กระทรวงมหาดไทย

กระทรวงมหาดไทยกระทรวงมหาดไทย

ภาพรวม 1

สำนกั งานปลดั กระทรวงมหาดไทย 8

กรมการปกครอง 10

กรมการพัฒนาชุมชน 13

กรมท่ีดนิ 14

กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภัย 16

กรมโยธาธกิ ารและผงั เมือง 18

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถน่ิ 20

การประปานครหลวง 22

การไฟฟา้ นครหลวง 22

การไฟฟ้าส่วนภมู ภิ าค 22

การประปาสว่ นภูมิภาค 23

องค์การจดั การน้ำเสีย 24

องค์การตลาด 25

กองทนุ จดั รูปท่ีดินเพ่อื พัฒนาพืน้ ที่ 25

กองทุนพฒั นาบทบาทสตรี 26



รายงานการวิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 : ภาพรวมกระทรวงมหาดไทย

กระทรวงมหาดไทย

ส่วนท่ี 1 ภาพรวม
ประชาชนมีรากฐานการดำรงชวี ติ และพัฒนาสู่อนาคต

ได้อย่างมนั่ คงและสมดุลตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

1. รกั ษาความสงบเรยี บรอ้ ย ความปลอดภยั และความมัน่ คงภายใน
2. เสรมิ สร้างความเขม็ แข็งของชมุ ชนและเศรษฐกิจฐานราก
3. ส่งเสริมการพัฒนาเมืองและโครงสรา้ งพนื้ ฐาน
4. สง่ เสริมและสนับสนนุ การบริหารราชการในระดบั พ้ืนที่

1. งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 (จำแนกตามหนว่ ยงาน)

1.1 งบประมาณรายจ่ายประจำปี หนว่ ย: ลำ้ นบำท

หน่วยงำน ปี งบประมำณ สดั สว่ น เพ่มิ /ลด
2563 2564
จำนวน %
จำนวน

ส่วนรำชกำร 314,660.8 328,013.0 98.4% 13,352.2 4.2%

สำนกั งำนปลดั กระทรวงมหำดไทย 6,245.0 6,610.6 2.0% 365.6 5.9%

กรมกำรปกครอง 42,964.9 43,357.8 13.0% 392.9 0.9%

กรมกำรพฒั นำชมุ ชน 6,568.7 6,179.9 1.9% -388.8 -5.9%

กรมท่ีดิน 6,815.7 6,971.9 2.1% 156.2 2.3%

กรมปอ้ งกนั และบรรเทำสำธำรณภยั 7,570.3 7,623.9 2.3% 53.6 0.7%

กรมโยธำธิกำรและผงั เมือง 26,524.4 29,483.9 8.8% 2,959.5 11.2%

กรมสง่ เสรมิ กำรปกครองทอ้ งถิ่น 217,971.8 227,785.1 68.3% 9,813.2 4.5%

รัฐวิสำหกจิ 4,211.6 5,268.0 1.6% 1,056.4 25.1%

กำรไฟฟำ้ นครหลวง - 22.0 0.0% 22.0 100.0%

กำรไฟฟำ้ สว่ นภมู ิภำค - 523.9 0.2% 523.9 100.0%

กำรประปำนครหลวง - 41.9 0.0% 41.9 100.0%

กำรประปำสว่ นภมู ภิ ำค 3,777.7 3,981.2 1.2% 203.5 5.4%

องคก์ ำรตลำด - 5.0 0.0% 5.0 100.0%

องคก์ ำรจดั กำรนำ้ เสยี 433.9 694.0 0.2% 260.1 59.9%

ทุนหมุนเวียน 40.0 129.1 0.04% 89.1 222.6%

กองทนุ สำหรบั ผเู้ ดนิ ทำงไปประกอบพธิ ีฮจั ย์ - ----

กองทนุ พฒั นำบทบำทสตรี (กรมกำรพฒั นำชมุ ชน) - 89.1 0.03% 89.1 100.0%

กองทนุ จดั รูปท่ดี ินเพอ่ื พฒั นำพนื้ ที่ (ก(รกมรโมยโธยำธ)าฯ) 40.0 40.0 0.01% 0.0 0.0%

รวมเงนิ งบประมำณทัง้ สนิ้ 318,912.4 333,410.1 100.0% 14,497.6 4.5%

ทีม่ า: เอกสารงบประมาณ ฉบบั ที่ 3 งบประมาณรายจา่ ยประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 เล่มท่ี 8 เลม่ ท่ี 14 และ เลม่ ท่ี 20

สำนักงบประมาณของรฐั สภา หน้า 1

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 : ภาพรวมกระทรวงมหาดไทย

ปงี บประมาณ 2564 กระทรวงมหาดไทย และหน่วยงานในกำกับ ไดร้ ับจัดสรรงบประมาณจำนวนทั้งส้ิน
333,410.1 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2563 จำนวน 14,497.6 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 4.5
โดยงบประมาณดังกล่าวคิดเป็นร้อยละ 10.1 ของวงเงินงบประมาณรายจ่ายประจำปี สำหรับงบประมาณ
ของส่วนราชการ 7 หน่วยรับงบประมาณ จำนวน 328,013.0 ล้านบาท ถ้าหักเงินอุดหนุน (เทศบาลตำบล
2,238 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 5,322 แห่ง) จำนวน 225,604.8 ล้านบาท จะเหลืองบประมาณที่
เป็นของส่วนราชการในสังกัดกระทรวงมหาดไทย จำนวน 102,408.2 ล้านบาท โดยเฉพาะกรมส่งเสริมการ
ปกครองทอ้ งถน่ิ จะเหลอื งบประมาณในการดำเนินงานของกรม จำนวน 2,180.3 ลา้ นบาท

1.2 เงินนอกงบประมาณที่นำมาสมทบกบั งบประมาณรายจ่าย หน่วย:ลำ้ นบำท

หน่วยงำน ปี งบประมำณ 2564

เงนิ งบประมำณ เงินนอกงบประมำณสมทบ สัดส่วนตอ่ เงินงบประมำณ เงนิ นอกงบประมำณคงเหลือ

1.สว่ นรำชกำร 328,013.0 180.8 0.06% 146.1

สำนกั งำนปลดั กระทรวงมหำดไทย 6,610.6 - - -

กรมกำรปกครอง 43,357.8 - - 314.3

กรมกำรพฒั นำชมุ ชน 6,179.9 - - 1.3

กรมท่ีดนิ 6,971.9 - - 10.2

กรมปอ้ งกนั และบรรเทำสำธำรณภยั 7,623.9 1.1 0.01% -

กรมโยธำธิกำรและผงั เมือง 29,483.9 ไมม่ ีเงินนอกงบประมำณ

กรมสง่ เสรมิ กำรปกครองทอ้ งถ่ิน 227,785.1 179.8 0.08% -179.8

2.รฐั วิสำหกจิ 5,268.0 1,138.9 21.62% 63,590.1

กำรไฟฟำ้ นครหลวง 22.0 7.3 33.33% 17,143.4

กำรไฟฟำ้ สว่ นภมู ิภำค 523.9 174.6 33.33% 9,669.1

กำรประปำนครหลวง 41.9 14.0 33.33% 22,610.8

กำรประปำสว่ นภมู ิภำค 3,981.2 851.0 21.38% 13,912.5

องคก์ ำรตลำด 5.0 25.0 500.00% 190.8

องคก์ ำรจดั กำรนำ้ เสยี 694.0 67.0 9.65% 63.6

3.ทุนหมุนเวียน 129.1 0.0 0.00% 1,020.7

กองทนุ สำหรบั ผเู้ ดินทำงไปประกอบพิธีฮจั ย์ --- -

กองทนุ พฒั นำบทบำทสตรี (กรมกำรพฒั นำชมุ ชน) 89.1 - - 1,020.7

กองทนุ จดั รูปท่ีดนิ เพ่ือพฒั นำพืน้ ท่ี (ก(รกมรโมยโธยำธ)าฯ) 40.0 ไม่มีเงินนอกงบประมำณ

รวมงบประมำณทงั้ สิน้ (1+2+3) 333,410.1 1,319.8 0.40% 64,756.9

ที่มา: เอกสารงบประมาณ ฉบับท่ี 7 รายงานสถานะและแผนการใชจ้ า่ ยเงินนอกงบประมาณของหนว่ ยรบั งบประมาณ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

กระทรวงมหาดไทยและหน่วยงานในกำกับ ได้นำเงินนอกงบประมาณมาสมทบกับงบประมาณ

รายจ่ายประจำปี 2564 จำนวน 1,319.8 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 0.4 ของงบประมาณรวม โดยส่วนใหญ่

เป็นรัฐวสิ าหกิจในกำกับทีน่ ำมาเงินมาสมทบ จำนวน 1,138.9 ล้านบาท สำหรับกรมการปกครอง มีข้อสังเกต

ว่ามเี งินนอกงบประมาณคงเหลือ จำนวน 314.3 ล้านบาท ดงั น้ัน หลังหักคา่ ใช้จ่ายตามแผนการใช้จ่ายอ่ืนแล้ว

กรมควรพจิ ารณานำเงินดังกล่าวมาสมทบกับงบประมาณรายจา่ ยด้วย

สำนักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 2

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 : ภาพรวมกระทรวงมหาดไทย

1.3 การโอนงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หนว่ ย: ลำ้ นบำท

หน่วยงำน แผนงำนพนื้ ฐำน (1) แผนงำนยุทธศำสตร์ (2) แผนงำนบรู ณำกำร (3) รวมโอน (1+2+3) พรบ.งบประมำณ 2563 งบประมำณโอน
ตอ่ พรบ.งบประมำณ

สำนักงำนปลดั กระทรวงมหำดไทย 9.8 688.0 36.6 734.3 6,245.0 11.8%

กรมกำรปกครอง 3.3 149.5 71.3 224.2 42,964.9 0.5%

กรมกำรพฒั นำชมุ ชน 1.3 3.6 277.1 282.1 6,568.7 4.3%

กรมท่ีดนิ 14.0 32.4 2.0 48.5 6,815.7 0.7%
กรมปอ้ งกนั และบรรเทำสำธำรณภยั
กรมโยธำธิกำรและผงั เมือง 12.0 675.7 0.0 687.7 7,570.3 9.1%

0.9 461.8 999.2 1,461.9 26,524.4 5.5%

กรมสง่ เสรมิ กำรปกครองทอ้ งถน่ิ 3.7 1.9 30.0 35.6 217,971.8 0.0%

รวมทัง้ สิน้ 45.1 2,012.9 1,416.3 3,474.2 314,660.8 1.1%

ที่มา: พระราชบัญญตั ิโอนงบประมาณรายจา่ ย พ.ศ. 2563

สว่ นราชการในสงั กัดกระทรวงมหาดไทยมกี ารโอนงบประมาณรายจา่ ย ปงี บประมาณ 2563 เพื่อไปต้ัง
ไว้เป็นงบประมาณรายจ่าย สำหรับงบกลาง รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น เป็นจำนวน
3,474.2 ลา้ นบาท คิดเปน็ รอ้ ยละ 1.1 ของงบประมาณรายจ่ายปีงบประมาณ 2563

2. งบประมาณรายจา่ ย จำแนกตามงบรายจ่าย

หน่วย: ลำ้ นบำท

หน่วยงำน ปี งบประมำณ 2564

1.ส่วนรำชกำร งบบุคลำกร งบดำเนินงำน งบลงทุน งบเงินอุดหนุน งบรำยจ่ำยอ่ืน รวม
สำนักงำนปลดั กระทรวงมหำดไทย
กรมกำรปกครอง 19,360.2 12,792.5 39,512.5 227,847.1 28,500.8 328,013.0177
กรมกำรพฒั นำชมุ ชน
กรมที่ดนิ 1,704.0 1,066.3 3,309.2 11.9 519.2 6,610.6
กรมปอ้ งกนั และบรรเทำสำธำรณภยั
กรมโยธำธิกำรและผงั เมือง 6,749.2 6,172.6 2,808.2 527.2 27,100.6 43,357.8
กรมสง่ เสรมิ กำรปกครองทอ้ งถน่ิ
2.รฐั วิสำหกิจ 2,655.3 2,655.1 869.4 6,179.9
กำรไฟฟำ้ นครหลวง
กำรไฟฟำ้ สว่ นภมู ิภำค 4,186.5 1,302.6 1,482.8 6,971.9
กำรประปำนครหลวง
กำรประปำสว่ นภมู ิภำค 1,445.6 572.6 5,513.2 3.2 89.3 7,623.9
องคก์ ำรตลำด
องคก์ ำรจดั กำรนำ้ เสยี 1,265.4 351.7 25,375.6 1,700.0 791.2 29,483.9
3.ทนุ หมุนเวียน
กองทนุ สำหรบั ผเู้ ดนิ ทำงไปประกอบพธิ ีฮจั ย์ 1,354.3 671.5 154.0 225,604.8 0.5 227,785.1
กองทนุ พฒั นำบทบำทสตรี (กรมกำรพฒั นำชมุ ชน)
กองทนุ จดั รูปท่ีดนิ เพื่อพฒั นำพืน้ ที่ (กร(มกโรยมโธยำธ)าฯ) 0.0 0.0 5,148.4 85.1 34.5 5,268.0
รวมงบประมำณทัง้ สิน้ (1+2+3)
สัดส่วนต่องบประมำณ (%) 22.0409 22.0

523.8750 523.9

41.8650 41.9

3,981.1800 3,981.2

5.0000 5.0

574.4 85.1 34.5 694.0

0.0 0.0 0.0 0.0 129.1 129.1

19,360.2 12,792.5 44,660.8 227,932.2 89.1 89.1
5.8% 3.8% 13.4% 68.4% 40.0 40.0
28,664.4 333,410.1
8.6% 100.0%

ทมี่ า: เอกสารงบประมาณ ฉบบั ท่ี 3 งบประมาณรายจา่ ยประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 เลม่ ที่ 8 เล่มท่ี 14 และ เลม่ ท่ี 20

งบรายจ่ายส่วนใหญ่ร้อยละ 68.4 เป็นงบเงินอุดหนุน 227,932.2 ล้านบาท โดยเป็นเงินอุดหนุน

ของเทศบาลตำบล 2,238 แห่ง และองค์การบรหิ ารส่วนตำบล 5,322 แห่ง รวมจำนวนทัง้ สิ้น 225,604.8 ลา้ นบาท

สำนักงบประมาณของรฐั สภา หน้า 3

รายงานการวิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 : ภาพรวมกระทรวงมหาดไทย

3. งบประมาณรายจ่าย จำแนกตามแผนงาน หน่วย: ลำ้ นบำท
แผนงานส่วนใหญ่ รอ้ ยละ 76.3 อยูภ่ ายใตแ้ ผนงานยุทธศาสตร์ จำนวน 254,485.6 ล้านบาท
รวม
หน่วยงำน ปี งบประมำณ 2564 328,013.0

สว่ นรำชกำร แผนงำนบุคลำกรภำครัฐ แผนงำนพืน้ ฐำน แผนงำนยุทธศำสตร์ แผนงำนบรู ณำกำร 6,610.6
สำนักงำนปลดั กระทรวงมหำดไทย 46,249.1 20,055.8 43,357.8
กรมกำรปกครอง 7,327.4 254,380.7 61.8650 6,179.9
กรมกำรพฒั นำชมุ ชน 1,763.0815 6,971.9
กรมท่ีดนิ 33,057.7934 873.4478 3,912.2114 1,191.3915 7,623.9
2,887.8283 905.3494 29,483.9
4,316.7033 3,162.6060 5,945.9959 51.9719 227,785.1
5,268.0
922.7904 1,463.9044
22.0
980.6738 1,622.5015 523.9
41.9
กรมปอ้ งกนั และบรรเทำสำธำรณภยั 1,494.9744 313.3267 5,781.6171 33.9680 3,981.2
กรมโยธำธิกำรและผงั เมือง 1,284.9298 394.6586 9,993.0672 17,811.2748
กรมสง่ เสรมิ กำรปกครองทอ้ งถิ่น 1,443.7395 679.9289 225,661.4172 5.0
694.0
รฐั วิสำหกิจ 66.4 57.7 15.8 5,128.1 89.1
กำรไฟฟำ้ นครหลวง 22.0
กำรไฟฟำ้ สว่ นภมู ิภำค 523.9 0.0
กำรประปำนครหลวง 41.9 0.0
0.0
กำรประปำสว่ นภมู ิภำค 66.4021 57.7198 15.8000 3,981.2 333,370.1
องคก์ ำรตลำด 5.0 100.0%
องคก์ ำรจดั กำรนำ้ เสยี
554.1116

ทนุ หมุนเวียน 0.0 0.0 89.1 0.0
กองทนุ สำหรบั ผเู้ ดนิ ทำงไปประกอบพิธีฮจั ย์
กองทนุ พฒั นำบทบำทสตรี (กรมกำรพฒั นำชมุ ชน) 46,315.5 7,385.2 89.1 25,183.9
กองทนุ จดั รูปท่ีดินเพ่ือพฒั นำพืน้ ที่ (กร(มกโรยมธโยำธ)าฯ) 13.9% 2.2% 7.6%
รวมงบประมำณทงั้ สิน้ 254,485.6
สดั ส่วนตอ่ งบประมำณ (%) 76.3%

ทีม่ า: เอกสารงบประมาณ ฉบบั ท่ี 3 งบประมาณรายจา่ ยประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 เลม่ ที่ 8 เลม่ ที่ 14 และ เลม่ ที่ 20

4. งบประมาณแผนงานบรู ณาการ

งบประมำณ งบประมำณของกระทรวง แ ผ น ง า น บ ู ร ณ า ก า ร ป ้ อ ง กั น
ปราบปราม และบำบัดรักษา
แผนงำนบรู ณำกำร รวม แผนงำนบูรณำกำร ต่อแผนงำนบูรณำกำรทงั้ หมด (%)
ผู้ติดยาเสพติด ได้รับจัดสรร
ขบั เคลอ่ื นกำรแกไ้ ขปัญหำจงั หวดั ชำยแดนภำคใต้ 2,782.9 9,731.7 28.6% งบประมาณร้อยละ 2.6 ของ
ปอ้ งกนั ปรำบปรำม และบำบดั รกั ษำผตู้ ดิ ยำเสพติด 163.1 6,286.4 2.6% แผนงานบูรณาการ ซึ่งส่งผลต่อ
พฒั นำพืน้ ที่เขตเศรษฐกิจพเิ ศษ 599.4 5,790.2 10.4% เป้าหมายของแผนงานค่อนข้าง
ตอ่ ตำ้ นกำรทจุ รติ และประพฤติมิชอบ 74.9 12.3% นอ้ ย ดงั น้นั หนว่ ยงานเจ้าภาพ
สรำ้ งรำยไดจ้ ำกกำรทอ่ งเท่ียว 604.3 609.1 8.7% อาจต้องทบทวนโครงการ/
พฒั นำและสง่ เสรมิ เศรษฐกิจฐำนรำก 803.6 6,967.9 29.9% กิจกรรมของหน่วยงานร่วม
บรหิ ำรจดั กำรทรพั ยำกรนำ้ 14,773.9 2,688.9 22.1% ดำเนินการว่าสามารถส่งผล
พฒั นำพืน้ ท่ีระดบั ภำค 2,621.8 66,738.2 11.8% ต่อเป้าหมายของแผนงาน
เขตพฒั นำพเิ ศษภำคตะวนั ออก 2,759.9 22,189.5 12.2% บรู ณาการได้หรือไม่ อยา่ งไร
25,183.9 22,712.7 17.5%
รวมทัง้ สิน้ 143,714.6

ที่มา: เอกสารงบประมาณ ฉบบั ท่ี 3 งบประมาณรายจา่ ยประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 เลม่ ท่ี 8 เลม่ ที่ 14 และ เลม่ ท่ี 20

สำนักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 4

รายงานการวิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 : ภาพรวมกระทรวงมหาดไทย

5. รายการผูกพันงบประมาณเกนิ 1 ปี

หน่วยงำน 2564 2565 2566 ลา้ นบาท
44,137.3 16,069.4
1.สว่ นรำชกำร 31,362.3 5,513.7 3,038.1 2567-จบ
1,255.5 3,230.6
สำนักงำนปลดั กระทรวงมหำดไทย 3,157.7 966.5 1,367.8
564.9 161.4 1,830.1
กรมกำรปกครอง 1,006.9 1,570.0 825.0
35,200.6 11,045.8 32.7
กรมที่ดิน 693.6 32.7 22.5
32.7 923.1
กรมปอ้ งกนั และบรรเทำสำธำรณภยั 1,902.5 4,725.0 20.9

กรมโยธำธิกำรและผงั เมือง 24,569.0 1.6
3,253.1
กรมสง่ เสรมิ กำรปกครองทอ้ งถ่ิน 32.7 96,043.6

2.รัฐวิสำหกจิ 2,850.8 3.4%

กำรไฟฟำ้ นครหลวง

กำรไฟฟำ้ สว่ นภมู ิภำค

กำรประปำนครหลวง 41.9 41.9 104.7
3,650.2 295.5
กำรประปำสว่ นภมู ิภำค 2,451.0
20.0 522.9
องคก์ ำรตลำด 5.0 1,013.0 16,992.4
48,862.3 103,076.9
องคก์ ำรจดั กำรนำ้ เสยี 352.9 113,461.9
16.5%
รวมรำยกำรผกู พนั งบประมำณข้ำมปี (1+2) 34,213.1 43.1%

ประมำณกำรรำยจ่ำยลว่ งหน้ำ 333,410.1

สัดส่วนรำยกำรผกู พนั ข้ำมปี ตอ่ ประมำณกำรรำยจ่ำย 10.3%

ที่มา: เอกสารงบประมาณ ฉบับท่ี 3 งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 เลม่ ท่ี 8 และเล่มท่ี 14

มีรายการผูกพันงบประมาณเกิน 1 ปีของกระทรวงมหาดไทยและหน่วยงานในกำกับ ทั้งรายการใหม่
และรายการเก่า จำนวนทงั้ สิ้น 34,213.1 ลา้ นบาท หากได้รับการอนุมตั ิงบประมาณในรายการใหม่ท่ีจะก่อหนี้
ผูกพันเป็นปีแรกในปีงบประมาณ 2564 ทุกรายการแล้วจะทำให้ผูกพันงบประมาณรายจ่ายตลอดระยะเวลา
ดำเนินการจากปี 2564 ไปจนสิ้นสุดโครงการ จำนวน 103,321 ล้านบาท โดยรายการผูกพันงบประมาณ
ส่วนใหญ่เป็นของกรมโยธาธิการและผังเมืองมากที่สุด จำนวน 24,569.0 ล้านบาท รองลงมาเป็นของ
สำนกั งานปลัดกระทรวงมหาดไทย จำนวน 3,157.7 ล้านบาท

ดังนั้น รัฐสภาจึงต้องพิจารณา“รายการใหม่”ที่จะเริ่มผูกพันงบประมาณในปี 2564 ด้วยความ
รอบคอบอย่างยิ่ง เพื่อมิให้มีผลกระทบต่อภาระทางการคลังในอนาคต อันจะทำให้รัฐบาลที่เข้ามาบริหาร
ราชการแผ่นดินหลังจากนี้เหลือพื้นที่ที่จะดำเนินนโยบายทางคลังน้อยลง รวมถึงกระทบต่ออำนาจของ
รฐั สภาในการพจิ ารณางบประมาณรายจ่ายประจำในปตี ่อ ๆ ไปด้วย

สำนกั งบประมาณของรฐั สภา หนา้ 5

รายงานการวิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 : ภาพรวมกระทรวงมหาดไทย

6. ผลการเบกิ จ่ายงบประมาณ (ข้อมลู ตัง้ แต่ตน้ ปีงบประมาณจนถงึ วนั ท่ี 10 กรกฎาคม 2563)

ลา้ นบาท

ผลกำรเบิกจำ่ ย วงเงินงบประมำณ เบกิ จำ่ ย %เบิกจ่ำย

1.ส่วนรำชกำร 352,122.6 250,444.0 71.1%
สำนกั งำนปลดั กระทรวงมหำดไทย 6,245.0 2,815.4 45.1%
กรมกำรปกครอง 42,964.9 30,245.9 70.4%

กรมกำรพฒั นำชมุ ชน 6,568.7 4,299.8 65.5%

กรมท่ีดิน 6,815.7 4,027.2 59.1%

กรมปอ้ งกนั และบรรเทำสำธำรณภยั 7,570.3 2864.6 37.8%

กรมโยธำธิกำรและผงั เมอื ง 26,524.4 11,681.6 44.0%

กรมสง่ เสรมิ กำรปกครองทอ้ งถิ่น 255,433.7 194,509.6 76.1%

2.รัฐวิสำหกิจ 4,211.6 679.0 16.1%

กำรประปำสว่ นภมู ิภำค 3,777.7 528.6 14.0%

องคก์ ำรจดั กำรนำ้ เสยี 433.9 150.4 34.7%

3.ทุนหมุนเวียน 40.0 40.0 100.0%

กองทนุ จดั รูปทีด่ ินเพอื่ พฒั นำพนื้ ที่ (กรมโยธำฯ) 40.0 40.0 100.0%

รวม 356,374.3 251,163.0 70.5%

ที่มา : ระบบการบรหิ ารการเงนิ การคลงั ภาครฐั แบบอิเลก็ ทรอนิกส์ (GFMIS) กรมบญั ชกี ลาง

ควรเร่งรัดการเบิกจ่ายงบประมาณรายจ่ายของปี 2563 ใหเ้ ป็นไปตามแผนท่ีกำหนด ท้งั น้ี หน่วยงานที่

ควรมีมาตรการเพื่อเร่งรัดการดำเนินงานและในการใช้จ่ายให้เป็นไปตามแผนที่กำหนด ได้แก่ การประปาส่วน
ภูมิภาค องค์การจัดการน้ำเสีย และกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ซึ่งเบิกจ่ายได้เพียงร้อยละ 14.0 ร้อยละ

34.7 และรอ้ ยละ 37.8 ตามลำดบั

7. เงนิ กนั ไว้เบิกเหลือ่ มปี (ขอ้ มลู ณ วนั ท่ี 19 มถิ นุ ายน 2563)

หน่วยงำน เงนิ กนั ไว้เบกิ เหล่ือมปี ณ วันท่ี 19 มิถุนำยน 25ล6า3้ นบาท

เงนิ กันสะสม (1) เบกิ จ่ำย (2) คงเหลือ (3=1-2) ก่อหนีแ้ ล้ว เบกิ จำ่ ยตอ่ เงนิ กันฯ

สำนักงำนปลดั กระทรวงมหำดไทย 1,171.1 698.7 472.4 472.4 59.7% ที่มา : รายงานผลการเบกิ จ่ายเงินกนั ไว้เบิก
กรมกำรปกครอง 841.1 671.9 169.3 169.0 79.9% เหลอ่ื มปี จำแนกรายปที ่ไี ด้รับงบประมาณ
กรมกำรพฒั นำชมุ ชน 231.4 201.1 30.3 30.3 86.9% กรมบัญชกี ลาง
กรมท่ีดิน 507.0 507.0 67.2%
กรมปอ้ งกนั และบรรเทำสำธำรณภยั 1,547.3 1,040.2 2,249.7 2,247.8 43.6%
กรมโยธำธิกำรและผงั เมือง 3,990.8 1,741.1 5,562.0 5,550.9 53.5%
กรมสง่ เสรมิ กำรปกครองทอ้ งถิน่ 11,957.7 6,395.7 1,845.5 1,789.2 80.2%
กำรประปำสว่ นภมู ิภำค 9,329.4 7,484.0 1,141.7 1,141.7 50.9%
องคก์ ำรจดั กำรนำ้ เสยี 2,324.1 1,182.4 13.5 13.5 87.8%
11,991.4 11,921.8 61.9%
รวมทงั้ สิน้ 111.1 97.6
31,503.9 19,512.5

สำนกั งบประมาณของรัฐสภา หนา้ 6

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 : ภาพรวมกระทรวงมหาดไทย

8. ประเด็นข้อสังเกตของกรรมาธิการฯ ทส่ี ำคัญ
กระทรวงมหาดไทยควรหันมาให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาความยากจน เศรษฐกิจฐานราก

การสร้างอาชพี สร้างรายได้ และสร้างความเขม้ แข็งให้กบั ชุมชนให้มากข้ึน เพอ่ื ให้สอดคล้องกบั บรบิ ททางสังคม
และเศรษฐกจิ ที่เปลยี่ นแปลงไป โดยควรลดภารกจิ ด้านการปกครองและการรักษาความสงบมน่ั คงฝ่ายพลเรือน
ซ่งึ ใชง้ บประมาณและทรพั ยากรของรฐั สงู มาก
9. ขอ้ สงั เกตของ PBO

ใ กระทรวงมหาดไทยมีบทบาทสำคัญในการบริหารราชการส่วนภูมิภาค จังหวัด อำเภอ และการปกครอง
ท้องที่ มีภารกิจสำคัญหลายด้าน แต่การกำหนดผลสัมฤทธิ์และประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการใช้จ่าย
งบประมาณ ตัวชี้วดั และค่าเป้าหมายการดำเนินงาน กลับกำหนดเพยี งภารกจิ ดา้ นการพฒั นาเศรษฐกิจฐานรากและ
ชุมชนเข้มแข็ง การรักษาความมั่นคงภายใน และการส่งเสริมและกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งไม่
ครอบคลุมถึงภารกิจและผลสัมฤทธิ์ทั้งหมดที่คาดว่าจะเกิดข้ึนกับกลุ่มเป้าหมายของกระทรวงท่ีมีอยู่หลากหลาย
ซึ่งเกี่ยวข้องกับความเป็นอยู่ของประชาชนทุกคนตั้งแตเ่ กิดจนตาย เช่น การบริการด้านทะเบียนราษฎร บัตรประจำตวั
ประชาชน การจดั ทำทะเบยี นทดี่ ินและออกเอกสารสิทธใิ์ นทด่ี นิ การสร้างความเขม้ แขง็ ชุมชน การผงั เมืองควบคุมอาคาร
การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย การส่งเสรมิ องคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ินในการจัดบรกิ ารสาธารณะ การรักษาความ
สงบเรียบร้อย และความมั่นคงภายในของฝ่ายพลเรือน การจัดทำแผนพัฒนาจังหวัดกลุ่มจังหวัด และการอำนวยการ
บรหิ ารราชการส่วนภูมิภาค การปกครองทอ้ งท่ี ตำบล หมู่บ้าน รวมถงึ การให้บริการสง่ิ สาธารณูปโภค และสาธารณูปการ
ถนนหนทาง ไฟฟ้าประปา ซึ่งเป็นภารกิจที่ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง และต้องมีการพัฒนาปรับปรุงเปลี่ยนแปลง
วธิ กี ารบริหารจัดการไปตามการกระแสการเปล่ยี นแปลงทางสงั คมเศรษฐกจิ และทศิ ทางการพัฒนาประเทศ

นอกจากนี้ โครงสร้างการจัดสรรงบประมาณช่วง 4 ปีที่ผ่านมา พบว่ายังมีผลิต/โครงการ และกิจกรรมการ
ดำเนนิ งานเดมิ ๆ โดยเฉพาะในช่วงสถานการณก์ ารแพรร่ ะบาดของโควดิ -19 ท่ีกำลังเผชิญอยใู่ นขณะนี้ งบประมาณ
ที่ขอรับการจัดสรรยังไม่สะท้อนให้เห็นการเปลี่ยนแปลงจากปีที่ผ่านมามากนัก ยังคงมีการตั้งรายจ่ายการเดินทางไป
ราชการต่างประเทศชั่วคราวเช่นเดิม งบประมาณส่วนใหญ่ยังเป็นการใช้จ่ายไปกับการรักษาความสงบเรียบร้อย
การจัดการปกครองท้องที่ การก่อสร้างงานโยธาต่าง ๆ และการก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งอยู่เป็นจำนวนมาก รวมทั้ง
ยังคงเน้นการก่อสร้างและปรับปรุงอาคารทีท่ ำการเพื่อเป็นจุดศูนย์กลางให้ประชาชนต้องเขา้ ใชบ้ ริการ แทนการจัดให้มี
หน่วยบริการนอกสถานที่และให้บรกิ ารแบบออนไลน์ เพื่อกระจายการบรกิ ารของรัฐไปให้ถึงประชาชนเพือ่ ลดค่าใช้จ่าย
ในการติดตอ่ ราชการ

กระทรวงมหาดไทยควรให้ความสำคัญในการจดั สรรงบประมาณ ดงั นี้
1) ลดความสำคัญกับภารกิจที่ไม่ตอบสนองความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง เช่น การรักษาความ

สงบเรียบรอ้ ย การปกครองท้องที่ และการจดั ทำโครงสร้างพื้นฐาน จำพวก ถนน ทาง เขอ่ื นปอ้ งกันตลิ่ง
2) ควรลดบทบาทของราชการสว่ นภมู ภิ าคและใหค้ วามสำคัญกบั การกระจายอำนาจให้มากขนึ้ โดยถ่ายโอน

ภารกจิ และงบประมาณให้แกอ่ งค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ินภายใตก้ ระบวนการมีส่วนรว่ มของประชาชน เพอ่ื ใหป้ ระชาชนมี
อำนาจในการใช้จ่ายงบประมาณมากขึ้น

3) การสร้างความเข็มแข็งแก่ชุมชนและเศรษฐกิจฐานราก ความเข้มแข็งขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
และการใหบ้ ริการประชาชนดว้ ยเทคโนโลยีทท่ี นั สมยั สะดวก และรวดเรว็

สำนกั งบประมาณของรัฐสภา หนา้ 7

รายงานการวิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 เอกสารงบประมาณฉบบั ท่ี 3 เลม่ ที่ 8 หน้า 9 -49
หนว่ ย : ลา้ นบาท
สำนกั งานปลัดกระทรวงมหาดไทย
เพ่มิ / ลด
“พฒั นาและแก้ไขปัญหาในระดบั พน้ื ท่ี” งบประมำณ

ไดร้ ับการจัดสรรงบประมาณในปี 2564 จำนวน 6,610.6 ลา้ นบาท จำนวน %
6,610.6 365.6 5.9%

แผนงาน/ผลผลิต/โครงการ งบประมาณ (ล้านบาท) 31.9%
โครงการสนบั สนนุ การพฒั นาประสทิ ธิภาพการบรหิ ารราชการ 2,107.8 26.7%
แผนงานบุคลากรภาครฐั 1,763.1 14.0%
โครงการจัดหาระบบวิทยุสอื่ สารข่ายบังคับบัญชากระทรวงมหาดไทย 923.0 13.2%
ผลผลิตท่ี 1 ส่วนราชการมีการบริหารจัดการท่ีมีประสิทธิภาพ 873.4 12.2%
โครงการก่อสรา้ งศูนย์ราชการกระทรวงมหาดไทย 804.1 0.6%
โครงการขบับเเคคลลอื่ อ่ื นนกกาารรพพฒั ัฒนนาาพพน้ื ้นื ททตี่ ่ีตาามมแแนนวพวพระรระารชาดชำดราแิ รลแิ ะลหะลหกั ลปักรปชั รญัชาขญอางขเศอรงษเศฐรกษจิ ฐพกอิจเพยอี งเพยี ง 42.1 0.5%
โครงการสรา้ งคุณธรรม จริยธรรม และความโปร่งใสให้แก่บุคลากรของกระทรวงมหาดไทย 34.9 0.4%
โครงการปลูกฝังจิตสานกึ รักสามัคคีและส่งเสริมความปรองดองของคนในชาติ 25.5 0.3%
โครงการสนบั สนนุ การป้องกัน ปราบปราม และบาบัดรักษาผตู้ ิดยาเสพติด 22.5 0.1%
โครงการขับเคลอ่ื นแผนพัฒนาพ้ืนที่ 5.2 0.1%
โครงการสนบั สนนุ การขับเคลอ่ื นการดาเนนิ งานเขตพฒั นาเศรษฐกจิ พเิ ศษ 4.5 0.1%
โครงการขับเคลอ่ื นความสัมพนั ธ์ระหว่างประเทศ 4.5 100.0%
6,610.6
รวม

แผนงานยุทธศาสตรเ์ พ่ือสนบั สนนุ ด้านการปรบั สมดลุ และพัฒนาระบบการบริหารจดั การภาครัฐ

จำนวน 3,840.1 ล้านบาท 58.1%

จำแนกตามแผนงาน จำแนกตามงบรายจา่ ย

การดำเนนิ กิจกรรม/โครงการทสี่ ำคัญ
 งบประมาณของสำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย ส่วนใหญ่เป็นงบประมาณรายจ่ายของหน่วยรับ
งบประมาณ ภายใต้แผนงานยุทธศาสตร์เพื่อสนับสนุนด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการ
ภาครัฐ จำนวน 3,840.1 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 58.1 ของงบประมาณรายจ่ายรวม โดยเฉพาะใน
“โครงการสนับสนนุ การพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารราชการ” โครงการเดียวใช้งบประมาณ 2,107.8 ล้านบาท
โดยภายใต้โครงการน้ี เป็นค่าก่อสร้างอาคารที่ทำการ บ้านพักผู้ว่าราชการจังหวัด อาคารชุด/อาคารท่ีพัก

สำนักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 8

รายงานการวิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

อาศัยของข้าราชการ และการปรับปรุงซ่อมแซมอาคารต่าง ๆ รวมเป็นเงินจำนวน 991.3 ลา้ นบาท เม่ือรวมกับ
“โครงการก่อสร้างศูนย์ราชการกระทรวงมหาดไทย”แขวงบางลำภูล่าง เขตคลองสาน กรุงเทพฯ อีกจำนวน
804.1 ล้านบาท จะทำใหม้ ีค่าก่อสร้างและซ่อมแซมอาคารต่าง ๆ รวมงบประมาณ 1,795.4 ล้านบาท คิดเป็น
รอ้ ยละ 27.2 ของงบประมาณรายจ่ายรวม ในขณะเดียวกนั ในโครงการดงั กล่าวมีการตั้ง “งบรายจา่ ยอนื่ ” อีก
จำนวน 350.8 ลา้ นบาท เปน็ คา่ ใชจ้ า่ ยในการดำเนนิ กิจกรรม รวม 5 รายการ ไดแ้ ก่

1) คา่ ใช้จ่ายในการบริหารงานศนู ย์ดำรงธรรมกระทรวงมหาดไทย จำนวน 81.9 ล้านบาท
2) ค่าใชจ้ ่ายในการสนบั สนุนการดำเนินการแก้ไขปัญหาความเดือดรอ้ นเร่งด่วนของประชาชน

ในจังหวัดตามนโยบายของรัฐบาล จำนวน 248 ลา้ นบาท
3) คา่ ใช้จา่ ยในการสนบั สนุนการขับเคลือ่ นงานนโยบาย จำนวน 4.1 ล้านบาท
4) คา่ ใชจ้ ่ายในการพัฒนาระบบบรหิ ารราชการกระทรวงมหาดไทย จำนวน 1 ล้านบาท
5) ค่าใช้จ่ายในการดำเนินการดแู ลบำรุงรกั ษาและระบบรักษาความปลอดภัยพระราชวงั สนามจันทร์ 15.8 ล้านบาท

 การจัดหารถยนตม์ าใชป้ ระโยชน์ในราชการ

หน่วย:ล้านบาท

รูปแบบการจดั หา รายการ คนั งบประมาณ วงเงิน
ปี 2564 ทง้ั โครงการ

คา่ ตอบแทน คา่ ตอบแทนเหมาจ่ายแทนการจัดหารถประจาตาแหน่ง 2.1 สำนกั งานปลดั กระทรวงมหาดไทย
คา่ เช่า รถประจาตาแหน่ง รองปลัดกระทรวง มีการจัดหารถยนต์มาใช้ประโยชน์
รถประจาตาแหน่ง รองปลดั กระทรวงมหาดไทย 2 0.4 4.2 ในราชการค่อนข้างมาก จำนวน
ผตู้ รวจราชการกระทรวงมหาดไทย และผวู้ า่ ราชการจังหวดั 477 คัน เป็นเงิน 145.7 ล้านบาท
รถประจาตาแหน่ง ผบู้ ริหารระดบั สงู 90 38.1 190.4 ต่อปี โดยรูปแบบการจัดหามีทั้ง
รถประจาตาแหน่ง รองผวู้ า่ ราชการจังหวดั คา่ ตอบแทน และจดั เช่า
รถยนตน์ งั่ สว่ นกลาง 6 3.5 17.5
รถบรรทกุ แบบดบั เบลิ้ แคบ็ 200 62.1 309.7
รถโดยสาร 12 ทนี่ ัง่ 10 1.5 7.7
80 14.9 56.0
รวม 89 23.1 100.9

477 145.7 686.4

ทม่ี า : เอกสารงบประมาณปี 2564 ฉบับที่ 3 เลม่ ที่ 8

เมื่อพิจารณาหน่วยงานในสังกัด ทั้งในส่วนกลางและสำนักงานจังหวัด จำนวน 77 แห่ง จะมีค่าเฉลี่ย

การใช้รถยนต์ที่ 6.2 คันต่อสำนักงานท่ีทำการ 1 แห่ง ถือว่าค่อนข้างสูงพอสมควร จะด้วยลักษณะภารกิจของ
หน่วยงานที่ต้องดูแลพื้นที่และติดต่อประสานงานในพื้นที่ทั้งประเทศก็ตาม ดังนั้น จึงต้องตระหนักถึงความ

ประหยัดและคุ้มค่าของการใช้จ่ายเงินงบประมาณ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฐานะที่สำนักงานปลัดกระทรวง
มหาดไทย เป็นหน่วยงานหลักในการพัฒนาและแก้ไขปัญหาในระดับพื้นที่ ตลอดจนอำนวยการ กำกับ ดูแล
การบรหิ ารราชการแผน่ ดนิ ส่วนภูมิภาคในระดับจังหวดั จงึ ควรให้ความสำคัญในการบริหารจดั การเก่ียวกับการใช้
ประโยชน์รถยนต์ของทางราชการในระดับจังหวัดให้มีประสิทธิภาพ โดยอาจให้มีหน่วยงานกลางในการบริหาร
จัดการดูแลรถยนต์ราชการของหน่วยงานต่าง ๆ ในแต่ละจังหวัด ให้สามารถใช้งานร่วมกันได้ ซึ่งจะช่วยให้

สามารถประหยดั คา่ ใช้จ่ายในการจัดหารถยนต์มาใช้ประโยชน์ในราชการ และนำงบประมาณสว่ นดังกล่าวไป
ใช้ในการพฒั นาและแกไ้ ขปญั หาความเดอื ดร้อนของประชาชนในระดบั พนื้ ท่ีไดม้ ากขน้ึ

สำนกั งบประมาณของรัฐสภา หน้า 9

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กรมการปกครอง

กรมการปกครอง เอกสารงบประมาณฉบบั ที่ 3 เลม่ ที่ 8 หน้า 51 -133
หนว่ ย : ลา้ นบาท
“การบริหารราชการในระดบั พนื้ ที่มีความเข้มแข็ง
เพอ่ื ความมนั่ คงและการพัฒนาอย่างยง่ั ยืน” งบประมาณ เพ่ิม / ลด
งบประมาณทไ่ี ดร้ ับจดั สรรในปี 2564 จำนวน 43,357.8 ล้านบาท
จานวน %
แผนงาน/ผลผลติ /โครงการ
43,357.8 392.9 0.9%
แผนงานบุคลากรภาครัฐ
การรกั ษาความม่นั คงภายใน งบประมาณ (ลา้ นบาท) 76.24%
โครงการสนบั สนนุ การบูรณาการงานในพืน้ ท่ีเพื่อพฒั นาประสทิ ธิภาพการบรหิ ารราชการ 6.76%
เสรมิ สรา้ งสมรรถนะของอาเภอในการบริการและแกไ้ ขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน 33,057.8 6.34%
การพฒั นาการให้บริการทะเบียนบัตรประจาตัวประชาชนและข้อมูลสารสนเทศ 2,932.2 4.33%
โครงการตาบลมัน่ คง ม่ังค่ัง ยงั่ ยืน ใน จ.ชายแดนภาคใต้ 2,747.8 2.96%
โครงการรักษาความปลอดภัยในชวี ิตและทรพั ย์สนิ ของประชาชน 1,879.1 1.17%
โครงการสนบั สนนุ การขับเคลอื่ นศูนย์ดารงธรรมอาเภอ 1,283.5 1.03%
โครงการเสริมสร้างประสิทธิภาพการป้องกันและแกไ้ ขปัญหายาเสพติด 0.30%
โครงการพฒั นาและปรบั ปรุงประสิทธิภาพด้วยหลกั ธรรมาภิบาล 509.2 0.27%
โครงการขับเคลอ่ื นนโยบายของรัฐผ่านกลไกหมบู่ ้าน 447.3 0.09%
โครงการบริการจัดการออกบัตรผ่านแดนเพ่อื อานวยความสะดวกทางธุรกิจ 128.8 0.08%
โครงการขับเคลอื่ นแผนงานป้องกนั และแกไ้ ขปัญหาการค้ามนษุ ย์ (เพิม่ ประสทิ ธิภาพ) 116.5 0.08%
โครงการยกระดับธรรมาภิบาลภาคประชาสงั คมในระดับการปกครองท้องท่ี 37.0 0.07%
โครงการสนบั สนนุ การพัฒนาพืน้ ที่เขตเศรษฐกจิ พิเศษ 36.0 0.05%
โครงการพฒั นาตลาดสนิ ค้าเกษตร 34.7 0.05%
โครงการพฒั นาประสทิ ธิภาพงานบรกิ ารเพอ่ื เสริมความมัน่ คงในพน้ื ท่ี EEC 30.9 0.04%
โครงการเสรมิ สร้างภูมิคุ้มกนั เพ่อื สันติสขุ ในพนื้ ท่ี จ. ชายแดนภาคใต้ 23.3 0.03%
โครงการขับเคลอื่ นแผนงานป้องกนั และแกไ้ ขปัญหาการค้ามนษุ ย์ (บทบาทของฝ่ายปกครอง) 21.0 0.03%
โครงการเพิม่ ประสิทธิภาพงานข่าวกรองและบูรณาการฐานข้อมูลความมัน่ คงพนื้ ที่ จ.ชายแดนภาคใต้ 19.5 0.02%
โครงการเสริมสร้างสังคมพหุวัฒนธรรมที่เข้มแข็ง 13.4 0.02%
โครงการสนบั สนนุ แผนงานการจัดการปัญหาที่ดินทากนิ ในหนา้ ที่ฝา่ ยปกครอง 10.8 0.01%
โครงการสนบั สนนุ การดาเนนิ การตามกฎหมายในหนา้ ท่ีของฝา่ ยปกครองเพ่อื การปฏิรูปกฎหมายฯ 0.01%
9.9 0.01%
รวม 6.5 100.00%
6.4
3.5
2.8
43,357.8

จำแนกตามแผนงาน งบประมาณ จำแนกตามงบรายจา่ ย

33,057.8 หนา้ 10
ล้านบาท

สำนักงบประมาณของรัฐสภา

รายงานการวิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 กรมการปกครอง

 เป็นหนว่ ยงานที่มีคา่ ใช้จ่ายดา้ นบคุ ลากรสงู มาก

งบประมาณของกรมการปกครองส่วนใหญ่ เป็นงบประมาณรายจ่ายบุคลากร จำนวน 33,057.8 ล้านบาท คิดเป็น

สัดส่วนร้อยละ 76.2 ของงบประมาณรวม โดยเฉพาะรายการบุคลากรภาครัฐ ส่วนใหญ่เป็น“งบรายจ่ายอื่น”ในหมวด

ค่าตอบแทน กำนันผู้ใหญ่บ้าน สมาชิกกองอาสารักษาดินแดน และค่าตอบแทนพิเศษของเจา้ หน้าท่ีท่ีปฏิบตั งิ านในพื้นท่ี

จังหวัดชายแดนภาคใต้ รวมกัน 25,931.3 ล้านบาท ในขณะที่งบบุคลากรของกรมมีเพียง 6,749.2 ล้านบาท ยิ่งไปกว่า

นน้ั ยังพบคา่ ใช้จ่ายอืน่ ๆ ทเ่ี กีย่ วเนื่องกบั คา่ ใช้จ่ายด้านบคุ ลากรอยใู่ นแผนงานอน่ื ๆ รวมจำนวน 116.4 ลา้ นบาท ดงั น้ี

เมื่อรวมกับรายการบุคลากรภาครัฐ จะทำให้มี เงนิ อดุ หนนุ /รายการ งบประมาณ (ลา้ นบาท)
45.8
งบประมาณรายจ่ายด้านบุคลากรเป็นจำนวน 1. เงนิ ช่วยเหลอื การศึกษาของบุตรกานนั ผใู้ หญ่บ้านฯลฯ 23.1
33,174.2 ล้านบาท และมีแนวโน้มสูงขึ้นอย่าง 2. เงนิ รางวัลกานนั ผใู้ หญ่บ้าน ฯลฯ

ต่อเนื่อง จึงทำให้เหลืองบประมาณในการ 3. เงนิ ชว่ ยเหลือการศึกษาบุตรสมาชิกกองอาสารักษาดินแดน 21.6

ดำเนินงานตามภารกิจหลักไม่มากนัก กรมจึง 4. ค่ารกั ษาพยาบาลสมาชิกกองอาสารกั ษาดินแดน 25.9

อาจจะต้องทบทวนว่าภารกิจในการรักษาความ รวม 116.4

สงบเรียบร้อยภายในและการจัดการปกครอง ทม่ี า :เอกสารงบประมาณฉบับที่ 3 เล่มท่ี 8 หน้า 65 และ 75

ที่ใ้อชงก้ทำี่ ลตงัำอบาลสหาสมมบู่ ัค้ารนรักยษงั มาีคดวนิ าแมดจนำเปน็ แคไ่ หน และมีแนวทางเพื่อลดภาระงบประมาณในสว่ นนี้ได้อย่างไร

 กรมการปกครองมภี ารกิจหลายดา้ น แต่การกำหนดตวั ชวี้ ัด /คา่ เปา้ หมายของผลสัมฤทธ์ิและประโยชน์ท่ีคาดว่า

จะได้รับจากการใชจ้ า่ ยงบประมาณ ให้ความสำคัญเฉพาะการรักษาความมนั่ คงภายในตามภารกิจของฝ่ายปกครอง

โดยกำหนดตัวชี้วัด: การดำเนินการรักษาความมั่นคงภายในแบบพลเรือนและการรักษาความสงบเรียบร้อย

จำนวน 1,500,000 ครงั้ อาจไม่สามารถวดั ผลสัมฤทธ์ิที่ประชาชนไดร้ ับจากการใชจ้ ่ายงบประมาณได้อย่างแทจ้ ริง ควรให้

ความสำคญั กับงานบรกิ ารอน่ื ๆ ทป่ี ระชาชนกลมุ่ เปา้ หมายไดร้ ับประโยชนอ์ ย่างแทจ้ ริง

 การบริการงานทะเบียนและบัตรประจำตัวประชาชน

ควรพิจารณาแยกงานด้านความมั่นคงกับงานที่เป็นงานให้บริการอย่างแท้จริงออกจากกัน เพื่อให้เกิดความ

สะดวกต่อการจัดระบบให้บริการยิ่งขึ้น โดยงานบริการด้านทะเบียนและบัตรฯ และข้อมูลสารสนเทศด้านทะเบียนท่ี

เป็น”งานบรกิ ารโดยแท้” ควรจดั ให้มหี น่วยบริการนอกสถานท่ีและนอกเวลาราชการ รวมถงึ การใหบ้ ริการผา่ นระบบ

ออนไลน์ เพื่อให้ประชาชนได้รับบริการท่ีสะดวกรวดเร็ว รวมทั้งลดค่าใช้จ่ายของประชาชนในการติดต่อราชการ

โดยไม่ยึดถือเขตอำนาจของสำนักทะเบียนในการบริการ ซึ่งอาจจะพิจารณายกเลิกสำนักทะเบียนบางแห่ง เพื่อลด

ภาระงบประมาณในการจดั ระบบบรกิ ารของสำนักทะเบยี นอำเภอ และสำนกั ทะเบยี นท้องถิน่

สำหรับงานทะเบียนที่มีผลต่อความมั่นคง เช่น งานด้านสัญชาติ การแจ้งเกิด แจ้งตาย การทำบัตรประจำตัว

ประชาชนครง้ั แรก การเพ่ิมชอื่ ในทะเบยี นบา้ น หรอื กรณีอน่ื ๆ ยังตอ้ งใหเ้ จา้ หนา้ ทฝ่ี ่ายปกครองดำเนินการตรวจสอบ คัด

กรอง และรบั รองบคุ คลกอ่ น แลว้ จึงส่งต่อใหห้ นว่ ยบรกิ ารออกหลักฐานตอ่ ไป

การดำเนินกจิ กรรม/โครงการที่สำคญั

ผลผลิตที่ 2 : เสริมสร้างสมรรถนะของอำเภอในการบริการและแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน

 การกำหนดเป้าหมายและตัวชี้วัดการดำเนินงาน “จำนวนคร้ังของหมบู่ ้านต้นแบบประชาธปิ ไตย 75,032 หมู่บ้าน

จัดกิจกรรมส่งเสริมประชาธิปไตยในหมู่บ้านเดือนละ 1 ครั้ง” อาจไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ ที่มุ่งพัฒนาและสร้าง

ความเข้มแข็งของราชการส่วนภูมิภาคในการบริหารจัดการแบบบูรณาการในพื้นที่ (เอกสารงบประมาณหน้า 63)

ขณะเดียวกันผลการจัดกิจกรรมดังกล่าวยงั ทำได้ต่ำกว่าเป้าหมายค่อนข้างมาก คือ จัดกิจกรรม 195,344 ครั้ง จากทั้งหมด

900,384 ครงั้ หรอื คดิ เป็นรอ้ ยละ 21.7 ของแผน

สำนักงบประมาณของรฐั สภา หนา้ 11

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กรมการปกครอง

 เงินอดุ หนุนเปน็ ทุนการศกึ ษาในระดับปรญิ ญาตรีสำหรบั กำนนั ผใู้ หญ่บา้ นฯลฯ

มีการตั้งงบประมาณอย่างต่อเนื่องปีละกว่า 32 ล้านบาท ควรมีการติดตามประเมินผลว่าดำเนินการแล้วเกิดผล

สมั ฤทธิ์หรอื ไม่ และหากเกิดประโยชน์แก่ราชการในการแกไ้ ขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนจริง ควรยกระดับการ

พฒั นาให้ครอบคลมุ ทุกพ้ืนท่ี

แผนงานยทุ ธศาสตรร์ ักษาความสงบภายในประเทศ

 การรกั ษาความสงบเรียบร้อยด้วยกำลังของกองอาสารกั ษาดินแดน

เป็นภารกิจเดียวกันกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ จึงควรทบทวนบทบาทในด้านนี้ว่าในแต่ละพื้นที่ควรให้หน่วยงานใด

รับผิดชอบ เพื่อลดความซ้ำซ้อนและลดภาระงบประมาณแผ่นดิน โดยเฉพาะในพื้นที่สถานการณ์ปกติหรือในพื้นที่เมือง

ควรให้เป็นบทบาทของเจ้าหน้าที่ฝ่ายตำรวจหรือฝ่ายปกครองเข้าไปมีส่วนร่วมกับภาคเอกชนที่ประกอบกิจการรักษา

ความปลอดภยั นิติบุคคลอาคารชุด/หมูบ่ ้านจัดสรร บริษัทและห้างรา้ นต่าง ๆ ที่มีเจ้าหนา้ ที่รักษาความปลอดภัย ซึ่งจะ

ช่วยลดอัตราการเพิ่มกำลังเจ้าหน้าที่ของรัฐในการรักษาความปลอดภัย รวมทั้งลดงบจัดซื้อรถบรรทุกที่ปีนี้ได้ขอรับ

งบประมาณจดั ซอ้ื กวา่ 386.3 ล้านบาท

 ผลผลิตการรักษาความม่ันคงปลอดภัย เพ่ือใหม้ งี บประมาณที่เหมาะสมกบั สถานการณ์บ้านเมืองท่ีงดการ

เดินทางต่างประเทศ อาจปรับลดค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปราชการต่างประเทศชั่วคราวที่ตั้งไว้ จำนวน 12.9

ลา้ นบาท (เอกสารงบประมาณหน้า 75)

 โครงการสนับสนนุ การขบั เคลื่อนศูนย์ดำรงธรรมอำเภอ (เอกสารงบประมาณหนา้ 90)

ดำเนนิ การตอ่ เนอ่ื ง 7 ปี (2561-2567) วงเงนิ ท้งั สิ้นของโครงการ 1,124.1 ลา้ นบาท แตล่ ะปีจะไดร้ บั การจัดสรรเงิน

ประมาณ 160 ล้านบาท และมีการนำงบประมาณในส่วนดังกล่าว จัดซื้อรถโดยสาร 12 ที่นั่ง ประจำศูนย์ดำรงธรรม

อำเภอ ปีน้ี 17 คันๆ ละ 1,364,000 บาท โดยปีงบประมาณที่ผ่านมาได้รับงบเพื่อจัดซื้อรถ 12 คัน ๆ ละ 1,288,000

บาท ซึ่งการใช้จ่ายงบประมาณเพื่อการดังกล่าวอาจไม่ตรงตามวัตถุประสงค์ของโครงการอย่างชัด เจน อีกทั้งภายหลัง

สน้ิ สดุ โครงการแล้วจะเกิดภาระงบประมาณในการซ่อมแซม บำรุง รกั ษา จงึ ควรพิจารณาว่าทรพั ยากรที่จดั หามาน้ันเป็น

หัวใจสำคัญของการบรรลุวัตถุประสงคต์ ามกจิ กรรม/โครงการหรือไม่

แผนงานยทุ ธศาสตรพ์ ฒั นากฎหมายและกระบวนการยตุ ิธรรม

 โครงการสนับสนนุ การดำเนนิ การตามกฎหมายในหน้าท่ีของฝ่ายปกครองเพื่อการปฏริ ปู กฎหมายและ

พัฒนากระบวนการยตุ ธิ รรม ไดร้ ับจัดสรรงบประมาณ ดังน้ี

รายการ หน่วย: ล้านบาท

2562 2563 2564

ค่าใช้จา่ ยในการฝึกอบรมและสัมมนา 4.3 3.7 2.8

ตวั ชวี้ ัด: จำนวนข้อพิพาททางแพง่ และทางอาญา 8,000 8,000 10,000

ทป่ี ระชาชนเขา้ สู่กระบวนการไกลเ่ กล่ยี ขอ้ พิพาทของอำเภอ (เรอื่ ง)

ผลดำเนินงาน 6 เดือน (เร่ือง) 1,457 4,283 1,385

หมายเหตุ : ปี 2562 โครงการนี้ อยู่ภายใต้แผนงานบรู ณาการปฏริ ูปกฎหมายและพฒั นากระบวนการยุติธรรม
ท่ีมา : เอกสารงบประมาณ ฉบับท่ี 3 เล่มที่ 8 หน้า 108

งบประมาณทั้งหมดเป็นค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรมผูป้ ฏิบตั ิงานด้านการไกล่เกลีย่ ข้อพิพาททางแพ่งและทางอาญา

เพียงอย่างเดียว แต่ยังคงเป้าหมายจำนวนข้อพิพาททางแพ่งและทางอาญาที่ประชาชนเข้าสู่กระบวนการไกล่

เกลี่ยขอ้ พิพาทของอำเภอ 8,000 เรื่อง เทา่ เดมิ รวมทงั้ กำหนดเป้าหมาย 4 ปี ขา้ งหนา้ 10,000 เร่ืองเท่ากนั ทกุ ปี

สำนักงบประมาณของรัฐสภา หน้า 12

รายงานการวิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กรมการพฒั นาชุมชน

กรมการพัฒนาชุมชน เอกสารงบประมาณฉบบั ที่ 3 เล่มที่ 8 หน้า 135 -172
หหนนว่ว่ ยย:: ลลาา้้ นนบบาาทท
“เศรษฐกจิ ฐานรากม่ันคงและชุมชนพ่ึงตนเองได้ ภายในปี 2565”
งงบบปปรระะมมำำณณ เเพพ่ิม่ิม // ลลดด
ได้รบั การจัดสรรงบประมาณในปี 2564 จำนวน 6,179.9 ล้านบาท
จำนวน %

จำแนกตามแผนงาน จำแนกตามงบรายจา่ ย 6,179.9 -388.8 -5.9%

กรมการพัฒนาชุมชน มีภารกิจสำคัญในการ
สร้างความเข็มแข็งชุมชน และเศรษฐกิจฐาน
ราก ในแต่ละปีมีการจัดสรรงบประมาณใน
การส่งเสริมอาชีพ ตามโครงการสร้างความ
มั่นคงด้านอาชีพและรายได้ ตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง การส่งเสริมผลิตภัณฑ์
(OTOP) การส่งเสริมแหล่งเงนิ ทนุ ของชมุ ชน

แผนงาน/ผลผลิต/โครงการ งบประมาณ (ล้านบาท)

แผนงานบุคลากรภาครัฐ 2,887.8 46.7%

โครงการพัฒนาหมบู่ ้านเศรษฐกิจพอเพียง 1,221.7 19.8%

เสรมิ สรา้ งขีดความสามารถของชมุ ชนในการบริหารจัดการข้อมูลเพ่ือการพฒั นาชุมชน 922.8 14.9%

โครงการส่งเสรมิ การพฒั นากลไกและโครงสร้างดูดซับมูลค่าทางเศรษฐกจิ และกระจายรายได้ 408.0 6.6%

โครงการพฒั นาผลิตภัณฑ์สินค้าชุมชน 291.3 4.7%

โครงการสร้างความม่นั คงด้านอาชพี และรายได้ 168.9 2.7%

โครงการการเพิ่มประสทิ ธิภาพการบริหารกองทุนเพอ่ื เกษตรกรและแหล่งสินเชอื่ ภาครัฐ 81.0 1.3%

โครงการพัฒนากระบวนการบริหารจัดการชุมชนท่องเท่ียวเชิงสรา้ งสรรค์ 50.0 0.8%

โครงการจัดทาและประสานแผนพัฒนาตาบล 39.5 0.6%

โครงการเสรมิ สร้างและพฒั นาผนู้ าการเปลยี่ นแปลง 33.8 0.5%

โครงการสง่ เสรมิ และพัฒนาหม่บู ้านกองทุนแม่ของแผ่นดิน 24.1 0.4%

โครงการยกระดับศักยภาพเกษตรกรรนุ่ ใหม่ และผปู้ ระกอบการ/วิสาหกิจชุมชนในการผลิตสนิ ค้าชมุ ชน 23.4 0.4%

โครงการพัฒนาชมุ ชนใสสะอาด 15.2 0.2%

โครงการส่งเสริมการบริหารจัดการชุมชนท่องเท่ียว 12.4 0.2%

รวม 6,179.9 100.0%

 การดำเนินงานทุกโครงการ/กิจกรรม มีคา่ ใชจ้ า่ ยในการสมั มนาและฝึกอบรม

โดยกลุ่มเป้าหมายส่วนใหญ่คือผู้นำชุมชน/หมู่บ้าน ซึ่งเป็นแกนนำในการขับเคลื่อนการงานด้านต่าง ๆ

ของหมู่บ้าน/ชุมชน และเป็นตัวประสานงานระหว่างประชาชนกับหน่วยงานราชการแทบทุกกระทรวง ทบวง

กรม ที่ลงไปปฏิบัติงานในหมู่บ้าน/ชุมชน จึงเกิดความซ้ำซ้อนในการใช้จ่ายงบประมาณในการฝึกอบรม ดังนั้น

กรมการพฒั นาชุมชนจงึ ควรบรู ณาการการทำงานกับหน่วยงานราชการต่าง ๆ ที่มกี ิจกรรมการฝึกอบรมเพื่อมิให้

ซ้ำซ้อนและประหยดั งบประมาณ และต้องพจิ ารณาหากจิ กรรมท่เี ป็นการต่อยอดจากการฝึกอบรมอาชีพ เพื่อให้

ประชาชนกลุ่มเป้าหมายมีทักษะการผลิต การแปรรูป และการตลาด และเพิ่มความหลากหลายด้านผลิตภณั ฑ์

ใหแ้ ตกต่าง เพือ่ นำเสนอความหลากหลายและเปน็ เอกลักษณข์ องท้องถน่ิ ในแต่ละพ้นื ที่

สำนกั งบประมาณของรัฐสภา หน้า 13

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กรมท่ีดนิ

กรมท่ีดิน เอกสารงบประมาณฉบบั ที่ 3 เลม่ ท่ี 8 หนา้ 174 -234

หนว่ ย : ลา้ นบาท

“ขบั เคลอ่ื นการจดั การทด่ี นิ ใหเ้ กิดประโยชน์สูงสดุ แกป่ ระชาชน เพ่ิม / ลด
งบประมำณ
และการพฒั นาประเทศ ด้วยมาตรฐานการจัดการ การบริการ ระดบั สากล”
จำนวน %

งบประมาณทไ่ี ด้รับจัดสรรในปี 2564 จำนวน 6,971.9 ล้านบาท 6,971.9 156.2 2.3%

แผนงาน/ผลผลิต/โครงการ งบประมาณ (ล้านบาท)

แผนงานบุคลากรภาครัฐ 4,316.7 61.92%

งานด้านทะเบียนและรงั วัดท่ีดินท่ีบรกิ ารให้แกป่ ระชาชน 777.2 11.15%

โครงการพฒั นาระบบสารสนเทศที่ดิน ระยะท่ี 2 553.9 7.94%

โครงการสนบั สนนุ การพัฒนาประสทิ ธิภาพการบริหารราชการ 459.1 6.59%

โครงการเพิ่มประสทิ ธิภาพการรงั วัดด้วยระบบดาวเทียม 263.2 3.78%

โครงการเดินสารวจออกโฉนดที่ดินและรังวัดรปู แปลงโฉนดที่ดินให้เป็นระบบมาตรฐานเดียวกัน 172.9 2.48%

โครงการนาเข้าข้อมูลท่ีดินเพอ่ื การจดทะเบียนออนไลน์ ระยะที่ 1 140.2 2.01%

โครงการที่ดินของรฐั ท่ีจัดให้แกป่ ระชาชนที่ยากจน 102.6 1.47%

โครงการก่อสร้างอาคารศูนย์สารสนเทศท่ีดิน 80.7 1.16%

โครงการตาบลมนั่ คง มง่ั ค่ัง ยงั่ ยืน ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ 50.5 0.72%

โครงการจัดทาฐานข้อมูลภูมิสารสนเทศในท่ีดินของรัฐ 25.0 0.36%

โครงการสนบั สนนุ คทช.จังหวัด ในการจัดท่ีดินทากินให้ชุมชน 19.8 0.28%

โครงการสง่ เสรมิ และเพม่ิ ประสทิ ธิภาพข้าราชการกรมที่ดิน 3.7 0.05%

โครงการสง่ ช่างรงั วัดเฉพาะกิจไปชว่ ยเรง่ รดั งานรงั วัดของสานกั งานท่ีดิน 1.8 0.03%

โครงการสง่ เสรมิ ธรรมาภิบาล และต่อต้านการทุจริตประพฤติมิชอบ 1.5 0.02%

โครงการจัดทาฐานข้อมูลแนวเขตทางสาธารณประโยชน์ มาตราส่วน 1:4000 1.5 0.02%

โครงการพัฒนาฐานข้อมูลที่ดินและแผนท่ีรปู แปลงที่ดินให้เป็นระบบมาตรฐานเดียวกนั 1.5 0.02%

รวม 6,971.9 100.00%

จำแนกตามแผนงาน จำแนกตามงบรายจา่ ย

4,186.5
ลา้ นบาท

สำนกั งบประมาณของรัฐสภา หน้า 14

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กรมทีด่ ิน

การดำเนนิ กิจกรรม/โครงการทสี่ ำคัญ

 คา่ ใชจ้ ่ายรายการบคุ ลากรภาครฐั ทคี่ อ่ นสร้างสูง

เนื่องจากกรมที่ดินเป็นหน่วยงานที่มีภารกิจที่ต้องดำเนินการทั่วประเทศในด้านการคุ้มครองสิทธิด้าน
ที่ดิน ให้บริการด้านการทะเบียนที่ดิน การสำรวจ การรังวัด เพื่อออกโฉนดที่ดินให้แก่ประชาชน โดยเป็นศูนย์
ข้อมูลที่ดินและแผนที่แห่งชาติของประเทศ จึงทำให้งบประมาณส่วนใหญ่เป็นรายการบุคลากรภาครัฐ จำนวน
4,316.7 ลา้ นบาท คดิ เปน็ ร้อยละ 61.9 ของงบประมาณรวม

อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณารายละเอียดงบประมาณกลับพบว่ามี “รายการจ้างเหมาบริการ” อยู่ใน
หลายกิจกรรม/โครงการ ซึ่งอาจจะเป็นข้อจำกัดในเรื่องบุคลากรของกรมที่มีอยู่น้อยจึงต้องจ้างเหมาเอกชนมา
ช่วยทั้งในเรื่องการจัดทำฐานข้อมูลสารสนเทศในที่ดินของรัฐ การเดินสำรวจเพื่อออกโฉนดที่ดินและรังวัดรูป
แปลงให้มีมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ เพื่อให้ประชาชนต้องได้รับบริการที่สะดวกรวดเร็วขึ้น ตลอดจนการ
จัดการการใชป้ ระโยชน์ทด่ี ินของรัฐเพือ่ แก้ปญั หาความยากจน

 โครงการกอ่ สร้างอาคารศนู ยส์ ารสนเทศที่ดนิ ระยะท่ี 2 (เอกสารงบประมาณ หนา้ 223)

รัฐสภาควรพิจารณาอยา่ รอบคอบในรายการท่ีจะเริม่ ต้นผูกพันใหม่ เพื่อก่อสร้างอาคารดังกล่าว จำนวน
80.7 ล้านบาท ผูกพันงบประมาณ 3 ปี ระหว่างปี 2564-2568 วงเงินทง้ั สิ้น 403.4 ลา้ นบาท

 มาตรการปอ้ งกนั การทุจรติ และความโปรง่ ใสยงั เป็นเรอื่ งสำคญั เร่งด่วน

ควรใหค้ วามรคู้ วามเข้าใจถงึ ระเบยี บ กฎหมาย ขั้นตอน วิธปี ฏบิ ัตงิ านกบั ประชาชนใหม้ ากขน้ึ โดยเฉพาะ
การสอื่ สารในรูปแบบออนไลน์ เพอ่ื ให้ประชาชนรูถ้ ึงกระบวนการข้ันตอนการทำงานและสิทธหิ นา้ ทขี่ องประชาชน
ที่จะได้รับบริการงานทะเบียนและนิติกรรมเกี่ยวกับที่ดิน ด้วยความโปร่งใส และการสร้างให้ประชาชนมีความ
รู้เท่าทันต่อกลการทุจริต แทนการใช้งบประมาณในการฝึกอบรมเพื่อสร้างจิตสำนึกและความตระหนักของ
เจา้ หนา้ ที่ผู้ปฏบิ ตั ิงานฝา่ ยเดียว

สำนกั งบประมาณของรฐั สภา หน้า 15

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภยั

กรมป้องกนั และบรรเทาสาธารณภยั เอกสารงบประมาณฉบับที่ 3 เล่มที่ 8 หนา้ 236 -261
หนว่ ย : ลา้ นบาท
“การจดั การความเส่ยี งจากสาธารณภัยในระดับสากล
เพ่อื ใหป้ ระเทศไทยปลอดภัยอยา่ งยั่งยนื ” เพ่มิ / ลด
งบประมาณท่ไี ด้รับจัดสรรในปี 2564 จำนวน 7,623.9 ล้านบาท งบประมำณ

จำนวน %

7,623.9 53.6 0.7%

แผนงาน/ผลผลิต/โครงการ งบประมาณ (ล้านบาท)

โครงการจัดหาครุภัณฑ์เพอื่ การป้องกนั และบรรเทาสาธารณภัย 3,342.9 43.8%

โครงการจัดหาอากาศยานปีกหมุน (Helicopter) 1,921.4 25.2%

แผนงานบุคลากรภาครฐั 1,495.0 19.6%

การเตือนภัยพบิ ัติ 336.2 4.4%

มาตรการการป้องกนั และเตือนภัยจากสาธารณภัย 275.1 3.6%

โครงการเพม่ิ ศักยภาพการเตรียมความพร้อมในการจัดการสาธารณภัย 181.2 2.4%

ให้การบรรเทา และฟื้นฟบู ูรณะ โครงสรา้ งพืน้ ฐานหลังภัยพบิ ัติ 38.2 0.5%

โครงการบริหารจัดการน้าเพอื่ การป้องกนั และบรรเทาสาธารณภัย 34.0 0.4%

รวม 7,623.9 100.0%

หน่วย: ลา้ นบาท หน่วย: ลา้ นบาท

เงนิ กนั ไว้เบกิ เหลอ่ื มปี ณ วันท่ี 19 มถิ ุนำยน 2563 ผลการเบกิ จา่ ยงบเงปนิ รกะนั มไวา้เณบกิ ปเหี 2ล5อ่ื 6ม3ปี ณ(ข้อวมันลู ทณ่ี 19วนัมทถิ ี่ ุน10ำยกนรก2ฎ5า6ค3ม 2563)

เงินกันฯสะสม เบิกจำ่ ย % เบิกจำ่ ย คงเหลอื ก่อหนีแ้ ล้ว วงเงนิ งบปเงรินะกมนั ำฯณสหะลสังมโอนเปเบลิกี่ยจนำ่ แยปลง % เบิกผจลำ่ ยกำรเบคงกิ เหจล่ำอื ย ก่อหนีแ้ ลว้

3,990.8 1,741.1 43.6% 2249.7 2247.8 73,,959700.8.3 1,741.1 43.จ6า%นวน 2249.7% 2247.8

2,864.6 37.8%

จำแนกตามงบรายจา่ ย จำแนกตามแผนงาน

สำนักงบประมาณของรัฐสภา หน้า 16

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภยั

การดำเนนิ กิจกรรม/โครงการท่สี ำคญั
“งบประมาณส่วนใหญเ่ ป็นการจดั หาครุภัณฑ์เพือ่ การปอ้ งกันและบรรเทาสาธารณภยั ”

“คา่ ใช้จา่ ยบุคลากรน้อย แต่มีขีดความสามารถสูงในการป้องกนั และบรรเทาสาธารณภยั ”
“ความสามารถในการเบกิ จา่ ยท่ีค่อนขา้ งตำ่ ”

กรมปอ้ งกนั ฯ เป็นองค์กรหลักการการจดั การความเสี่ยงจากสาธารณภัย โดยการกำหนดนโยบาย จัดทำ
แผน วางระบบ และสร้างเครือข่าย ซักซ้อม ทบทวน และมีความพร้อมในด้านวิชาการที่จะให้ความช่วยเหลือ
หน่วยงานอืน่ ๆ ในการป้องกนั และบรรเทาสาธารณภยั

ในปีนี้กรมฯ ได้ขอรับการจัดสรรงบประมาณเป็นการจัดหาครุภัณฑ์ราว 5,000 ล้านบาทคิดเป็นร้อยละ
69 ของงบประมาณรวม โดยได้ขอรับการจัดสรรในโครงการจัดหาครุภัณฑ์ ซึ่งใช้งบประมาณค่อนข้างสูง คือ
“โครงการความร่วมมือระหว่างกระทรวงมหาดไทยกับกองทัพบกในการจัดหาอากาศยานปี กหมุน
(Helicopter)” เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการแก้ไขปัญหาสาธารณภัย 6 ลำ ซึ่งมีราคาต่อลำ 931 ล้านบาท
งบประมาณรวม 1,921.4 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 25.3 ของงบประมาณ เป็นรายการผูกพันเก่า 4 ลำ และขอ
ผูกพันใหม่ในปีนี้อีก 2 ลำ โดยรัฐสภาควรพิจารณาอย่างรอบคอบในรายการที่จะเริ่มต้นผูกพันใหม่ในปีน้ีว่ามี
ความจำเป็นเร่งด่วนเพียงใด และมีประโยชน์คุ้มค่าหรือไม่ ถ้าไม่จัดซื้อจะเกิดความเดือดร้อนกับประชาชน
โดยทันที หรือจะคืนงบประมาณจำนวนนี้เพื่อนำเงินไปช่วยเหลือด้านอื่น ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของ
ประชาชนที่จำเป็นในด้านอื่น ๆ เช่น การแก้ไขปัญหา เยียวยาประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนจากสถานการณ์
การแพร่ระบาดโควิด 19 ดา้ นสาธารณสุข การศกึ ษา การสรา้ งรายได้สรา้ งอาชพี โดยเฉพาะเร่ืองการเกษตรท่ีเป็น
สนิ ค้าทีส่ ำคญั ต่อชีวิตมากทสี่ ุด ปัญหาเหลา่ น้ียงั ตอ้ งการงบประมาณจำนวนมากเพ่ือเข้าไปพัฒนาและแก้ไขปญั หา

ในเบื้องต้น จึงควรทบทวนโครงการดังกล่าวให้รอบคอบ เนื่องจากภัยพิบัติต่าง ๆ มิได้เกิดขึ้นบ่อยใน
คราวเดียวกันทั้งประเทศ การจัดหาเครื่องมือและอุปกรณ์ในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยสำรองไว้มาก
เกินไปอาจทำให้สิ้นเปลืองและเป็นภาระในการบำรุงรักษา รวมทั้งจะมีค่าใช้จ่ายที่ตามมาจากการจัดซื้อ
Helicopter ก็คอื “การกอ่ สรา้ งอาคารโรงจอด” ซึ่งปนี ้ไี ดร้ ับจัดสรรงบประมาณเพื่อการนี้ จำนวน 256 ล้านบาท
เป็นรายการผูกพันใหม่ เรม่ิ ต้นในปี 64-66 วงเงินทัง้ ส้นิ 200 ลา้ นบาท (เอกสารงบประมาณหนา้ 256)

นอกจากนี้ กรมฯ ควรพัฒนาประสิทธภิ าพการเบิกจ่ายงบประมาณใหส้ งู กว่าน้ี เน่ืองจากเบกิ จ่ายได้เพียง
ร้อยละ 37.8 หากไม่มคี วามพร้อมในการจดั หาครภุ ณั ฑ์ต่าง ๆ ก็ควรชะลอการขอรบั งบประมาณออกไปกอ่ น

สำหรับการป้องกันภยั พิบตั ทิ ร่ี ุนแรง ควรมอบใหห้ น่วยงานระดับพน้ื ที่ทอ้ งถ่ินดูแลกันเอง ซึง่ จะสามารถ
ดแู ลไดอ้ ยา่ งครอบคลุมทั่วถึงมากกว่า และสามารถดำเนินการได้ทันทว่ งที ส่วนการจัดหาเคร่ืองมือและอุปกรณ์
ในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ควรจัดหาเพียงเท่าที่จำเป็น เพื่อสำรองไว้สนับสนุนการเผชิญภัยพิบัติ
ร้ายแรงที่เกนิ กำลังของหนว่ ยงานในพน้ื ทเี่ ท่าน้ัน

นอกจากนี้ กรมฯ ควรมีการวางแผนระดับชาติในการบูรณาการใช้เครื่องมือและวัสดุอุปกรณ์ในการ
บรรเทาสาธารณภัยในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อความสะดวกและรวดเร็วในการระดมทรัพยากรที่มีประสิทธิภาพ
รวมท้ังการเตรยี มความพร้อมและซกั ซ้อมแผนอย่างต่อเนอ่ื ง

สำนกั งบประมาณของรฐั สภา หนา้ 17

รายงานการวิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กรมโยธาธกิ ารและผงั เมือง

เอกสารงบประมาณฉบับที่ 3 เล่มที่ 8 หนา้ 265 -614

กรมโยธาธกิ ารและผงั เมือง หน่วย : ลา้ นบาท

“เปน็ องคก์ รแกนนำของประเทศไทยในด้านการผงั เมือง การพัฒนาเมอื ง และการอาคาร งบประมาณ เพ่ิม / ลด

ใหม้ ีความน่าอยแู่ ละปลอดภัย รกั ษาสภาพแวดล้อม ประหยดั พลงั งาน และมีอตั ลักษณ์” จานวน %

ขอรับจดั สรรงบประมาณปี 2564 จำนวน 29,483.9 ลา้ นบาท 29,483.9 2,959.5 11.2%

แผนงาน/ผลผลิต/โครงการ งบประมาณ (ล้านบาท)

โครงการกอ่ สรา้ งเขื่อนป้องกนั ตล่ิงรมิ แม่นา้ ภายในประเทศ 8,597.7 29.16% แผนงาน
16.00% บูรณาการ
โครงการกอ่ สรา้ งเข่ือนป้องกนั ตล่ิง เพื่อป้องกันการสญู เสยี ดินแดนของประเทศ 4,718.1 15.28% บริหาร
โครงการป้องกันน้าท่วมพืนที่ชุมชน 4,506.3 8.14% จัดการ
5.82% ทรพั ยากรน้ำ
โครงการพฒั นาพืนที่ตามผังเมือง 2,400.9 5.77%
4.36% 44.44%
โครงการต้าบลม่ันคง ม่ังค่ัง ยั่งยืน ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ 1,715.3 2.94%
1.99% หน้า 18
โครงการสนนุ กิจกรรมพิเศษหลวง 1,700.0 1.84%
1.77%
แผนงานบุคลากรภาครัฐ 1,284.9 1.44%
1.34%
โครงการวางและสนบั สนนุ ด้านการผังเมือง 866.8 1.04%
0.59%
โครงการป้องกนั และแกไ้ ขปัญหาความเส่ือมโทรมของทรพั ยากรธรรมชาติ 587.6 0.40%
0.33%
โครงการพัฒนาพืนที่ เพื่อการท่องเที่ยว 541.9 0.22%
0.21%
โครงการพัฒนาพืนท่ีเขตพฒั นาพิเศษภาคตะวันออก 521.3 0.20%
0.19%
โครงการพัฒนาพืนที่เขตเศรษฐกิจพเิ ศษ 424.6 0.19%
0.14%
การให้บรกิ ารด้านช่างและกา้ กบั ดูแลอาคาร 394.7 0.13%
โครงการที่ดินที่ได้รับการจัดรปู เพ่ือพัฒนา 307.2 0.12%
0.10%
โครงการพฒั นากลุ่มท่องเท่ียวเชิงธรรมชาติ 175.2 0.08%
0.08%
โครงการอนรุ ักษ์ ฟื้นฟู และพัฒนาทรพั ยากรธรรมชาติ 118.1 0.07%
0.04%
โครงการส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยว วิถีชีวิตลุ่มนา้ โขง-เชิงกฬี า 98.5 0.01%

โครงการพฒั นาแหลง่ ท่องเท่ียวชายทะเลนานาชาติ (ชลบุร-ี ระยอง) 64.6 100.00%

โครงการส่งเสรมิ และพฒั นาการท่องเท่ียวธรรมชาติ 62.3

โครงการพัฒนาและสง่ เสริมการท่องเท่ียวเชิงธรรมชาติ 57.8

โครงการสรา้ งความเข้มแข็งทางเศรษฐกจิ ตามแนวชายแดนและระเบียงเศรษฐกจิ 56.5

โครงการบรหิ ารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและแกไ้ ขปัญหาสิ่งแวดลอ้ ม 55.3

โครงการส่งเสรมิ และพัฒนาการท่องเที่ยวอารยธรรมอีสานใต้ 42.0

โครงการพฒั นากลุ่มท่องเท่ียวอารรยยธธรรรรมมลล้าา้ นนลนาาแแลละะกกลลุ่มมุ่ ชชาาตติพิพันนัธธ์ุ ุ์ 39.0
โครงการส่งเสริมการค้าชายแดน 36.1

โครงการพฒั นาเมืองศูนย์กลางจังหวัดเป็นเมืองนา่ อยู่ 30.0
โครงการเพ่ิมประสิทธิภาพการบรหิ ารจัดการน้า (ภาคตะวันออกเฉียงเหนอื ) 24.5

โครงการเสรมิ ศักยภาพของโครงสรา้ งพืนฐานเมืองเป้าหมายและเมืองชายแดน 22.4

โครงการพฒั นาการท่องเที่ยว (ภาคตะวันออก) 20.1

โครงการพัฒนาการท่องเท่ียวและการค้าเมืองชายแดน 10.7

โครงการส่งเสริมและพัฒนาการท่องเท่ียวเชิงประเพณวี ัฒนธรรม 3.6

รวม 29,483.9

ทม่ี า: เอกสารงบประมาณฉบบั ท่ี 3 เลม่ ท่ี 8

สำนักงบประมาณของรัฐสภา

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กรมโยธาธิการและผงั เมือง

จำแนกตามแผนงาน งบประมาณ จำแนกตามงบรายจา่ ย งบประมาณ ส่วนใหญ่ร้อยละ
60.4 เป็นงบประมาณรายจ่าย
แผนงาน งบลงทุน บูรณาการโดยเฉพาะภายใต้
บรู ณาการ 86.1% แผนงานบูรณาการบริหาร
จัดการทรัพยากรน้ำแค่เพียง
60.4% แผนงานเดียวได้รับจัดสรร
งบประมาณ จำนวน 13,103.9
ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 44.4
ของงบประมาณรวม

การดำเนนิ กิจกรรม/โครงการท่ีสำคัญ
“งบประมาณยงั เปน็ ค่าใช้จา่ ยในโครงการเดิม ๆ ไมไ่ ด้เปลี่ยนแปลงไปตามสถานการณป์ จั จบุ ัน
โดยงบประมาณสว่ นใหญ่ เป็นคา่ ใช้จ่ายในการก่อสรา้ งเขือ่ นป้องกนั ตลงิ่ ”

กรมโยธาธิการและผังเมือง ใช้งบประมาณจำนวนมากในการกอ่ สร้างเขือ่ นป้องกันตลิ่ง ทั้งเพอ่ื
ประโยชน์ในการลดความเสียหายและป้องกันการพังทลายของพื้นท่ีตลิ่งริมแม่น้ำภายในประเทศ
และการป้องกันจากปัญหาอุทกภัยและน้ำท่วมพื้นที่ชุมชน รวมทั้งเพื่อป้องกันการสูญเสียดินแดน
โดยเฉพาะ โครงการก่อสร้างเขื่อนป้องกันตล่ิงริมแม่น้ำภายในประเทศ (เอกสารงบประมาณหน้า
456) เปน็ โครงการตอ่ เน่ือง 17 ปี ระหวา่ งปี 2551-2567 วงเงินทัง้ สน้ิ ของโครงการ 85,868.1 ลา้ นบาท
จนถึงปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 ใช้งบประมาณแผ่นดินกว่า 50,270.4 ล้านบาท เพื่อสร้างเขื่อน
ป้องกันความยาว 736,374 เมตร หรือใช้งบประมาณราว 68,200 บาท ต่อเมตร ดังนั้น ควรมีการ
ทบทวนว่ามีความคุ้มคา่ หรือไม่ เมอ่ื เทียบกบั ประโยชน์ทีป่ ระชาชนและประเทศชาติได้รบั รวมท้ัง
มีความจำเปน็ เร่งดว่ นในการใชจ้ ่ายงบประมาณเพียงใดและเหมาะสมกับสถานการณ์หรือไม่

ทั้งน้ี สาเหตุการพังทลายและเสถียรภาพความลาด รวมทั้งความต้านทานการกัดเซาะในแต่ละ
พื้นที่มีความแตกต่างกัน ทำให้บางพื้นที่ไม่มีความจำเป็นต้องแก้ไขปัญหาด้วยการสร้างเขื่อน แต่ควร
แกไ้ ข ดว้ ยการ “ไม่แก้ไข” นั่นคอื การอนุรักษ์ธรรมชาติใหร้ ะบบการไหลเวียนของแม่น้ำลำคลองเป็นไป
ตามธรรมชาติ เช่นในอดีตที่ประชาชนอยู่ร่วมกับแม่น้ำอย่างพึ่งพาอาศัยกัน ปล่อยให้ธรรมชาติฟื้นฟู
ตนเองด้วยความร่วมมือของชุมชน เช่น การปลูกหญ้าแฝกเพื่อยึดเกาะหน้าดิน การปลูกต้นไม้ริมตลิ่ง
การกำหนดถิ่นฐานชุมชน งดการเพิ่มน้ำหนักและการสั่นสะเทือนบนตลิ่ง เป็นต้น โดยนำวิธีดังกล่าว
ปรบั ใชร้ ว่ มกับวิธแี กไ้ ขทางวิศวกรรม โดยเฉพาะการกำหนดขอบเขตพ้ืนทีเ่ สีย่ งภัยตล่ิงทรุดตัว การสร้าง
ช่องทางระบายนำ้ ให้เหมาะสม และปรับความลาดชันของตล่ิงให้ลดน้อยลง ซง่ึ การดำเนินการดังกล่าว
ต้องมีหนว่ ยงานในท้องถิ่นเข้ามาร่วมดำเนนิ การด้วย ดังนนั้ จงึ ควรถ่ายโอนภารกิจและงบประมาณให้
เป็นบทบาทขององค์กรปกครองท้องถ่ินในพ้ืนท่ีพิจารณาดำเนินการตามความเหมาะสมและจำเป็น

สำนกั งบประมาณของรฐั สภา หน้า 19

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่นิ

กรมสง่ เสรมิ การปกครองท้องถิ่น หนว่ ย : ลา้ นบาท

“องคก์ รปกครองส่วนท้องถน่ิ จดั บริการสาธารณะตามมาตรฐานไมน่ อ้ ยกวา่ งบประมาณ เพ่ิม / ลด
จานวน %
รอ้ ยละ 70 ไดอ้ ย่างทว่ั ถงึ เพื่อประชาชนมีคณุ ภาพชวี ติ ทด่ี ี ภายในปี 2565”

ขอรบั จดั สรรงบประมาณปี 2564 จำนวน 227,785.1 ลา้ นบาท 227,785.1 9,813.2 4.5%

หากไม่นับรวมเงินอดุ หนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท่ยี งั คงจัดสรรผา่ นกรมสง่ เสริมฯ (เทศบาลตำบล และ อบต.)

จำนวน 225,604.8 ล้านบาท แล้วจะเหลืองบประมาณที่เป็นของกรมส่งเสริมฯ จำนวน 2,180.3 ล้านบาท

ลดลง จำนวน 417.0 ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ 16.1 ส่วนใหญ่เปน็ งบประมาณรายจา่ ยบุคลากรรอ้ ยละ 60.1

แผนงาน/ผลผลติ /โครงการ งบประมาณ (ลา้ นบาท) 59.65%
28.72%
การจัดสรรเงนิ อดุ หนนุ ให้แก่ อปท. 135,874.7 7.30%
โครงการสร้างหลักประกันด้านรายได้แก่ผสู้ ูงอายุ 65,428.4 1.98%
โครงการสนบั สนนุ สวัสดิการให้แก่ผพู้ กิ ารและทุพพลภาพ 16,631.0 0.63%
โครงการสนบั สนนุ การบรหิ ารจัดการนา้ 4,500.1 0.42%
แผนงานบุคลากรภาครฐั 1,443.7 0.30%
โครงการสนบั สนนุ การแกไ้ ขปัญหาและพฒั นาจังหวัดชายแดนภาคใต้ 0.30%
โครงการป้องกันและแกไ้ ขปัญหายาเสพติด 953.9 0.25%
ส่งเสรมิ และสนบั สนนุ องค์กรปกครองส่วนท้องถนิ่ (อปท.) 688.6 0.21%
โครงการสนบั สนนุ ค่าใช้จ่ายการจัดการศึกษา (ตังแต่อนบุ าล-ขนั พืนฐาน) 679.9 0.13%
โครงการสนบั สนนุ สวัสดิการแก่ผดู้ ้อยโอกาสทางสงั คม 562.5 0.08%
โครงการสนบั สนนุ การจัดการสง่ิ ปฏิกูลและขยะมูลฝอยของ อปท. 483.1 0.02%
โครงการพฒั นาคุณภาพการศึกษาด้วย DLTV 299.4 0.01%
โครงการยกระดับประสิทธิภาพการบริหารราชการท้องถน่ิ 183.2
โครงการพฒั นาระบบการศึกษาของ อปท. 43.9 100.00%
12.7
รวม
227,785.1

ทม่ี า: เอกสารงบประมาณฉบับที่ 3 เลม่ ท่ี 8 หนา้ 615-693

จำแนกตามแผนงาน งบประมาณ จำแนกตามงบรายจา่ ย งบรายจ่าย (ไมร่ วมเงนิ อุดหนนุ ทอ้ งถน่ิ )

สำนักงบประมาณของรัฐสภา 1,443.7
ลา้ นบาท

หนา้ 20

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กรมส่งเสรมิ การปกครองทอ้ งถ่ิน

การดำเนนิ งานของกรมสง่ เสรมิ การปกครองทอ้ งถน่ิ

ควรมีเป้าหมายการดำเนินงานที่ชัดเจนว่าจะทำให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เข้มแข็งมีศักยภาพ

ในการเลีย้ งดตู ัวเองได้ภายในระยะเวลาทีช่ ดั เจน โดยเฉพาะการสง่ เสริมความเขม้ แข็งทางการคลังแก่องค์กรปกครอง

ท้องถิ่น เป็นสิ่งที่ต้องเร่งดำเนินการ โดยรัฐบาลต้องเร่งรัดปรับปรุงให้ อปท. มีแหล่งรายได้ของตนเองมากขึ้น หรือ

ดำเนินการจัดสรรรายได้ให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจโดยเร็ว ซึ่งหาก

องคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่นิ เขม้ แข็ง มีอิสระในการดำเนินงานภายใตก้ ารมสี ว่ นรว่ มของประชาชนนัน่ คอื ความเข้มแข็ง

ของประเทศ และนั่นคือการบรรลวุ ัตถุประสงค์ของการจัดให้มอี งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ อยา่ งแท้จริง

เงนิ อุดหนุนท้องถิ่น ภายใต้แผนงานยุทธศาสตร์สง่ เสริมการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ

โดยหลักการแล้วการจดั ตั้ง อปท. มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ประชาชนในแต่ละท้องถิ่นมอี ำนาจในการปกครอง

และบริหารจัดการทอ้ งถิ่นของตน ภายใต้บรบิ ทความหลากหลายทางวัฒนธรรมและวิถชี ุมชนในแต่ละท้องถิ่น จึงให้

อำนาจความมอี ิสระทางการคลังแก่ประชาชนในท้องถ่ินทีจ่ ะกำหนดทิศทางการพัฒนาพื้นทีข่ องตนเอง ดังนั้น รัฐจึง

ควรให้ประชาชนในท้องถิ่นมีอำนาจในฐานะเจ้าของงบประมาณที่จะตัดสินใจในการใช้จ่ายงบประมาณของตน

การจัดสรรเงินอุดหนุนให้แก่องคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น ต้องมีวัตถุประสงค์ที่ช่วยเหลือให้ท้องถิ่นแต่ละแห่งมีความ

เข้มแข็งทางการคลัง สามารถจัดทำบริการสาธารณะได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่มิควรเข้าจำกัดความมีอิสระของ

ประชาชนในการตัดสินใจในการบริหารงบประมาณ ซึ่งปัจจุบันจะเห็นว่าเงินอุดหนุนที่จัดสรรให้แก่องค์กรปกครอง

ส่วนท้องถิ่นไม่ว่าจะเป็นเงินอุดหนุนทั่วไป และเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ ล้วนมีการกำหนดวัตถุประสงค์การใช้จ่ายจาก

ส่วนกลางแทบทั้งหมด ท้องถิ่นมีอิสระในการตัดสินใจน้อยมาก ส่วนใหญ่เป็นการใช้จ่ายไปตามนโยบายของรัฐบาล

กลางแทบทั้งสิ้น ซึ่งไมส่ อดคล้องกับหลักการกระจายอำนาจตามเจตนารมณ์ของรฐั ธรรมนูญ นอกจากนี้ การที่รัฐไป

กำหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็น “หน่วยรับงบประมาณ” ตามพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ.

2561 ยิ่งเป็นการทำให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขาดความอิสระและสร้างภาระในการยื่นคำของบประมาณต่อ

สำนักงบประมาณ ทำให้การกระจายอำนาจของไทยมีลกั ษณะถอยหลังเข้าคลอง จงึ ตอ้ งทบทวนในประเด็นน้ี

สำนักงบประมาณของรฐั สภาเหน็ วา่ รัฐบาลควรศกึ ษาความเปน็ ไปได้ของการจดั สรรเงนิ รายไดใ้ ห้แกท่ ้องถ่ิน

โดยไม่ต้องผา่ นระบบงบประมาณของรัฐบาล แตใ่ ห้จัดสรรเป็นส่วนแบ่งรายไดใ้ หค้ ณะกรรมการกระจายอำนาจ เปน็ ผู้

จัดสรรให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยตรง เพื่อให้ท้องถิ่นนำรายได้ดังกล่าวไปจัดทำงบประมาณรายจ่าย

ประจำปีของท้องถิ่นตามกระบวนการปกครองตนเองและการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นท่ี สำหรับเงินอุดหนุนที่

รัฐบาลจะจดั สรรใหแ้ กท่ ้องถิ่นจะต้องเป็นกรณีเพมิ่ เติมนอกเหนือจากสัดสว่ นรายได้ที่กฎหมายกำหนด เพื่อให้องค์กร

ปกครองส่วนท้องถนิ่ ดำเนนิ นโยบายตามทรี่ ฐั บาลกลางกำหนด โดยจัดสรรเปน็ “เงนิ อดุ หนนุ เฉพาะกจิ ”เทา่ น้นั

โดยในปีงบประมาณ 2564 มีการจัดสรรเงินอุดหนุนให้แก่ อปท. จำนวน 225,604.8 ล้านบาท ทั้งเงิน

อุดหนุนทั่วไป จำนวน 182,829.10 ล้านบาท (ร้อยละ 81) และเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ จำนวน 42,775.7 ล้านบาท

(ร้อยละ 19) โดยมีรายละเอียดโครงการที่จัดสรรเป็นเงินอุดหนุนเฉพาะกิจให้แก่เทศบาล และ อบต.ทั่วประเทศ

(ปรากฎตามตารางดา้ นลา่ ง) กรมฯ มเี ป้าหมายและหลักเกณฑ์การจดั สรรเงินอุดหนนุ เฉพาะกจิ ดังกล่าวอยา่ งไร หนว่ ย:ลา้ นบาท

โครงการ รายการ ปี 2564 ปี 2563

โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ก่อสรา้ งลานกีฬา 688.6 516.5

โครงการส่งเสรมิ สนับสนุนการบริหารจัดการนา้ อย่างบูรณาการ พฒั นาแหลง่ เก็บกักน้า และปรับปรุงระบบประปาหมบู่ ้าน 4,500.1 5,891.6

โครงการพฒั นาคุณภาพการศึกษาด้วยเทคโนโลยี DLTV ชุดอุปกรณ์ส้าหรับหอ้ งเรียน 5,967 ชุด 183.2 199.2

โครงการส่งเสรมิ สนับสนนุ การการจัดการสงิ่ ปฏกิ ูลและขยะมลู ฝอย รถบรรทุกขยะ 119 คัน และครภุ ณั ฑ์ยานพาหนะต่อกว่า 1 ลา้ นบาท 16 คัน 299.4 -

ผลผลติ ที่ 1 : จัดสรรเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ จัดสรรให้ อปท. 7,560 แห่ง ดา้ เนนิ การตามอา้ นาจหน้าท่ีและภารกิจถ่ายโอน 37,104.4 34,331.9

รวมเงินอุดหนนุ เฉพาะกจิ 42,775.7 40,939.2

สำนักงบประมาณของรัฐสภา หน้า 21

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

เอกสารงบประมาณฉบับที่ 3 เลม่ ที่ 14 หน้า 95 -101

ได้ขอรับการจัดสรรงบประมาณในปี 2564 จำนวน 41.9 ล้านบาท (ปีที่ผ่านมาไม่ได้รับงบประมาณ) โดยจัดสรร

งบประมาณอยู่ภายใต้แผนงานบูรณาการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก และเป็นงบลงทุนทั้งหมดเพื่อเป็นค่า

ที่ดินและสิ่งก่อสร้าง “โครงการรื้อย้ายท่อประปาเดิม และวางท่อประปาใหม่ทดแทน 1 แห่ง เพื่อรองรับงานก่อสร้าง

รถไฟความเร็วสูงเชื่อมสามสนามบิน” เป็นรายการผูกพันใหม่” ที่จะเริ่มต้นผูกพันงบประมาณในปี 2564-2567

(ดำเนินการท้งั หมด 11 จุด) วงเงนิ ทง้ั สิน้ 279.1 ลา้ นบาท (เงนิ งบประมาณ 209.3 ล้านบาท และเงนิ นอกงบประมาณ 69.8 ล้านบาท)

การประปา ผลการดาเนนิ งาน สาหรับปีสน้ิ สุดวันท่ี 30 ก.ย. 2562 งบประมาณ (ล้านบาท)

นครหลวง รายได้ 19,510.2

“บรกิ ารงานประปา ค่าใช้จ่าย 12,943.7
มธี รรมาภิบาล กำไร 7,003.5

ไดม้ าตรฐานระดบั สากล” นำส่งคลังเป็นรำยได้แผ่นดิน 3,734.0

ทมี่ า : รายงานของผู้สอบบญั ชีและงบการเงนิ สานกั งานการตรวจเงนิ แผ่นดนิ

เอกสารงบประมาณฉบบั ท่ี 3 เล่มท่ี 14 หน้า 153 -159

ได้รับการจัดสรรงบประมาณในปี 2564 จำนวน 22 ล้านบาท (ปีท่ีผ่านมาไม่ได้ขอรับงบประมาณ) โดยจัดสรร

งบประมาณอยู่ภายใต้แผนงานบูรณาการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก และเป็นงบลงทุนทั้งหมด เพื่อดำเนิน

“โครงการร้อื ย้ายระบบไฟฟ้าเพ่ือส่งมอบพื้นที่ให้การรถไฟแหง่ ประเทศไทยและก่อสรา้ งระบบไฟฟ้าทดแทน” เพ่ือการ

ดำเนนิ งานในโครงการรถไฟความเร็วสูงเช่ือมสามสนามบิน 15 จุด เพอ่ื ให้มีโครงสร้างพน้ื ฐานและระบบสาธารณูปโภค

ทม่ี ปี ระสิทธิภาพตอ่ เน่อื ง ผลการดาเนนิ งาน สาหรับปีสนิ้ สุดวันที่ 31 ธ.ค. 2562 งบประมาณ (ล้านบาท)

การไฟฟา้ รายได้ 205,900.7

นครหลวง ค่าใช้จ่าย 200,561.1

“พลังงาน กำไร 5,397.7
เพ่ือวถิ ีชีวติ นำส่งคลังเป็นรำยได้แผ่นดิน 4,574.5
เมอื งมหานคร”
ทม่ี า : รายงานของผู้สอบบญั ชีและงบการเงนิ สานกั งานการตรวจเงนิ แผ่นดิน

เอกสารงบประมาณฉบบั ท่ี 3 เลม่ ท่ี 14 หน้า 161 -168

ได้รับการจัดสรรงบประมาณในปี 2564 จำนวน 523.9 ลา้ นบาท (ปีที่ผ่านมาไม่ได้รับงบประมาณ) โดยจัดสรร
งบประมาณอยู่ภายใต้แผนงานบรู ณาการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก และเป็นงบลงทุนท้ังหมด เพ่อื ดำเนินการ
รอ้ื ย้ายและก่อสรา้ งระบบไฟฟา้ ทดแทนในโครงการรถไฟความเร็วสูงเช่ือมสามสนามบิน 96 จุด

วงเงนิ ทัง้ สน้ิ ของโครงการ 698.5 ลา้ นบาท (เงนิ งบประมาณ 523.9 ล้านบาท เงินนอกงบประมาณ 174.6 ลา้ นบาท)

การไฟฟา้ ผลการดาเนนิ งาน สาหรับปีสนิ้ สุดวันที่ 31 ธ.ค. 2562 (งบการเงนิ เฉพาะกิจการ) งบประมาณ (ลา้ นบาท)

สว่ นภมู ิภาค รายได้ 519,818.9
506,502.1
ค่าใชจ้ ่าย

“ให้บริการ พลังงานไฟฟ้า กำไร 13,316.9

และธรุ กิจเก่ียวเน่อื ง นำส่งคลังเป็นรำยได้แผ่นดิน 9,733.0

อย่างครบวงจร” ทมี่ า : รายงานของผู้สอบบญั ชีและงบการเงนิ สานักงานการตรวจเงนิ แผ่นดนิ

สำนกั งบประมาณของรัฐสภา หน้า 22

รายงานการวิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 การประปาส่วนภมู ิภาค

การประปาสว่ นภมู ภิ าค เอกสารงบประมาณฉบบั ท่ี 3 เล่มที่ 14 หนา้ 103 -151

“ผู้ใชน้ ้ำประทับใจในคุณภาพและบรกิ ารที่เป็นเลศิ ”

ได้รับการจัดสรรงบประมาณในปี 2564 จำนวน 3,981.2
ล้านบาท เพิ่มขึ้น จำนวน 203.5 ล้านบาทหรือเพิ่มขึ้นคิดเป็น
ร้อยละ 5.4 งบทัง้ หมดเปน็ งบลงทนุ โดยจัดสรรงบประมาณอยู่
ภายใตแ้ ผนงานบูรณาการ จำนวน 4 แผนงาน

แผนงาน/ผลผลิต/โครงการ งบประมาณ (ล้านบาท)

โครงการน้าประปาที่ให้บริการแก่ประชาชนในสว่ นเขตพืน้ ที่ระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก 1,525.0 38.3%

โครงการพัฒนาเพิ่มประสิทธิภาพระบบประปาเมืองและพนื้ ท่ีเศรษฐกิจ 1,070.7 26.9%

โครงการพัฒนาเมืองศูนย์กลางจังหวัดเป็นเมืองนา่ อยู่ 423.9 10.6%

โครงการพฒั นาการท่องเท่ียว (ภาคตะวันออก) 192.9 4.8%

โครงการน้าประปาที่ให้บรกิ ารแกป่ ระชาชนในสว่ นเขตพ้นื ท่ีเศรษฐกิจพเิ ศษ 149.3 3.7%

โครงการส่งเสรมิ และพฒั นาคุณภาพชวี ิตประชาชนใน (กรงุ เทพมหานครและพืน้ ท่ีภาคกลาง) 130.1 3.3%

โครงการรอื้ ย้ายแนวท่อประปาหลบการกอ่ สร้างรถไฟความเรว็ สงู เชอ่ื ม 3 สนามบิน ในเขตพฒั นาพิเศษภาคตะวันออก 112.5 2.8%

โครงการพัฒนาและส่งเสรมิ การท่องเท่ียวเชงิ ประวัติศาสตร์ ศาสนาและวัฒนธรรม 97.7 2.5%

โครงการยกระดับมาตรฐานบรกิ ารและส่งเสริมธุรกจิ ต่อเนอื่ งในแหล่งท่องเที่ยวที่มีชอ่ื เสยี งของภาค 63.1 1.6%

โครงการพฒั นาแหลง่ ท่องเที่ยวบนบกบรเิ วณตอนในของภาคเชอ่ื มโยงกบั แหล่งท่องเท่ียวทางทะเลที่มีชอื่ เสยี ง 54.2 1.4%

โครงการเสรมิ ศักยภาพของโครงสร้างพ้นื ฐานเมืองเป้าหมายและเมืองชายแดนเพ่อื ขยายฐานเศรษฐกิจ (ภาคเหนอื ) 49.4 1.2%

โครงการพฒั นาพ้นื ท่ีเศรษฐกิจชายแดน 38.5 1.0%

โครงการสรา้ งความเข้มแข็งทางเศรษฐกจิ ตามแนวชายแดนและแนวระเบียงเศรษฐกจิ 31.5 0.8%

โครงการพฒั นาเมืองการค้าและการท่องเที่ยวชายแดน 23.6 0.6%

โครงการพัฒนาเพ่ิมประสิทธิภาพระบบประปาหมู่บ้าน 11.2 0.3%

โครงการพัฒนาและสง่ เสริมการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ และนเิ วศน์ 7.6 0.2%

รวม 3,981.2 100.0%

 โครงการสว่ นใหญ่ที่เป็นโครงการทอ่ี ยภู่ ายใตแ้ ผนงานบูรณาการเขตพฒั นาพเิ ศษภาคตะวันออก

โดยเป็นโครงการน้ำประปาที่ให้บริการแก่ประชาชนในส่วนเขตพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก
ดำเนนิ การในพื้นที่ จงั หวัดชลบุรี จังหวัดฉะเชงิ เทรา จังหวดั ระยอง งบประมาณ 1,525 ลา้ นบาท

 เป็นค่าใช้จา่ ยทเ่ี กย่ี วกบั ปัจจัยจำเปน็ พ้นื ฐานแม้มคิ ้มุ ทุนก็ตอ้ งดำเนินการ
งบประมาณแผ่นดินที่การประปาส่วนภูมิภาคได้รับจัดสรร ล้วนเป็นกิจกรรม/โครงการที่ต้องเร่งรัด

ดำเนินการเพื่อสนองต่อนโยบายของรัฐบาล ในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและการขยายเมืองในส่วนภูมิภาคและ
เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ รองรับการเพิ่มประชากรและขยายตัวของเมือง ส่วนใหญ่เป็นโครงการผลิตจ่ายน้ำให้
เพยี งพอพร้อมทั้งควบคมุ คณุ ภาพน้ำให้ไดม้ าตรฐาน จำนวน 2 แสนครวั เรือน โดยบางส่วนเปน็ โครงการ/กิจกรรมที่
แก้ไขปัญหาด้านสาธารณูปโภคซึ่งเกี่ยวข้องกับปัจจัยพื้นฐานในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน การด ำเนิน
กิจกรรม/โครงการที่ต้องเร่งรัดดำเนินการ เพื่อสนองต่อนโยบายของรัฐบาล ในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและการขยาย
เมืองในส่วนภูมิภาคและเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ รองรับการเพิ่มประชากรและขยายตัวของเมือง รัฐบาลจำต้องให้
เงินอุดหนุนตามสมควรเพื่อลดภาระของการประปาและสร้างแรงจูงใจให้รัฐวิสาหกิจ แต่ในโครงการใดที่สามารถ
สรา้ งกำไรไดใ้ นอนาคตกอ็ าจให้การประปาส่วนภมู ภิ าคนำเงินรายไดม้ าร่วมสมทบจ่ายกับเงนิ อุดหนนุ จากรัฐบาลดว้ ย

สำนกั งบประมาณของรฐั สภา หน้า 23

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 องค์การจัดการน้ำเสยี

เอกสารงบประมาณฉบบั ท่ี 3 เลม่ ที่ 14 หนา้ 431 -445

องค์การจัดการน้ำเสีย หนว่ ย : ลา้ นบาท

“บรหิ ารจัดการน้ำเสยี ชุมชน ใหไ้ ด้มาตรฐานและยง่ั ยนื ภายในปี 2569” เพ่ิม / ลด
ได้รับการจัดสรรงบประมาณในปี 2564 จำนวน 694 ล้านบาท งบประมำณ

จดั สรรงบประมาณอย่ภู ายใต้แผนงานบูรณาการเขตพฒั นาพิเศษภาคตะวันออก จำนวน %
โดยเปน็ งบลงทุนทัง้ หมด เพ่ือดำเนินโครงการ ดังน้ี 694.0 260.1 59.9%

จำแนกตามงบรายจ่าย

แผนงาน/ผลผลิต/โครงการ งบประมาณ (ล้านบาท)

โครงการปรับปรงุ ฟืน้ ฟู และบริหารจัดการคุณภาพน้า 554.1 79.8%

แผนงานบุคลากรภาครัฐ 66.4 9.6%

ผลผลติ ท่ี 1 : การจัดการนา้ เสีย 57.7 8.3%

โครงการพฒั นาและเพม่ิ ประสิทธิภาพการบริหารจัดการนา้ 15.8 2.3%

ผลการดา้ เนนิรวงมาน 2562 694.0 1020.50%61

รายไดผ้ ลการดา้ เนนิ งาน 32285.6226 33285.6613

ราคย่าไใดช้้จ่าย 332289.2.661 333388.6.538 รายไดส้ ว่ นใหญ่เป็น

คก่าาใชไรจ้ /่าขยาดทุน 329-1.6.314 3380.5.085 เงินอุดหนนุ จากรฐั บาล

กนาา้ไรส/ง่ ขคาลดงั เทปุน็นรายได้แผ่นดิน -1.34 - 0.05- ประมาณ

นทา้ ่ีมสา ่ง: รคายลงังานเขปอ็นงผรู้สาอบยบไัญดช้แีแลผะน่งบดกาินรเงิน ส้านกั งานการตรวจเงินแผ่นดิน -สา้ หรบั ปีสินสุดวันท่ี 30 ก.ย. 256-2 200 ลา้ นบาทต่อปี

ท่ีมขา้อ: รสายงั งเากนขตองผู้สอบบัญชีและงบการเงิน ส้านกั งานการตรวจเงินแผ่นดิน สา้ หรบั ปีสินสุดวันท่ี 30 ก.ย. 2562

 องค์การจัดการน้ำเสีย จัดตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกาจัดต้ัง จำแนกตามแผนงาน
องค์การน้ำเสีย พ.ศ. 2538 มีวัตถุประสงค์ในการจัดให้มีระบบ

บำบัดน้ำเสีย ให้บริการ รับบริหาร และจัดการระบบบำบัดน้ำเสีย

โดยเรียกเก็บเป็นค่าตอบแทน โดยเป็นรัฐวิสาหกิจที่ไม่มุ่งเน้นกำไร

และดำเนินการโดยไดร้ ับเงนิ อุดหนุนจากรฐั บาลเป็นหลกั

ในปีงบประมาณนี้ ได้ขอรับเงินอุดหนุนเป็น “ค่าใช้จ่าย

บคุ ลากร” จำนวน 58.1 ลา้ นบาท ทั้งนี้ เพือ่ ให้รัฐวิสาหกจิ โดยรวม

สามารถบริหารทรัพย์สินของรัฐได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดการ บรหิ ารจดั การ
พง่ึ พาเงนิ อุดหนนุ จากงบประมาณ สามารถเลยี้ งดูตัวเองได้ และเปน็ ทรัพยากรน้ำ
แหล่งรายได้ที่สำคัญของรัฐบาล ดังนั้น ควรมีการทบทวนบทบาท

หน้าที่ และโครงสร้างองค์กรใหม่ให้สอดคล้องกับสถานการณ์และ

หลักการจำแนกประเภทหน่วยงานของรัฐ โดยอาจปรับเปลี่ยน  ควรเร่งสร้างความรู้ความเข้าใจในเรื่อง

รูปแบบไปเป็นหนว่ ยงานของรฐั ประเภทอน่ื ท่ี “ไม่ใช่รัฐวสิ าหกจิ ” ปัญหาน้ำเสีย วิธีการบำบัดและบริหารจัดการ

อย่างไรก็ดี เนื่องจากองค์การจัดการน้ำเสีย มีภารกิจต้อง น้ำเสยี โดยสร้างการมสี ่วนร่วมของชุมชน เพื่อ

บริหารจดั การระบบน้ำเสียให้ อปท. ท่ัวประเทศ ทำใหม้ ีงบประมาณ ลดภาระงบประมาณเพือ่ การดงั กล่าว

ไม่เพียงพอต่อการบริหารจัดการ องค์การฯ จึงได้นำเงินรายได้  เร่งดำเนินการกำหนดเขตพื้นที่จัดการ

บางส่วนมาสมทบกับงบประมาณในปีนีอ้ ีกจำนวน 67 ล้านบาท เพ่ือ น้ำเสยี ใหค้ รอบคลมุ ท่ัวประเทศ

บรหิ ารจดั การระบบบำบัดน้ำเสียให้มีประสทิ ธิภาพมากขนึ้

สำนักงบประมาณของรัฐสภา หน้า 24

 ควรให้ความสำคัญในการถ่ายทอดความรู้ในการบำบัดน้ำเสีย

รายงานการวิเคราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 เอกสารงบประมาณฉบับที่ 3 เล่มที่ 14 หนา้ 447 -453

องคก์ ารตลาด

“พัฒนาเศรษฐกิจฐานราก โดยการสร้างเครอื ข่ายตลาด
ทไี่ ด้มาตรฐานในการกระจายและจำหนา่ ยสนิ ค้าเกษตรและผลติ ภณั ฑ์ชุมชน”

ได้รับการจัดสรรงบประมาณในปี 2564 จำนวน 5 ล้านบาท ภายใต้แผนงานบูรณาการพัฒนาพื้นท่ี
ระดับภาค และเป็นงบลงทุนทั้งหมด เพื่อดำเนิน “โครงการพัฒนาพื้นที่ที่มีศักยภาพด้านประมงและ
เพาะเลีย้ งสัตว์น้ำบริเวณชายฝัง่ อ่าวไทย” โดยเป็นคา่ ท่ีดินและสิ่งกอ่ สร้างเพื่อพฒั นาตลาดขององค์การตลาด
จ.ฉะเชงิ เทรา ซง่ึ เป็นรายการผูกพนั ใหม่ เรม่ิ ตน้ ในปี 2564-2565

วงเงินท้งั ส้นิ ของโครงการ 50 ลา้ นบาท (เงนิ งบประมาณ 25 ลา้ นบาท และเงนิ นอกงบประมาณ 25 ลา้ นบาท)

ลา้ นบาท

ผลการดาเนนิ งาน สาหรบั ปีสนิ้ สุดวันที่ 30 ก.ย. 2562 2562 2561

รายได้ 61.1 49.3

ค่าใช้จ่าย 77.2 66.1

ขาดทุน -16.1 -16.9

นาส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน 25.0 45.5

ทม่ี า : รายงานของผู้สอบบัญชีและงบการเงนิ สานักงานการตรวจเงนิ แผ่นดนิ

เอกสารงบประมาณฉบบั ท่ี 3 เลม่ ท่ี 20 หนา้ 15 -18

กองทนุ จัดรปู ทีด่ นิ เพอ่ื พฒั นาพน้ื ที่

“สนับสนุนการพฒั นาเมืองให้สมั ฤทธผิ์ ล เติบโต และยงั่ ยืน” (ทนุ หมุนเวียนที่มีฐานะเป็นนิติบุคคล)

ไดร้ บั การจัดสรรงบประมาณในปี 2564 จำนวน 40 ล้านบาท เทา่ กบั ปงี บประมาณทีผ่ ่านมา จัดสรรอยภู่ ายใต้
แผนงานยุทธศาสตร์พัฒนาพื้นท่ีและเมืองน่าอยอู่ ัจฉรยิ ะ โดยเป็นงบรายจา่ ยอื่นท้ังหมด งบประมาณท่ีขอรับจดั สรร
ดงั กล่าวจะนำไปเป็นเงินทนุ หมนุ เวยี นในการสนับสนนุ การดำเนนิ โครงการจัดรปู ที่ดินเพื่อพัฒนาพ้ืนที่ใหส้ อดคล้อง
ตามระบบผังเมืองและการพัฒนาเมืองทีด่ ี จำนวน 2 โครงการ

ขอ้ สงั เกต

หน่วยงานไม่สามารถเบกิ จา่ ยเงินสนับสนุน

โครงการจดั รูปที่ดนิ เพอื่ พฒั นาพืน้ ที่

PBO ที่กำหนดไว้ตามแผนการใช้จ่ายปี 2563 ได้
(จำนวน 56.5 ลา้ นบาท)
ที่มา: รายงานการกำกบั ติดตามการใชจ้ า่ ยงบประมาณประจำปี

พ.ศ. 2563 สำนักงานกองทุนจดั รูปทดี่ ินเพ่อื พฒั นาพนื้ ที่

แผน การใชจ้ า่ ยงบประมาณประจำปี 2563 (ข้อมูล ณ 1 ตุลาคม 2562 - 31 มีนาคม 2563) จำนวน 56.5 ล้านบาท
(เงนิ สนบั สนนุ โครงการโครงการจัดรูปทีด่ ินเพ่ือพัฒนาพน้ื ท่ี 53.6 ลา้ นบาท+ รายจ่ายดำเนินงาน 2.9 ล้านบาท)
ผล กองทุนเบกิ จา่ ยได้เพียงรายจ่ายดำเนนิ งาน จำนวน 1.1 ล้านบาท คดิ เปน็ ร้อยละ 1.9 โดยไม่ปรากฏวา่
มกี ารเบกิ จา่ ยเงนิ สนับสนุนโครงการตามแผนที่กำหนดไว้ จำนวน 53.6 ล้านบาท

สำนกั งบประมาณของรัฐสภา หนา้ 25

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจา่ ยประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 กองทนุ พัฒนาบทบาทสตรี

กองทนุ พฒั นา เอกสารงบประมาณฉบับท่ี 3 เล่มท่ี 20 หน้า 97 -102

บทบาทสตรี

Thai Women Empowerment Fund

“เป็ นแหลง่ ทนุ ในการพฒั นาสตรีเพื่อขบั เคล่ือนเศรษฐกิจฐานรากเขม้ แขง็ และมคี ณุ ภาพชวี ิตที่ดีข้ึน”

วัตถุประสงค์การจัดตั้งกองทุน เพื่อเป็นแหล่งเงินทุนหมุนเวียนดอกเบี้ยต่ำให้กับสตรี ในการลงทุนสร้างงาน
สร้างรายได้ และเป็นเงินทุนเพื่อการส่งเสริมและพัฒนาบทบาทสตรี ตลอดจนการสร้างภาวะผู้นำและการเพ่ิม
องค์ความรู้ด้านต่าง ๆ เพื่อพัฒนาศักยภาพสตรีและองค์กรสตรีในทุกจังหวัดของประเทศไทย โดยเป็นทุน
หมนุ เวียนทีไ่ มม่ สี ถานะเป็นนิติบคุ คล

งบประมาณท่ไี ด้ขอรับการจัดสรรในปี พ.ศ. 2564 จำนวน 89.1 ลา้ นบาท

จัดสรรอยู่ภายใต้แผนงานยุทธศาสตร์เสริมสร้างพลังทางสังคม โดยเป็นงบรายจ่ายอื่นทั้งหมด

งบประมาณท่ีขอรับการจัดสรรในปงี บประมาณน้ี จำนวน 89.1 ล้านบาท กองทนุ พัฒนาบทบาทสตรีจะนำไปใช้

เพ่ือสนบั สนุนเงินทนุ ให้แก่สตรแี ละองคก์ รสตรีสำหรบั การพฒั นาเศรษฐกจิ ฐานรากให้เขม้ แข็งมีคุณภาพชีวิตที่ดี

ขนึ้ จำนวน 8,400 โครงการ และ 2,000 องคก์ รสตรี

ผลการดำเนนิ งานของกองทุน (ณ วันที่ 31 กรกฎาคม 2562)

จากแผนดำเนินงานและแผนการใช้จ่ายกองทุนพัฒนาบทบาท

สตรี ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 กองทุนมีแผนการใช้จ่ายงบประมาณ

ทั่วประเทศ (76 จังหวัด รวมกรุงเทพ) ประมาณ 15-40 ล้านบาท ต่อ
จังหวัด เป็นเงิน 1,976.4 ล้านบาท โดยเป็นเงินทุนหมุนเวียนมากที่สดุ

จำนวน 1,478 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 75 โดยมีใช้จ่ายเป็นงบบริหาร

จัดการกองทุน (1. งบดำเนินงาน เช่น เบี้ยประชุม ค่าจัดประชุม

ค่าตอบแทนนอกเวลา ค่าเดินทาง และ 2. งบลงทุน เช่น ครุภัณฑ์ ท่ีมา : แผนดำเนนิ งานและแผนการใช้จา่ ยฯ ปงี บประมาณ 2563

สำนักงาน คา่ ปรับปรุงสำนกั งาน) 203.4 ล้านบาท คดิ เปน็ ร้อยละ 10 ของสำนกั งานเลขานกุ ารคณะอนกุ รรมการบริหาร
กองทุนพัฒนาบทบาทสตรรี ะดบั จังหวดั และกรุงเทพ

โดย ณ วนั ท่ี 1 ตุลาคม 2561 กองทนุ มีหนีค้ า้ งชำระ กองทุนเกา่ 1 จำนวน 1,131.7 ลา้ นบาท

ขอ้ มูล ณ วันที่ 31 กรกฎาคม 2562 บริหารจดั การหนี้ได้ จำนวน 493.5 ล้านบาท

คดิ เป็นร้อยละ 43.61 (รับชำระหนี้ 62.1 ล้านบาท รับสภาพหนี้ 414.5 ล้านบาท ดำเนินคดี 16.9 ลา้ นบาท)

ณ วนั ที่ 1 ตุลาคม 2562 หน้ีค้างชำระ กองทุนใหม่ จำนวน 274.5 ล้านบาท

ข้อมลู ณ วนั ที่ 31 กรกฎาคม 2562 บรหิ ารจดั การหนไ้ี ด้ จำนวน 105.2 ลา้ นบาท

คดิ เป็นรอ้ ยละ 38.3 (รับชำระหนี้ 105.0 ล้านบาท รบั สภาพหนี้ 0.2 ล้านบาท)

หนี้กองทุนพัฒนาบทบาทสตรีที่ถึงกำหนดชำระในปีบัญชี 2562 (1 ตุลาคม 2561-30 กันยายน 2562)

มีหนี้ท่คี รบกำหนดชำระ ณ วันท่ี 31 กรกฎาคม 2562 จำนวน 1,348.1 ล้านบาท ได้รับชำระเปน็ เงินต้น 865.9

ดอกเบี้ย 34.4 คิดเป็นร้อยละของเงินต้น 64.2 โดยมีหนี้อันเกิดจากการทุจริต ที่ได้รับรายงานข้อมูลการ

ดำเนินคดี 645 โครงการ เปน็ เงนิ 55.7 ลา้ นบาท ท่มี า: รายงานการประชมุ คณะกรรมการบรหิ าร
กองทนุ พฒั นาบทบาทสตรี ครัง้ ท่ี 8/2562
เมอื่ วนั ท่ี 29 สงิ หาคม 2562

1 หนีค้ ้างชำระ กองทุนเก่า หมายถึง ในปบี ญั ชี 2556-2559 หมายถึง หนี้ครบกำหนดชำระตามท่ีระบุไวใ้ นสญั ญากูย้ ืมของกองทุน แตส่ มาชิก/ลกู หนี้ ยงั ไมช่ ำระเงนิ กู้ยืมพรอ้ ม

ดอกเบยี้ ตามที่กำหนดไว้ หรือชำระเงนิ ไม่ครบตามสญั ญา สว่ นหน้คี ้างชำระ กองทนุ ใหม่ หมายถงึ ในปบี ญั ชี 2560-2562

สำนักงบประมาณของรัฐสภา หนา้ 26

รายงานการวเิ คราะห์งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 กองทนุ พฒั นาบทบาทสตรี

ขอ้ สงั เกต PBO
1. กองทุนมีหนี้ค้างชำระค่อนข้างสูง ซึ่งน่าจะเกิดจากการปล่อยเงินกู้ของกองทุนที่ไม่มีประสิทธิภาพ
ดังนั้น กองทุนพัฒนาบทบาทสตรีควรกำหนดแนวทางเพื่อแก้ไขปัญหาหนี้ค้างชำระอย่างเร่งด่วน เนื่องจากหาก
ปล่อยไว้เรื้อรังจะก่อให้เกิดความเสียหายต่องบประมาณ และหนี้ที่จะหมดอายุความในแต่ละปีจะมีค่าใช้จ่าย
ตามมามากมาย เช่น ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีที่แต่ละจังหวัดขอเบิก และเนื่องจากกองทุนมีการนำโปรแกรม
SARA มาใช้ในการจัดการทะเบียนลูกหนี้ ดังนั้น ในระยะยาวจะมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น คือ ค่าจ้างเจ้าหน้าที่ด้านไอที
เพื่อรองรับการแก้ปัญหาอีกด้วย รวมทั้งค่าติดตามทวงถามโดยเจ้าหน้าที่รัฐ เช่น ค่าเช่าบ้าน ค่าล่วงเวลาของ
เจา้ หนา้ ทกี่ องทุน และค่าจา้ งพนกั งานการเงิน เป็นต้น
นอกจากน้ี กองทุนฯ ควรมีการลงพื้นที่เพ่ือให้คำปรึกษาแก่สมาชิก/ลูกหน้ีที่ไมส่ ามารถชำระหนี้ได้ รวมทั้ง
ในการพิจารณาอนุมตั เิ งนิ อุดหนุนและทุนหมุนเวยี น ควรเปน็ โครงการท่ีตอบสนองตามวตั ถปุ ระสงคข์ องการจัดตั้ง
กองทุนเป็นสำคัญ โดยมกี ารติดตามประเมินผลผู้เข้ารับการส่งเสริมว่าได้พัฒนาอาชีพ สรา้ งงาน สร้างรายได้ และ
สามารถแก้ไขปัญหาและพัฒนาสตรีให้มีศักยภาพหรือคุณภาพชวี ิตท่ีดีข้ึนหรือไม่ รวมทั้งให้พิจารณาความคุ้มคา่
และความครอบคลุมทกุ พน้ื ทมี่ ใิ หเ้ กดิ ความเหล่ือมล้ำในการไดร้ บั อนมุ ัตเิ งินจากกองทนุ ด้วย
2. วัตถุประสงค์ แนวทางการดำเนินงาน และประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับในการใช้จ่ายงบประมาณ
ของกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี มีการดําเนินการในลักษณะท่ีมีความคล้ายคลึงหรืออาจซ้ำซ้อนกับการ
ดำเนนิ งานของกองทนุ หมบู่ ้านท่ไี ดด้ ําเนนิ การอย่แู ล้ว รวมท้ังของกรมการพฒั นาชุมชน กระทรวงมหาดไทย
กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เนื่องจาก
กองทุนได้สนบั สนนุ เงินดอกเบีย้ ตำ่ ใหก้ ับสตรี แบ่งเปน็ 2 ประเภท ได้แก่

1) เงินทุนหมุนเวียน เพื่อสนับสนุนกลุ่มสัมมาชีพชุมชน กลุ่ม OTOP ประชารัฐรักสามัคคี
กลุ่มชุมชนท่องเทยี่ ว OTOP นวัตวิถี และกลุ่ม Startup SME

2) เงินอุดหนุน เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมสตรีใส่ใจสุขภาพ สตรีกับการแก้ไขปัญหาความ
ยากจน และแก้ไขปญั หาความเหลือ่ มลำ้ ในสงั คม สตรียคุ ใหม่ทนั สมยั บุคลิกดมี คี วามสามารถ

โดยเงนิ ทส่ี นบั สนนุ ให้กองทุนพฒั นาบทบาทสตรีเพื่อการดงั กลา่ ว จะถูกฝงั อยู่ในระบบงบประมาณของ
ประเทศคล้ายกองทุนหมู่บ้าน และรัฐบาลจะต้องอุดหนุนงบประมาณไปเรื่อย ๆ การที่กองทุนมีบทบาทเป็น
แหล่งเงินทุนหมุนเวียนดอกเบี้ยต่ำ ในการสร้างโอกาสให้สตรีเข้าถึงแหล่งเงินทุน เพื่อพัฒนาอาชีพและสร้าง
รายได้ PBO เห็นว่า มีกองทุนหมู่บ้านที่กระจายอยู่ทั่วประเทศ ที่เป็นแหล่งเงินทุนในการสร้างโอกาสและ
รองรับการเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้อยู่แล้ว ดังนั้น เพื่อให้การใช้จ่ายงบประมาณเป็นไปในลักษณะ “การใช้เงิน
เพ่อื เปน็ เครือ่ งมือในการพัฒนาและยกระดับศกั ยภาพ” ของสตรหี รือองค์กรสตรีโดยแท้จริง และเพื่อเป็นการ
ประหยดั งบประมาณ บคุ ลากร และวัสดุตา่ ง ๆ กองทุนฯ ควรบรู ณาการงานดา้ นการจัดกจิ กรรมในการเพิ่มองค์
ความรู้ การแกไ้ ขปญั หาและพัฒนาศักยภาพสตรี/เครอื ขา่ ยสตรี รว่ มกับกรมกิจการสตรแี ละสถาบนั ครอบครัว

3. กองทนุ ควรดำเนนิ การจดั ทำรายงานวเิ คราะห์อายุลกู หน้ี (Accounts Receivable aging)
เพื่อวิเคราะห์ว่ามีลูกหนี้รายใดบ้างที่ค้างชำระเกินกำหนดเป็นเวลานาน เพื่อช่วยให้กองทุน สามารถ

ติดตามทวงถามหนี้ได้เป็นระบบมากขึ้น รวมทั้งเพื่อเอาไว้ใช้ในการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของกองทุนใน
โอกาสต่อไป

สำนกั งบประมาณของรัฐสภา หนา้ 27