้ไปกับระบบ
ฐานขอ้ มลู ทางอเิ ลก็ ทรอนกิ สใ์ นการดาเนินการตามพระราชบัญญัติปิโตรเลียม พ.ศ. 2514 และท่ีแก้ไขเพ่ิมเติม
รวมท้งั ค่าใช้จา่ ยในการตรวจเฝ้าระวังผลกระทบด้านสง่ิ แวดล้อมจากการประกอบกิจการปโิ ตรเลียมในอ่าวไทย

3.6.2 ด้านการอนุรักษ์พลังงาน โดยท่ีประเทศไทยต้องนาเข้าพลังงานจากต่างประเทศท้ังน้ามันดิบ
และกระแสไฟฟ้าเป็นมูลค่าที่สูง ดังน้ันการอนุรักษ์พลังงานจึงเป็นการประหยัดเงินตราต่างประเทศ รวมท้ัง
สงวนรักษาทรัพยากรธรรมชาติที่นามาแปรรูปเป็นพลังงานด้วย ทั้งนี้ได้จาแนกโครงการท่ีสาคัญและคาดว่า
มคี วามสมั พันธ์กับการอนุรักษ์พลังงาน เฉพาะบางโครงการ ดังน้ี

3.6.2.1 โครงการพัฒนาและเพ่ิมประสิทธิภาพการใช้พลังงานด้านการอนุรักษ์พลังงาน
โดยกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน วงเงิน 46.1803 ล้านบาท เป็นค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการ
ก่อสร้างอาคารต้นแบบสาธิตการใช้พลังงานสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero Energy Building) รวมท้ังค่าใช้จ่ายใน
การสร้างความเข้าใจและเตรียมความพร้อมเพ่ือรองรับการบังคับใช้เกณฑ์มาตรฐานอาคารด้าน พลังงานตาม
กฎหมายสาหรับบคุ ลากรองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ

3.6.2.2 โครงการเพิ่มสมรรถนะด้านการบริหารและจัดการพลังงานครบวงจรในชุมชนระดับ
ตาบลและวิสาหกิจชุมชน โดยสานักงานปลัดกระทรวงพลังงาน วงเงิน 44.1580 ล้านบาท ซึ่งมีการใช้
งบประมาณในระดับชุมชน เพื่อเสริมสร้างศักยภาพสาหรับการบริหารจัดการผลิตพลังงานอย่างมีส่วนร่วม
การสรา้ งองคค์ วามรูเ้ รอ่ื ง พลังงานชุมชน ตลอดจนสง่ เสริมสนับสนนุ และสง่ มอบเทคโนโลยีอุปกรณ์ในการลดใช้
พลังงาน

3.6.3 ดา้ นการบรหิ ารสารเทศพลังงาน
- โครงการศึกษาและพัฒนาเพื่อจัดตั้งศูนย์สารสนเทศพลังงานแห่งชาติ โดยสานักงาน

นโยบายและแผนพลังงาน วงเงิน 5.4699 ล้านบาท ซึ่งเป็นโครงการระบบบริหารจัดการข้อมูลเพ่ือช่วย
วิเคราะห์และแสดงผลในลักษณะ Data Visualization สาหรับโครงการนี้เป็นการดาเนินการตามแผนการ

สานักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 12

วิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

ปฏิรูปประเทศด้านพลังงาน ที่กาหนดให้จัดต้ัง “ศูนย์สารสนเทศพลังงานแห่งชาติ” (National Energy
Information Center: NEIC) มฐี านะเป็นหนว่ ยงานในกากับของรฐั ภายใต้สานักงานนโยบายและแผนพลังงาน
แต่ไม่มีสถานภาพเป็นนิติบุคคล ภายใน พ.ศ. 2564 มีหน้าที่เก็บรวบรวมและประสานงานข้อมูลพลังงาน
การจัดทามาตรฐานข้อมูลพลังงาน การตรวจสอบ ทวนสอบ และการรายงานข้อมูลสถิติพลังงาน/รายงานผล
วิเคราะห์ข้อเท็จจริงด้านพลังงาน ให้ข้อมูลเพื่อสร้างความเข้าใจด้านพลังงานที่ถูกต้อง โปร่งใส ตรวจสอบได้
มีความเป็นเอกภาพ และมีประสิทธิภาพทันต่อสถานการณ์ ให้กับทุกภาคส่วน รวมท้ังเป็นหน่วยงานพัฒนา
โมเดลและระบบขอ้ มลู สารสนเทศพลังงานเพือ่ สนบั สนุนการวเิ คราะห์ข้อเท็จจริงและคาดการณ์พลงั งาน

4. รายการภาระผกู พนั และการเบิกจ่าย
4.1 ภาระผกู พนั งบประมาณข้ามปีซ่ึงเปน็ รายการใหม่ทีเ่ ร่มิ ในปงี บประมาณ พ.ศ. 2565
ภาระผูกพันงบประมาณทเี่ พิง่ จะเรมิ่ ดาเนนิ การในปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 เป็นปีแรกและจะผูกพัน

ในปีงบประมาณต่อไป รวมท้ังหมด 315.7 ล้านบาท สามารถจาแนกได้ดังนี้ (สานักงบประมาณ, 2564ก,
น. 116)

- ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 เทา่ กับ 103.9 ล้านบาท
- ปงี บประมาณ พ.ศ. 2566 เทา่ กับ 104.3 ล้านบาท
- ปงี บประมาณ พ.ศ. 2567 เท่ากับ 104.3 ลา้ นบาท
- ปงี บประมาณ พ.ศ. 2568/ปีตอ่ ๆ ไป เทา่ กบั 3.2 ลา้ นบาท

4.2 ภาระผกู พนั งบประมาณข้ามปีท้งั สิน้ โดยรวมทัง้ รายการก่อนปงี บประมาณพ.ศ. 2565
ภาระผกู พนั ประมาณทัง้ หมดทัง้ ที่เร่ิมก่อนปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 และเพิง่ เร่ิมในปงี บประมาณ

พ.ศ. 2565 รวมทงั้ หมด 1,698.7 ลา้ นบาท สามารถจาแนกได้ดงั น้ี (สานกั งบประมาณ, 2564ก, น. 117)
- ก่อนปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เท่ากับ 630.7 ล้านบาท
- ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เทา่ กับ 528.9 ลา้ นบาท
- ปงี บประมาณ พ.ศ. 2566 เท่ากบั 377.9 ล้านบาท
- ปงี บประมาณ พ.ศ. 2567 เทา่ กบั 129.5 ลา้ นบาท
- ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568/ปีต่อ ๆ ไป เท่ากบั 18.0 ล้านบาท
- เงนิ สารองเผื่อเหลอื เผือ่ ขาด 13.7 ลา้ นบาท

4.3 การเบิกจ่าย
กรมบัญชีกลาง (2564) ได้เปิดเผยข้อมูลผ่านระบบเว็บไซต์ว่า ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

กระทรวงพลังงานได้ดาเนินการเบิกจ่ายไปแล้วตั้งแต่ต้นปีงบประมาณจนถึงส้ินเดือนพฤษภาคม 2564 ร้อยละ
51.47 จากขอ้ มูล ณ วนั ที่ 31 พฤษภาคม 2564

สานักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 13

วเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

5. คา่ ITA หรือการประเมินคณุ ธรรมและความโปร่งใสในการดาเนนิ งานของหน่วยงานภาครัฐ (Integrity
and Transparency Assessment: ITA) ของกระทรวงพลังงาน

ตารางที่ 5
คา่ ITA ของกระทรวงพลังงานระหวา่ งปีงบประมาณ พ.ศ. 2562-2563

หนว่ ยงาน ค่า ITA ระดับผล ค่าเป้าหมาย คา่ เฉล่ยี ITA ปี 2563

ปี 2562 ปี 2563 การประเมิน แผนแม่บท ของกลมุ่ หน่วยงานประเภทเดียวกนั

กระทรวงพลังงาน (คะแนนเฉลี่ย) 86.12 88.19 ปี 2563 -
ส่วนราชการ --
89.84 84.09
1. สานักงานปลดั กระทรวงพลังงาน 88.76 82.41 B ไม่ผ่าน 85.59
B ไม่ผ่าน 85.59
2. กรมเชอ้ื เพลิงธรรมชาติ B ไม่ผ่าน 85.59
B ไม่ผ่าน 85.59
3. กรมธรุ กจิ พลังงาน 83.95 84.96 85.59
A ผ่าน
4. กรมพฒั นาพลังงานทดแทนและอนุรักษพ์ ลังงาน 86.98 83.12
93.03
5. สานักงานนโยบายและแผนพลังงาน 86.86
91.03
รัฐวิสาหกจิ 91.88

6. การไฟฟา้ ฝ่ายผลติ แหง่ ประเทศไทย 93.29 90.94 A ผา่ น 85.60
A ผ่าน 85.60
7. บริษทั ปตท. จากดั (มหาชน) 88.70

หนว่ ยงานท่ีมีการจัดตั้งโดยกฎหมายเฉพาะ

8. สานักงานกองทนุ น้ามนั เช้อื เพลิง 87.18 A ผ่าน -

ทม่ี า: 1. สานกั งาน ป.ป.ช., 2563ก

2. สานกั งาน ป.ป.ช., 2563ข

หมายเหตุ ตัวช้ีวัดตามแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติประเด็นการต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ
กาหนดเกณฑ์ที่ 85 คะแนนขึ้นไปจากคะแนนเต็ม 100 คะแนน และปีงบประมาณเป็นกรอบเวลาในการ
ประเมิน

สานักงบประมาณของรัฐสภา หนา้ 14

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

เมอ่ื พจิ ารณาธรรมาภบิ าลของการบริหารงบประมาณจากค่า ITA หรือการประเมินคุณธรรมและความ
โปร่งใสในการดาเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ (Integrity and Transparency Assessment: ITA) ท้ังนี้การ
ใช้งบประมาณซ่ึงมีความหมายรวมถึงการเปิดเผยข้อมูลการบริหารงบประมาณเป็นตัวชี้วัดประเภทหน่ึงใน 10
ตัวช้ีวัด ในส่วนของการประเมินหน่วยงานของกระทรวงพลังงานในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 ปรากฏว่า
กระทรวงพลังงานมีคะแนนเฉล่ียเท่ากับ 88.19 อยู่ในลาดับท่ี 4 จาก 20 กระทรวง (สานักงาน ป.ป.ช.,
2563ก) ส่วนรฐั วสิ าหกจิ /หน่วยงานท่ีมีการจัดต้ังโดยกฎหมายเฉพาะ มีผลการประเมินเท่ากับ A ซ่ึงผ่านเกณฑ์
ของสานักงาน ป.ป.ช. (85 คะแนนข้ึนไปจากคะแนนเต็ม 100 คะแนน) และค่าเป้าหมายตามแผนแม่บทฯ
แตผ่ ลการประเมนิ ส่วนราชการระดับกรม จานวน 5 แห่ง ปรากฏว่า สานักงานนโยบายและแผนพลังงาน เป็น
ส่วนราชการระดับกรมเพียงแห่งเดียวเท่าน้ันที่มีระดับผลการประเมินเท่ากับ A ซ่ึงผ่านค่าเป้าหมายตามแผน
แม่บทฯ สาหรับส่วนราชการระดับกรมอีก 4 แห่งที่ประกอบด้วยสานักงานปลัดกระทรวงพลังงาน
กรมเชอื้ เพลงิ ธรรมชาติ กรมธุรกิจพลังงาน และกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน ระดับผลการ
ประเมนิ เทา่ กบั B และไม่ผา่ นคา่ เป้าหมายตามแผนแม่บทฯ

ท้ังนี้มีประเด็นท่ีน่าสนใจ คือ สานักงานปลัดกระทรวงพลังงานซึ่งมีฐานะเป็นหน่วยงานกลางของ
กระทรวงนา่ จะเปน็ หน่วยงานต้นแบบให้แกห่ นว่ ยงานในสงั กัดกระทรวงพลงั งาน สาหรบั การบริหารจัดการด้าน
คุณธรรมและความโปร่งใสในการดาเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ แต่กลับมีผลการประเมินที่ไม่ผ่านเกณฑ์
ดังกล่าว สาหรับสานักงานนโยบายและแผนพลังงาน มีคะแนนอยู่ในระดับสูงมากถึง 93.03 คะแนน
เมื่อเปรียบเทียบในกลุ่มส่วนราชการระดับกรมทั้งหมด 146 แห่ง จึงอาจมีการถ่ายทอดแนวทางปฏิบัติใน
ป ร ะเ ด็ น ดั งกล่ า ว ของส า นั กงา น น โ ย บ า ย แ ล ะแผ น พ ลั งงา น ใ ห้ แก่ ส่ ว น ร า ช กา ร สั งกัด ก ร ะทร ว ง พลั งงา น
เพื่อยกระดบั ผลการประเมินคณุ ธรรมและความโปร่งใสในการดาเนินงานของหนว่ ยงานภาครฐั

สานักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 15

วิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

6. ประเดน็ ข้อสงั เกตของคณะกรรมาธกิ ารเกยี่ วกบั งบประมาณเมอ่ื การพิจารณาในปี 2563
(เฉพาะในส่วนของภาพรวมของกระทรวงพลังงาน)

6.1 คณะกรรมาธกิ ารวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ
พ.ศ. 2564 สภาผแู้ ทนราษฎร

6.1.1. ควรกากับดูแลกองทุนไฟฟ้าชุมชนเพ่ือให้รับฟังความคิดเห็นของประชาชนอย่างท่ัวถึง และ
ควรปรับเกณฑ์การจัดสรรงบประมาณของกองทุนให้แก่ชุมชนซึ่งมีจานวนมาก เพ่ือให้ชุมชนได้รับการจัดสรร
งบประมาณอยา่ งเพียงพอสาหรบั ดาเนนิ กิจกรรมท่ีก่อใหเ้ กดิ ประโยชนก์ บั ประชาชนรอบโรงไฟฟา้

6.1.2 ควรสร้างแรงจูงใจให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นจากใบอ้อย โดยการทาเป็นเชื้อเพลิงไฟฟ้า
ชวี มวล เพ่ือลดการเผาอ้อยและเปน็ ประโยชน์ของประชาชนอย่างแท้จรงิ

6.1.3 ควรมีบทบาทในการพัฒนาเศรษฐกิจและสร้างความมั่นคงทางพลังงาน โดยเฉพาะในกลุ่ม
ประเทศอาเซียนซึง่ มีการแข่งขันสูง

6.1.4 ควรให้ความสาคัญกับการพัฒนาพลังงานสะอาดและควรผลักดันนโยบายการส่งเสริมน้ามัน
ปาล์มมาใช้ผสมเป็นน้ามันดีเซล (B10) เพ่ือสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรและลดข้ันตอนพ่อค้าคนกลาง
ให้เกษตรกรจาหน่ายปาล์มกับโรงงานได้โดยตรงซึ่งทาให้ต้นทุนการผลิตน้ามันดีเซล (B10) ไม่สูงและเป็น
ประโยชนต์ ่อเกษตรกรและประชาชนโดยรวม

6.1.5 ควรกากับดูแลให้ บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน) พิจารณาซ้ือน้ามันปาล์มจากโรงงานท่ีรับซ้ือ
ผลปาลม์ ดว้ ยกลไกราคาทเ่ี ปน็ ธรรมกับเกษตรกร

6.1.6 ควรส่งเสริมให้นาขยะไปแปรรูปเป็นพลังงาน เพ่ือสนับสนุนการลดค่าใช้จ่ายในการฝังกลบ
ขยะ เปน็ การเพิ่มมลู คา่ ขยะและลดคา่ ใช้จ่ายของประชาชนฐานรากที่ต้องจ่ายค่ากาจัดขยะ ตลอดจนแก้ปัญหา
ขยะลน้ เมือง

6.1.7 ควรมีนโยบายให้ บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน) ปรับลดราคาค่าก๊าซ NGV จากปัจจุบันที่มี
ราคา 15 บาท/ลิตร ซึ่งมีราคาใกล้เคียงกับราคาน้ามันดีเซล โดยลดลงเหลือ 8.50 บาท/ลิตร ซึ่งเป็นราคาท่ี
ภาครัฐเคยสนับสนนุ ให้ผูป้ ระกอบการหนั มาใช้ ก๊าซ NGV แทนการใช้น้ามันดีเซล เพ่ือจูงใจให้ผู้ขับข่ีรถบรรทุก
จานวนประมาณ 250,000 คันทั่วประเทศเปล่ียนไปใช้ก๊าซ NGV แทนการใช้น้ามันดีเซล ซ่ึงจะทาให้ประเทศ
ไทยลดปญั หาฝ่นุ ละอองขนาดเลก็ PM 2.5 ได้และเปน็ ผลดีต่อสุขภาพของประชาชน

6.1.8 ควรปรับแนวทางการบริหารกองทุนพลังงานมาช่วยให้ประชาชนท่ีอยู่ใกล้โรงงานไฟฟ้าให้ใช้
ไฟฟ้าในราคาถูกลง เนื่องจากประชาชนท่ีอยู่ใกล้โรงไฟฟ้าเป็นผู้ได้รับผลกระทบ และควรได้รับการเยียวยา
ทงั้ นี้ แนวทางใหม่ดงั กล่าวจะมสี ่วนลดแรงตอ่ ต้านจากประชาชนในการจดั ตง้ั โรงไฟฟา้ อีกดว้ ย

6.1.9 ควรพิจารณาปรับราคาค่าไฟฟ้าให้ต่าลงกว่าปัจจุบันเพราะไฟฟ้าเป็นสาธารณูปโภค
ขั้นพ้ืนฐานที่จาเป็นต่อการดาเนินชีวิตของประชาชน ทั้งนี้การท่ีภาครัฐจัดซื้อไฟฟ้าจากภาคเอกชนในราคาสูง
ทาใหม้ ตี ้นทนุ คา่ ไฟฟา้ มากข้นึ ซึ่งเปน็ การผลักภาระใหก้ ับประชาชน

สานักงบประมาณของรฐั สภา หน้า 16

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

6.2 คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจา
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 วุฒสิ ภา

6.2.1. ควรส่งเสริมสนับสนุนการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในอาคารบ้านเรือนในเมืองหรือในชนบท
เน่ืองจากเป็นพลังงานสะอาดและสามารถเข้าถึงได้ง่าย รวมท้ังควรมีนโยบายส่งเสริมการผลิตเพื่อให้เกิด
ความมั่นคงทางพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ โดยส่งเสริมให้ประชาชนทุกคนร่วมมือในการใช้ทรัพยากรด้าน
พลังงานอย่างคุ้มค่าและไม่สูญเปล่า อาทิ การใช้หลอดแอลอีดี (LED) สามารถช่วยลดภาวะโลกร้อนท่ีจะส่งผล
กระทบต่อส่ิงแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน อีกท้ังเป็นการลดการพ่ึงพาการนาเข้าพลังงานจาก
ต่างประเทศ

6.2.2. ควรหามาตรการสนับสนุนการผลิตรถยนต์ท่ีขับเคล่ือนด้วยพลังงานไฟฟ้าในประเทศให้
เกิดผลเป็นรูปธรรม และกาหนดแนวทางการพัฒนาให้เป็นแรงผลักดันสาคัญของเศรษฐกิจไทยจากการผลิต
เพื่อทดแทนการนาเขา้ สูก่ ารเปน็ ฐานการผลติ เพ่อื สง่ ออกอุตสาหกรรมยานยนต์ทป่ี ล่อยมลพิษต่าและเป็นการใช้
พลังงานอย่างมปี ระสิทธภิ าพ

6.2.3. ควรส่งเสริมการใช้รถยนต์ที่ขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าโดยใช้พลังงานไฟฟ้าซ่ึงจะทาให้
ไม่ก่อใหเ้ กิดมลภาวะต่อสิ่งแวดล้อมและไม่ก่อให้เกิดภาวะฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) รวมท้ังมีราคาถูกกว่า
การใช้พลังงานน้ามันเชื้อเพลิง ประกอบกับการใช้รถยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์สันดาปเป็นการทาลายส่ิงแวดล้อม
และก่อให้เกดิ มลภาวะต่าง ๆ จะทาให้คุณภาพชีวิต สุขภาพร่างกายได้รับผลกระทบเป็นอย่างมาก ดังนั้นรัฐจึง
ควรส่งเสริมให้ประชาชนใช้รถยนต์พลังงานไฟฟ้าให้มากขึ้นด้วยการสร้างความม่ันใจให้กับประชาชนในการ
เตรียมพร้อมสถานชี าร์จไฟฟา้ ให้ทั่วถงึ ในทุกพน้ื ท่ที ่ัวประเทศด้วย

6.2.4 ควรใหป้ ระชาชนในพ้ืนท่เี ข้ามามีสว่ นร่วมในการส่งเสริมและสนับสนุนโรงไฟฟ้าชุมชน รวมท้ัง
ได้รบั ประโยชน์โดยการสรา้ งรายได้จากการมโี รงไฟฟ้าชุมชนในพ้นื ท่ีดว้ ยการนาเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร
มาจาหน่ายให้กับโรงไฟฟ้าชุมชนหรือการเช่าที่ตั้งโรงงาน แต่ทั้งนี้การต้ังโรงไฟฟ้าชุมชนจะต้องคานึงถึงความ
พรอ้ มของผ้ปู ระกอบการเป็นลาดับแรก เพื่อมิให้ชุมชนได้รับผลกระทบจากการดาเนินการ อีกทั้งภาครัฐต้องมี
มาตรการหรือแนวทางป้องกันมิให้เกิดการนาไม้ในป่าเขตอุทยานแห่งชาติมาทาเป็นเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้า
ดว้ ย

7. ข้อสงั เกตของ PBO
7.1 กระทรวงพลังงานเป็นกระทรวงที่ได้รับงบประมาณน้อยท่ีสุดในจานวน 20 กระทรวง โดยมีสัดส่วน

ร้อยละ 0.1 ของงบประมาณ (ไม่รวมรัฐพาณิชย์) แต่เป็นกระทรวงที่สามารถจัดเก็บรายได้เป็นลาดับท่ี 2
จาก 20 กระทรวง (ไม่รวมรัฐพาณิชย์) โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 คาดการณ์ว่า สามารถจัดเก็บรายได้
ประมาณ 46,768 ล้านบาท เป็นสัดส่วนร้อยละ 1.95 ของรายได้จัดเก็บทั้งหมดของทุกหน่วยงาน (สานัก
งบประมาณ, 2564ก, น. 49)

สานกั งบประมาณของรัฐสภา หน้า 17

วเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

7.2 การปรับโครงสร้างเพื่อให้การบริหารงานด้านพลังงานเป็นไปอย่างมีเอกภาพและประสิทธิภาพ
โดยเมื่อปี 2545 รัฐบาลในขณะน้ันดาเนินการจัดตั้งกระทรวงพลังงานและกาหนดให้การไฟฟ้านครหลวง/
การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ยังคงสังกัดกระทรวงมหาดไทยไปก่อน แล้วจึงถ่ายโอนมาสังกัดกระทรวงพลังงาน
ภายในเวลา 2 ปี (กระทรวงพลงั งาน, 2558 และ สานกั งาน ก.พ.ร., 2548, น. 20) นอกจากน้ันแผนการปฏิรูป
ประเทศด้านพลังงานท่ีประกาศบังคับใช้เมื่อปี 2561 ก็กาหนดในลักษณะเดียวกันที่ ให้การไฟฟ้า
ท้ัง 2 แห่ง ย้ายมาสังกัดกระทรวงพลังงาน แต่ในทางปฏิบัติแล้ว ยังไม่มีการดาเนินการดังกล่าว ทาให้การ
บริหารจัดการด้านไฟฟา้ ของกระทรวงพลังงาน ไมอ่ าจดาเนินงานไดอ้ ย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดและยังไม่ตรงกับ
เจตนารมณ์ของการจัดตั้งกระทรวงพลังงานท่ีให้นาหน่วยงานรัฐด้านพลังงานมาปฏิบัติงานร่วมกันอย่างมี
เอกภาพท่ีกระทรวงแห่งเดยี วกนั

7.3 ผลกระทบทางเศรษฐกิจที่ได้รับผลกระทบจากโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เป็นผลให้ในปี 2564
น่าจะมีการขยายตัวของการใช้ไฟฟ้าในอัตราท่ีต่า ขณะที่ปริมาณสารองไฟฟ้าของไทยอยู่ในระดับสูง โดยใน
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 ปรากฏว่า ไทยมีปริมาณสารองไฟฟ้าร้อยละ 32 ซึ่งสูงกว่าแผนงานท่ีกาหนดไว้
ร้อยละ 15 หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่า มีปริมาณสารองไฟฟ้าส่วนเกินร้อยละ 17 (สานักงบประมาณ, 2563ข,
น. 84) ถา้ พจิ ารณาในรายละเอยี ดแลว้ การมีปริมาณสารองไฟฟ้าในสัดส่วนที่มากเกินกว่าแผนงานที่กาหนดไว้
ย่อมหมายถึง การลงทุนที่มากเกินไป (overinvestment) หรือต้นทุนจม (sunk cost) จนกระทั่งอาจมีความ
เปน็ ไปไดท้ ่ีผผู้ ลิตจะผลักภาระต้นทุนไปให้ผู้บริโภคจนกระท่ังราคาไฟฟ้ามีราคาสูงเกินกว่าปกติ โดยไม่เป็น
ธรรมต่อผู้บริโภคได้ สาหรับปัญหาน้ีอาจมีความต่อเน่ืองต่อไปอีก เพราะระหว่างปี 2565-2566 มีแนวโน้มที่
อัตราการขยายตัวของการใช้ไฟฟ้าจะขยายตัวได้ไม่มากตามสภาวะเศรษฐกิจท่ีได้รับผลกระทบจากโรคติดเชื้อ
ไวรสั โคโรนา 2019

7.4 ตัวช้ีวัดประการหนึ่งของการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ คือ ค่าความเข้มข้นของการใช้พลังงาน
(Energy Intensity: EI) หรอื ปริมาณการใช้พลังงานขัน้ สุดทา้ ยเพอื่ ใหเ้ กิดผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (Gross

Domestic Product: GDP) หน่งึ หน่วยของประเทศไทย ถ้าสัดส่วนค่า EI ลดลง แสดงว่า การใช้พลังงาน
ของประเทศมปี ระสิทธิภาพดีข้ึน หรือหมายถึงมีการใช้พลังงานน้อยลงในการผลิตสินค้าและบริการ

ท้ังนี้ปรากฏว่า เป้าหมายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 กาหนดให้สัดส่วนค่า EI เท่ากับ 7.59 พันตันเทียบเท่า
น้ามันดิบต่อพันล้านบาท แต่ปรากฏว่าผลลัพธ์ท่ีได้เท่ากับ 7.79 พันตันเทียบเท่าน้ามันดิบต่อพันล้านบาท
ตา่ งจากเปา้ หมายไป 0.2 หน่วยทอ่ี ้างแล้ว (สานักงบประมาณ, 2564ซ, น. 104) ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า ไทยยังมี
ปัญหาประสิทธภิ าพการใช้พลังงานในระบบเศรษฐกิจ ไมเ่ ป็นไปตามเปา้ หมายท่ีกาหนด

สานกั งบประมาณของรัฐสภา หนา้ 18

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

7.5 ตัวช้ีวัดประการหน่ึงของการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ คือ สัดส่วนการใช้พลังงานทดแทนต่อ
การใช้พลังงานข้ันสุดท้าย ถ้าสัดส่วนดังกล่าวสูงขึ้นย่อมหมายความว่า การใช้พลังงานมีประสิทธิภาพ
มากขึ้น ทั้งนี้เปา้ หมายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 กาหนดใหส้ ดั ส่วนดงั กล่าวเทา่ กับรอ้ ยละ 16.59 แต่ปรากฏ
ผลลัพธ์ท่ีได้เท่ากับร้อยละ 16.19 ต่าจากเป้าหมายไป 0.4 หน่วยท่ีอ้างแล้ว (สานักงบประมาณ, 2564ซ,
น. 104) ซ่ึงสะท้อนใหเ้ หน็ วา่ อตั ราการใชพ้ ลงั งานทดแทนยงั ไมเ่ ปน็ ไปตามเปา้ หมายและแผนงานท่กี าหนดไว้

7.6 การส่งเสริมการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า โดยที่กระทรวงพลังงานมีภารกิจสนับสนุนนโยบายคณะรัฐมนตรีในการ
สนบั สนนุ ใหม้ ีการผลิต/การใช้ยานยนต์ไฟฟ้าโดยท่ัวไป ดังน้ันมีความเป็นไปได้หรือไม่ว่า กระทรวงพลังงานจะเป็น
ส่วนราชการระดับกระทรวงแห่งแรกที่ริเร่ิมนายานยนต์ไฟฟ้ามาทดแทนยานยนต์แบบสันดาปภายใน ด้วยการ
ซื้อหรือการเช่ายานยนต์ (กรณีมีธุรกิจบริการให้เช่ายานยนต์ไฟฟ้า) โดยต้ังแต่ปีงบประมาณพ.ศ. 2566 เป็นต้นไป
กาหนดให้ใช้ยานยนต์ไฟฟ้า เพ่ือเป็นตัวอย่างให้แก่หน่วยงานของรัฐ สาหรับความพยายามลดมลพิษทางอากาศ
และเสริมสร้างคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่ดี ท้ังนี้ให้ทาความตกลงกับสานักงบประมาณในเร่ืองคุณลักษณะ/ระดับ
ราคาของยานยนตไ์ ฟฟ้าทจี่ ะซื้อทดแทนหรอื เช่า (กรณมี ีธุรกจิ ให้บริการเช่ายานยนต์ไฟฟ้า)

7.7 ความคืบหนา้ ของการดาเนินการของระบบเช่ือมโยงไฟฟ้าอาเซียน (ASEAN Power Grid)

7.8 การสร้างความมีธรรมาภิบาลด้านพลังงาน เนื่องจากการบริหารจัดการด้านพลังงานมีลักษณะบาง
ประการเป็นเร่ืองเทคนิคเฉพาะ เช่น วิธีกาหนดราคาน้ามัน ณ โรงกล่ัน การกาหนดราคาไฟฟ้า การกาหนด
มาตรฐานปิโตรเลียม หรือการให้สัมปทานปิโตรเลียม รวมทั้งภารกิจที่เก่ียวกับการลงทุนสาธารณูปโภคด้าน
พลังงานซึ่งมีมูลค่าคอ่ นขา้ งสงู ดงั นน้ั การเผยแพรข่ อ้ มูลหรอื การสรา้ งความกระจ่างในข้อเท็จจริงให้แก่ภาคส่วน
ต่าง ๆ ในสังคมไดร้ ับทราบจะเปน็ การยกระดบั ความมธี รรมาภบิ าลดา้ นพลังงาน

7.9 คา่ ITA หรือการประเมนิ คุณธรรมและความโปรง่ ใสในการดาเนนิ งานของหน่วยงานภาครัฐ (Integrity
and Transparency Assessment: ITA) ทั้งนี้การใชง้ บประมาณซึ่งมีความหมายรวมถึงการเปิดเผยข้อมูลการ
บริหารงบประมาณเป็นตัวช้ีวัดประเภทหนึ่งใน 10 ตัวชี้วัดซึ่งเป็นการประเมินโดยสานักงาน ป.ป.ช โดยใน
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 กระทรวงพลงั งานมีค่า ITA ท่ีเปน็ คะแนนเฉล่ยี เท่ากบั รอ้ ยละ 86.12 เป็นลาดับท่ี 14
จาก 20 กระทรวง ต่อมาในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 มีค่า ITA ท่ีเป็นคะแนนเฉล่ียเท่ากับร้อยละ 88.19 เป็น
ลาดบั ที่ 4 จาก 20 กระทรวง ซึ่งอาจกลา่ วได้อีกนัยหนึ่งวา่ กระทรวงพลังงานมีคา่ ITA และลาดบั ที่สงู ข้นึ

อย่างไรก็ตามในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 มีส่วนราชการในสังกัด จานวน 4 แห่ง ที่ไม่ผ่านค่าเป้าหมาย
ตามแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติประเด็นการต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ ได้แก่ ก) สานักงาน
ปลัดกระทรวงพลังงาน ข) กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ ค) กรมธุรกิจพลังงาน และ ง) กรมพัฒนาพลังงานทดแทน
และอนรุ ักษ์พลังงาน ฉะนั้นกระทรวงพลงั งานมีแนวทางแก้ไขในลกั ษณะใด

สานกั งบประมาณของรฐั สภา หน้า 19

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

สานักงานปลดั กระทรวงพลังงาน

(เอกสารงบประมาณขาวคาดแดง ฉบับท่ี 3 เล่มท่ี 7 หน้า 9-30)

1. วสิ ัยทัศน์ ผลสัมฤทธ์ิ และประโยชนท์ ่คี าดว่าจะได้รับ ในปี 2565
1.1 วิสัยทศั น์: มงุ่ ขบั เคลอ่ื นยทุ ธศาสตรพ์ ลงั งานไปสูก่ ารปฏบิ ตั ไิ ดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ
1.2 ผลสัมฤทธิ์ และประโยชน์ทคี่ าดว่าจะไดร้ ับ:
1.2.1 ผลสัมฤทธ์ิ: สนับสนุนการจัดหา บริการ และขับเคลื่อนยุทธศาสตร์พลังงานในส่วนกลาง

สว่ นภูมภิ าคและตา่ งประเทศ ให้เปน็ ไปอยา่ งมีเอกภาพ
- ตัวช้ีวัด: จานวนข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพ่ือพัฒนายุทธศาสตร์ด้านพลังงาน ไม่น้อยกว่า

1 เรื่อง
- ตัวช้ีวัด: พัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อช่วยสนับสนุนและเพิ่มประสิทธิภาพในสานักงาน

ปลดั กระทรวงพลงั งาน อยา่ งน้อย 1 ระบบ
- ตวั ช้วี ัด: ร้อยละของความสาเรจ็ ในการบรหิ ารราชการส่วนภูมภิ าคไม่ต่ากว่า ร้อยละ 80
- ตัวชี้วัด: ร้อยละของแผนปฏิบัติการด้านพลังงานจังหวัดที่ผ่านเกณฑ์และแบบประเมิน

คณุ ภาพ ไมต่ า่ กวา่ ร้อยละ 80
- ตัวชี้วัด: พัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อติดตามและประเมินผลการปฏิบัติราชการของ

หนว่ ยงานภาครฐั อยา่ งนอ้ ย 1 ระบบ
1.2.2 ผลสัมฤทธิ์: ชุมชนในท้องถ่นิ มีสว่ นร่วมในการอนุรักษ์พลงั งานและพลังงานทางเลอื ก
- ตัวชี้วัด: โครงการด้านพลังงานชุมชน สามารถลดการใช้พลังงานได้รวม ไม่น้อยกว่า 0.65

KTOE/ปี [อนง่ึ KTOE คอื พนั ตนั เทยี บเท่าน้ามันดิบ]

2. สรปุ ภาพรวมการปฏิบัตหิ นา้ ท่แี ละงบประมาณ
สานกั งานปลดั กระทรวงฯ มีหน้าท่ีเป็นหน่วยงานกลางในการประสานงานทั้งหน่วยงานในกระทรวง

และหน่วยงานอ่ืน อีกทั้งการพัฒนาบุคลากร การพัฒนาระบบสารสนเทศ การประชาสัมพันธ์ หรืองาน
อานวยการต่าง ๆ ของกระทรวง รวมท้ังการบริหารงานของสานักงานรัฐมนตรี นอกจากนั้นยังเป็นหน่วยงาน
ต้นสังกัดของหน่วยงานระดับภูมิภาคซึ่งได้แก่ สานักงานพลังงานจังหวัด จานวน 76 จังหวัด จากเหตุดังกล่าว
จึงมีการตง้ั งบประมาณไวท้ ีส่ านกั งานปลัดกระทรวงในสัดส่วนที่คอ่ นขา้ งสงู

ท้ังนี้ ได้รับจัดสรรงบประมาณลดจาก 580.3740 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มาเป็น
488.0489 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ลดลง 92.3251 ล้านบาท หรือเป็นอัตราติดลบร้อยละ
15.91 สาหรับสัดส่วนงบประมาณที่ได้รับการจัดสรรคิดเป็นร้อยละ 17.96 ของวงเงินงบประมาณรายจ่าย
ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เป็นหน่วยงานท่ีได้รับจัดสรรงบประมาณมากท่ีสุดเป็นลาดับที่ 2 ของ
กระทรวงพลงั งาน

สานกั งบประมาณของรัฐสภา หนา้ 20

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

2.1 งบประมาณตามแผนงาน
ตารางที่ 6

งบประมาณสานักงานปลดั กระทรวงพลังงานจาแนกตามแผนงาน
หนว่ ย: ล้านบาท

แผนงาน ปีงบประมาณ เพ่ิม/ลด สัดส่วน(ร้อยละ)

2564 2565 จานวน ร้อยละ 2564 2565

รวมท้ังสิ้น 580.3740 488.0489 -92.3251 -15.91 100 100

1.แผนงานบุคลากรภาครัฐ 244.9718 252.8813 7.9095 3.23 42.21 51.81

2.แผนงานพ้ืนฐานด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน 224.9994 176.3265 -48.6729 -21.63 38.77 36.13

3.แผนงานยุทธศาสตร์พัฒนาความม่ันคงทางพลังาน 110.4028 58.8411 -51.5617 -46.70 19.02 12.06

ทีม่ า: สานกั งบประมาณ, 2564ค, น. 196

2.2 งบประมาณตามประเภทรายจ่ายและงบรายจา่ ย
เมื่อจาแนกตามประเภทรายจ่ายแล้ว ปรากฏว่า มีรายจ่ายประจา 420.5664 ล้านบาท คิดเป็น

ร้อยละ 86 สาหรับรายจ่ายลงทุน 67.4825 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 14 และเมื่อจาแนกตามประเภท
งบรายจ่ายแล้ว ปรากฏผลดงั นี้ (สานักงบประมาณ, 2564จ, น. 14)

- งบบคุ ลากร 244.0635 ลา้ นบาท ร้อยละ 50.01
- งบดาเนนิ งาน 149.2144 ลา้ นบาท รอ้ ยละ 30.57
- งบลงทนุ 35.9299 ลา้ นบาท รอ้ ยละ 7.36
- งบเงินอดุ หนนุ 30.6005 ลา้ นบาท รอ้ ยละ 6.27
- งบรายจ่ายอน่ื 28.2406 ล้านบาท ร้อยละ 5.79

สานักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 21

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

3. วิเคราะหง์ บประมาณตามแผนงาน
ประเด็นที่ 1 แผนงานยุทธศาสตร์พัฒนาความม่ันคงทางพลังงานซ่ึงเป็นแผนงานยุทธศาสตร์เพียง 1

แผนงานยุทธศาสตร์ของกระทรวงพลังงาน ได้รับงบประมาณลดลงอย่างมีนัยสาคัญจาก 110.4028 ล้านบาท
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มาเหลือเพียง 58.8411 ล้านบาทในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 หรือลดลงกว่า
51.5617 ล้านบาท คิดเป็นอัตราติดลบร้อยละ 46.70 เนื่องจากโครงการสาคัญ 2 โครงการ คือ 1) โครงการ
เพ่ิมสมรรถนะด้านการบริหารและจัดการพลังงานครบวงจรในชุมชนระดับตาบลและวิสาหกิจชุมชน และ
โครงการพฒั นายุทธศาสตรพ์ ลังงานและสร้างการมสี ว่ นรว่ มของประชาชน มวี งเงินงบประมาณลดลงอยา่ งมาก
(สานักงบประมาณ, 2563ก, น. 13)

ประเด็นที่ 2 แผนงานบุคลากรภาครัฐและแผนงานพ้ืนฐานฯ มีสัดส่วนงบประมาณสูงมากถึงร้อยละ 87
สาเหตุที่ทาใหส้ ดั ส่วนของ 2 แผนงานดงั กล่าวสูงมากขน้ึ เนอื่ งจากงบประมาณตามแผนงานยทุ ธศาสตร์ฯ ลดลง
ตามทีอ่ ้างแล้ว นอกจากนั้นสัดสว่ นงบประมาณตามแผนงานแผนงานบุคลากรภาครัฐและแผนงานพ้ืนฐานฯ ได้
สะท้อนให้เห็นถึงภารกิจสานักงานปลัดกระทรวงฯ เป็นหน่วยงานกลางที่ปฏิบัติหน้าที่หลายประการแทน
หน่วยงานอ่ืน จึงมีสัดส่วนงบประมาณท่ีมีลักษณะเป็นรายจ่ายประจาค่อนข้างสูง เฉพาะสานักงานพลังงาน
จงั หวัดซึง่ เปน็ หน่วยงานในสังกัดก็มีถึง 76 แห่งแล้ว จึงมีหมายความว่า มีผู้ดารงตาแหน่งพลังงานจังหวัดซึ่งอยู่
ในตาแหนง่ ประเภทอานวยการ 76 ตาแหน่งเชน่ กัน

4. วิเคราะหร์ ายการรายจ่ายทีค่ าดว่ามคี วามสาคัญ (สานกั งบประมาณ, 2564จ, น. 14-29)
4.1 โครงการเพิ่มสมรรถนะด้านการบริหารและจัดการพลังงานครบวงจรในชุมชนระดับตาบลและ

วิสาหกจิ ชมุ ชน วงเงนิ 44.1580 ลา้ นบาท น่าจะเป็น Flagship ด้านงบประมาณของสานักงานปลัดกระทรวงฯ
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ด้วยเหตุที่เป็นการจัดกิจกรรมเพ่ือเสริมสร้างศักยภาพและเตรียมความพร้อม
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินและท้องถิ่นสาหรับการบริหารด้านพลังงานอย่างมีส่วนรวม การสร้างองค์
ความรู้เร่ือง พลังงานชุมชน ตลอดจนส่งมอบเทคโนโลยีอุปกรณ์ในการใช้พลังงานและเพ่ิมการใช้พลังงาน
ทดแทนให้แก่กลุ่มเป้าหมาย ท้ังนี้ได้จัดสรรวงเงินส่วนหนึ่งสาหรับเป็นเงินอุดหนุนเพ่ือสนับสนุนเทคโนโลยี
พลังงานชุมชน วงเงิน 26.9600 ล้านบาท

4.2 โครงการพัฒนายทุ ธศาสตรพ์ ลังงานและสรา้ งการมีสว่ นร่วมของประชาชน วงเงิน 10.0905 ล้านบาท
โดยค่าใช้จ่ายของโครงการน้ีแบ่งได้เป็น 2 ส่วน โดยส่วนที่ 1 วงเงิน 5.9500 ล้านบาท เป็นการสร้างกิจกรรม
ของการมีส่วนร่วมของประชาชนในส่วนภูมิภาค และส่วนที่ 2 วงเงิน 4.1405 ล้านบาท เป็นการจ่ายเงินบารุง
ขององคก์ ารระหวา่ งประเทศดา้ นพลงั งานและการสรา้ งความรว่ มมือกบั ตา่ งประเทศด้านพลงั งาน

4.3 โครงการเสริมสร้างธรรมาภิบาลในการติดตามและประเมินผลการปฏิบัติราชการของหน่วยงาน
ภาครัฐโดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล วงเงิน 4.5926 ล้านบาท เป็นการศึกษาและพัฒนาระบบสารสนเทศในการ
เปล่ียนแปลงกระบวนการทางานให้เป็นดิจิทัล อีกท้ังเป็นการพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อติดตามและ
ประเมินผลการปฏบิ ตั ิราชการ

สานกั งบประมาณของรัฐสภา หนา้ 22

วเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

5. ข้อสังเกตของ PBO

1. สานักงานปลัดกระทรวงพลังงาน เป็นหน่วยงานท่ีสามารถจัดเก็บรายได้ในระดับสูงมาก
โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มีการประมาณการว่า จะจัดเก็บรายได้ ได้ประมาณ 12,272.8669
ลา้ นบาท โดยเปน็ การจัดเกบ็ จากสมั ปทานปิโตรเลยี มตามพระราชบัญญัตปิ ิโตรเลียม พ.ศ. 2514 และท่ี
แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ (สานกั งบประมาณ, 2564ง, น. 201)

2. สานักงานปลัดกระทรวงฯ เป็นหน่วยงานกลางที่มีหน่วยงานประจาที่ต้ังอยู่ในภูมิภาค
ต่าง ๆ รวมท้ังมีภารกิจทั้งด้านการฝึกอบรม เทคโนโลยีสารสนเทศ กฎหมาย รวมท้ังการประสานงาน
ด้านพลงั งานกับตา่ งประเทศ ดงั น้ันการตงั้ งบประมาณส่วนหนงึ่ จงึ ต้องมาต้ังท่ีสานักงานปลัดกระทรวงฯ
จากเหตุดังกล่าว งบลงทุนของสานักงานปลัดกระทรวงฯ ส่วนหน่ึงจึงเป็นรายจ่ายสาหรับการก่อสร้าง/
การปรับปรุงอาคารสถานท่ี การซ้ือรถยนต์/คอมพิวเตอร์

3. แผนงานบรู ณาการต่อตา้ นการทจุ รติ และประพฤติมิชอบ ทก่ี าหนดไว้ในกรมธุรกิจพลังงาน
วงเงิน 0.1636 ล้านบาท ควรเปล่ียนแปลงไปตั้งงบประมาณไว้ที่สานักงานปลัดกระทรวงพลังงาน
หรอื ไม่ เพราะสานกั งานปลดั กระทรวงพลังงานมหี น้าทบ่ี ริหารงานในภาพรวมของกระทรวง และให้การ
ดไมาใ่ เชน่เินฉพกาาะรกตาารมยแกผรนะดงาับนคบุณูรธณรรามกแ_าล_ระ_นค_ี้เว_ปา_็นม_กโ_ปา_รร_่งเ_ใสส_รใ_ิมน_สก_รา_้รา_ดง_จา_เรน_ิยิน_ธก_รา_รร_มพ_สิจ_าาหรรณับาบอุคนลุมาัตกิ อรนภุญาคาตรัฐปโดระยกรอวบม
ธุรกจิ นา้ มนั เช้อื เพลิงตามโครงการของกรมธุรกจิ พลงั งานเท่าน้ัน

4. สานักงานปลัดกระทรวงฯ มีค่าใช้จ่ายจานวนไม่น้อยเก่ียวกับค่าเช่ารถยนต์ท้ังรถยนต์
ประจาตาแหน่ง รถยนต์ส่วนกลาง รถบรรทกุ ทั้งนม้ี ีความเปน็ ไปได้หรอื ไม่ว่า สานักงานปลัดกระทรวงฯ
จะพิจารณาริเริ่มการซื้อหรือการเช่ารถยนต์ไฟฟ้า (กรณีมีธุรกิจให้บริการเช่ารถยนต์ไฟฟ้า) เพื่อเป็น
หน่วยงานภาครัฐท่นี ารอ่ งในการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการลดมลพิษทางอากาศและ
การเสริมสรา้ งคณุ ภาพสง่ิ แวดล้อม

5. สานักงานพลงั งานจังหวดั ควรมีบทบาทอย่างไรในการเผยแพร่องค์ความรู้ด้านการอนุรักษ์
พลังงานให้แกส่ ถานศึกษาของจังหวัดต่าง ๆ

6. ค่า ITA หรือการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดาเนินงานของหน่วยงาน
ภาครัฐ (Integrity and Transparency Assessment: ITA) ท้ังนี้การใช้งบประมาณเป็นตัวช้ีวัด
ประเภทหน่ึงใน 10 ตัวช้ีวัด โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 สานักงานปลัดกระทรวงฯ มีค่า ITA
เท่ากบั 84.09 คะแนน ซึ่งเป็นค่าที่ต่ากว่าเกณฑ์คะแนนที่ระดับ 85 คะแนน ทั้งน้ีผลการประเมินอยู่ใน

ระดับ B ตามเกณฑ์ของสานักงาน ป.ป.ช. แต่ ไม่ผ่าน ค่าเป้าหมายตามแผนแม่บทภายใต้

ยุทธศาสตรช์ าตปิ ระเดน็ การตอ่ ตา้ นการทุจรติ และประพฤติมชิ อบ

สานกั งบประมาณของรัฐสภา หน้า 23

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

กรมเชอื้ เพลงิ ธรรมชาติ

(เอกสารงบประมาณขาวคาดแดง ฉบับท่ี 3 เล่มที่ 7 หน้า 31-47)

1. วสิ ัยทัศน์ ผลสัมฤทธ์ิ และประโยชนท์ ่คี าดวา่ จะได้รับ ในปี 2565
1.1 วิสัยทัศน์: บริหารจัดการแหล่งเช้ือเพลิงธรรมชาติ เพื่อสร้างและรักษาความมั่นคงทางพลังงานของ

ประเทศ
1.2 ผลสมั ฤทธิ์ และประโยชน์ที่คาดวา่ จะได้รบั
1.2.1 ผลสัมฤทธิ์: สรา้ งและรกั ษาความม่นั คงทางพลงั งานของประเทศ
- ตัวชี้วัด: รักษาอัตราการผลิตน้ามันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวในประเทศ ไม่น้อยกว่า

150,000 บารเ์ รลต่อวนั
1.2.2 ผลสมั ฤทธ์ิ: บรหิ ารสญั ญาการสารวจและผลติ ปิโตรเลยี ม
- ตัวช้ีวัด: ส่งเสริมและสนับสนุนให้มีการดาเนินการสารวจและผลิตปิโตรเลียม ไม่น้อยกว่า

58 แปลงสารวจ
- ตัวชี้วัด: รายได้ของรัฐที่จัดเก็บจากการประกอบกิจการสารวจและผลิตปิโตรเลียม ภายใต้

พ.ร.บ. ปิโตรเลียม พ.ศ. 2514 และ พ.ร.บ. องค์กรร่วมไทย-มาเลเซีย พ.ศ. 2533 ไม่น้อยกว่า 30,000
ล้านบาท

- ตัวชี้วัด: การจัดเก็บรายได้ปิโตรเลียมส่วนที่เป็นกาไรของรัฐจากระบบสัญญาแบ่งปัน
ผลผลิต (PSC) ภายใต้ พ.ร.บ. ปโิ ตรเลียม พ.ศ. 2514 ไมน่ ้อยกวา่ 4,000 ล้านบาท

2. สรปุ ภาพรวมการปฏบิ ตั หิ นา้ ที่และงบประมาณ
กรมเช้ือเพลิงธรรมชาติเป็นหน่วยงานต้นน้าด้านปิโตรเลียม (upstream) ในการสนับสนุน ส่งเสริม กากับ

ดูแล กิจการสารวจและผลิตปิโตรเลียม เพื่อนามาใช้ในการพัฒนาประเทศ โดยมีพระราชบัญญัติปิโตรเลียม พ.ศ.
2514 และท่ีแก้ไขเพ่ิมเติม รวมท้ังพระราชบัญญัติองค์การร่วมไทย-มาเลเซีย พ.ศ. 2533 เป็นกลไกสาคัญท่ีจัดเก็บ
รายได้จากค่าภาคหลวงน้ามันและก๊าซธรรมชาติ รวมทั้งผลกาไร/ผลตอบแทนจากการผลิตปิโตรเลียมตามท่ี
กฎหมายบัญญัติ โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มีการประมาณการจัดเก็บรายได้ 34,159.7284 ลา้ นบาท

ท้ังน้ีงบประมาณเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดจาก 199.7744 ล้านบาทในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564
มาเป็น 359.6271 ล้านบาทในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 โดยเพิ่มขึ้น 159.8527 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 80
เนื่องจากการเพ่ิมงบประมาณของแผนงานยุทธศาสตร์พัฒนาความมั่นคงทางพลังงาน ท่ีเพ่ิมจาก 28.7397
ล้านบาทในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มาเป็น 193.0768 ล้านบาทในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เพิ่มข้ึน
164.3401 ล้านบาท คิดเป็น 571 เปอร์เซ็นต์ ท้ังน้ีสัดส่วนงบประมาณเท่ากับร้อยละ 13.23 ของงบประมาณ
กระทรวงพลงั งาน โดยเปน็ หน่วยงานที่ไดร้ ับจัดสรรงบประมาณมากเป็นลาดับที่ 3 ของกระทรวงฯ

สานกั งบประมาณของรัฐสภา หนา้ 24

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน หนว่ ย: ล้านบาท

2.1 งบประมาณตามแผนงาน สัดส่วน(ร้อยละ)
ตารางท่ี 7

งบประมาณกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติจาแนกตามแผนงาน

แผนงาน ปีงบประมาณ เพ่ิม/ลด

2564 2565 จานวน ร้อยละ 2564 2565

รวมท้ังสิ้น 199.7744 359.6271 159.8527 80.02 100 100

1.แผนงานบุคลากรภาครัฐ 86.3523 90.1416 3.7893 4.39 43.22 25.07

2.แผนงานพ้ืนฐานด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน 84.6854 76.4087 -8.2767 -9.77 42.39 21.25

3.แผนงานยุทธศาสตร์พัฒนาความมั่นคงทางพลังาน 28.7367 193.0768 164.3401 571.88 14.38 53.69

ท่ีมา: สานกั งบประมาณ, 2564ค, น. 196

2.2 งบประมาณประเภทประเภทรายจา่ ยและงบรายจา่ ย
เมื่อจาแนกตามประเภทรายจ่ายแล้ว ปรากฏว่า เป็นรายจ่ายประจา 344.5048 ล้านบาท คิดเป็น

ร้อยละ 96 สาหรับรายจ่ายลงทุน 15.1223 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 4 และเม่ือมาแยกตามประเภท
งบรายจ่ายแล้ว ปรากฏผลดงั นี้ (สานกั งบประมาณ, 2564จ, น. 35)

- งบบคุ ลากร 89.7767 ล้านบาท ร้อยละ 24.96
- งบดาเนินงาน 63.3859 ล้านบาท ร้อยละ 17.63
- งบลงทุน 13.3877 ลา้ นบาท รอ้ ยละ 3.72
- ไมม่ งี บเงนิ อดุ หนุน
- งบรายจา่ ยอน่ื 193.0768 ล้านบาท รอ้ ยละ 53.69

สานกั งบประมาณของรัฐสภา หน้า 25

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

3. วิเคราะหง์ บประมาณตามแผนงาน
แผนงานยุทธศาสตร์พัฒนาความมั่นคงทางพลังงาน ได้รับงบประมาณเพิ่มข้ึนจาก 28.7367 ล้าน

บาทในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มาเป็น 193.0768 ล้านบาทในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 หรือเพิ่มข้ึน
164.3401 ล้านบาท จึงเป็นการเพิ่มงบประมาณอย่างมีนัยสาคัญ ขณะท่ีงบประมาณตามแผนงานของ
หน่วยงานของรัฐส่วนใหญ่ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ได้ถูกลดทอนตามสภาวะเศรษฐกิจของประเทศ ท้ังนี้
อาจกล่าวได้ว่า การจัดสรรงบประมาณในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ครั้งน้ี เป็นการเพิ่มงบประมาณตาม
แผนงานยุทธศาสตร์ท่ีอาจสูงสุดของหน่วยงานต่าง ๆ เมื่อคานวณในรูปแบบของอัตราการขยายตัว (growth
rate) เพราะมีการเพมิ่ งบประมาณตามแผนงานยุทธศาสตร์ดงั กล่าวนี้กวา่ 571 เปอรเ์ ซน็ ต์

เมื่อได้ตรวจสอบในรายละเอียดแล้วพบว่า การเพ่ิมงบประมาณอย่างก้าวกระโดดดังกล่าวมีสาเหตุ
จากการกาหนดให้มีโครงการพัฒนาระบบบริหารจัดการแหล่งผลิตปิโตรเลียมภายใต้ระบบสัญญาแบ่งปัน
ผลผลิต (PSC) (ซึ่งแต่เดิมไม่มีการกาหนดไว้ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564) วงเงิน 188.1344 ล้านบาท

โดยแบง่ เป็น ค่าใช้จ่ายในการดาเนินการเกี่ยวกับกระบวนการอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศ
วงเงิน 185.1816 ลา้ นบาท

4. วิเคราะหร์ ายการรายจา่ ยท่คี าดว่ามีความสาคัญ (สานักงบประมาณ, 2564จ, น. 35-46)
4.1 โครงการพัฒนาระบบบริหารจัดการแหล่งผลิตปิโตรเลียมภายใต้ระบบสัญญาแบ่งปันผลผลิต

(PSC) วงเงนิ 188.1344 ลา้ นบาท โดยโครงการน้ีแบ่งค่าใช้จ่ายเป็น 2 ส่วน โดยส่วนที่ 1 เป็นค่าใช้จ่ายในการ
ปรับโครงสร้างองค์กร 2.9528 ล้านบาท และส่วนที่ 2 เป็นค่าใช้จ่ายในการดาเนินการเกี่ยวกับกระบวนการ
อนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศ วงเงิน 185.1816 ล้านบาท ซ่ึงสันนิษฐานได้ว่า มีความเป็นไปได้ที่ขณะน้ีมี
การโตแ้ ยง้ สิทธทิ างกฎหมายระหว่างรัฐไทยกับผู้รับสัมปทานปิโตรเลียม โดยมีรายงานข่าวจากการสัมภาษณ์
ของปลัดกระทรวงพลังงาน สรุปได้คือ บริษัท เชฟรอน ประเทศไทยสารวจและผลิต จากัด ได้แจ้งว่า
บริษัท บริษัทเชฟรอน คอร์ปอร์เรช่ัน ซึ่งเป็นบริษัทแม่ได้เข้าสู่กระบวนการอนุญาโตตุลาการ ด้วยการ
ยน่ื ฟ้องรัฐไทยในประเด็นเกี่ยวกับคา่ ใช้จา่ ยในการรื้อถอนแท่นผลิตปิโตรเลียม ท่ีกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติจะ
ใหท้ างบริษัท เชฟรอนฯ ต้องรับผิดชอบคา่ ใชจ้ ่ายทั้งหมดภายหลังสิ้นสุดสัญญาสัมปทานตามกฎหมายไทย
( ไ ท ย โ พ ส ต์ , 2 5 6 3 ) ห รื อ อ า จ เ ป็ น ค่ า ใ ช้ จ่ า ย เ พื่ อ ก า ร เ ต รี ย ม ก า ร ร อ ง รั บ ปั ญ ห า ใ น อ น า ค ต
โดยที่กระบวนการดาเนินการระงับข้อพิพาทที่เป็นข้อกฎหมายธุรกิจหรือกฎหมายระหว่างประเทศ
อาจจาเป็นต้องมีค่าจ้างผู้เช่ียวชาญด้านกฎหมายธุรกิจ/กฎหมายระหว่างประเทศ จึงทาให้ค่าใช้จ่ายดังกล่าว
ค่อนข้างสูง ดังนั้นอาจพิจารณาแจ้งให้กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติเป็นหน่วยงานพิจารณาช้ีแจงข้อเท็จจริงเพ่ิมเติม
ถึงรายละเอียดในประเด็นดังกล่าว โดยสรุปแล้ว ค่าใช้จ่ายในส่วนนี้เป็นผลให้งบประมาณของกรมเชื้อเพลิง
ธรรมชาติเพ่ิมสูงอย่างก้าวกระโดดอันเป็นการสวนกระแสกับข้อเท็จจริงที่หน่วยงานส่วนใหญ่ถูกลดทอน
งบประมาณอันเนอื่ งจากสถานการณ์โรคตดิ เชื้อไวรัสโคโรนา 2019

สานักงบประมาณของรฐั สภา หน้า 26

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

4.2 โครงการพัฒนาระบบบริหารจัดการด้านการประเมินศักยภาพเช้ือเพลิงธรรมชาติเพื่อการกากับ
ดูแลการสารวจและผลิตปิโตรเลียมและการเตรียมการเปิดให้ยื่นขอสิทธิสารวจและผลิตปิโตรเลียม วงเงิน
1.2032 ล้านบาท เปน็ ค่าใช้จ่ายในการพัฒนาระบบบรหิ ารจดั การดา้ นการประเมินศกั ยภาพเช้ือเพลิงธรรมชาติ

4.3 โครงการการส่งเสริมบทบาทการกากับดูแลและเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดหาทรัพยากร
ปิโตรเลียม วงเงิน 3.7932 ล้านบาท โดยค่าใช้จ่ายส่วนหนึ่ง คือ ค่าใช้จ่ายในการเฝ้าระวังผลกระทบด้าน
ส่ิงแวดล้อมจากการประกอบกิจการปิโตรเลียมในอ่าวไทย วงเงิน 2.0046 ล้านบาท ซึ่งค่าใช้จ่ายในส่วนหลังนี้
เปน็ ประโยชน์ต่อการบริหารรฐั กิจหรอื ธรุ กจิ ในปัจจุบันท่เี ปน็ การสร้างความม่ันใจตอ่ สาธารณชนถึงแนวทางการ
ปอ้ งกนั ผลกระทบด้านสิ่งแวดลอ้ มในอนาคตมิใช่พิจารณาแตเ่ พียงผลตอบแทนทางการเงนิ เพียงประการเดยี ว

5. ขอ้ สงั เกตของ PBO
5.1 การนาปิโตรเลียมจากพ้ืนที่ทับซ้อนทางทะเลไทย-กัมพูชามาใช้ประโยชน์ จะเป็นประโยชน์ต่อ

การพัฒนาเศรษฐกจิ โดยเฉพาะเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก แต่ขณะน้ียังไม่มีความชัดเจนของการเจรจา
ระหว่างไทยกับกัมพูชา และถึงแม้ว่า ในอนาคตจะมีการเจรจาแบ่งปันผลประโยชน์ได้แล้ว แต่ขั้นตอนการ
ไดม้ าซึ่งสมั ปทานปิโตรเลยี ม การสารวจ การผลติ คงอาจตอ้ งใชเ้ วลาอีกค่อนขา้ งนาน

__________________________

ท่มี า: กรงุ เทพธุรกจิ , 2562
5.2 การเตรียมการของกรมเช้ือเพลิงธรรมชาติมีลักษณะใดเพื่อรองรับความเปล่ียนแปลงจากการ
เพิ่มขึ้นของยานยนต์ไฟฟ้า โดยมีแนวโน้มว่า การใช้น้ามัน/ก๊าซ สาหรับยานพาหนะอาจลดลง แต่ความ
ต้องการใช้กา๊ ซธรรมชาติเพอ่ื ผลิตไฟฟ้าสาหรบั ยานยนต์ไฟฟ้าอาจเพิ่มขนึ้
5.3 ค่า ITA หรือการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดาเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ
(Integrity and Transparency Assessment: ITA) ทงั้ นี้การใชง้ บประมาณเป็นตัวช้ีวัดประเภทหนึ่งใน 10
ตวั ชวี้ ดั โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 กรมเช้ือเพลิงธรรมชาติมีค่า ITA เท่ากับ 82.41 คะแนน และมีค่า
ITA ท่ีต่ากว่าเกณฑ์คะแนนทรี่ ะดับ 85 คะแนน ทั้งน้ีผลการประเมินอยู่ในระดับ B ตามเกณฑ์ของสานักงาน

ป.ป.ช. แต่ไม่ผ่านค่าเป้าหมายตามแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติประเด็นการต่อต้านการทุจริตและ

ประพฤติมชิ อบ

สานักงบประมาณของรัฐสภา หนา้ 27

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

กรมธุรกจิ พลังงาน

(เอกสารงบประมาณขาวคาดแดง ฉบับที่ 3 เล่มท่ี 7 หน้า 49-67)

1. วสิ ัยทัศน์ ผลสัมฤทธ์ิ และประโยชน์ทีค่ าดว่าจะไดร้ บั ในปี 2565

1.1 วิสัยทศั น์: กากบั ดูแลธุรกิจพลงั งานตามมาตรฐานสากล โดยหลกั ธรรมาภบิ าล

1.2 ผลสมั ฤทธ์ิ และประโยชน์ทค่ี าดวา่ จะไดร้ บั
1.2.1 ผลสัมฤทธิ์: การค้าของผู้ประกอบการและสถานประกอบการด้านพลังงาน เป็นไปตาม

กฎหมายท่ีรัฐกาหนดมีการสารองน้ามันเชื้อเพลิงของประเทศอย่างเพียงพอ ทาให้ประเทศชาติมีความมั่นคง
ดา้ นพลังงาน

- ตัวชี้วัด: สถานประกอบกิจการธุรกิจพลังงานได้รับการตรวจสอบด้านการค้าการสารอง
จานวน 17,716 ราย

1.2.2 ผลสัมฤทธิ์: สถานประกอบกิจการธุรกิจพลังงานจาหน่ายน้ามันที่มีคุณภาพตามมาตรฐานที่
รัฐกาหนดโดยมีการตรวจสอบคุณภาพจากห้องปฏิบัติการน้ามันเช้ือเพลิงท่ีมีมาตรฐานระดับสากล เพื่อให้
ผู้บริโภคได้ใช้นา้ มนั เชอ้ื เพลงิ ท่ีมีคุณภาพ

- ตัวชี้วัด: สถานประกอบกิจการธุรกิจพลังงานได้รับการตรวจสอบด้านคุณภาพ จานวน
2,480 ราย

- ตัวช้ีวัด: การจาหน่ายน้ามันที่ผ่านการตรวจสอบได้คุณภาพตามมาตรฐานท่ีรัฐกาหนด
ร้อยละ 99

1.2.3 ผลสัมฤทธิ์: ผู้ประกอบการและสถานประกอบกิจการธุรกิจพลังงาน ได้รับการตรวจสอบ
และรบั รองมาตรฐานด้านความปลอดภัย ตามกฎหมายทรี่ ฐั กาหนด เพ่ือให้ประชาชนได้ใช้เชื้อเพลิงและพลังงาน
ท่มี ีคณุ ภาพและมคี วามปลอดภยั

- ตัวชี้วัด: สถานประกอบกิจการธุรกิจด้านพลังงานได้รับการตรวจสอบด้านความปลอดภัย
จานวน 46,382 ราย

- ตัวช้ีวัด: สถานประกอบกิจการและผู้ประกอบการพลังงานที่ได้รับการตรวจสอบมีความ
ปลอดภัยและปฏบิ ตั ติ ามมาตรฐานของกรมธรุ กจิ พลังงาน ร้อยละ 100

1.2.4 ผลสมั ฤทธิ์: กรมธรุ กิจพลงั งานมีความโปร่งใส บุคลากรและผู้ประกอบกิจการน้ามันเชื้อเพลิง
มีการรู้คิด มีจติ สานกึ ต้านทจุ ริตและมพี ฤตกิ รรมซ่ือสัตยส์ จุ ริต

- ตวั ชี้วดั : คะแนนผลการประเมนิ คุณธรรมและความโปร่งใสในการดาเนินงานของหน่วยงาน
ภาครฐั (ITA) รอ้ ยละ 85

สานกั งบประมาณของรฐั สภา หนา้ 28

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

2. สรุปภาพรวมการปฏบิ ตั ิหนา้ ทีแ่ ละงบประมาณ
ทั้งน้ีถ้ากล่าวว่า กรมเช้ือเพลิงธรรมชาติเป็นหน่วยงานต้นน้าด้านปิโตรเลียม (upstream) ในการสนับสนุน

ส่งเสริม กากับ ดูแล กิจการสารวจและผลิตปิโตรเลียม แล้ว ก็อาจกล่าวได้ว่า กรมธุรกิจพลังงานเป็นหน่วยงาน
ปลายน้าด้านปิโตรเลียม (downstream) ในการตรวจสอบ กากับ ดูแล การสารอง การขนส่ง การจาหน่าย
ปิโตรเลียม ให้มีความปลอดภัย การกาหนดผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมท่ีมีคุณภาพตามที่กฎหมายกาหนด รวมท้ัง
ตรวจสอบดูแลมิให้มีการปลอมปนน้ามันเกดิ ข้ึน

กรมธุรกิจพลังงานได้รับจัดสรรงบประมาณลดจาก 254.7810 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564
มาเป็น 228.8525 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 จานวน 25.9285 ล้านบาท คิดเป็นอัตราติดลบร้อยละ
10.18 ท้ังนี้กรมธุรกิจพลังงานเป็นหน่วยงานที่ได้รับจัดสรรงบประมาณมากท่ีสุดเป็นลาดับท่ี 4 ของกระทรวง
พาณิชย์ และมสี ดั ส่วนงบประมาณเท่ากบั ร้อยละ 8.42 ของกระทรวงพลังงาน

2.1 งบประมาณตามแผนงาน

ตารางที่ 8 หน่วย: ล้านบาท
งบประมาณกรมธรุ กิจพลังงานจาแนกตามแผนงาน
สัดส่วน (ร้อยละ)
แผนงาน ปีงบประมาณ เพิ่ม/ลด

2564 2565 จานวน ร้อยละ 2564 2565

รวมทั้งสิ้น 254.7810 228.8525 -25.9285 -10.18 100 100

1. แผนงานบุคลากรภาครัฐ 125.1113 120.0982 -5.0131 -4.01 49.11 52.48

2.แผนงานพื้นฐานด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน 128.9294 107.7347 -21.1947 -16.44 50.60 47.08

3.แผนงานยุทธศาสตร์พัฒนาความม่ันคงทางพลังงาน 0.0000 0.8560 0.8560 100.00 0.00 0.37

4.แผนงานบูรณาการต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ 0.7403 0.1636 -0.5767 -77.90 0.29 0.07

ท่ีมา: สานักงบประมาณ, 2564ค, น. 196

สานักงบประมาณของรัฐสภา หน้า 29

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

2.2 งบประมาณตามประเภทรายจ่ายและงบรายจา่ ย
เมื่อจาแนกตามประเภทรายจ่ายแล้ว ปรากฏว่า เป็นรายจ่ายประจา 217.3135 ล้านบาท คิด

เป็นร้อยละ 95 สาหรับรายจ่ายลงทุน 11.5390 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 5 และเม่ือมาแยกตามประเภทงบ
รายจา่ ยแลว้ ปรากฏผลดงั นี้ (สานกั งบประมาณ, 2564จ, น. 54)

- งบบุคลากร 117.8248 ล้านบาท รอ้ ยละ 51.49
- งบดาเนินงาน 99.4887 ล้านบาท รอ้ ยละ 43.47
- งบลงทนุ 11.5390 ลา้ นบาท รอ้ ยละ 5.04
- ไมม่ งี บเงนิ อดุ หนนุ และงบรายจ่ายอน่ื

3. วเิ คราะหง์ บประมาณตามแผนงาน
3.1 ด้วยเหตุที่ภารกิจกรมธุรกิจพลังงานมีลักษณะงานเป็นการตรวจสอบ กากับ ดูแล กิจการ

ปิโตรเลียม ดังนั้นรายจ่ายส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นรายจ่ายประจาค่อนข้างสูง และสะท้อนให้เห็นในสัดส่วน
งบประมาณตามแผนงานบุคลากรภาครัฐท่ีมีสัดส่วนสูงถึงร้อยละ 52 ขณะที่สัดส่วนงบประมาณตามแผนงาน
พน้ื ฐานฯ มีสัดสว่ นสงู เช่นกนั ถึงร้อยละ 47 สาหรับสัดส่วนงบประมาณตามแผนงานยุทธศาสตร์มีค่อนข้างน้อย
เพียง 0.8560 ล้านบาท หรือร้อยละ 0.37 เท่านั้น ซึ่งเป็นสัดส่วนท่ีค่อนข้างน้อยมากเมื่อเปรียบเทียบกับ
งบประมาณตามแผนงานยุทธศาสตรข์ องสว่ นราชการระดับกรมเป็นส่วนใหญ่

3.2 กรมธุรกิจพลังงาน เป็นหน่วยงานเดียวของกระทรวงพลังงานที่มีแผนงานบูรณาการ โดย
แผนงานดงั กล่าวคือ แผนงานบรู ณาการตอ่ ตา้ นการทจุ ริตและประพฤติมชิ อบ วงเงนิ 0.1636 ล้านบาท คิดเป็น
ร้อยละ 0.07 ซ่ึงเป็นสัดส่วนและจานวนที่ค่อนข้างน้อยมากเม่ือเปรียบเทียบกับงบประมาณตามแผนงาน
บรู ณาการของสว่ นราชการระดบั กรมเป็นส่วนใหญ่

4. วเิ คราะห์รายการรายจา่ ยทคี่ าดวา่ มีความสาคญั (สานักงบประมาณ, 2564จ, น. 54-66)
4.1 ค่าเช่าสานักงานตามแผนงานพ้ืนฐานการสร้างความสามารถในการแข่งขัน วงเงิน 23.2680

ลา้ นบาท ซึ่งเป็นสัดส่วนที่สูงมากถึงร้อยละ 11.47 ของงบประมาณกรมธุรกิจพลังงาน ทั้งนี้สันนิษฐานว่า เป็น
ค่าเช่าท่ีสถานท่ีทาการของกรมธุรกิจพลังงานท่ีศูนย์เอ็นเนอร์จี้คอมเพล็กซ์ซ่ึงเป็น ท่ีต้ังในบริเวณเดียวกับ
กระทรวงพลงั งานและบรษิ ทั ปตท. จากดั (มหาชน)

4.2 โครงการยกระดับระบบจัดการข้อมูลสารสนเทศของห้องปฏิบัติการทดสอบคุณภาพน้ามัน
เชอ้ื เพลงิ แบบ 4.0 วงเงนิ 0.8560 ล้านบาท เปน็ รายจ่ายเพ่อื พฒั นาระบบบริหารจัดการห้องปฏิบัติการทดสอบ
น้ามนั ใหม้ ปี ระสิทธภิ าพ เพอื่ ให้สามารถรายงานผลทดสอบและรายงานผลการปฏิบัติงานได้ถูกต้อง รวดเรว็

4.3 โครงการยกระดับคุณธรรมและความโปร่งใสในการดาเนินการพิจารณาอนุมัติ อนุญาต
ประกอบธรุ กจิ น้ามันเชื้อเพลิง วงเงิน 0.1636 ล้านบาท ลดลงจากเดิมที่เคยได้รับจานวน 0.7403 ล้านบาทใน
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

สานกั งบประมาณของรฐั สภา หน้า 30

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

5. ประเด็นข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการเกีย่ วกับงบประมาณเมื่อการพิจารณาในปี 2563
5.1 คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจา

ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 สภาผูแ้ ทนราษฎร
- ควรสนับสนุนให้เกษตรกรใช้ไบโอดีเซล (B 100) ในการใช้เคร่ืองจักรกล และเครื่องมือ

ทางการเกษตร

5.2 คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจา
ปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 วฒุ ิสภา

- ควรส่งเสริมการใช้น้ามันไบโอดีเซลหมุนเร็วบี 20 สาหรับรถบรรทุกขนส่งให้เป็นไปตาม
เป้าหมายท่ีกาหนดโดยเร็ว ซึ่งจะช่วยสนับสนุนเกษตรกรผู้ปลูกปาล์มน้ามันและเพื่อลดค่าใช้จ่ายในส่วนของ
น้ามนั เช้ือเพลงิ ทีเ่ ป็นต้นทุนหลักในภาคการขนส่ง ตลอดจนเป็นการลดต้นทุนการขนส่งสินค้าและค่าโดยสารที่
เป็นการลดผลกระทบต่อคา่ ครองชพี ของประชาชนด้วย

6. ขอ้ สงั เกตของ PBO

1. ผลสัมฤทธิ์การดาเนินงานของกรมธุรกิจพลังงานส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับการปฏิบัติหน้าที่ของ
สานักงานพลังงานจังหวัด สานักงานปลัดกระทรวงฯ ท่ีทาหน้าท่ีในการกากับดูแลกิจการปิโตรเลียมใน
ระดับภมู ิภาค

2. แผนงานบูรณาการต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ ที่กาหนดไว้ในกรมธุรกิจพลังงาน
วงเงิน 0.1636 ล้านบาท ควรเปล่ียนแปลงไปต้ังงบประมาณไว้ท่ีสานักงานปลัดกระทรวงพลังงานหรือไม่
เพราะสานักงานปลดั กระทรวงพลงั งานมหี นา้ ทีบ่ ริหารงานในภาพรวมของกระทรวง และให้การดาเนินการ
ตามแผนงานบูรณาการนี้เป็นการเสริมสร้างจริยธรรมสาหรับบุคลากรภาครัฐโดยรวม ไม่ใช่เฉพาะการ
ยกระดับคุณธรรมและความโปร่งใสในการดาเนินการพิจารณาอนุมัติ อนุญาต ประกอบธุรกิจน้ามัน
เช้ือเพลิงตามโครงการของกรมธุรกจิ พลงั งานเท่านนั้

3. ด้วยภารกจิ ของกรมธรุ กจิ พลังงานส่วนหนึ่งอยทู่ ่กี ารกากับธุรกิจพลังงานที่เก่ียวกับการขนส่งซ่ึง
ใชน้ า้ มันเชือ้ เพลิง แต่ในอนาคตมีแนวโน้มทจี่ ะมกี ารใช้ยานยนต์ไฟฟ้าทดแทนยานยนต์แบบสันดาปภายใน
ดังน้ันกรมธุรกิจพลังงานอาจมีความจาเป็นต้องแก้ไขเพ่ิมเติมหน้าที่และอานาจตามก ฎหมาย/ระเบียบ
ราชการ เพ่ือให้สอดคล้องกบั ความเปลยี่ นแปลงดงั กลา่ วหรือไม่

4. ค่า ITA หรือการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดาเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ
(Integrity and Transparency Assessment: ITA) ท้ังน้ีการใช้งบประมาณเป็นตัวชี้วัดประเภทหนึ่งใน
10 ตัวช้ีวัด โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 กรมธุรกิจพลังงานมีค่า ITA เท่ากับ 84.96 คะแนน แต่ยังมี
ค่า ITA ที่ต่ากว่าเกณฑ์คะแนนที่ระดับ 85 คะแนน ทั้งน้ีผลการประเมินอยู่ในระดับ B ตามเกณฑ์ของ

สานักงาน ป.ป.ช. แต่ไม่ผ่านค่าเป้าหมายตามแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติประเด็นการต่อต้านการ

ทจุ ริตและประพฤตมิ ชิ อบ

สานักงบประมาณของรัฐสภา หน้า 31

วิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนรุ ักษ์พลังงาน

(เอกสารงบประมาณขาวคาดแดง ฉบับท่ี 3 เล่มท่ี 7 หน้า 69-94)

1. วิสัยทัศน์ ผลสัมฤทธิ์ และประโยชนท์ ีค่ าดวา่ จะได้รับ ในปี 2565
1.1 วิสัยทศั น์: เปน็ ผู้นาด้านการพัฒนาพลังงานทดแทนและส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานในภูมิภาคเอเชีย

ภายในปี พ.ศ. 2579
1.2 ผลสัมฤทธ์ิ และประโยชน์ทคี่ าดวา่ จะไดร้ บั
1.2.1 ผลสัมฤทธิ์: สามารถปรับปรุงศักยภาพการดาเนินงานเพ่ือให้สามารถส่งเสริมสนับสนุนการ

ปฏิบัติงานตามภารกิจในการเพ่ิมสัดส่วนการผลิตและใช้พลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือกเพิ่มข้ึน
บรรลุผลสาเร็จตามเป้าหมายของแผนพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก (AEDP2018) และสามารถลด
ความเข้มการใช้พลังงาน (Energy Intensity: EI) ได้บรรลุเป้าหมายตามแผนอนุรักษ์พลังงาน (EEP2018)
ที่กาหนดไว้

- ตัวชวี้ ัด: ผลติ และใช้พลงั งานทดแทนไม่น้อยกวา่ 23.3823 KTOE
[อนึง่ KTOE คอื พนั ตนั เทียบเท่าน้ามนั ดบิ ]
- ตัวชี้วัด: จานวนรายที่ได้รับการพิจารณาออกใบอนุญาตผลิตพลังงานควบคุมไม่น้อยกว่า
566 ราย
1.2.2 ผลสัมฤทธิ์: สามารถเพิ่มสัดส่วนการผลิตและใช้พลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก
เพ่ิมข้ึนบรรลุผลสาเร็จตามเป้าหมายของแผนพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก (AEDP2018) เพื่อสร้าง
ความย่ังยืนดา้ นดา้ นพลงั งานและเพมิ่ ขดี ความสามารถในการแข่งขันของประเทศและสามารถลดความเข้มการ
ใช้พลังงาน (Energy Intensity: EI) ได้บรรลุผลสาเร็จตามเป้าหมายของแผนอนุรักษ์พลังงาน (EEP2018)
ท่กี าหนดไว้
- ตวั ชี้วดั : โครงการดา้ นไฟฟ้าพลงั น้าสามารถก่อสรา้ งหรือดาเนนิ การเปน็ ไปตามแผน ร้อยละ
73.42
- ตัวชี้วัด: บุคลากรของหน่วยงานท้องถิ่นและผู้เกี่ยวข้องมีความรู้ ความเข้าใจ และความ
พร้อมในการตรวจสอบการอนุญาตกอ่ สรา้ งอาคารใหม่ตามเกณฑม์ าตรฐาน BEC จานวนไม่นอ้ ยกวา่ 300 คน
[อนึ่ง BEC หรือ Building Energy Code คือเกณฑ์มาตรฐานประสิทธิภาพพลังงานข้ันต่าใน
อาคารทีจ่ ะขออนญุ าตก่อสรา้ งหรือดัดแปลง]

สานกั งบประมาณของรฐั สภา หน้า 32

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

2. สรุปภาพรวมการปฏิบัติหนา้ ทแี่ ละงบประมาณ
กรมพัฒนาพลังงานทดแทนฯ เป็นส่วนราชการสังกัดกระทรวงพลังงานที่จัดต้ังก่อนหน่วยงานอื่น

ช่ือเดิมคือ การพลังงานแห่งชาติ จัดต้ังเม่ือ พ.ศ. 2496 มีภารกิจสาคัญ คือ การจัดการพลังงานทดแทน (ให้
ความสาคัญที่เช้ือเพลิงชีวภาพ/พลังงานแสงอาทิตย์) การอนุรักษ์พลังงานโดยเฉพาะการอนุรักษ์พลังงานใน
อาคารสถานท่ี นอกจากนนั้ ยงั มหี นว่ ยงานด้านวิจัย/ศนู ย์สารสนเทศขอ้ มูลพลังงานทดแทนและอนุรกั ษ์พลงั งาน

กรมพัฒนาพลังงานทดแทนฯ ได้รับจัดสรรงบประมาณเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดจาก 1,119.7179
ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มาเป็น 1,542.2391 ล้านบาทในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เพ่ิมขึ้น
422.5212 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 37.73 ซ่ึงสวนกระแสกับข้อเท็จจริงท่ีหน่วยงานของรัฐส่วนใหญ่ได้รับ
จัดสรรงบประมาณลดลงในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เมื่อตรวจสอบรายละเอียดแล้วพบว่า เหตุที่ได้รับ
งบประมาณเพ่ิมข้ึน เนื่องจากเป็นงบเงินอุดหนุนท่ีเป็นการชดเชยส่วนต่างจากการรับซ้ือน้ามันปาล์มดิบของ
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ วงเงิน 500.5275 ล้านบาท ด้วยเหตุท่ีเข้าไปรับซื้อน้ามันปาล์มดิบมาเป็นเช้ือเพลิงในการ
ผลิตไฟฟ้า เพ่ือเป็นการเพิ่มอุปสงค์ในการซ้ือน้ามันปาล์มดิบ แต่ไม่ได้เป็นไปตามกลไกตลาดที่การไฟฟ้า
ฝ่ายผลิตฯ รับซ้ือน้ามันปาล์มดิบมาเป็นเชื้อเพลิงเพราะราคาถูกหรือเป็นเช้ือเพลิงท่ีใช้โดยปกติอยู่แล้ว
อนึ่ง กรมพัฒนาพลังงานทดแทนฯ เป็นหน่วยงานท่ีมีสัดส่วนงบประมาณและรายจ่ายลงทุนมากที่สุดของ
กระทรวงพลงั งาน โดยมสี ัดสว่ นเทา่ กับร้อยละ 56 และรอ้ ยละ 39 ตามลาดบั

2.1 งบประมาณตามแผนงาน
ตารางท่ี 9

งบประมาณกรมพฒั นาพลังงานทดแทนและอนรุ ักษ์พลังงานจาแนกตามแผนงาน
หนว่ ย: ลา้ นบาท

แผนงาน ปีงบประมาณ เพ่ิม/ลด สัดส่วน(ร้อยละ)

2564 2565 จานวน ร้อยละ 2564 2565

รวมท้ังสิ้น 1,119.7179 1,542.2391 422.5212 37.73 100 100

1. แผนงานบุคลากรภาครัฐ 327.2610 312.9485 -14.3125 -4.37 29.23 20.29

2.แผนงานพ้ืนฐานด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน 376.4694 354.2873 -22.1821 -5.89 33.62 22.97

3.แผนงานยุทธศาสตร์พัฒนาความมั่นคงทางพลังงาน 415.9875 875.0033 459.0158 110.34 37.15 56.74

ทีม่ า: สานักงบประมาณ, 2564ค, น. 196

สานักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 33

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

2.2 งบประมาณตามประเภทรายจา่ ยและงบรายจา่ ย
เม่ือจาแนกตามประเภทรายจ่ายแล้ว ปรากฏว่า เป็นรายจ่ายประจา 944.9190 ล้านบาท

คดิ เปน็ รอ้ ยละ 61 สาหรบั รายจา่ ยลงทุน 597.3201 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 39 และเมื่อมาแยกตามประเภท
งบรายจา่ ยแล้ว ปรากฏผลดังน้ี (สานักงบประมาณ, 2564จ, น. 73)

- งบบคุ ลากร 307.4073 ลา้ นบาท รอ้ ยละ 19.93
- งบดาเนนิ งาน 127.5233 ลา้ นบาท ร้อยละ 8.27
- งบลงทุน 597.3201 ลา้ นบาท รอ้ ยละ 38.73
- งบเงนิ อดุ หนุน 500.9240 ลา้ นบาท รอ้ ยละ 32.48
- งบรายจ่ายอืน่ 9.0644 ลา้ นบาท รอ้ ยละ 0.59

3. วเิ คราะห์งบประมาณตามแผนงาน
3.1 งบประมาณตามแผนงานบุคลากรภาครัฐ ลดลงจาก 327.2610 ล้านบาทในปีงบประมาณ พ.ศ.

2564 มาเป็น 312.9485 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ลดลง 14.3125 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ
4.37 โดยสาเหตุสาคัญมาจากการลดลงของงบบุคลากร (สานักงบประมาณ, 2563ก, น. 61) ซ่ึงการลดลง
ดังกล่าวเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในแง่ของการลดทอนรายจ่ายด้านบุคลากรภาครัฐ เพ่ือให้มีงบประมาณสาหรับ
รายจา่ ยลงทนุ มากข้นึ

3.2 งบประมาณตามแผนงานพื้นฐานด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน ลดลงจาก
376.4694 ล้านบาทในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มาเป็น 354.2873 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565
ลดลง 22.1821 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 5.89 โดยสาเหตุสาคัญมาจากการลดลงของงบดาเนินงาน (สานัก
งบประมาณ, 2563ก, น. 61) ซึ่งการลดลงดังกล่าวเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในแง่ของการลดทอนรายจ่ายประจา
เพอ่ื ให้มีงบประมาณสาหรับรายจา่ ยลงทุนมากขน้ึ

3.3 งบประมาณตามแผนงานยุทธศาสตร์พัฒนาความม่ันคงทางพลังงาน เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด
จาก 415.9875 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มาเป็น 875.0033 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ.
2565 เพิ่มข้ึน 459.0158 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 110.34 ซึ่งได้อ้างถึงสาเหตุของการเพิ่มขึ้น เน่ืองจากเป็น
งบเงินอุดหนุนท่ีเป็นการชดเชยส่วนต่างจากการรับซ้ือน้ามันปาล์มดิบของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ วงเงิน
500.5275 ล้านบาท โดยเหตุท่ีเข้าไปรับซ้ือน้ามันปาล์มดิบมาเป็นเช้ือเพลิงในการผลิตไฟฟ้า เพ่ือเป็นการเพิ่ม
อุปสงค์ในการรับซื้อน้ามันปาล์มดิบซึ่งเป็นการช่วยเกษตรกรผู้ปลูกปาล์มในอีกทางหนึ่ง แต่ไม่ได้เป็นไปตาม
กลไกตลาดที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ รับซ้ือน้ามันปาล์มดิบมาเป็นเชื้อเพลิงเพราะราคาถูกหรือเป็นเชื้อเพลิงท่ีใช้
โดยปกติอยู่แลว้

สานกั งบประมาณของรัฐสภา หน้า 34

วิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

4. วิเคราะหร์ ายการรายจา่ ยท่ีคาดว่ามคี วามสาคัญ (สานกั งบประมาณ, 2564จ, น. 74-93)
ตารางท่ี 10

โครงการไฟฟ้าพลังน้า/ค่ากอ่ สรา้ งอ่นื ของกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนรุ กั ษพ์ ลังงาน

ลาดบั ชอื่ โครงการ ลกั ษณะรายจ่าย วงเงนิ (ลา้ นบาท)
1 โครงการไฟฟา้ พลังน้าขนาดเล็กนา้ วา้ ต.ส้านนาหนองใหม่ อ.เวียงสา จ.น่าน คา่ ควบคมุ งานกอ่ สร้าง 1.5523

2 โครงการไฟฟา้ พลังน้าหว้ ยป่าปู ต.พบพระ อ.พบพระ จ.ตาก คา่ ควบคมุ งานกอ่ สร้าง 2.6143

3 โครงการไฟฟา้ พลังนา้ ลาพระเพลิง ต.ตะขบ อ.ปักธงชยั จ.นครราชสีมา คา่ ควบคมุ งานกอ่ สร้าง 2.0125

4 โครงการไฟฟา้ พลงั นา้ แมต่ นื ต.อมกอ๋ ย อ.อมกอ๋ ย จ.เชียงใหม่ คา่ ควบคมุ งานกอ่ สร้าง 0.4044

5 โครงการไฟฟา้ พลังน้าหว้ ยใหญ่ ต.วังนกแอน่ อ.วังทอง จ.พษิ ณโุ ลก คา่ จ้างศกึ ษาความเหมาะสม 7.1016

6 โครงการไฟฟา้ พลังน้าแมน่ ้าน่าน ต.งอบ อ.ทงุ่ ชา้ ง จ.น่าน คา่ จ้างศกึ ษาความเหมาะสม 7.5217

7 โครงการไฟฟา้ พลงั นา้ แมส่ ะเรียง 2 ต.ป่าแป๋ อ.แมส่ ะเรียง จ.แมฮ่ ่องสอน คา่ จ้างศกึ ษาความเหมาะสม 7.5260

8 โครงการไฟฟา้ พลังน้าหว้ ยประทาว ต.นาหนองทมุ่ อ.แกง้ คร้อ จ.ชัยภูมิ คา่ จ้างศกึ ษาความเหมาะสม 9.4338

9 โครงการไฟฟา้ พลังน้าไอกาเปาะ ต.ภูเขาทอง อ.สคุ ริ ิน จ.นราธวิ าส คา่ จ้างศกึ ษาความเหมาะสม 9.9074

10 โครงการไฟฟา้ พลงั นา้ นา้ แมส่ าว ต.แมส่ าว อ.แมอ่ าย จ.เชยี งใหม่ คา่ จ้างศกึ ษาความเหมาะสม 11.6808

11 โครงการไฟฟา้ พลงั น้าแมน่ ้าสา ต.ยาบหัวนา อ.เวยี งสา จ.น่าน คา่ จ้างศกึ ษาความเหมาะสม 11.6802

12 โครงการไฟฟา้ พลงั นา้ หว้ ยลายยาน้อย ต.แมล่ ะมงุ้ อ.อมุ้ ผาง จ.ตาก คา่ จ้างศกึ ษาความเหมาะสม 11.8407

13 โครงการไฟฟา้ พลังนา้ นา้ แมโ่ ถ-เวียงป่าเป้า ต.แมเ่ จดยี ์ใหม่ คา่ จ้างศกึ ษาความเหมาะสม 11.6804

อ.เวยี งปา่ เปา้ จ.เชียงราย

14 โครงการไฟฟา้ พลงั น้า น้าแมโ่ ถ-แมล่ าน้อย ต.แมโ่ ถ อ.แมล่ าน้อย คา่ จ้างศกึ ษาความเหมาะสม 11.6804

จ.แมฮ่ ่องสอน

15 โครงการไฟฟา้ พลังน้าขนาดเล็กมาก กรุงเทพฯ (กรมพฒั นาพลังงานทดแทนฯ) คา่ จ้างศกึ ษาและจัดทาแผนหลกั 19.1184

16 โครงการไฟฟา้ พลงั น้าขนาดเล็ก ประเภทอา่ งเกบ็ น้า กรุงเทพฯ คา่ จ้างทปี่ รึกษา 11.8346

17 คา่ กอ่ สร้างอนื่ ๆ ทม่ี รี าคาตอ่ หน่วยตา่ กว่า 10 ล้านบาท จานวน 1 รายการ คา่ กอ่ สร้าง 5.7296

18 โครงการไฟฟา้ พลงั น้าหว้ ยประทาว ต.ท่าหนิ โงม อ.เมอื งชัยภูมิ จ.ชัยภูมิ คา่ กอ่ สร้างอาคาร 23.9500

19 โครงการไฟฟา้ พลังนา้ ขนาดเลก็ น้าวา้ ต.สา้ นนาหนองใหม่ อ.เวยี งสา จ.น่าน คา่ กอ่ สร้างอาคาร 79.9528

20 โครงการไฟฟา้ พลังนา้ ห้วยป่าปู ต.พบพระ อ.พบพระ จ.ตาก คา่ กอ่ สร้าง ฝาย อาคารโรงไฟฟา้ 28.0000

21 โครงการไฟฟา้ พลังน้าลาพระเพลงิ ต.ตะขบ อ.ปักธงชยั จ.นครราชสมี า คา่ ปรับปรุงประสทิ ธภิ าพ 30.0000

22 โครงการกอ่ สร้างเขอ่ื นไฟฟา้ พลงั น้าห้วยอสุ ุ ต.แมอ่ สุ ุ อ.ท่าสองยาง จ.ตาก คา่ กอ่ สร้างฝาย ระบบสง่ น้า โรงไฟฟา้ 6.1778

23 โครงการไฟฟา้ พลังนา้ แมต่ นื ต.อมกอ๋ ย อ.อมกอ๋ ย จ.เชียงใหม่ คา่ เครื่องกงั หันนา้ /เคร่ืองกาเนิดไฟฟา้ 7.4581

24 โครงการไฟฟา้ พลังนา้ คลองลาปลอก ต.โพรงจระเข้ อ.ย่านตาขาว จ.ตรัง คา่ เครื่องกงั หนั น้า/เคร่ืองกาเนิดไฟฟา้ 9.4377

รวม 328.2955

ท่ีมา: สานกั งบประมาณ, 2564จ, น. 88-93

หมายเหตุ ลาดับท่ี 4, 17 และลาดบั ท่ี 22-24 เปน็ การชดเชยงบประมาณทพ่ี ับไป

4.1 โครงการพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานด้านพลังงานทดแทน วงเงิน 828.8230

ล้านบาท ซง่ึ อาจแบ่งไดเ้ ปน็ 2 สว่ น ดังน้ี (สานักงบประมาณ, 2564จ, น. 73-93)

สานักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 35

วิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

สว่ นที่ 1 เป็นงบลงทนุ ในโครงการไฟฟา้ พลังน้า วงเงิน 328.2955 ล้านบาท ซึ่งโครงการเหล่านี้
อาจกล่าวได้ว่า เป็น Flagship ด้านงบประมาณของกรมพลังงานทดแทนฯ เพราะเป็นโครงการไฟฟ้าพลังน้า
ขนาดเล็กที่ไปผลิตไฟฟ้าให้กับท้องถ่ินต่าง ๆ ในชนบท ท้ังนี้เป็นการลงทุนในมูลค่าสูงและได้ดาเนินการ
ต่อเนื่องมาหลายปี โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 กาหนดให้มีการดาเนินงานในภูมิภาคต่าง ๆ จานวน 24
รายการ และเป็นการดาเนินงานในภาคเหนือถึง 15 รายการ (รายละเอียดตามตารางท่ี 10) ท้ังน้ีรายการท่ี
อาจมีความจาเป็นในด้านการจัดสรรงบประมาณ เนื่องจากเป็นการต้ังงบประมาณไปชดเชยงบประมาณ
ท่ีพับไป ด้วยเหตุบทบัญญัติตามมาตรา 43 แห่งพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 กาหนดโดย
สรุปคือ การขยายเวลาขอเบิกเงินจากคลังให้ขยายได้ไม่เกิน 6 เดือน แต่ถ้ามีความจาเป็นให้ขยายได้อีกไม่เกิน
6 เดือน ประกอบกับบทบัญญัติตามมาตรา 55-57 ของพระราชบัญญัติดังกล่าว กาหนดให้งบประมาณ
ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 และงบประมาณก่อนปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 ที่ได้กันเงินไว้แต่เบิกจ่าย

ไม่ทนั ภายในวันที่ 30 กนั ยายน 2563 เปน็ พบั ไป สาหรบั รายการรายจา่ ยดงั กล่าว มีรายละเอยี ดดงั น้ี

- ลาดับที่ 4 โครงการไฟฟ้าพลังน้าแม่ตืน ตาบลอมก๋อย อาเภออมก๋อย จังหวัด
เชยี งใหม่ (คา่ ควบคมุ งานกอ่ สร้าง)

- ลาดบั ท่ี 17 คา่ กอ่ สรา้ งอื่น ๆ
- ลาดับท่ี 22 โครงการก่อสร้างเข่ือนไฟฟ้าพลังน้าห้วยอุสุ ตาบลแม่อุสุ อาเภอ
ท่าสองยาง จงั หวัดตาก
- ลาดับท่ี 23 โครงการไฟฟ้าพลังน้าแม่ตืน ตาบลอมก๋อย อาเภออมก๋อย จังหวัด
เชียงใหม่ (คา่ เคร่อื งกังหนั นา้ )
- ลาดับที่ 24 โครงการไฟฟ้าพลังน้าคลองลาปลอก ตาบลโพรงจระเข้ อาเภอ
ยา่ นตาขาว จังหวัดตรัง
อนง่ึ กรมพฒั นาพลงั งานทดแทนฯ มรี ายไดจ้ ากการจาหน่ายพลังงานไฟฟ้าจากเขื่อน
ไฟฟ้าพลังน้าต่าง ๆ โดยประมาณการรายได้จัดเก็บในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ได้ 109.0454 ล้านบาท
(สานักงบประมาณ, 2564ง, น. 207)

ส่วนที่ 2 ได้อา้ งถึงแล้ว งบเงนิ อุดหนนุ ที่เปน็ การชดเชยส่วนต่างจากการรับซื้อน้ามันปาล์มดิบ
ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ วงเงิน 500.5275 ล้านบาท โดยเหตุที่เข้าไปรับซ้ือน้ามันปาล์มดิบมาเป็นเชื้อเพลิงใน
การผลิตไฟฟ้า เพื่อเป็นการเพิ่มอุปสงค์ในการซื้อน้ามันปาล์มดิบ แต่ลักษณะอุปสงค์ดังกล่าวไม่อาจกล่าวได้ว่า
เป็นอุปสงค์ท่แี ทจ้ ริง เพราะไมเ่ ปน็ ไปตามกลไกตลาด

สานักงบประมาณของรฐั สภา หน้า 36

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

4.2 โครงการพัฒนาและเพ่ิมประสิทธิภาพการใช้พลังงานด้านการอนุรักษ์พลังงาน วงเงิน 46.1803
ลา้ นบาท โดยคา่ ใช้จา่ ยส่วนหน่ึงเป็นค่ากอ่ สร้างและค่าควบคุมการก่อสร้างอาคารต้นแบบสาธิตการใช้พลังงาน
สุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero Energy Building) กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน เพื่อเป็น
ตน้ แบบให้เจา้ หนา้ ที่ของหนว่ ยงานทมี่ หี นา้ ทอ่ี นญุ าตการกอ่ สร้างได้มีความเข้าใจถึงเกณฑ์มาตรฐานอาคารด้าน
พลังงานไดอ้ ยา่ งถกู ต้อง

4.3 การซอ้ื รถยนต์ไฟฟ้าวงเงิน 2.1400 ล้านบาท ตามแผนงานพื้นฐานด้านการสร้างสามารถในการ
แข่งขัน เป็นจุดริเริ่มที่ดีของหน่วยงานรัฐด้านพลังงานท่ีจะเป็นหน่วยงานนาร่องสาหรับหน่วยงานภาครัฐ/
ภาคเอกชนในการใช้ยานยนตไ์ ฟฟา้ เพื่อสนับสนุนการลดมลพิษทางอากาศ

4.4 การใช้งบประมาณสาหรับโครงการไฟฟ้าพลังน้านอกเหนือจะมีการต้ังงบประมาณในแผนงาน
ยุทธศาสตร์ฯ ตามท่ีได้ระบุไปแล้ว ยังกาหนดไว้ในแผนงานพ้ืนฐานฯ ท่ีเป็นการปรับปรุงซ่อมแซม โดยเป็น
ค่าซ่อมแซมปรับปรุงระบบผันน้าบริเวณบ่อปรับอัตราการไหล โครงการไฟฟ้าพลังน้าห้วยยะโม่ ตาบลอุ้มผาง
อาเภออุ้มผาง จังหวัดตาก วงเงิน 36.0780 ล้านบาท และค่าจ้างปรับปรุงโครงการไฟฟ้าพลังน้าห้วยประทาว
(เข่ือนบน) (ปรับปรุงอาคารสานักงาน อาคารโรงไฟฟ้า บ้านพักข้าราชการ ทาคันดินและภูมิทัศน์) ตาบล
นาหนองท่มุ อาเภอแก้งครอ้ จังหวดั ชัยภมู ิ วงเงิน 9.8855 ลา้ นบาท (สานักงบประมาณ, 2564จ, น. 82)

5. ประเด็นข้อสงั เกตของคณะกรรมาธิการเกีย่ วกับงบประมาณเมื่อการพจิ ารณาในปี 2563
5.1 คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจา

ปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 สภาผแู้ ทนราษฎร
- ควรให้ความรกู้ ับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการออกแบบอาคารที่รองรับกับการประหยัด

พลังงาน และให้ความรู้กับหน่วยงานราชการท่ีขอสนับสนุนงบประมาณในการก่อสร้างอาคาร เพื่อให้คานึงถึง
การอนรุ กั ษ์พลังงาน

5.2 คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจา
ปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 วฒุ ิสภา

- ควรสนับสนุนการผลิตก๊าซชีวภาพจากพืชพลังงานในประเทศ เพื่อทดแทนน้ามัน และเตรียม
ความพร้อมในการปลูกพืชพลังงาน เพ่ือช่วยส่งเสริมการผลิตก๊าซชีวภาพจากพืชพลังงานภายในประเทศให้
พัฒนาได้อย่างต่อเนื่องและเป็นการสร้างความมั่นคงทางพลังงาน รวมท้ังควรร่วมมือกับกระทรวงเกษตรและ
สหกรณ์ในการส่งเสริมและสนับสนุนให้มกี ารดาเนินการเรือ่ งนี้อย่างจรงิ จัง

- ควรส่งเสริมการใช้พลังงานลมซ่ึงเป็นพลังงานธรรมชาติท่ีมีความสะอาดและบริสุทธ์ิที่ใช้แล้ว
ไม่หมดไป รวมถึงพลังงานลมเป็นมิตรต่อส่ิงแวดล้อม โดยไม่ก่อให้เกิดภาวะโลกร้อนและยังปราศจากสารก่อ
มลพษิ อน่ื ๆ ดังนั้น พลงั งานลมควรไดร้ บั ความสนใจและนามาพัฒนาให้เกิดประโยชนอ์ ย่างกว้างขวาง

สานักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 37

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

6. ข้อสงั เกตของ PBO
1. กรมพัฒนาพลังงานฯ มีการดาเนินงานและการขอรับจัดสรรงบประมาณในโครงการไฟฟ้าพลังน้า

ขนาดเล็กในปริมาณที่มากท้ังจานวนโครงการและจานวนเงิน เพื่อประโยชน์ของการผลิตไฟฟ้าในพ้ืนที่
ชนบท แต่โดยที่โครงการดังกล่าวน้ีมีลักษณะเป็นโครงการขนาดเล็ก ซ่ึงอาจมีประเด็นถึงการประหยัด
จากขนาด (economies of scale) ทาให้อาจไม่เกิดความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์และงบประมาณ รวมท้ัง
การซอ่ มบารงุ จึงควรมีการประเมนิ ความคุม้ ทุนทางเศรษฐศาสตรร์ วมทงั้ ผลสมั ฤทธข์ิ องโครงการ

ท่มี า: กรมพัฒนาพลงั งาน_ท_ด_แ_ท_น_แ_ล_ะ_อ_น_ุร_ัก_ษ_์พ_ล_ัง_ง_า_น_,_ม_._ป_.ป_._
2. กรมพัฒนาพลังงานฯ มีแนวทางสาหรับการพัฒนาเชื้อเพลิงชีวภาพในลักษณะใด เนื่องจากมี
แนวโน้มของการใชย้ านยนตไ์ ฟฟา้ แทนยานยนตแ์ บบสันดาปภายใน และแมแ้ ต่กรมพัฒนาพลังงานฯ ก็ยังขอ
ตั้งงบประมาณในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เพอ่ื ซื้อรถยนตไ์ ฟฟ้า วงเงิน 2.1400 ล้านบาท
3. ปัจจบุ นั อัตราการใช้พลังงานแสงอาทิตยเ์ พ่มิ ขนึ้ แตพ่ ลงั งานทดแทนประเภทอ่ืน อาทิ พลังงานลม
หรือพลงั งานความร้อนใต้พภิ พ ยังมีสดั ส่วนการใชพ้ ลังงานไม่มากนัก
4. ถ้าศูนย์สารสนเทศพลังงานแห่งชาติท่ีดาเนินการจัดต้ังโดยสานักงานนโยบายและแผนพลังงาน
บรรลผุ ลการจดั ตัง้ แล้ว กรมพฒั นาพลังงานทดแทนฯ ควรพิจารณาควบรวมภารกิจ “ศูนย์สารสนเทศข้อมูล
พลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน” กับ “ศูนย์สารสนเทศพลังงานแห่งชาติ” เพ่ือลดความซ้าซ้อนของ
ภารกิจและงบประมาณของรฐั
5. ค่า ITA หรือการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดาเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ
(Integrity and Transparency Assessment: ITA) ท้ังน้ีการใช้งบประมาณเป็นตัวชี้วัดประเภทหน่ึงใน 10
ตัวชี้วัด โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 กรมพัฒนาพลังงานฯ มีค่า ITA 83.12 คะแนนซ่ึงอาจกล่าวได้ว่า
มีค่า ITA ท่ีต่ากว่าเกณฑ์คะแนนที่ระดับ 85 คะแนน ทั้งน้ีผลการประเมินอยู่ในระดับ B ตามเกณฑ์ของ

สานักงาน ป.ป.ช. แต่ไม่ผ่านค่าเป้าหมายตามแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติประเด็นการต่อต้านการ

ทจุ รติ และประพฤตมิ ชิ อบ

สานกั งบประมาณของรัฐสภา หนา้ 38

วเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

สานกั งานนโยบายและแผนพลังงาน

(เอกสารงบประมาณขาวคาดแดง ฉบับท่ี 3 เล่มที่ 7 หน้า 95-112)

1. วิสัยทศั น์ ผลสัมฤทธิ์ และประโยชนท์ ีค่ าดวา่ จะไดร้ ับ ในปี 2565
วสิ ัยทศั น์: สร้างสรรค์นโยบายและสนับสนนุ การพัฒนานวัตกรรมพลงั งาน เพื่อความม่ันคงและยั่งยืน

ของประเทศภายในปี 2579

ผลสมั ฤทธิ์ และประโยชน์ทค่ี าดวา่ จะไดร้ บั
ผลสมั ฤทธ์ิ: การเสนอแนะนโยบาย แผน และมาตรการด้านพลังงานของประเทศ ได้รับการผลักดัน
ให้เกิดผลในทางปฏิบัติ เพื่อให้การขับเคล่ือนด้านพลังงานสามารถสนับสนุนการพัฒนาประเทศสู่ความมั่นคง
มงั่ คง่ั และยง่ั ยนื
ตัวชี้วัด: ร้อยละของนโยบายแผนและมาตรการด้านพลังงานที่ถูกนาไปขยายผลสู่การปฏิบัติ
รอ้ ยละ 80

2. สรปุ ภาพรวมการปฏบิ ัติหนา้ ที่และงบประมาณ
สานักงานนโยบายและแผนพลังงานมีลักษณะเป็นหน่วยงานปฏิบัติงานด้านวิชาการสาหรับการวางแผน

และพัฒนาหรือในทางทหารเรียกว่า “หน่วยงานเสนาธิการ” ถ้ารัฐบาลมีสานักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและ
สังคมแหง่ ชาติเป็นหน่วยงานวิชาการสาหรับการวางแผนและพัฒนาในภาพรวมระดับประเทศแล้ว ก็อาจกล่าวได้ว่า
สานักงานนโยบายและแผนพลังงาน เป็นหน่วยงานวิชาการสาหรับการวางแผนและพัฒนาด้านพลังงานระดับประเทศ
เช่นกนั

ดังน้ันจากภารกิจดังกล่าวข้างต้น สานักงานนโยบายและแผนพลังงานจึงเป็นหน่วยงานท่ีไม่มีงบประมาณใน
ลักษณะงบลงทุนด้านสาธารณูปโภคขนาดใหญ่ และจาแนกได้เป็นส่วนราชการขนาดเล็กมาก โดยในปีงบประมาณ พ.ศ.
2562 มีอตั ราข้าราชการเพยี ง 94 ตาแหน่งเท่านั้น (สานกั งาน ก.พ., 2563, น. 97)

จากสาเหตุดงั กล่าวจงึ เป็นผลใหส้ านักงานนโยบายและแผนพลังงานเป็นส่วนราชการระดับกรมที่ได้รับจัดสรร
งบประมาณน้อยที่สุดของกระทรวงพลังงาน โดยได้รับจัดสรรงบประมาณลดลงจาก 124.5206 ล้านบาท
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มาเป็น 98.7793 ล้านบาท ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ซ่ึงลดลง 25.7431 ล้านบาท
หรอื เปน็ อตั ราติดลบ ร้อยละ 20.67 ท้ังนี้สัดส่วนงบประมาณเท่ากับร้อยละ 3.63 ของงบประมาณกระทรวงพลังงาน
สาหรับงบประมาณส่วนใหญ่จะเป็นงบบุคลากร งบดาเนินงาน รวมทั้งงบรายจ่ายอื่น และงบลงทุนก็จะเป็นการ
จัดซื้อครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ เป็นสาคัญ ดังน้ันจึงไม่ใช่เร่ืองแปลกท่ีสานักงานนโยบายและแผนพลังงานจะเป็น
หน่วยงานที่มีสัดส่วนร้อยละของรายจ่ายประจาและแผนงานบุคลากรภาครัฐมากที่สุดของกระทรวงพลังงาน
โดยมรี ายจ่ายประจา ร้อยละ 99 และงบประมาณตามแผนงานบคุ ลากรภาครฐั ร้อยละ 58

สานักงบประมาณของรัฐสภา หนา้ 39

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลงั งาน

2.1 งบประมาณตามแผนงาน
ตารางท่ี 11

งบประมาณสานกั งานนโยบายและแผนพลังงานจาแนกตามแผนงาน
หนว่ ย : ลา้ นบาท

แผนงาน ปีงบประมาณ เพ่ิม/ลด สัดส่วน(ร้อยละ)

2564 2565 จานวน ร้อยละ 2564 2565

รวมทั้งสิ้น 124.5206 98.7793 -25.7413 -20.67 100 100

1. แผนงานบุคลากรภาครัฐ 58.3213 58.0844 -0.2369 -0.41 46.84 58.80

2.แผนงานพ้ืนฐานด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน 33.5525 26.1701 -7.3824 -22.00 26.95 26.49

3.แผนงานยุทธศาสตร์พัฒนาความม่ันคงทางพลังงาน 20.8485 14.5248 -6.3237 -30.33 16.74 14.70

4. แผนงานบูรณาการรัฐบาลดิจิทัล 11.7983 0.0000 -11.7983 -100.00 9.47 0.00

ทม่ี า: สานกั งบประมาณ, 2564ค, น. 196

2.2 งบประมาณตามประเภทรายจ่ายและงบรายจา่ ย
เมื่อจาแนกตามประเภทรายจ่ายแล้ว ปรากฏว่า เป็นรายจ่ายประจา 98.5453 ล้านบาท

คิดเป็นร้อยละ 99.76 สาหรับรายจ่ายลงทุน 0.2340 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 0.24 โดยสานักงานนโยบาย
และแผนพลังงานเป็นหน่วยงานท่ีมีรายจ่ายประจามากที่สุดของกระทรวงพลังงาน เมื่อพิจารณาถึงสัดส่วน
รอ้ ยละ และเม่ือจาแนกตามประเภทงบรายจา่ ยแล้ว ปรากฏผลดงั นี้ (สานักงบประมาณ, 2564จ, น. 100)

- งบบุคลากร 57.3651 ล้านบาท ร้อยละ 58.07
- งบดาเนนิ งาน 26.5954 ลา้ นบาท รอ้ ยละ 26.92
- งบลงทนุ 0.2340 ลา้ นบาท รอ้ ยละ 0.24
- งบเงินอุดหนุน 0.0600 ล้านบาท ร้อยละ 0.06
- งบรายจา่ ยอนื่ 14.5248 ล้านบาท รอ้ ยละ 14.70

สานกั งบประมาณของรฐั สภา หน้า 40

วเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

3. วเิ คราะหง์ บประมาณตามแผนงาน
3.1 เดิมทีในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มีแผนงานบูรณาการรัฐบาลดิจิทัล โดยมีสัดส่วนงบประมาณ

ถึงร้อยละ 9.17 แต่เม่ือในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ไม่ปรากฏการจัดสรรงบประมาณในแผนงานบูรณาการ
รัฐบาลดิจิทัล จึงเป็นผลให้งบประมาณของสานักงานนโยบายและแผนพลังงานลดลงอย่างมีนัยสาคัญกว่า
รอ้ ยละ 20 ตามที่อ้างถึงแล้ว และส่งผลให้สัดส่วนงบประมาณของแผนงานบุคลากรภาครัฐเพ่ิมข้ึนจากร้อยละ
46 มาเป็นร้อยละ 58

3.2 งบประมาณตามแผนงานพ้ืนฐานด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขันและแผนงาน
ยทุ ธศาสตร์พัฒนาความมนั่ คงทางพลงั งาน ปรับตวั ลดลง 7.3824 ล้านบาท และ 6.3237 ล้านบาท ตามลาดับ
หรือคิดเปน็ อตั ราตดิ ลบรอ้ ยละ 22 และ 30 ตามลาดับ

4. วเิ คราะห์รายการรายจา่ ยท่ีคาดว่ามคี วามสาคญั (สานกั งบประมาณ, 2564จ, น. 100-111)
4.1 โครงการศึกษาและพัฒนาเพื่อจัดตั้งศูนย์สารสนเทศพลังงาน โดยสานักงานนโยบายและแผน

พลงั งานแห่งชาติ วงเงิน 5.4699 ล้านบาท ทั้งน้ีเป็นโครงการระบบบริหารจัดการข้อมูลเพ่ือช่วยวิเคราะห์และ
แสดงผลในลักษณะ Data Visualization สาหรับโครงการนี้เป็นการดาเนินการตามแผนการปฏิรูปประเทศ
ด้านพลังงาน ท่ีกาหนดให้จัดต้ัง “ศูนย์สารสนเทศพลังงานแห่งชาติ” (National Energy Information
Center: NEIC) มีฐานะเป็นหน่วยงานในกากับของรัฐภายใต้สานักงานนโยบายและแผนพลังงาน แต่ไม่มี
สถานภาพเป็นนิติบุคคล ภายใน พ.ศ. 2564 มีหน้าที่เก็บรวบรวมและประสานงานข้อมูลพลังงาน การจัดทา
มาตรฐานข้อมูลพลังงาน การตรวจสอบ ทวนสอบ และการรายงานข้อมูลสถิติพลังงาน/รายงานผลวิเคราะห์
ข้อเท็จจริงด้านพลังงาน ให้ข้อมูลเพื่อสร้างความเข้าใจด้านพลังงานท่ีถูกต้อง รวมทั้งเป็นหน่วยงานพัฒนา
โมเดลและระบบขอ้ มลู สารสนเทศพลงั งานเพ่อื สนับสนุนการวิเคราะห์ข้อเท็จจริงและคาดการณพ์ ลงั งาน

4.2 โครงการศึกษาและพัฒนาแนวทางเพ่ือสนับสนุนพลังงานทดแทน วงเงิน 4.9198 ล้านบาท
โดยเปน็ การศึกษาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการส่งเสรมิ การใช้ไฮโดรเจนเชิงพาณิชยใ์ นประเทศไทย

4.3 โครงการศึกษาและพัฒนาแนวทางการกากับดูแลกิจการและราคาพลังงาน วงเงิน 4.1351
ล้านบาท เพ่ือศึกษาวิเคราะห์สภาวะการแข่งขันในตลาดน้ามันเช้ือเพลิงและก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) และ
ศึกษาแนวทางการพฒั นาและสง่ เสริมระบบการกากบั ดแู ลตลาดนา้ มันเชอ้ื เพลงิ และก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG)

ให้มีการแข่งขันอย่างเสรีและเป็นธรรมในระยะยาว ซึ่งการศึกษาในเร่ืองน้ีเป็นประเด็นท่ีน่าสนใจ
เน่ืองจาก บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน) มีบทบาทในธุรกิจพลังงานตั้งแต่ช่วงต้นน้า
(upstream) ในการสารวจและผลิตปิโตรเลียมโดยผ่านบริษัทย่อยในเครือ ต่อมาในช่วง
ข้ันกลางน้า (midstream) ก็ยังถือหุ้นบริษัทที่ประกอบธุรกิจโรงกล่ันน้ามันอยู่บางแห่ง และ
ในช่วงปลายน้า (downstream) ก็ยังมีส่วนแบ่งการตลาดที่สูงมากในตลาดขายปลีกน้ามันโดย
ผ่านบริษทั ยอ่ ยในเครือ จึงอาจมีแนวโนม้ ของการนาไปสกู่ ารมีอานาจเหนือตลาดหรือการควบคุม
ตลาด จงึ ควรมกี ารศึกษาในประเด็นน้ี

สานักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 41

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

5. ประเดน็ ขอ้ สังเกตของคณะกรรมาธกิ ารเกี่ยวกับงบประมาณเมื่อการพจิ ารณาในปี 2563
ค ณ ะ ก ร ร ม า ธิ ก า ร วิ ส า มั ญ พิ จ า ร ณ า ร่ า ง พ ร ะ ร า ช บั ญ ญั ติ ง บ ป ร ะ ม า ณ ร า ย จ่ า ย ป ร ะ จ า

ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 สภาผแู้ ทนราษฎร
- ควรปรับโครงสร้างราคาต้นทนุ น้ามันจากโรงกล่ันน้ามันซ่ึงมีการนามาบวกกับค่าภาษี ทาให้มีราคา

คอ่ นข้างสูง เมอ่ื เทียบกับประเทศเพอ่ื นบ้าน เชน่ ประเทศมาเลเซยี

6. ขอ้ สังเกตของ PBO

1. การจัดต้ังศูนย์สารสนเทศพลังงานแห่งชาติเป็นเร่ืองที่เกิดประโยชน์ แต่ถ้าจะให้มีศักยภาพใน
ระดับใกล้เคียงกับสานักบริหารสารสนเทศพลังงานของประเทศสหรัฐอเมริกา (Energy Information
Administration: EIA) อาจจะต้องใช้งบประมาณท่ีสูงท้ังระบบเทคโนโลยี การได้มาซึ่งสารสนเทศ และ
ค่าใช้จ่ายด้านบุคลากร และถ้าจัดตั้งในรูปแบบองค์การมหาชนก็อาจไม่สอดคล้องกับนโยบายรัฐบาลท่ี
ตอ้ งการควบคมุ การจัดต้งั องค์กรใหม่ ๆ เพือ่ มใิ ห้เป็นภาระงบประมาณแก่รัฐในอนาคต ทั้งนี้มีความเป็นไปได้
หรือไม่ว่า จะมีการจ่ายเงินจ้างรายปีให้แก่องค์กรวิชาการหรือสถาบันอุดมศึกษาเพื่อดาเนินการในเร่ืองนี้
แทนการจดั ตั้งองคก์ รใหม่

2. สานักงานนโยบายและแผนพลงั งานมีแนวทางปรับแผนพัฒนากาลังการผลิตไฟฟ้าของประเทศ
หรือไม่ เน่ืองจากแนวโน้มของการขยายตัวทางเศรษฐกิจและความต้องการใช้ไฟฟ้าอาจไม่สูงมากนักในช่วง
2-3 ปีข้างหน้า เพราะถ้าปริมาณสารองไฟฟ้าสูงมากเกินไปอาจทาให้ต้นทุนการผลิต/ราคาไฟฟ้า สูงเกิน
ความเปน็ จรงิ และส่งผลกระทบต่อผใู้ ชไ้ ฟฟา้ ในท่สี ุด

3. ความคืบหนา้ ของการปรับสตู รโครงสร้างราคานา้ มัน ณ โรงกลั่นน้ามนั เช้ือเพลิงเพื่อให้เกิดราคา
ที่เป็นธรรมต่อผู้บริโภคและประสิทธิภาพต่อระบบเศรษฐกิจ ซ่ึงขณะน้ีใช้วิธีอ้างอิงราคา ณ โรงกล่ัน
ตา่ งประเทศ (Import Parity) โดยมกี ระแสความเหน็ จากกลุ่มประชาสงั คมบางกลุ่มวา่ โครงสร้างราคาน้ามัน
ในปัจจุบันไมต่ รงกบั ขอ้ เท็จจรงิ ท้งั หมดเพราะมตี ้นทนุ ท่ีไม่เกิดข้ึนจริง เช่น ค่าขนส่ง ค่าประกันภัย ค่าสูญเสีย
ระหว่างขนส่ง ฯลฯ บวกรวมเข้าไปด้วย ทาให้ราคาขายปลกี นา้ มนั ของไทยมรี าคาสงู กว่าต้นทนุ ทแี่ ทจ้ รงิ มาก

4. ความคืบหน้าของโครงการศกึ ษาการพัฒนาประเทศไทยเป็นศูนย์กลางและแลกเปลี่ยนไฟฟ้าใน
ภูมิภาคอาเซยี น (Grid Connector) ได้ผลสมั ฤทธ์ิประการใด

5. ค่า ITA หรือการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดาเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ
(Integrity and Transparency Assessment: ITA) ทั้งนี้การใช้งบประมาณเป็นตัวชี้วัดประเภทหนึ่งใน 10
ตัวช้ีวัด โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 สานักงานนโยบายและแผนพลังงาน มีค่า ITA 93.03 คะแนน
ซึ่งอาจกลา่ วไดว้ า่ สานกั งานนโยบายและแผนฯ มีค่า ITA ที่สูงกวา่ เกณฑ์คะแนนที่ระดบั 85 คะแนน ท้ังนี้ผล
การประเมิน จึงอยู่ในระดับ A ตามเกณฑ์ของสานักงาน ป.ป.ช. ดังน้ันสานักงานนโยบายและแผนฯ อาจ
สนับสนุนองค์ความรู้ในเรื่องนี้ให้ส่วนราชการอีก 4 แห่งของกระทรวงพลังงานที่ไม่ผ่านเกณฑ์ประเมิน
เพอ่ื นาไปพฒั นาแก้ไขปญั หาในเร่ืองน้ตี อ่ ไป

สานกั งบประมาณของรัฐสภา หน้า 42

วเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

บรรณานกุ รม

กรมบญั ชกี ลาง. (2564). ผลการเบกิ จ่ายงบประมาณประจาปี 2564 ตั้งแต่ตน้ ปงี บประมาณจนถงึ สนิ้ เดอื น
พฤษภาคม. สบื ค้นวันที่ 4 มิถุนายน 2564 จาก https://www.cgd.go.th/cs/internet
/internet/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%AA%E0%B8%
96%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%B4.html

กรมพัฒนาพลงั งานทดแทน. (ม.ป.ป.). โครงการไฟฟ้าพลงั น้าขนาดเล็ก. สบื ค้นวนั ท่ี 14 มิถนุ ายน 2564 จาก
https://www.dede.go.th/ewt_w3c/ewt_news.php?nid=524

กระทรวงพลังงาน. (2558). ประวัตกิ ระทรวงพลังงาน. สืบคน้ วนั ที่ 10 มถิ นุ ายน 2564 จาก
https://energy.go.th/2015/about-energy/

การไฟฟา้ ฝ่ายผลติ แห่งประเทศไทย. (2564). กาลังผลติ ในระบบไฟฟ้า. สืบค้นวันที่ 8 มิถุนายน 2564 จาก
https://www.egat.co.th/index.php?option=com_content&view=article&id=80
&Itemid=116

กรงุ เทพธรุ กจิ . (2562). ลุยถกทบั ซ้อนทะเล 'กมั พูชา' เลง็ พฒั นาร่วม 1.6 หมนื่ ตร.กม.. สบื ค้นวันท่ี 10
มิถนุ ายน 2564 จาก https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/845850

ไทยโพสต์. (2563). เชฟรอนยื่นอนุญาโตตลุ าการเคลยี ร์พิพาทค่าใช้จ่ายร้ือถอนแท่นผลติ ปิโตรเลยี ม
ด้านพลังงานต้ังทมี สู้. สืบค้นวันท่ี 14 มิถนุ ายน 2564 จาก https://www.thaipost.net
/main/detail/79369

บริษัท ปตท. จากดั (มหาชน). (2564). บรษิ ทั ปตท. จากดั (มหาชน) และบริษัทย่อย รายงานและ
งบการเงินรวม 31 ธนั วาคม 2563. กรุงเทพฯ: บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน).

สานักงบประมาณ. (2563ก). เอกสารงบประมาณ ฉบบั ท่ี 3 ฉบบั ปรบั ปรุงตามพระราชบญั ญตั ิงบประมาณ
รายจา่ ยประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 เล่มท่ี 7. กรุงเทพฯ: สานกั งบประมาณ.

__________. (2563ข). เอกสารงบประมาณ ฉบบั ที่ 6 งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ.
2564. กรุงเทพฯ: สานกั งบประมาณ.

สานกั งบประมาณของรฐั สภา หนา้ 43

วิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 : กระทรวงพลังงาน

สานกั งบประมาณ. (2564ก). งบประมาณโดยสังเขปประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565.
กรงุ เทพฯ: แพค เพรส.

__________. (2564ข). รายงานสรปุ ผลการรบั ฟังความคิดเหน็ การจัดทาร่างพระราชบญั ญตั ิงบประมาณ
รายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. กรงุ เทพฯ: สานกั งบประมาณ

__________. (2564ค). เอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 1 รายรบั รายจา่ ยเปรยี บเทียบประจาปงี บประมาณ
พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: พี.เอ.ลฟี วิง่ .

__________. (2564ง). เอกสารงบประมาณ ฉบับท่ี 2 ประมาณการรายรบั ประจาปีงบประมาณ
พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: พี.เอ.ลฟี ว่ิง.

__________. (2564จ). เอกสารงบประมาณ ฉบับท่ี 3 งบประมาณรายจา่ ยประจาปีงบประมาณ
พ.ศ. 2565 เล่มท่ี 7. กรุงเทพฯ: โรงพมิ พ์อักษรไทย (น.ส.พ. ฟ้าเมืองไทย).

__________. (2564ฉ). เอกสารงบประมาณ ฉบบั ท่ี 4 งบประมาณรายจา่ ยประจาปีงบประมาณ
พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: แพค เพรส.

__________. (2564ช). เอกสารงบประมาณ ฉบบั ท่ี 5 รายงานภาวะเศรษฐกจิ และการคลังประจา
ปงี บประมาณ พ.ศ. 2565. กรงุ เทพฯ: แพค เพรส.

__________. (2564ซ). เอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 6 งบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ
พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์อกั ษรไทย (น.ส.พ. ฟา้ เมอื งไทย).

สานักงาน ก.พ.. (2563). กาลังคนภาครฐั 2562: ข้าราชการพลเรอื นสามัญ. กรุงเทพฯ: 21 เซ็นจรู ่ี.

สานักงาน ก.พ.ร.. (2548). รายงานความก้าวหนา้ ของการพฒั นาระบบราชการในรอบ 3 ปี.
กรุงเทพฯ: กรีน ควิก ปร๊นิ ท.์

สานักงาน ป.ป.ช.. (2563ก). รายงาน ITA. สบื ค้นวนั ท่ี 28 พฤษภาคม 2564 จาก
https://itas.nacc.go.th/report/rpt0101

__________. (2563ข). เอกสารสารแสดงรายละเอียดการประเมินคณุ ธรรมและความโปรง่ ใสในการ
ดาเนินงานของหน่วยงานภาครฐั (Integrity and Transparency Assessment: ITA) ประจา
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563. นนทบรุ ี: สานกั ประเมินคณุ ธรรมและความโปรง่ ใส สานักงาน ป.ป.ช..

สานักงบประมาณของรัฐสภา หน้า 44