เงินค่าปรับจราจรกับการเพิ่มศักยภาพการจัดการจราจรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

เงินคา่ ปรับจราจรกบั การเพ่ิมศักยภาพการจดั การจราจรขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ

เทศบำล รำยไดจ้ รงิ ประมำณกำร

2562 2563 2564 2565

23. เทศบาลนครระยอง 2.3956 0.6104 1.0000 1.0000

24. เทศบาลนครสมทุ รสาคร 0.0427 0.1163 0.0500 0.0500

25. เทศบาลนครยะลา 0.4713 0.3499 0.4800 0.4800

26. เทศบาลนครตรงั 0.2764 0.2226 0.2500 0.2000

27. เทศบาลนครลาปาง 2.8080 2.3544 2.0000 2.3000

28. เทศบาลนครสกลนคร 0.7725 1.6779 0.6000 0.6000

29. เทศบาลนครพระนครศรอี ยธุ ยา 0.0883 0.4247 0.9000 0.9000

30. เทศบาลนครอ้อมน้อย 0.2294 0.2567 0.2000 0.2000

31. เทศบาลนครสมทุ รปราการ 0.8680 0.5443 0.6000 0.6000

32. เทศบาลนครแมส่ อด 0.9727 0.4517 1.0000 0.5000

รวม 191.1582 155.3880 55.3807 188.5364

ที่มำ : สานักงบประมาณของรัฐสภาประมวลจากข้อบัญญัติหรือเทศบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ.2565 ของ
กรุงเทพมหานคร เมอื งพัทยา และเทศบาลนคร รวม 32 แหง่
* ในปีงบประมาณ พ.ศ.2564 ขอ้ มูลถึง ณ วันที่ 31 มีนาคม 2564 กรงุ เทพมหานครได้รบั จรงิ แลว้ จานวน 37.06 ลา้ นบาท
**ไม่สามารถสบื คน้ แสวงหาขอ้ มลู ได้

จากข้อมูลในตารางข้างต้นจะเห็นว่ารายได้จากเงินค่าปรับความผิดตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก
ขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินในภาพรวม โดยเฉพาะรายได้ที่ อปท.ได้รับจัดสรรจริงในปีงบประมาณ พ.ศ.
2562 และ ปีงบประมาณ พ.ศ.2563 รวมกันแล้วเท่ำกับ191.1582 ล้ำนบำท และ 155.3880 ล้ำนบำท
ตามลาดับ ซ่ึงถือว่าไม่มากมายนักเม่ือเทียบกับภารกิจด้านการจัดการจราจรหรือการดูแลการจราจรตามที่
กฎหมายกาหนด ย่งิ ไปกว่าน้นั จะเห็นว่าเงนิ รายได้จากค่าปรับจราจรส่วนใหญ่กระจุกตวั อยเู่ ฉพาะในเมืองสาคัญ
เพียงไม่ก่ีแห่ง เช่น กรุงเทพมหานคร เทศบาลนครนนทบุรี เทศบาลนครปากเกร็ด เทศบาลนครนครราชสีมา
และเทศบาลนครเชียงใหม่ นอกจากนน้ั แลว้ สว่ นใหญม่ ีรายไดจ้ ากเงินค่าปรบั จราจรเพียงแค่ไมเ่ กิน 1 ล้านบาท
ต่อปี ซึ่งก็แน่นอนว่าโดยหลักการแล้วรัฐบาลหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินเองก็ไม่พึงจัดหารายได้จากเงิน
คา่ ปรบั อันเป็นเงินทีไ่ ด้มาโดยการกระทาผดิ กฎหมายของประชาชน

40 สำนักงำนเลขำธกิ ำรสภำผู้แทนรำษฎร

เงนิ ค่าปรับจราจรกบั การเพิ่มศักยภาพการจดั การจราจรขององค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น

นอกจากน้ี ยังจะพบความจริงอีกว่าในการประมาณการรายได้เพ่ือการจัดทางบประมาณรายจ่าย
ประจาปีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นส่วนใหญ่จะตั้งประมาณการรายได้จากเงนิ ค่าปรับจราจรไว้คอ่ นขา้ งต่ากว่า
รายได้จริง หรือไม่ก็ใกล้เคียงกับปีท่ีผ่าน ๆ มาเพราะเป็นรายได้ที่ประมาณล่วงหน้าได้ยากและมีความ
ไมแ่ น่นอนสูง ยกตัวอยา่ งการประมาณรายไดใ้ นปีงบประมาณ พ.ศ.2565 ของกรงุ เทพมหานคร ดงั ต่อไปน้ี

ตัวอย่ำงกำรประมำณกำรค่ำปรับผู้ละเมิดกฎหมำยจรำจร จำนวน 145,000,000 บำทใน
ปีงบประมำณ พ.ศ.2565 ของกรงุ เทพมหำนคร

ก.ประมาณการและรายรับจรงิ (หนว่ ย : ลำ้ นบำท)

ปีงบประมาณ ประมาณการ รำยไดจ้ ริง +
พ.ศ. เปรยี บเทียบกับปที ล่ี ว่ งมาแล้ว

-

จานวน +เพ่ิม - ลด % จานวนเงนิ คิดเปน็ รอ้ ยละ

2560 N/A N/A N/A N/A N/A

2561 N/A N/A 140.24 N/A N/A

2562 125 +100.00 152.02 + 11.78 + 8.40

2563 125 0.0 103.92 - 48.10 - 31.64

2564 145 +16.00 37.06 * *

2565 145 * ** *

ที่มำ : เอกสารประกอบคาช้ีแจงประมาณการรายได้ ข้อบัญญตั ิงบประมาณรายจา่ ยประจาปงี บประมาณ พ.ศ.2565 ของ
กรุงเทพมหานคร
* ขณะจัดทาเอกสารยังไมไ่ ดม้ ีการสรุปบญั ชีจึงไม่มีขอ้ มลู

ข. จัดเก็บโดยอาศัยอานาจตามความในบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522
หมายเหตุ : ปี พ.ศ. 2564 รายรับจริง ข้อมูลถึง ณ วันที่ 31 มีนาคม 2564 ปี พ.ศ. 2560 รายรับค่าปรับผู้
ละเมิดกฎหมายจราจรได้จัดเก็บรวมอยู่ในค่าปรับผู้ละเมิดกฎหมาย จานวน 123.06 ล้านบาท และปี พ.ศ.
2561 ได้ประมาณการรวมอยใู่ นค่าปรับผู้ละเมิดกฎหมาย จานวน 120 ล้านบาท

พระราชบัญญัติระเบยี บบรหิ ารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 พระราชบัญญัตกิ าหนดแผนและ
ข้นั ตอน การกระจายอานาจใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองส่วนท้องถนิ่ พ.ศ. 2542

ค. อัตราการจัดเก็บ กฎหมายกาหนดให้สานักงานตารวจแห่งชาติจัดเก็บและแบ่งให้แก่
กรุงเทพมหานคร เพ่อื ใชใ้ นการดาเนินการเกย่ี วกบั การจราจรในอัตราร้อยละ 50 ของจานวนเงนิ ค่าปรับ

41 สำนกั งำนเลขำธกิ ำรสภำผู้แทนรำษฎร

เงนิ คา่ ปรับจราจรกบั การเพ่ิมศักยภาพการจดั การจราจรขององค์กรปกครองสว่ นท้องถนิ่

ง. หลักเกณฑ์ในกำรคำนวณ อำศัยสถิติรำยรับจริงในอดีต และแนวโน้มของสภำวะเศรษฐกิจ เป็น
เกณฑใ์ นการคานวณ จึงตงั้ ประมำณกำรรำยรับไว้ 145,000,000 บำท เท่ำกบั ประมำณกำรรำยรับปี 2564

ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ อาจเป็นเหตุผลประการสาคัญท่ีทาให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นส่วนใหญ่
ไม่พยำยำมเรียกร้องให้มีกำรปรับปรุงกฎหมำยเพื่อให้เงินค่ำปรับจรำจรตกเป็นรำยได้ขององค์กรปกครอง
สว่ นทอ้ งถ่นิ ทั้งจำนวน โดยมิไดค้ านึงวา่ คา่ ปรับอกี ส่วนหน่งึ ถกู จดั สรรไปเป็นเงนิ รางวัลแกเ่ จ้าหน้าทตี่ ารวจราจร
ซ่ึงหากนากลับมาเป็นรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินจะช่วยเสรมิ ศักยภาพการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน
การจราจรทางบกในเขตท้องถ่ินได้ และประชำชนอำจมคี วำมรู้สกึ ท่ีดกี ว่ำถ้ำเงินดังกล่ำวได้นำกลับมำพัฒนำ
ท้องถ่ินของตนเอง รวมถึงเมื่อองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินได้รับกำรถ่ำยโอนภำรกิจด้ำนกำรจัดกำรจรำจร
แล้ว อำจต่อยอดไปสู่กำรจัดระเบียบกำรจอดรถในเขตท้องถิ่นและเรียกเก็บค่ำธรรมเนียมที่เหมำะก็อำจทำ
ให้มีรำยไดเ้ พยี งพอท่ีจะจัดกำรจรำจรได้อย่ำงมีประสทิ ธภิ ำพมำกย่ิงขึ้นดี

5.4 แนวโน้มของรำยไดจ้ ำกเงนิ คำ่ ปรบั จรำจร

ปัจจัยสาคัญทเ่ี กี่ยวข้องกับจานวนเงินรายได้จากค่าปรับจราจร ประกอบด้วย จานวนยานพาหนะท่ีจด
ทะเบียนสะสม สถิติการกระทาความผิดของผู้ขับข่ีและผู้โดยสาร สถิติการจับกุมผู้กระทาความผิด และสุดท้าย
จานวนผู้ได้รบั ใบสั่งที่ได้ชาระค่าปรับรวมถึงอัตราค่าปรบั ที่ประกาศกาหนด ทั้งนี้ เม่ือพิจารณาดูจากข้อมูลสถิติ
เกี่ยวกับจานวนยานพาหนะที่จะทาเบียนสะสมที่มีจำนวนกวำ่ 42 ลำ้ นคัน และมแี นวโน้มเพิ่มขนึ้ อยา่ งต่อเนื่อง
ปีละกว่า 1 ล้านคัน ทาให้ปริมาณจราจรทางบกบนท้องถนนเพิ่มข้ึนอีกมากมาย ประกอบกับสถิติการกระทา
ความผิดหรือฝ่าฝืนกฎหมายจราจรของคนไทยที่ยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเน่ืองแบบก้าวกระโดด รวมถึงการ
ปรับปรงุ อัตราโทษปรับในความผิดอาญาตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.2522 ย่อมทาให้เงินรายได้จาก
คา่ ปรบั จราจรในอนาคตเพิ่มขน้ึ จากปจั จุบันเป็นจานวนหลายเทา่ ตวั

อย่างไรก็ตาม กำรยกเลิกยกเงินรำงวัลจำกค่ำปรับจรำจรแก่เจ้ำหน้ำท่ีตำรวจจรำจรก็จะเป็นปัจจัย
สาคัญท่ีอาจทาให้ความเข้มงวดกวดขัน ความมุ่งมัน ตั้งใจในการปฏิบัติหน้าท่ีจับกุมผู้กระทาความผิดลดลงได้
เช่นกัน โดยเฉพาะในช่วงแรกของการเปลี่ยนแปลง อย่างเช่นกรณีภายหลังจากกระทรวงการคลังได้ออก
ข้อบังคับกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการหักเงินค่าปรับกรณีจับกุมผู้กระทาความผิดด้วยเครื่องอุปกรณ์ทาง
อิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ.2564 ซ่ึงประกาศใช้เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2564 ให้ยกเลิกเงินรำงวัลค่ำปรับจรำจร
สำหรับกรณีกำรจับกุมผู้กระทำผิดด้วยเครื่องอุปกรณ์ทำงอิเล็กทรอนิกส์ ก็ทาให้ใบส่ังจราจรที่ออกโดยระบบ
อิเล็กทรอนิกส์และส่งทางไปรษณีย์ลดหายไป แต่ถึงกระน้ัน ถ้าได้มีการถ่ายโอนภารกิจด้านการจัดการจราจร
และการดูแลการจราจร ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมถึงการถ่ายโอนภารกิจด้านการกวดขัน
วินัยจราจรให้แก่ กรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา และเทศบาลนคร ตามแผนปฏิรูปประเทศแล้ว ในระยะยาว
เงินรางวัลจากค่าปรับจราจรจะค่อยๆ ลดบทบาทลง และในท่ีสุดจะกลับเข้าสู่ภาวะปกติ จึงคำดหมำยได้ว่ำ
ในอนำคตเงนิ ค่ำปรับจรำจรที่ตกเปน็ รำยได้ขององคก์ รปกครองท้องถนิ่ จะมปี รมิ ำณเพิม่ ข้ึนอยำ่ งแนน่ อน

42 สำนักงำนเลขำธกิ ำรสภำผแู้ ทนรำษฎร

เงนิ คา่ ปรบั จราจรกบั การเพิม่ ศักยภาพการจดั การจราจรขององค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน

6.บทวิเครำะห์และข้อเสนอแนะ

ในบทน้ีจะเป็นการวิเคราะห์ถึงความเหมาะสม และความเป็นไปได้ รวมถึงข้อดี ข้อเสีย ของการ
กาหนดให้เงินค่าปรับจราจรเป็นรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินท้ังจานวน ตลอดถึงให้ข้อเสนอแนะใน
การปรับปรุงระเบียบ กฎหมาย และแนวทางปฏิบัติเพื่อให้การบริหารจัดการและการดูแลด้านจราจรของ
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินสามารถดาเนินการได้อย่างมีคุณภาพ ได้มาตรฐาน ควบคู่ไปกับการแสวงหารายได้
ในกิจกรรมท่ีตอ่ เน่อื งจากภารกิจดังกล่าว

6.1 บทวิเครำะห์

ตามข้อมูลท่ีรวบรวมได้ในรายงานน้ีอาจกล่าวโดยสรุปได้ว่า แต่เดิมน้ันองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุก
รปู แบบล้วนมีอานาจหนา้ ที่ในการจัดใหม้ ี และบารุงรักษาทางบกและทางนา้ ต่อมาได้มีการออกกฎหมายว่าดว้ ย
การกาหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในปี 2542 รวมถึงการ
ปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการกาหนดอานาจหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบต่าง ๆ เร่ือยมา
โดยเฉพาะอย่างย่ิงภายหลังการปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยจัดต้ังองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน แต่ละรูปแบบในปี
พ.ศ. 2562 ได้ขยายภารกิจทาให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกรูปแบบมีอานาจหน้าที่ในการจัดการจราจร
หรือดูแลการจราจรโดยตรง จึงส่งผลให้เกิดภาระด้านการคลังและงบประมาณแก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
ในการดาเนนิ งานตามภารกจิ ดงั กล่าว

ด้วยเหตุน้ี กระทรวงมหาดไทยในฐานะหน่วยงานกากับดูแล และส่งเสริมการบริหารงานขององค์กร
ปกครองส่วนทอ้ งถิ่น จึงไดก้ าหนดแนวทางการปฏิบัติเกี่ยวกับการตั้งงบประมาณ และการเบิกจ่ายเงินค่าใช้จา่ ย
ในการจัดการจราจรขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน โดยกำหนดให้องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่นนำเงินรำยได้
จำก “ค่ำปรับจรำจร” ที่ได้รับกำรจัดสรรตำมมำตรำ 146 แห่งพระรำชบัญญัติจรำจรทำงบก พ.ศ.2522
และที่แก้ไขเพ่ิมเติม ไปตั้งงบประมาณรายจ่ายไว้ใน “งบกลำง” ประเภทรำยจ่ำยตำมข้อผูกพัน จาแนก
รายการว่า “ค่ำใช้จ่ำยในกำรจัดกำรจรำจร” เป็นการเฉพาะเพ่ือเป็นค่าใช้จ่ายในการแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับ
การจราจรท่ปี ระปาชนในท้องถ่นิ ไดร้ บั ประโยชน์โดยตรง และหา้ มมิให้นาไปใชป้ ระโยชน์เพอ่ื การอ่ืน

ต่อมาภายหลังจากน้ัน ได้มีการจัดทาแผนการปฏิรูปประเทศในด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะในด้านการ
ปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมมีเป้าหมายสาคัญประการหนึ่ง คือ การปรับโครงสร้างองค์กรและปรับปรุงภารกิจ
อานาจหน้าที่ของสานักงานตารวจแห่งชาติ ให้สอดคล้องกับภารกิจด้านการรักษาความสงบเรียบร้อย และการ
อานวยความเป็นธรรมในกระบวนการยตุ ิธรรมทางอาญาขน้ั ต้น และถา่ ยโอนภารกิจที่มิใช่หน้าที่และอานาจของ
ตารวจโดยตรงไปยังหน่วยงานที่เก่ียวข้อง ซ่ึงในขณะน้ีคณะรัฐมนตรีได้มีการเสนอร่างพระราชบัญญัติตารวจ
แห่งชาติ พ.ศ. ....ซึ่งเป็นร่างกฎหมายเพ่ือการปฏิรูปประเทศตามบัญญัติรัฐธรรมนูญฯ ต่อรัฐสภาแล้ว โดยใน
ร่ำงพระรำชบัญญัติดังกล่ำวกำหนดให้ถ่ำยโอนภำรกิจด้ำนกำรจัดกำรจรำจร กำรกวดขันวินัยจรำจร และ

43 สำนักงำนเลขำธกิ ำรสภำผแู้ ทนรำษฎร

เงินค่าปรับจราจรกบั การเพิ่มศักยภาพการจดั การจราจรขององค์กรปกครองสว่ นท้องถน่ิ

กำรบังคับใช้กฎหมำยว่ำด้วยกำรจรำจรทำงบกให้แก่กรุงเทพมหำนคร เมืองพัทยำ และเทศบำลนคร
ซ่งึ ตอ้ งดาเนินการถา่ ยโอนภารกิจใหแ้ ลว้ เสรจ็ ภายในห้าปีนับแตว่ นั ทีพ่ ระราชบญั ญัตนิ ้ีมผี ลใช้บังคบั

ดังนั้น จึงทาให้เหน็ ว่าแนวโน้มในอนาคตอันใกล้องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินทุกรูปแบบจะตอ้ งมีภารกิจ
เก่ียวกับการจัดการจราจรทางบกเพ่ิมขึ้นอย่างมาก กล่าวคือ ไม่เพียงแต่มีภารกิจในการจัดทา ซ่อมแซม
ปรับปรุง บารุงรักษา ถนนหนทาง การจัดทาเครื่องหมาย การติดตั้งอาณัติสัญญาณจราจร รวมถึงการจัดหา
เครอ่ื งมือและอุปกรณ์เพื่อสนบั สนนุ การบังคบั ใชก้ ฎหมาย และเพื่อการอานวยความสะดวกในการจราจรเท่าน้ัน
หากแต่ยังจะต้องทาหน้าที่บังคับใช้กฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกในบางฐานความผิด และการกวดขัดวินัย
จราจร เสียงเองด้วย โดยเฉพาะกรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา และเทศบาลนคร ซ่ึงจะต้องรับการถ่ายโอน
ภารกิจดงั กลา่ วจากสานักงานตารวจแห่งชาติทันทที ีพ่ ระราชบัญญตั ิตารวจแห่งชาติฉบับใหม่น้ีมผี ลใช้บังคับและ
ต้องดาเนินการถ่ายโอนภารกิจดังกล่าวให้แล้วเสร็จภายในระยะ 5 ปีต่อจากนั้น ซึ่งจะสร้างภาระทางการคลัง
และงบประมาณให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินเหล่านี้ จึงเป็นหน้าท่ีของรัฐบาลที่จะต้องเร่งรัดให้มีการ
จัดสรรภาษีอากร ส่งเสริมให้ท้องถิ่นมีศักยภาพในการจัดหารายได้ หรือให้เงินอุดหนุนแก่องค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่นแต่ละแห่งเพ่ือให้มีรายได้เพียงพอต่อภารกิจดังกล่าว รวมถึงภารกิจอื่นๆ ตามอานาจหน้าที่ขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นและภารกิจถ่ายโอนได้อย่างมีประสิทธิภาพและเพียงพอ ดังที่บัญญัติในรัฐธรรมนูญแห่ง
ราชอาณาจักรไทย พทุ ธศักราช 2560 มาตรา 250 วรรคส่ี

ทั้งน้ี ท่ีผ่านมาค่าใช้จ่ายในการจัดการจราจรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นส่วนหนึ่งได้มาจาก
“เงินรำยได้จำกค่ำปรับจรำจร” ที่ได้รับกำรจัดสรร ตำมมำตรำ 146 แห่งพระรำชบัญญัติจรำจรทำงบก
พ.ศ.2522 และท่แี ก้ไขเพ่ิมเติม ซ่งึ กาหนดให้มีการจัดสรรเงินค่าปรบั ดังกล่าวที่ได้รับในเขตกรงุ เทพ หรอื ในเขต
จังหวัดต่าง ๆ ให้แก่กรุงเทพมหานคร หรือเทศบาลในสัดส่วนร้อยละ 50 และนาส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน
ร้อยละ 50 สาหรับองค์การบรหิ ารส่วนตาบลนั้นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้มีประกาศกาหนดให้เงิน
คา่ ปรบั จราจรทีไ่ ด้รับในเขตปกครองตกเปน็ รายได้ขององคก์ ารบริหารส่วนตาบลนนั้ ทงั้ จานวน

เงินค่าปรับจราจรในสัดส่วนร้อยละ 50 ท่ีเป็นของรัฐบาลนั้นตามหลักการต้องนาส่งคลังเป็นรายได้
แผ่นดินเพื่อเข้าสู่กระบวนการงบประมาณรายจ่ายของประเทศ แต่กระทรวงการคลังได้อาศัยอานาจแห่ง
พระราชบัญญัติเงินคงคลัง พ.ศ. 2491 ออกข้อบังคับกระทรวงกำรคลังว่ำด้วยกำรหักเงินค่ำปรับไว้เป็นเงิน
สินบนรำงวัลและค่ำใช้จ่ำยในกำรดำเนินงำน พ.ศ.2546 และท่ีแก้ไขเพ่ิมเติม (ฉบับท่ี 2) พ.ศ.2547
อนุญาตให้สำนักงำนตำรวจแห่งชำติสำมำรถหักเงินจำกค่ำปรับในควำมผิดตำมพระรำชบัญญัติจรำจรทำง
บก พ.ศ.2522 และที่แก้ไขเพ่มิ เตมิ ไวเ้ ป็นเงนิ รำงวัลแกเ่ จ้ำหน้ำที่ตำรวจจรำจรผู้ทำกำรจับกุมและเจ้ำหนำ้ ท่ี
ตำรวจผู้ปฏิบัติงำนสนับสนุนงำนด้ำนจรำจรในสัดส่วนร้อยละ 95 อีกร้อยละ 5 ที่เหลือจากจัดสรรเป็นเงิน
รางวัลดังกล่าวแล้วให้นาส่งเข้ากองทุนสืบสวนและสอบสวนคดีอาญาก่อนในสัดส่วนร้อยละ 99 ส่วนท่ีเหลือ
จำกน้ันรอ้ ยละ 1 จึงให้นำส่งคลังเป็นรำยได้แผ่นดิน ซ่ึงถือว่าเป็นจานวนน้อยมากและอาจไม่คุ้มกับค่าใช้จ่าย
ในการจดั ให้ได้มาซึ่งเงินดงั กลา่ วเสยี ดว้ ยซ้า

44 สำนกั งำนเลขำธกิ ำรสภำผู้แทนรำษฎร

เงินค่าปรับจราจรกบั การเพิ่มศกั ยภาพการจดั การจราจรขององค์กรปกครองสว่ นท้องถน่ิ

แต่ท่ีสาคัญย่ิงไปกว่านั้นการนาเงินค่าปรับจราจรไปเป็นเงินรางวัลให้แก่เจ้าหน้าท่ี ตารวจผู้ปฏิบัติงาน
ด้านการจราจร โดยจัดสรรตำมผลงำนของกำรจับกมุ ของเจ้ำหน้ำทแี่ ต่ละคนในรอบเดือนหนึ่ง ๆ ได้สง่ ผลให้
การบังคับใช้กฎหมายว่าดว้ ยการจราจรทางบกของไทยไม่บรรลุวตั ถปุ ระสงค์ตามเจตนารมณ์ของกฎหมายอย่าง
ที่ควรจะเปน็ เน่ืองจากเมื่อเจ้าหน้าที่ผู้บังคับใช้กฎหมายมีความยนิ ดีกับเงินรางวัลจากสว่ นแบ่งของเงินค่าปรับ
น้ันแล้วย่อมเป็นท่ีครหาจากประชาชน และทาให้การบังคับใช้กฎหมายขาดความเด็ดขาด จริงจัง และต่อเนื่อง
อีกท้งั ยงั เขา้ ลักษณะของการกระทาทีเ่ ปน็ การขดั กนั แห่งผลประโยชน์

นอกจากนี้ เมื่อวิเครำะห์ถึงผลจากการอนุญาตให้สานักงานตารวจแห่งชาติสามารถหักเงินค่าปรับ
จราจรไว้เป็นเงินรางวัลแก่เจ้าหน้าที่ตารวจผู้ปฏิบัติงานด้านการจราจร ตลอดถึงสายงานอ่ืน ๆ ที่ทาหน้าที่
สนับสนุนภารกิจดังกล่าว โดยไม่ต้องนาส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดินยังส่งผลเสียในด้ำนอ่ืน ๆ อีกหลายประการ
เช่น

1.ควำมเหมำะสมในกำรอนุญำตให้นำเงินค่ำปรับจรำจรไปจ่ำยเป็นเงินรำงวัล ตามข้อบังคับ
กระทรวงการคลัง ว่าด้วยการหักเงินค่าปรับไว้เป็นเงินสินบนรางวัลและค่าใช้จ่ายในการดาเนินงาน พ.ศ.2546
และที่แกไ้ ขเพมิ่ เติม (ฉบบั ท่ี 2) พ.ศ.2547 ได้กาหนดหลักการไว้ว่า “การหกั เงินคา่ ปรับใด ๆ ก่อนนาสง่ คลังเป็น
รายได้แผ่นดิน เพื่อเอาไว้จ่ายเป็น “เงินสินบนรำงวัล” ต้องคานึงถึงความเหมาะสมกับ “สภำพของควำม
ตรำกตรำและควำมยำกลำบำก” ในการปฏิบัติงาน ดังน้ัน การให้เงินรางวัลจากเงินค่าปรับในความผิดทาง
อาญาแก่เจ้าหน้าที่ต้องเป็นกรณีท่ีการจับกุมคดีความผิดเหล่านั้นมีความตรากตราและความยากลาบากรวมถึง
ความเส่ียงภัยในการปฏบิ ัติหน้าที่ จึงต้องสร้างแรงจูงใจแกเ่ จ้าหนา้ ท่ีผปู้ ฏิบัติงานเพื่อนาอาชญากรนั้นมาลงโทษ
ให้ได้ แต่ในคดีความผิดอาญาตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.2522 และที่แก้ไขเพิ่มเติมน้ัน ส่วนใหญ่
ไม่ใชอ่ ำชญำกรอำชีพหำกแต่เป็นเพียงประชำชนผู้ใช้รถใช้ถนนท่ีอำจไม่ได้ใช้ควำมระมัดระวงั ไม่เขำ้ ใจกฎ
กติกำมำรยำทในกำรใช้รถใช้ถนน หรือพลั้งเผลอฝ่ำฝืนอำณัติสัญญำณหรือเคร่ืองหมำยจรำจรด้วยควำม
ต้ังใจหรือไม่ต้ังใจก็ตำมแต่ ทว่าคดีเหล่าน้ีเป็นคดีเล็กน้อยการป้องกันปราบปรามหรือการจับกุมผู้กระทา
ความผิดมิได้มีความยากลาบากเป็นพิเศษแต่อย่างไร หรือแม้กระท่ังในปัจจุบันจะนาเครื่องมือ อุปกรณ์
อิเล็กทรอนิกส์มาใช้ในการจับกุมผู้กระทาการฝ่าฝืนกฎจราจรก็ยังทาได้ จึงไม่มีเหตุผลหรือความจาเป็นใด ๆ
ท่ีจะตอ้ งใหเ้ งนิ รางวัลเพื่อสรา้ งแรงจงู ใจแก่เจ้าหน้าทผ่ี ู้ปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ีจับกุมปราบปรามแต่อยา่ งใด

นอ้ี าจเปน็ เหตสุ าคัญประการหนง่ึ ที่ทาให้กระทรวงการคลังไดอ้ อกข้อบงั คบั กระทรวงกำรคลงั ว่ำดว้ ย
กำรหักเงินค่ำปรับกรณีจับกุมผู้กระทำควำมผิดด้วยเคร่ืองอุปกรณ์ทำงอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ.2564 ซ่ึงมีผลใช้
บังคับต้ังแต่วันที่ 28 พ.ค. 2564 เป็นต้นมาให้ยกเลิกเงินรำงวัลค่ำปรับจรำจรจำกกรณีดังกล่ำวแล้ว โดยเงิน
คา่ ปรับจราจรภายหลังทไ่ี ด้แบ่งใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินตามกฎหมาย และได้นาส่งเขา้ กองทุนเพื่อการ
สืบสวนและสอบสวนคดีอาญาแลว้ ให้ผู้บัญชาการตารวจแห่งชาติ หรือผทู้ ี่ได้รบั มอบหมายเป็นผูม้ ีอานาจหักเงิน
คา่ ปรับส่วนท่ีเหลือนั้นในอัตราร้อยละ 95 ไว้ใช้จ่ายในการดาเนินงานจราจรตามระยะเวลาที่กระทรวงการคลัง
กาหนด

45 สำนักงำนเลขำธกิ ำรสภำผแู้ ทนรำษฎร

เงนิ ค่าปรบั จราจรกบั การเพม่ิ ศักยภาพการจัดการจราจรขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่นิ

2.ไม่สะท้อน ถึงภำระงบประมำณ รำยจ่ำยบุคลำกรของรัฐที่แท้จริง การออกข้อบังคับ
กระทรวงการคลังว่าด้วยการหักเงินค่าปรับไว้เป็นเงินสินบนรางวัลและค่าใช้จ่ายในการดาเนินงาน พ.ศ.2546
เดิมทีเ่ ดียวนัน้ มีวัตถุประสงคเ์ พื่อสรา้ งแรงจูงใจแกเ่ จ้าหนา้ ท่ีผอู้ านาจหน้าที่บงั คบั ใชก้ ฎหมายที่มีโทษทางอาญาที่
โดยลักษณะการปฏิบัติหน้าที่มีความตรากตราและความยากลาบาก และมีค่าใช้จ่ายในการดาเนินงานดังกล่าว
ด้วย กระทรวงการคลังจึงมีขอ้ บังคบั และประกาศอนุญาตให้หน่วยงานตา่ ง ๆ หักเงินค่าปรับบางส่วนไว้เป็นเงิน
รางวัลให้แก่เจ้าหน้าท่ีและบางส่วนเป็นค่าใช้จ่ายในการดาเนินงานของหน่วยงานท่ีมีหน้าท่ีบังคับใช้กฎหมาย
นน้ั ๆ ตามบัญชีแนบท้ายประกาศของกระทรวงการคลัง ซ่ึงในตอนแรกไม่ได้รวมพระราชบัญญัติจราจรทางบก
พ.ศ.2522 และที่แก้ไขเพิ่มเติมไว้ด้วย เพราะโดยลักษณะการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่หรือเจ้าพนักงานจราจร
ไมไ่ ด้มคี วามตรากตราและความยากลาบากมากมายนักเมื่อเทยี บกบั การบงั คับใช้กฎหมายอาญาฉบบั อน่ื ๆ

จนกระทั่งต่อมาในปี พ.ศ.2548 กระทรวงการคลังได้มีการออกประกาศ (ฉบับที่ 3) กาหนดรายช่ือ
กฎหมายท่ีอนุญาตให้หักค่าปรับจากการกระทาความผิดไว้เป็นเงินสนิ บนรางวลั และค่าใช้จา่ ยในการดาเนินงาน
เพ่ิมเติมอีกจานวน 8 ฉบับ และในประกำศดังกล่ำวนี้เองได้รวมถึงพระรำชบัญญัติกำรจรำจรทำงบก
พ.ศ.2522 และที่แก้ไขเพ่ิมเติมไว้ โดยได้กาหนดฐานความผิดที่อนุญาตให้หักค่าปรับจากการกระทาความผิด
ไว้ 10 ลักษณะฐานความผิด ซ่ึงแนวความคิดดังกล่าวส่วนหน่ึงมาจากเสียงเรียกร้องในเรื่องรายได้
ของข้าราชการตารวจชั้นผู้น้อย และลดปัญหาการหาประโยชน์โดยมิชอบในการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่
จราจร จึงมีความพยายามที่จะแก้ไขปัญหาและทาให้เจ้าหน้าท่ีตารวจมีรายได้ด้วยความถูกต้องชอบธรรม
มกี ฎระเบียบรองรับทีช่ ัดเจน กระทรวงการคลังจึงได้ออกประกาศฉบบั ที่ 3 อนญุ าตให้สานกั งานตารวจแห่งชาติ
สามารถหักเงินค่าปรับตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.2522 และที่แก้ไขเพ่ิมเติมไว้ด้วย โดยให้นาเงิน
ดังกล่าวไปเป็นเงินรางวัลจราจรในสัดส่วนถึงร้อยละ 95 ของเงินค่าปรับในสัดส่วนของรัฐบาลที่จะต้อง
นาส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน น้ันแสดงให้เห็นว่ำแท้จริงแล้วกำรนำเงินค่ำปรับจรำจรไปให้เป็นเงินรำงวัลแก่
เจำ้ หน้ำทตี่ ำรวจผู้ปฏิบตั งิ ำนดำ้ นกำรจรำจรกเ็ ป็นวิธกี ำรหนงึ่ ในกำรเพมิ่ รำยได้แก่ตำรวจช้ันผนู้ ้อยทม่ี ีรำยได้
ไมเ่ พยี งพอต่อกำรดำรงชีพตำมภำวะเศรษฐกิจ ซ่งึ ถอื วา่ เปน็ การให้ค่าตอบแทนในลักษณะหนึง่ อันเปน็ รายจา่ ย
ด้านบุคลากรของรัฐนั้นเอง ซ่ึงการกระทาดังกล่าวทาให้ไม่สะท้อนภาระทางการคลังและงบประมาณเกี่ยวกับ
ค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรภาครัฐอย่างแท้จริง แม้ดูเหมือนว่าเป็นวิธีการท่ีชาญฉลาดท่ีให้หน่วยงานหรือเจ้าหน้าที่
สามารถแสวงหารายได้มาเป็นค่าตอบแทนได้เอง โดยมิต้องพ่ึงพางบประมาณรายจ่ายประจาปี แต่สุดท้ายได้
ส่งผลด้านลบต่อภาพลักษณ์ขององค์กรตารวจ และที่สาคัญท่ีสุดคือทาให้การบังคับใช้กฎหมายว่าด้วย
การจราจรทางบกของไทยที่ขาดประสิทธิภาพ เจ้าหน้าท่ีผู้รักษากฎหมายให้ความสาคัญกับ “สิทธิ” ในการ
บังคับใช้กฎหมายมากว่าคาว่า “หน้าที่” จึงทาให้ประชาชนกลัวเจ้าหน้าที่ตารวจมากกว่าเกรงกลัวกฎหมาย
บ้านเมือง

46 สำนักงำนเลขำธกิ ำรสภำผ้แู ทนรำษฎร

เงินค่าปรับจราจรกบั การเพ่ิมศักยภาพการจัดการจราจรขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถิน่

3.เกิดควำมเหลื่อมล้ำด้ำนรำยได้ในหมู่ข้ำรำชกำรตำรวจด้วยกัน จากข้อมูลเก่ียวกับจานวน
ยานพาหนะทจี่ ดทะเบียนสะสม และเงินรายได้จากค่าปรบั จราจรในท้องที่ต่าง ๆ จะพบวา่ สว่ นใหญ่แล้วค่าปรับ
จราจรในเมืองใหญ่ เช่น กรุงเทพมหานคร เทศบาลนคร หรอื เทศบาลเมืองใหญ่ ๆ จะมีจานวนสูงกว่าในเมืองท่ี
มีปริมาณจราจรต่า อย่างในต่างจังหวัดหรือในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท่ีอยู่ในชนบท เช่น องค์การ
บริหารส่วนตาบล ประกอบกับตามหลักการมาตรา 146 แห่งพระราชบญั ญตั ิจราจรทางบก พ.ศ.2522 กาหนด
หลักเกณฑ์การจัดสรรเงินเงินค่าปรับจราจรทางบกในสัดส่วน 50 : 50 เฉพาะที่เงินค่าปรับท่ีได้รับในเขต
กรุงเทพมหานคร และเขตเทศบาลเท่าน้ัน ส่วนในเขตองค์การบริหารสว่ นตาบลนั้นเงินค่าปรับจราจรจะตกเป็น
ของท้องถิน่ ทั้งจานวน ตามประการของกระทรวงมหาดไทย จึงไม่สามารถนาค่าปรับมาหักไว้เพ่ือจัดสรรเป็นเงิน
รางวัลแก่เจ้าหน้าที่ตารวจท่ีปฏิบัติงานด้านจราจรได้ ทาให้สถานีตารวจท่ีมีพ้ืนท่ีเขตรับผิดชอบให้ท้องท่ี
ที่มีปริมาณจราจรเบาบางหรือท่ีอยู่ในเขตองค์การบริหารส่วนตาบลไม่มีเงินรางวัลดังกล่าวที่จะมาจัดสรรให้แก่
เจ้าหน้าท่ีตารวจจราจร หรือมีก็ไม่มากเท่ากับสถานีตารวจในท้องที่ท่ีมีปริมาณจราจรสูง นั่นจึงเป็นท่ีมาของ
ความเหลื่อมล้าด้านรายได้ และการวิ่งเต้นโยกย้ายการดารงตาแหน่งของข้าราชการตารวจ ส่งผลเสียต่อการ
บริหารงานบุคคลเกิดความขัดแย้งในองค์กรตารวจ และทาให้ตารวจหลายนายขาดความตั้งใจและทุ่มเทให้กับ
การทางานบริการประชาชนในท้องที่ ซ่ึงหากมีระเบียบหรือกฎเกณฑ์ท่ีกาหนดเป็นเงินค่าตอบแท นให้แก่
เจ้าหน้าท่ีตารวจตามสถานีในท้องท่ีต่าง ๆ ได้รับค่าตอบแทนจากงบประมาณแผ่นดินในอัตราท่ีเท่าๆ กัน
ก็จะลดความเหล่อื มล้าในส่วนนี้และทาให้ขวญั และกาลงั ใจในการทางานของตารวจในท้องทต่ี ่าง ๆ ดขี ึน้ ด้วย

ดังนี้ กำรปรับปรุงบทบัญญัติของมำตรำ 146 แห่งพระรำชบัญญัติจรำจรทำงบก พ.ศ. 2522
เพ่ือให้เงินค่ำปรับจรำจรท้ังจำนวนตกเป็นรำยได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จึงน่ำจะเป็นทำงออกท่ี
เหมำะสมท่ีสุดสำหรับกรณีดังกล่ำว เพรำะนอกจำกจะช่วยเพิ่มศักยภำพด้ำนกำรคลังขององค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิน่ ให้มีขีดควำมสำมำรถในกำรปฏิบัติภำรกิจตำมอำนำจหน้ำท่ีได้อย่ำงมีคุณภำพ สำมำรถลดกำร
พึ่งพำเงินอุดหนุนจำกรัฐบำลได้ในระดับหนึ่งแล้ว อำจจะทำให้กำรบังคับใช้กฎหมำยว่ำด้วยกำรจรำจร
ทำงบก กำรอำนวยควำมสะดวก และควำมปลอดภัยจำกกำรใช้รถใช้ถนนของประชำชนในท้องถ่ินและ
โดยเฉพำะในเมอื งสำคญั ๆ มปี ระสทิ ธิภำพมำกยงิ่ ขนึ้ ดว้ ย

โดยเฉพาะการเสนอร่างพระราชบัญญัติจราจรทางบกฉบับปรับปรุงล่าสุด ท่ีมีการเพ่ิมอัตราโทษปรับ
ในแต่ละฐานความผิดจากเดิมขึ้นประมาณ 4 เท่าตัว เมื่อน้ันย่อมทาให้เงินค่าปรับจราจรในระบบเพ่ิมข้ึนอีก
จานวนมาก จึงเป็นการเพิ่มศักยภาพด้านการคลังให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินในการจัดทาบริการ
สาธารณะอน่ื ๆ ไดอ้ กี ด้วย

47 สำนักงำนเลขำธกิ ำรสภำผู้แทนรำษฎร

เงนิ ค่าปรบั จราจรกบั การเพ่มิ ศักยภาพการจัดการจราจรขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถนิ่

อย่ำงไรก็ตำม กำรกำหนดให้เงินรำยได้จำกค่ำปรับจรำจรท้ังจำนวนตกเป็นรำยได้ขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถน่ิ อำจสง่ ผลกระทบในด้ำนอืน่ ด้วย เชน่

1.สร้ำงภำระทำงกำรคลังแก่รัฐบำลในกำรเพิ่มค่ำตอบแทนแก่เจ้ำหน้ำท่ีตำรวจ ดังท่ีได้กล่าวมาแต่
ต้นว่าเบ้ืองหลังลึกๆ ของการนาเงินค่าปรับจราจรบางส่วนไปเป็นเงินรางวัลแก่เจ้าหน้าที่ตารวจจราจรและ
เจ้าหน้าที่ตารวจผู้ปฏิบัติงานในสายสนับสนนุ ภารกจิ ดงั กล่าว เกิดจากความพยายามที่จะเพ่ิมค่าตอบแทนให้แก่
เจ้าหน้าตารวจ อาสาสมัครจราจร เพื่อเป็นรายได้เสริมให้เพียงพอกับค่าครองชีพตามสภาวะทางเศรษฐกิจและ
สังคม ดังน้ัน เม่ือกาหนดให้เงินค่าปรับจราจรต้องนาส่งเป็นรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท้ังจานวน
โดยยกเลิกเงินรางวัลค่าปรับจราจรย่อมส่งผลระทบต่อเจ้าหน้าที่ตารวจจานวนมากท่ีได้เคยได้รับเงินรางวัล
ดังกล่าว (จานวนสูงสุดถึงคนละ 10,000 บาทต่อเดือน) ในท่ีสุดก็จะสร้างแรงกดดันกลับมายังรัฐบาลให้ต้อง
จัดสรรเงินงบประมาณรายจ่ายแผ่นดินหรือรายได้จากส่วนอ่ืน ๆ มาชดเชยการสูญเสียรายได้แก่เจ้าหน้าที่
ตารวจเหล่านัน้ อย่างไรกด็ ี ข้อดีประการหนึ่งหากรฐั บาลจะรับภาระงบประมาณเพ่ือชดเชยรายได้แก่ขา้ ราชการ
ตารวจดังกล่าวด้วยการออกเป็นระเบียบกลางท่ีข้าราชการตารวจทุกท้องท่ีได้รับเงินเท่าๆ กันจะช่วยลดความ
เหล่อื มลา้ ด้านรายได้ในบรรดาข้าราชการตารวจด้วย

นอกจากน้ี แมจ้ ะเกิดภาระทางการคลังแกร่ ัฐบาล จากกรณีดังกลา่ วแต่ทว่าอีกด้านหนึ่งก็ย่อมสง่ ผลดีที่
จะทาให้รัฐบาลได้รับรู้ถึงภาระการคลังจาก “ค่ำใช้จ่ำยด้ำนบุคลำกรของรัฐ” อย่างแท้จริง ซึ่งเป็นสิ่งจาเป็น
มากต่อการวางแผนทางการคลังให้มีความแม่นยาสะท้อนถึงความเป็นจริงมากข้ึน รวมถึงอาจนาไปสู่
กำรปรับโครงสร้ำงและอัตรำกำลังเจ้ำหน้ำที่ตำรวจให้สอดคล้องกับสภำพกำรณ์ปัจจุบัน ที่กำรรักษำสงบ
เรียบร้อยและควำมปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชำชนสำมำรถอำศัยเทคโนโลยี เช่น
กล้องโทรทัศน์วงจรปิด (CCTV) อุปกรณ์ตรวจจับกำรกระทำผิด และเครือข่ำยกำรรักษำควำมปลอดภัย
ของภำคเอกชน เช่น ศูนย์กำรค้ำ บริษัท ห้ำงรำ้ น นิติบุคคลอำคำรชุด หรือนิติบุคคลหมู่บ้ำนจัดสรรต่ำงๆ
ทมี่ อี ยูอ่ ย่ำงครอบคลุม โดยไมจ่ ำเป็นต้องเพิ่มอัตรำกำลังเจำ้ หน้ำทตี่ ำรวจในภำรกจิ ดงั กล่ำวนี้ แต่ควรมงุ่ เน้น
ไปท่ีการปราบปรามอาชญากรท่ีเฉียบขาด เช่น การเผชญิ เหตรุ ้ายท่ตี ้องรวดเร็วทนั ทีท่ีได้รบั แจ้งเหตุ รวมถงึ การ
สบื สวนสอบสวนดว้ ยความรวดเรว็ และมปี ระสิทธภิ าพ

2.จำนวนเงินรำยได้จำกค่ำปรับจรำจรอำจลดลง หากไมม่ ีเงนิ รางวัลเป็นแรงจูงใจพิเศษในการทางาน
ย่อมทาให้ความต้ังใจขยันขันแข็งความเข้มงวด ในการกวดขันวินัยจราจร รวมถึงการจับกุมผู้กระทาการฝ่าฝืน
กฎหมายจราจรของเจา้ หน้าทต่ี ารวจลดลง และอาจส่งผลให้เงนิ รายไดจ้ ากค่าปรบั จราจรท้ังระบบลดลง ดงั เช่น
กรณีที่กระทรวงการคลังได้ออกข้อบังคับกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการหักเงินค่าปรับกรณีจับกุมผู้กระทา
ความผิดด้วยเคร่ืองอุปกรณ์ทางอิเลก็ ทรอนิกส์ พ.ศ.2564 ซึ่งมีผลใช้บงั คับตั้งแตว่ ันท่ี 28 พ.ค. 2564 เป็นตน้ มา
ให้ยกเลิกเงินรำงวัลค่ำปรับจรำจรในกรณีดังกล่าวแล้วได้ทาให้จานวนใบสั่งในฐานความผิดเก่ียวกับการขับรถ
เร็วกว่าอัตราท่ีกฎหมายกาหนด ขับรถแซงให้เขตห้ามแซง หรือฝ่าฝืนสัญญาไฟจราจร ฝ่าฝืนสัญญาท่ีทาไว้
ในทาง ซ่ึงส่วนใหญ่จับกุมด้วยเครื่องอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ลดลงมาก ซ่ึงต้องติดตามตัวเลขว่าในปีงบประมาณ

48 สำนกั งำนเลขำธกิ ำรสภำผู้แทนรำษฎร

เงนิ ค่าปรับจราจรกบั การเพิม่ ศักยภาพการจดั การจราจรขององค์กรปกครองสว่ นท้องถน่ิ

พ.ศ.2565 นี้จะทาให้เงินรายได้จากค่าปรับจราจรขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่นลดลงหรอื ไม่เพยี งใด ซ่ึงขอ้ มูล
ดงั กล่าวก็มีผลดีเนื่องจากจะสะท้อนให้เห็นถึงแรงจูงใจของเจ้าพนักงานผู้ทาหน้าที่บงั คบั ใช้กฎหมายว่า ไดท้ ุ่มเท
การทางานเพ่ือผดุงรักษาไว้ ซ่ึงความถูกต้องเพ่ือให้บรรลุวัตถุประสงค์ถึงความปลอดภัยของประชาชนในการ
ใช้รถใชถ้ นนรว่ มกัน หรือเห็นแก่ประโยชน์อย่างอ่นื มากกวา่ กัน

3.กำรบังคับใช้กฎหมำยจรำจรอำจหย่อนยำนจำกกำรแทรกแซงของกำรเมืองท้องถ่ิน ความจริง
แล้วการปรับปรุงแก้ไขความในมาตรา 146 แห่งพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.2522 ให้เงนิ ค่าปรับจราจร
ตกเป็นรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั้งจานวน มิได้มีผลโดยตรงต่อการแทรกแซงการปฏิบัติหน้าท่ี
รักษากฎหมายของเจ้าหน้าท่ีหรือเจ้าพนักงานจราจรตามกฎหมายดังกล่าว จากอานาจการเมืองท้องถิ่นแต่
อย่างไร เน่ืองจากหน้าที่และอานาจในการบังคับใช้กฎหมาย การกวดขัน จุบกุม ผู้กระทาการฝ่าฝืนกฎหมาย
ดังกล่าวยังเป็นหน้าท่ีและอานาจของตารวจ แต่ส่ิงท่ีควรตระหนักถึงคือในอนาคตภายหลังท่ีพระราชบัญญัติ
ตารวจแห่งชาติฉบบั ใหม่มผี ลใช้บังคบั แลว้ หลังจากนน้ั ภายในระยะเวลา 5 ปีจะมีการถา่ ยโอนหนา้ ท่ีและอานาจ
ในการกวดขนั วนิ ัยจราจร รวมถึงการจบั กมุ ผู้ฝ่าฝืนให้กับกรงุ เทพมหานคร เมืองพัทยา และเทศบาลนคร ซ่ึงอาจ
มีการมอบหมายหรือแต่งต้ังให้ข้าราชการท้องถ่ินบางตาแหน่งเป็น “พนักงานเจ้าหน้าท่ี”ตามพระราชบัญญัติ
จราจรทางบก พ.ศ.2522 มีหน้าทแ่ี ละอานาจในการกวดขันจับกมุ และเปรียบเทยี บปรับในฐานความผิดเหล่าน้ี
ด้วย และด้วยความสมั พนั ธ์ใกล้ชิดระหว่างนักการเมืองท้องถิ่นกบั ประชาชนในพ้ืนที่ ถงึ ตอนนั้นอานาจทางเมอื ง
ท้องถ่ินก็อาจเข้ามาแทรกแซงการรักษากฎวินัยจราจรได้ และอาจทาให้เงินค่าปรับจราจรซึ่งเป็นแหล่งรายได้
ประเภทหนึ่งท่ีจะช่วยเพ่ิมศักยภาพทางการคลังให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินไม่เป็นไปดังเช่นที่คาดหวังไว้
ก็ได้ จึงเป็นส่ิงท่ีควรตระหนักถึงไว้แต่ต้นเพื่อให้หน่วยงานซ่ึงมีหน้าท่ีและอานาจในกากับดูแลองค์กรปกครอง
ส่วนทอ้ งถน่ิ เตรยี มการรับมอื ไว้แตต่ น้

6.2 ข้อเสนอแนะ

6.2.1 เพ่ือให้องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินมีงบประมาณท่ีเพียงพอต่อการปฏิบัติภารกิจด้านการจัดการ
จราจรและการดูแลการจราจรในเขตปกครองขององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิ่นได้อยา่ งมีประสิทธิภาพ สอดคลอ้ ง
กับการถ่ายโอนภารกิจดังกล่าวให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นภายหลังกฎหมายว่าด้วยการปฏิรูปองค์กร
ตารวจมีผลใช้บังคับ จึงควรให้มีกำรปรับปรุงบทบัญญัติในมำตรำ 146 แห่งพระรำชบัญญัติจรำจรทำงบก
พ.ศ.2522 ให้เงินค่ำปรับจรำจรทั้งจำนวนตกเป็นรำยได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน รวมถึงยกเลิก
ข้อบังคับประกาศ และระเบียบกระทรวงการคลังที่เกี่ยวข้อง ที่ให้อนุญาตให้สานักงานตารวจแห่งชาติหักเงิน
ค่าปรบั จราจรไว้จดั สรรเปน็ เงินรางวัลในการปฏิบัติหนา้ ทข่ี องเจ้าหน้าทต่ี ารวจจราจร

6.2.2 เพื่อส่งเสริมให้เกิดกำรกระจำยและลดควำมเหลื่อมล้ำด้ำนกำรคลังและส่งเสริมควำมร่วมมือ
ระหว่ำงองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินในเขตเมืองกับพื้นที่ชนบท ควรให้มีกลไกในระดับจังหวดั ในกำรจัดสรร
เงินรำยไดจ้ ำกค่ำปรับจรำจรในแต่ละจงั หวดั โดยกาหนดหลักเกณฑแ์ ละสดั ส่วนการจัดสรร ดังน้ี

49 สำนกั งำนเลขำธกิ ำรสภำผ้แู ทนรำษฎร

เงินค่าปรบั จราจรกบั การเพมิ่ ศกั ยภาพการจัดการจราจรขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถนิ่

(1) เงนิ คา่ ปรบั จราจรทีไ่ ด้รบั ในเขตกรงุ เทพมหานครให้ตกเปน็ รายได้ของกรงุ เทพมหานครทั้งจานวน
(2) เงินค่าปรับจราจรท่ีได้รับในเขตท้องที่แต่ละจังหวัดนอกเหนือจากกรุงเทพมหานคร ให้สัดสรรแก่
เทศบาลนคร หรือเมืองพัทยา และเทศบาลเมืองในสัดส่วนร้อยละ 70 อีกร้อยละ 30 ท่ีเหลือให้จัดสรรให้แก่
เทศบาลตาบล และองค์การบริหารส่วนตาบลต่างๆ ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการจัดสรรเงินค่าปรับจราจร
ระดบั จังหวัดนั้นๆ กาหนด
6.3 กำรแสวงหำรำยไดจ้ ำกค่ำธรรมเนยี มในกำรจอดรถ
นอกจากข้อเสนอแนะในการปรับปรุงกฎหมายเพ่ือให้เงินค่าปรับจราจรตกเป็นรายได้ขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถ่ินทั้งจานวนแล้ว เม่ือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่าง ๆ ได้รับการถ่ายโอนภารกิจเก่ียวกับ
การจัดการจราจรหรือการดแู ลการจราจรแล้วก็มิควรมุ่งแสวงหารายไดจ้ ากเงินคา่ ปรบั จราจรเพียงอย่าง แต่ตอ้ ง
ใช้เงินรายได้ดังกล่าวในการปรับปรุงพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ถนน หนทาง การจัดทาเครื่องหมายจราจร และ
อาณัติสัญญาณต่างๆ ท่ีทันสมัย และมีประสิทธิภาพ ควบคู่ไปกับการสร้างวินัยจราจรเพ่ือให้ประชาชนใน
ท้องถ่ินได้รับความปลอดภัยและความสะดวกสบายในการใช้รถใช้ถนน แล้วจึงค่อยๆ ปรับเปล่ียนไปสู่การ
แสวงหารายได้จากค่าธรรมเนียมในการจอดรถ ตามอานาจและหน้าที่ท่ีให้ไว้ในพระราชบัญญัติจัดระเบียบการ
จอดรถในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ.2562 ซึ่งจะสร้างความพึงพอใจสูงสุดแก่ประชาชนในท้องถ่ิน
พร้อมกับการสรา้ งรายไดจ้ ากภารกิจดา้ นการจราจรใหก้ บั องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินอยา่ งยัง่ ยืนตลอดไป

50 สำนกั งำนเลขำธกิ ำรสภำผูแ้ ทนรำษฎร

เงินคา่ ปรับจราจรกบั การเพมิ่ ศกั ยภาพการจดั การจราจรขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่นิ

บรรณำนกุ รม

กรมการขนสง่ ทางบก. (2563). สถติ กิ ำรจดทะเบียนรถใหม่ปำ้ ยแดงทั่วประเทศตลอดปี 2563.
สบื คน้ 3 มีนาคม 2565. จาก https://web.dlt.go.th/statistics/รถจดทะเบียนครง้ั แรก
.(2565). จำนวนรถที่จดทะเบียนสะสมทั่วประเทศ ณ วันที่ 31 มกรำคม 2565.
สืบคน้ 3 มีนาคม 2565. จาก https://web.dlt.go.th/statistics/รถจดทะเบียน (สะสม)
.(2565). สถติ ิจำนวนรถที่จดทะเบียนใหม่ตำมกฎหมำยวำ่ ดว้ ยรถยนต์หรอื กฎหมำย
วำ่ ดว้ ยกำรขนส่งทำงบก ปี 2565 รวมทั่วประเทศ. สบื ค้น 3 มนี าคม 2565.
จาก https://web.dlt.go.th/statistics/รถจดทะเบยี นใหม่

กองกษาปณ์ .(2556). พระรำชบัญญัตเิ งนิ คงคลัง พ.ศ. 2491 และท่แี กไ้ ขเพม่ิ เตมิ . สืบค้น 9 มกราคม 2565.
จาก http://www.royalthaimint.net/ewtadmin/ewt/mint_web/ewt_news.php?
nid=43&filename=law

กระทรวงการคลัง.(2546). ข้อบังคับกระทรวงกำรคลัง วำ่ ดว้ ยกำรหักเงินค่ำปรับไวเ้ ป็นเงินสินบนรำงวัลและ
คำ่ ใชจ้ ่ำยในกำรดำเนนิ งำน พ.ศ. 2546. สบื ค้น 4 พฤษภาคม 2565.
จาก https://multi.dopa.go.th/criminal/assets/modules/official_letter/uploads/
3fa76ae42db1afc180db51e8264a34e35bc55ad84014a4154224722555543460.pdf
.(2547). ข้อบังคบั กระทรวงกำรคลงั วำ่ ด้วยกำรหกั เงนิ ค่ำปรับไว้เปน็ เงินสินบนรำงวัลและ
คำ่ ใชจ้ ่ำยในกำรดำเนนิ งำน (ฉบบั ที่ 2) พ.ศ. 2547. สบื ค้น 4 พฤษภาคม 2565.
จาก ttps://multi.dopa.go.th/criminal/assets/modules/official_letter/uploads/
41319c3f9a7b388a9cb52c55464ca4305bc55ad83c671435108229380908379.pdf
.(2546). ข้อบังคบั กระทรวงกำรคลงั ว่ำดว้ ยกำรหักเงนิ ค่ำปรบั กรณจี ับกมุ ผู้กระทำควำมผดิ ด้วย
เครือ่ งมืออุปกรณ์ทำงอเิ ล็กทรอนกิ ส์ พ.ศ. 2564. สืบค้น 4 พฤษภาคม 2565. จาก
https://multi.dopa.go.th/criminal/assets/modules/official_letter/
.(2547). ประกำศกระทรวงกำรคลัง เรอ่ื ง กำหนดประเภทและอัตรำกำรหักเงินค่ำปรับ
ก่อนนำสง่ คลงั (ฉบบั ที่ 1) ลงวันที่ 11 กุมภำพนั ธ์ 2547. สืบค้น 4 พฤษภาคม 2565.
จาก https://multi.dopa.go.th/criminal/assets/modules/official_letter/ uploads/
41319c3f9a7b388a9cb52c55464ca4305bc55ad83c671435108229380908379.pdf

51 สำนกั งำนเลขำธกิ ำรสภำผ้แู ทนรำษฎร

เงินคา่ ปรับจราจรกบั การเพ่ิมศกั ยภาพการจัดการจราจรขององค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน

บรรณำนกุ รม (ตอ่ )

.(2547). ประกำศกระทรวงกำรคลัง เร่อื ง กำหนดประเภทและอัตรำกำรหกั เงินค่ำปรับ
ก่อนนำสง่ คลัง (ฉบบั ที่ 2) ลงวนั ที่ 6 กันยำยน 2547. สืบคน้ 4 พฤษภาคม 2565.
จาก http://www.dla.go.th/upload/schemaID[14]/542_newa
8061004.pdf?time=1555367787358
.(2548). ประกำศกระทรวงกำรคลัง เรื่อง กำหนดประเภทและอตั รำกำรหกั เงินคำ่ ปรบั ก่อน
นำสง่ คลงั (ฉบับท่ี 3) ลงวันที่ 10 มีนำคม 2548. สบื ค้น 4 พฤษภาคม 2565.
จากhttps://multi.dopa.go.th/criminal/assets/modules/official_letter/uploads/
41319c3f9a7b388a9cb52c55464ca4305bc55ad83c671435108229380908379.pdf
.(2546). ระเบียบกระทรวงกำรคลงั วำ่ ด้วยกำรจำ่ ยเงนิ สินบนรำงวลั และคำ่ ใชจ้ ่ำย
ในกำรดำเนนิ งำน พ.ศ. 2546. สบื ค้น 4 พฤษภาคม 2565. จาก https://saraban-law.
cgd.go.th/easinetimage/inetdoc?id=show_CGD.A.2699_1_BCS_1_pdf.
กระทรวงมหาดไทย. (28 มถิ ุนายน 2562). หนังสือส่ังกำร เรอ่ื ง กำรตัง้ งบประมำณรำยจำ่ ยและกำรเบิกจำ่ ยเงิน
ค่ำใชจ้ ำ่ ยเกยี่ วกับกำรจรำจร กำหนดแนวทำงปฏิบตั ิขององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิ่นเกี่ยวกับกำร
ตั้งงบประมำณ และกำรเบิกจำ่ ยเงินค่ำใชจ้ ่ำยในกำรจดั กำรจรำจร. [หนงั สอื ราชการ].
(มท. 0808.2/ว3892). สบื คน้ 24 กุมภาพันธ์ 2564. จาก http://www.thungtakrai.go.th/news/
doc_download/3892.pdf_060720_201943.pdf
กรุงเทพมหานคร. (ม.ป.ป.). พระรำชบัญญัตริ ะเบียบบริหำรรำชกำรกรงุ เทพมหำนคร พ.ศ. 2528
และท่ีแกไ้ ขเพมิ่ เติม. สืบค้น 4 พฤษภาคม 2556. จาก http://www.oic.go.th/
FILEWEB/CABINFOCENTER9/DRAWER036/GENERAL/DATA0000/00000023.PDF
“ประกาศสานกั งานตารวจแห่งชาติ เร่ืองการกาหนดจานวนคา่ ปรบั ตามท่เี ปรยี บเทยี บสาหรับความผดิ
ตามพระราชบญั ญตั ิจราจรทางบก พ.ศ. 2522” (18 มกราคม 2522). รำชกจิ จำนเุ บกษำ,
เลม่ ท่ี 137 ตอนพเิ ศษ 195 ง, น. 9-23.
“พระราชบญั ญตั กิ าหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอานาจใหแ้ ก่องค์กรปกครองส่วนท้องถนิ่ พ.ศ. 2542”
(17 พฤศจิกายน 2542). รำชกิจจำนุเบกษำ, เล่มที่ 116 ตอนที่ 114 ก, น. 48-66.
“พระราชบญั ญัตกิ าหนดแผนและข้นั ตอนการกระจายอานาจใหแ้ ก่องค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น พ.ศ. 2542
(ฉบับท่ี 2) พ.ศ. 2549” (8 มกราคม 2550). รำชกจิ จำนเุ บกษำ,
เล่มที่ 124 ตอนที่ 2 ก, น. 1-3.
“รัฐธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจักรไทย” (6 เมษายน 2560) รำชกิจจำนุเบกษำ,
เล่มท่ี 134 ตอนท่ี 40 ก, น. 1-90.

52 สำนักงำนเลขำธกิ ำรสภำผแู้ ทนรำษฎร

เงินคา่ ปรบั จราจรกบั การเพ่ิมศักยภาพการจัดการจราจรขององค์กรปกครองสว่ นท้องถน่ิ

บรรณำนุกรม (ต่อ)

สานกั งานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (ม.ป.ป.). พระรำชบญั ญัติเทศบำล พ.ศ. 2496 และทแี่ กไ้ ขเพิม่ เตมิ .
สืบคน้ 3 มนี าคม 2565. จาก http://web.krisdika.go.th/data/law/law2/%B705/%B705-
20-9999-update.pdf
.(ม.ป.ป.). พระรำชบัญญตั ิสภำตำบลและองคก์ ำรบริหำรส่วนตำบล พ.ศ. 2537 และที่แกไ้ ข
เพิ่มเตมิ . สบื ค้น 3 มนี าคม 2565. จาก https://www.krisdika.go.th/web/guest/law?/
พระราชบัญญัตสิ ภาตาบลและองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาบล พ.ศ. 2537
.(ม.ป.ป.). พระรำชบัญญัตสิ ภำตำบลและองคก์ ำรบรหิ ำรส่วนตำบล พ.ศ. 2537 และท่แี ก้ไข
เพิ่มเตมิ . สืบคน้ 3 มีนาคม 2565. จาก https://www.krisdika.go.th/web/guest/law?/
พระราชบัญญตั สิ ภาตาบลและองค์การบรหิ ารส่วนตาบล พ.ศ. 2537
.(ม.ป.ป.). พระรำชบัญญตั ิองคก์ ำรบรหิ ำรส่วนจังหวัด พ.ศ. 2540 และท่ีแกไ้ ขเพ่มิ เตมิ .
สบื ค้น 20 มนี าคม 2565. จาก https://www.krisdika.go.th/web/guest/law?/พระราชบัญญตั ิ
องค์การบรหิ ารส่วนจงั หวดั พ.ศ. 2540
.(ม.ป.ป.). พระรำชบญั ญัตติ ำรวจแห่งชำติ พ.ศ. 2547 และท่ีแกไ้ ขเพ่ิมเติม. สบื ค้น 20 มีนาคม 2565.
จาก https://www.krisdika.go.th/web/guest/law?/พระราชบัญญัติตารวจแหง่ ชาติ พ.ศ. 2547
.(ม.ป.ป.). พระรำชบัญญตั ิจรำจรทำงบก พ.ศ. 2522 และทแ่ี กไ้ ขเพิ่มเติม. สืบค้น 15 ธนั วาคม 2564.
จาก https://www.krisdika.go.th/web/guest/law?/พระราชบญั ญัติตารวจแห่งชาติ พ.ศ. 2547

สานักงานคณะกรรมการกระจายอานาจใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ . (2565). โครงสรำ้ งและประมำณ
กำรรำยไดอ้ งค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิน่ ปีงบประมำณ พ.ศ.2561-2565 สืบคน้ 4 พฤษภาคม
2565. จาก https://odloc.go.th/การจดั สรรรายได้ใหแ้ ก่อปท./ข้อมลู ของการจัดสรรรายได/้
ตารางการจดั สรรรายได/้

สานักงานคณะกรรมการการเลือกตงั้ . (ม.ป.ป.). พระรำชบัญญตั ิระเบยี บบริหำรรำชกำรเมอื งพัทยำ พ.ศ.
2542 และทแี่ ก้ไขเพิ่มเติม. สบื ค้น 3 มนี าคม 2565.
จาก https://www.ect.go.th/ect_th/ewt_dl_link.php?nid=443

สานกั งานคณะกรรมการมาตรฐานการบรหิ ารงานบุคคลสว่ นทอ้ งถิ่น. (ม.ป.ป.). พระรำชบัญญตั ิสภำตำบลและ
องค์กำรบรหิ ำรส่วนตำบล พ.ศ. 2537 และที่แก้ไขเพม่ิ เติม. สบื คน้ 13 มีนาคม 2565.
จาก http://www.local.moi.go.th/law28.ht

53 สำนกั งำนเลขำธกิ ำรสภำผ้แู ทนรำษฎร

เงินคา่ ปรบั จราจรกบั การเพม่ิ ศักยภาพการจัดการจราจรขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น

บรรณำนุกรม (ต่อ)

สานักงานตารวจแห่งชาติ . (2557). ระเบียบสำนกั งำนตำรวจแห่งชำติประมวลระเบียบตำรวจไมเ่ ก่ยี วกับ
คดีลักษณะท่ี 38 (เดิม) เงนิ สินบนและเงนิ รำงวัล (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2557 สืบค้น 2 พฤษภาคม 2565.
จาก http://www.royalthaipolice.go.th/laws.php

สานักงานเลขาธกิ ารสภาผู้แทนราษฎร. (2565). รำยงำนของคณะกรรมำธิกำรร่วมกันเพ่อื พจิ ำรณำ
รำ่ งพระรำชบัญญตั จิ รำจรทำงบก (ฉบบั ท่ี..) พ.ศ. .... สภำผู้แทนรำษฎรและวฒุ ิสภำ.
สืบค้น 4 พฤษภาคม 2565. จาก ttps://www.parliament.go.th/ewtcommittee/ewt/
25join_trafficlaw/main.php?filename=129
.(2546). ร่ำงพระรำชบญั ญตั ิตำรวจแห่งขำติ พ.ศ. .... เอกสำรประกอบระเบียบวำระ
กำรประชมุ ร่วมกันของรัฐสภำ ครง้ั ที่ 4 (สมัยสำมัญประจำปคี รั้งท่ีสอง). สืบค้น 1 มนี าคม 2565.
จาก http://edoc.parliament.go.th/Meeting/MeetingViewer.aspx?id=695

หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์. (2562). คนไทยเบย้ี วจ่ำยใบส่งั ดเี ดย์ตัดแตม้ ไมเ่ กนิ 19 ธ.ค.นี้.
สืบคน้ 6 มนี าคม 2565. จาก https://www.thaipost.net/main/detail/37138

54 สำนักงำนเลขำธกิ ำรสภำผแู้ ทนรำษฎร