ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนให้แก่ท้องถิ่นตามภารกิจถ่ายโอน 14.63

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อุดหนุนให้แกอ่ งค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบล

ภาพที่ 4.1 รูปแบบและวิธีการขอต้งั งบประมาณรายจา่ ยเพื่อสนบั สนุนกรุงเทพมหานคร เมืองพทั ยา
องค์การบริหารส่วนจังหวดั (อบจ.) เทศบาลนคร (ทน.) และเทศบาลเมอื ง (ทม.)
ตามพระราชบญั ญัตวิ ธิ ีการงบประมาณ พ.ศ. 2561

กทม./เมืองพัทยา/อบจ./ทน./ทม. บนั ทึกคาขอต้ังงบประมาณ
ลงในระบบสารสนเทศเพ่ือการบรหิ ารงบประมาณของ อปท.

กทม. กทม./เมอื งพัทยา ยนื่ คาขอตง้ั งบประมาณ ให้ รมต. รมต. สานกั
เมอื งพัทยา มหาดไทย เห็นชอบก่อนยื่นต่อสานักงบประมาณ มหาดไทย งบประมาณ

อบจ. อบจ./ทน./ทม. ยน่ื คาขอตั้งงบประมาณ ตอ่ รมต.มหาดไทย ใหค้ วาม
ทน. เห็นชอบในระบบสารสนเทศฯ เห็นชอบกอ่ นย่นื ต่อสานกั งบประมาณ
และ ทม.
จงั หวัด กรมส่งเสริมการปกครองท้องถนิ่

อบจ.สง่ สาเนาคาของบประมาณผา่ นจงั หวดั เพ่ือให้กรมสง่ เสรมิ การปกครองทอ้ งถนิ่ รวบรวม
และใหค้ วามเห็นประกอบการพิจารณาให้ความเห็นขอบของ รมต.มหาดไทย

ทั้งน้ี สําหรบั วิธีการขอตั้งงบประมาณรายจ่ายของเทศบาลตําบล (ทต.) และองค์การบริหาร
ส่วนตําบล (อบต.) แม้บทบัญญัติมาตรา 4 ที่กําหนดให้ อปท. เป็นหน่วยรับงบประมาณ และมาตรา 29
กําหนดให้ อปท. ย่ืนคําขอต้ังงบประมาณรายจ่ายต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเพ่ือเสนอต่อ
ผู้อํานวยการสํานักงบประมาณ อย่างไรก็ดี เน่ืองจากสํานักงบประมาณเห็นว่า อปท. ท้ังสองประเภท
ดังกล่าวมีจํานวนมากและกระจายตั้งอยู่ท่ัวประเทศ โดยมีเทศบาลและองค์การบริหารส่วนตําบลทั่ว
ประเภทรวมกันมีจํานวนถึง 7,561 แห่ง (กรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน, 2562) ดังน้ัน เพ่ือให้ อปท.
ทั้งสองประเภทดังกล่าว สํานักงบประมาณ และหน่วยงานที่เก่ียวข้องได้มีระยะเวลาสําหรับการเตรียม
ความพร้อมรองรับการปรับเปล่ียนตามบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าว สํานักงบประมาณจึงได้กําหนด
หลักเกณฑ์และวิธีการยื่นคําขอตั้งงบประมาณรายจ่ายขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินตามคู่มือปฏิบัติการ
จัดทําคําของบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 ให้ อปท. ทั้งสองประเภทดังกล่าวข้างต้น
ขอตง้ั งบประมาณรายจ่ายประจาํ ปีผ่านกรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน กระทรวงมหาดไทย โดยเสนอต้ัง
งบประมาณผ่านท้องถ่ินจังหวัด (ทจ.) และผู้ว่าราชการจังหวัด (ผวจ.) ไปก่อน หรือ ทต. และ อบต. เป็น
หน่วยรับงบประมาณท่ียังไม่สามารถย่ืนคําขอต้ังงบประมาณรายจ่ายด้วยตนเองและโดยตรง แต่ต้องย่ืนคํา
ขอต้ังงบประมาณรายจ่ายผ่านกลไกและกระบวนการของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ินกระทรวงมหาดไทย
(รปู แบบและวธิ ีการเดมิ ) โดยมสี รปุ รปู แบบและวธิ ีการดังภาพที่ 4.2

สาํ นกั งานเลขาธิการสภาผ้แู ทนราษฎร 48 สาํ นักงบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อุดหนนุ ใหแ้ ก่องค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณศี ึกษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบล

ภาพที่ 4.2 รูปแบบและวิธีการขอต้ังงบประมาณรายจา่ ยเพื่อสนบั สนนุ เทศบาลตาํ บล (ทต.)
และองคก์ ารบริหารส่วนตาํ บล (อบต.)

เทศบาลตาบล/ กรมฯ ส่งคาของบประมาณรายจา่ ยประจาปขี อง อปท. ให้สานัก
องคก์ ารบรหิ าร
งบประมาณ
สว่ นตาบล อาเภอ จังหวดั กรมสง่ เสรมิ การ สานัก

(ทจ.+ผวจ.) ปกครองท้องถิ่น งบประมาณ

ทต./อบต.ยืน่ คาขอตงั้ งบประมาณรายจา่ ยเพ่อื ต้ังงบไวท้ ่ี กรมฯ บันทึกคาของบประมาณ
กรมสง่ เสริมการปกครองท้องถน่ิ โดยเสนอต้งั ของ อปท. ลงในระบบ

งบประมาณผ่านอาเภอ ทจ.และ ผวจ. เพือ่ ให้ความเหน็ e-Budgeting
ประกอบการพิจารณาของ รมต.มหาดไทย

2) รูปแบบของกำรจัดสรรงบประมำณรำยจ่ำยเป็นเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถิ่น กรณศี กึ ษำโรงพยำบำลสง่ เสริมสุขภำพตำบล

ภายใต้รูปแบบและวิธีการขอต้ังงบประมาณรายจ่ายเพ่ือสนับสนุนองค์กรป กครองส่วนท้องถิ่น
(อปท.) ต่าง ๆ ดังกล่าวข้างต้น ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่าย
ประจําปีให้แก่ อปท. สาํ หรบั อุดหนนุ ตอ่ ไปยังโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.) ท่ีได้รบั การถ่าย
โอนให้แก่ อปท. หรือเป็นหน่วยงานในสังกัดของ อปท. ในปัจจุบัน โดยมีรูปแบบของการจัดสรร
งบประมาณในลกั ษณะของเงินอุดหนุนท่วั ไปและเงนิ อดุ หนนุ เฉพาะกจิ ซงึ่ มสี าระสาํ คัญ ดังน้ี

2.1) การจดั สรรงบประมาณรายจ่ายในลกั ษณะของเงินอดุ หนุนท่ัวไป
รัฐบาลจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 ผ่านกรมส่งเสริมการ

ปกครองท้องถ่ิน กระทรวงมหาดไทย เพื่ออุดหนุนให้แก่ อปท. ซ่ึงประกอบด้วย เทศบาลเมือง เทศบาล
ตาํ บล และองคก์ ารบริหารส่วนตําบล (ซ่งึ เป็นหนว่ ยรับงบประมาณตามพระราชบญั ญตั วิ ิธกี ารงบประมาณ
พ.ศ. 2561 แต่ยังไม่สามารถย่ืนคําขอต้ังงบประมาณรายจ่ายด้วยตนเองและโดยตรง ต้องยื่นคําขอต้ัง
งบประมาณรายจ่ายและไดร้ ับจดั สรรงบประมาณผ่านกลไกและกระบวนการของกรมสง่ เสรมิ การปกครอง
ทอ้ งถิ่น ตามหลักเกณฑ์และวิธกี ารยื่นคําขอต้ังงบประมาณรายจ่ายขององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ินที่สาํ นัก
งบประมาณกาํ หนด) สําหรับอุดหนุนไปยัง รพ.สต. ทีไ่ ดร้ บั การถ่ายโอนในสังกัดของ อปท. จํานวน 50 แห่ง
ครอบคลุม 24 จังหวัด โดยจําแนกเป็นเทศบาลเมืองและเทศบาลตําบล จํานวน 20 แห่ง และองค์การ
บรหิ ารส่วนตาํ บล จํานวน 30 แห่ง

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ินซ่ึงเป็นหน่วยรับงบประมาณที่ขอรับและได้รับการจัดสรร
งบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 ในลักษณะเงินอุดหนุนทั่วไป ตามแผนงาน
ยุทธศาสตร์ส่งเสริมการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน รายการเงินอุดหนุนสําหรับ
สนับสนุนการพัฒนาคุณภาพการให้บริการด้านสาธารณสุขของสถานีอนามัยท่ีถ่ายโอนให้แก่องค์กร

สํานักงานเลขาธกิ ารสภาผู้แทนราษฎร 49 สํานักงบประมาณของรัฐสภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอุดหนนุ ให้แก่องค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น
ตามภารกิจถา่ ยโอน กรณศี ึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตําบล

ปกครองส่วนท้องถิ่น (สํานักงบประมาณ, 2562, น.602) ซ่ึงจัดสรรตามจํานวน รพ.สต. ที่ อปท. แต่ละแห่ง
ได้รับถ่ายโอน (ได้แก่ เทศบาลเมือง เทศบาลตําบลและองค์การบริหารส่วนตําบล ยกเว้นเมืองพัทยา) และได้
ในจํานวนที่เท่ากัน (Fit Cost) แห่งละ 1 ล้านบาท และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ินได้จัดสรรเงิน
อดุ หนนุ ดังกล่าวใหแ้ ก่ รพ.สต. เมอ่ื วันท่ี 31 มีนาคม 256311

2.2) การจดั สรรงบประมาณรายจ่ายในลกั ษณะของเงนิ อุดหนนุ เฉพาะกิจ
รัฐบาลจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 ให้แก่เมืองพัทยา

โดยตรงตามคาํ ขอตง้ั งบประมาณของเมืองพัทยาซ่ึงเป็นหน่วยรับงบประมาณตามพระราชบัญญัติระเบียบ
บริหารราชการเมืองพัทยา พ.ศ. ๒๕๔๒ และพระราชบัญญัตวิ ิธกี ารงบประมาณ พ.ศ. 2561 รวมทง้ั เป็นไป
ตามหลั กเกณ ฑ์ และวิธีการยื่ นคํ าขอตั้ งงบประมาณ รายจ่ ายขององค์ กรปกครองส่ วนท้ องถ่ิ น
ท่ีกําหนดให้เมืองพัทยา ย่ืนคําขอตั้งงบประมาณรายจ่ายต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพ่ือย่ืนต่อ
ผอู้ ํานวยการสํานักงบประมาณ ทั้งนี้ เมืองพัทยา ขอรับและไดร้ ับการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปี
งบประมาณ พ.ศ. 2563 ในลักษณะเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ ตามแผนงานยุทธศาสตร์ส่งเสริมการกระจาย
อํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ค่าใช้จ่ายดําเนินงาน รายการค่าดําเนินงาน ศูนย์แพทย์ชุมชนเกาะ
ล้านเมืองพัทยา จํานวน 31 ล้านบาท (สํานักงบประมาณ, 2562, น.29) ซ่ึงเดิมเป็น รพ.สต.บ้านเกาะล้าน
และเมืองพัทยาได้รับถ่ายโอนเม่ือปี พ.ศ. 2557 ต่อมาเมืองพัทยาได้ปรับปรุงและพัฒนาเป็นศูนย์แพทย์
ชุมชนเกาะล้านเมืองพัทยาเพื่อให้บริการแก่ประชาชนในพื้นท่ีและนักท่องเที่ยวต่างประเทศ โดยสามารถ
ให้บริการสาธารณสุขครอบคลุม 5 มิติ ประกอบด้วย ด้านการรักษา ด้านส่งเสริมสุขภาพ ด้านการป้องกัน
ควบคุมโรค ด้านการฟ้ืนฟูสุขภาพ และด้านการคมุ้ ครองผู้บริโภค และในอนาคตเมืองพัทยามีเปา้ หมายจะมีการ
พฒั นาเปน็ โรงพยาบาลเกาะลา้ นต่อไป

3) แหล่งงบประมำณและทรัพยำกรอ่ืนของโรงพยำบำลส่งเสริมสขุ ภำพตำบลท่ีได้รับกำรถ่ำย
โอนใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่ิน

นอกจากการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
(อปท.) สําหรับเป็นค่าใช้จ่ายดําเนินงานของ รพ.สต. ท่ีได้รบั ถ่ายโอนภารกิจดังกล่าวข้างต้นแล้ว รพ.สต.
ที่ถ่ายโอนให้แก่ อปท. ยังได้รับงบประมาณและทรัพยากรจากแหล่งทุนอื่น ๆ (Sources of funding)
เช่นเดียวกับ รพ.สต. ท่ียังอยู่ภายใต้สังกัดของกระทรวงสาธารณสุข ได้แก่ สํานักงานหลักประกันสุขภาพ
แหง่ ชาติ (สปสช.) อปท. ผู้รบั บรกิ าร ตามลําดบั

3.1) สปสช. สนับสนุนจากงบประมาณให้แก่ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอน ในฐานะหน่วยบริการปฐม
ภูมิจากเงินกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (UCS Budget) ภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วน
หน้า โดยเงินกองทุนที่จัดสรรสําหรับเป็นค่าใช้จ่ายเพ่ือบริการสาธารณสุขซ่ึงเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่
กําหนด เช่น จํานวนผู้มีสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ซ่ึงในปีงบประมาณ พ.ศ.2562 และ 2563

11 หนังสอื กรมส่งเสริมการปกครองท้องถน่ิ ที่ มท 0808.2/5352-5375 ลงวันที่ 31 มนี าคม 2563 เร่อื ง การโอน
เงนิ จัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 งบเงินอดุ หนุน เงนิ อดุ หนนุ ทัว่ ไป เงินอุดหนนุ สําหรับสนับสนุน
การพฒั นาคณุ ภาพการให้บรกิ ารด้านสาธารณสุขของสถานีอนามัยท่ีถ่ายโอนให้แก่องคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน. กรุงเทพฯ: กรม
สง่ เสริมการปกครองท้องถ่ิน

สํานักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 50 สาํ นกั งบประมาณของรฐั สภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อุดหนุนให้แกอ่ งค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตําบล

สปสช. จัดสรรเงินกองทุนตามอัตราเหมาจ่ายรายหัว จํานวน 3,426.56 และ 3,600 บาทต่อประชากร
สทิ ธหิ ลักประกนั สขุ ภาพแห่งชาติ ตามลาํ ดับ

ท้ังน้ี รพ.สต. ในฐานะหน่วยบริการปฐมภูมิ (Primary Care Unit: PCU)12 ภายใต้ระบบ
หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า และ สปสช. จัดให้อยู่ภายใต้เครือข่ายหน่วยบริการประจํา (CUP)13 โดย
อาศัยอํานาจตามมาตรา 44 แห่งพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 และได้รับการจัดสรร
งบประมาณสําหรับชดเชยค่าบริการและทรัพยากรอื่นๆ เช่น ยาและเวชภัณฑ์จากหน่วยบริการประจํา
(CUP) ที่ รพ.สต.สังกัด ตามปริมาณงาน เน่ืองจาก รพ.สต. เป็นหน่วยบริการปฐมภูมิท่ียังไม่มีคุณสมบัติ
ครบถ้วนท่ีจะทําสัญญากับ สปสช. ได้ (สัญญาซอื้ บริการระหว่าง สปสช.ในฐานะผู้ซื้อบริการ (Purchaser)
กับหน่วยบริการประจําในฐานะผู้ให้บริการ (Provider)) ตัวอย่างเช่น รพ.สต.บ้านปากพูน ตําบลปากพูน
อําเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช (เดิมเป็นสถานีอนามัย สังกัดสํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
ถ่ายโอนมาสังกัดเทศบาลเมืองปากพูน ปี พ.ศ. 2551) เป็นหน่วยบริการปฐมภูมิ (PCU) ที่อยู่ภายใต้
เครือข่ายหน่วยบริการประจํา (CUP) ของโรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราชซึ่งเป็นโรงพยาบาลศูนย์
ขนาด 1,000 เตียงสังกัดสํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ขณะที่ รพ.สต.บ้านบางปู ตําบลปากพูน
อาํ เภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช (โอนมาสังกัดเทศบาลเมืองปากพูน ปี พ.ศ. 2551 พร้อมกับ รพ.สต.
บ้านปากพูน) เป็นหน่วยบริการปฐมภูมิ (PCU) ท่ีอยู่ภายใต้เครือข่ายหน่วยบริการประจํา (CUP) ของ
โรงพยาบาลท่าศาลา อําเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราชการ ซ่ึงเป็นโรงพยาบาลชุมชนขนาด 120
เตยี งสังกัดสาํ นกั งานปลดั กระทรวงสาธารณสุข เปน็ ต้น

3.2) อปท. ในฐานะหน่วยงานต้นสังกัดของ รพ.สต.ท่ีถ่ายโอน ได้จัดสรรงบประมาณรายจ่าย
ของ อปท. สําหรบั เปน็ คา่ ใช้จา่ ยสนบั สนุน รพ.สต. ตัวอย่างเช่น ปงี บประมาณ พ.ศ. 2563 เทศบาลเมือง
ปากพูน อําเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช จัดสรรงบประมาณภายใต้แผนงานสาธารณสุข จํานวน
16,494,430 บาท ซึ่งส่วนหนึ่งจัดสรรให้แก่งานโรงพยาบาล งบดําเนินงานค่าใช้สอย โครงการพัฒนา
ศักยภาพและคุณภาพการให้บริการของสถานีอนามัย ปี 2563 จํานวน 2 ล้านบาท เพ่ือบํารุงสถานี
อนามัยถ่ายโอน จํานวน 2 แห่ง (รพ.สต.บ้านปากพูน และ รพ.สต. บ้านศาลาบางปู) (เทศบาลเมืองปาก
พูน, 2562, น.52/105) และมีจํานวนงบประมาณรายจ่ายที่เท่ากับปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 (เทศบาล
เมอื งปากพูน, 2561, น.32/62) ที่เทศบาลเมืองปากพูน ต้ังจ่ายสนับสนุน รพ.สต. จาํ นวน 2 แห่งท่ีได้รับ
ถ่ายโอนจากสํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข นอกจากการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายโดยตรงเพ่ือ
บํารุง รพ.สต. ที่ได้รับถ่ายโอนดังกล่าวข้างต้นแล้ว ยังมีการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเพื่อสนับสนุนเป็น
คา่ ใช้สอย รายจ่ายเพ่ือให้ได้มาซึ่งบรกิ าร โครงการจ้างเหมาบริการบคุ ลากรสายตรงวิชาชีพด้านสาธารสุข

12 หรือ Sub – Contractor เป็นสถานบริการท่ีขึ้นทะเบียนเป็นหน่วยบริการปฐมภูมิในเครือข่ายของหน่วยบริการ
ประจาํ (CUP) ซ่ึงสามารถจัดบริการสาธารณสุขระดับปฐมภมู ิ ไดอ้ ย่างเปน็ องคร์ วม ทั้งการสรา้ งเสริมสุขภาพ การป้องกัน
โรค การตรวจวินิจฉัยโรคการรักษาพยาบาล และการฟ้ืนฟูสมรรถภาพ โดยผู้มีสิทธิของหน่วยบริการประจําดังกล่าว
สามารถใชบ้ ริการสาธารณสุข ณ หน่วยบริการปฐมภมู ใิ นเครอื ข่ายได้ ทงั้ น้ี หนว่ ยบริการปฐมภมู มิ สี ิทธิไดร้ ับค่าใชจ้ ่ายเพ่อื
บริการสาธารณสขุ จากหน่วยบริการประจําหรอื จากกองทุนหลกั ประกันสุขภาพแห่งชาติ

13 CUP ย่อมาจาก Contracting Unit for Primary Care หมายถึง หน่วยให้บริการประจําท่ีเป็นคู่สัญญากับ
สปสช. และเปน็ ผู้ให้บรกิ าร (Provider) เพอื่ จดั บริการปฐมภูมิ (Primary Care) หรือเรียกวา่ Main Contractor ภายใต้
ระบบประกันสุขภาพถว้ นหนา้

สํานกั งานเลขาธิการสภาผแู้ ทนราษฎร 51 สาํ นักงบประมาณของรฐั สภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อดุ หนุนใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตาํ บล

ในการให้บริการประชาชน จํานวน 3,270,000 บาท และโครงการจ้างเหมาปฏิบัติการสนับสนุนการ
บริการสาธารณสุข จํานวน 2,200,000 บาท รวมเป็นเงิน 5,470,000 บาท เพิ่มข้ึนจากปีงบประมาณ พ.ศ.
2562 จํานวน 1,470,000 บาท (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 จัดสรรจํานวน 4 ล้านบาท) เพื่อจ้างเหมาบริการจาก
ผู้มีวิชาชีพด้านสาธารณสุขและบุคลากรสนับสนุนได้แก่ แพทย์ ทันตแพทย์ พนักงานปฏิบัติงานให้บริการด้าน
สาธารณสขุ นักกายภาพบําบดั แพทย์แผนไทย พยาบาลวิชาชพี นักวิชาการสาธารณสุข เจ้าพนักงานสาธารณสุข
ฯลฯ เพื่อการใหบ้ รกิ ารสง่ เสริมสุขภาพ ควบคมุ ป้องกันโรค รกั ษาพยาบาล ฟ้ืนฟสู ภาพ เปน็ ต้น

3.3) กรมบัญชีกลาง สํานักงานประกันสังคม บริษัทประกันภัย (Insurance) และผู้รับบริการ
โดยเม่ือกลุม่ เป้าหมายหรือผู้มีสิทธิมารับบริการจาก รพ.สต.แล้ว หน่วยงานต้นสังกัดและหรือกรมบัญชกี ลางจะ
จา่ ยคา่ ใชจ้ า่ ยในการรกั ษาพยาบาลขา้ ราชการ ลกู จ้าง และพนกั งานของรฐั (ปัจจุบันมีการลงทะเบยี นเบิกจา่ ยค่า
รักษาพยาบาลโดยตรง) สํานักงานประกันสังคมจะจ่ายค่ารักษาพยาบาลของลูกจ้างท่ีเป็นสมาชิกกองทุน
ประกันสังคม และบริษัทประกันภัยจะจ่ายค่ารักษาพยาบาลให้แก่ผเู้ อาประกนั หรือผู้รับประโยชนต์ ามที่ระบุไว้
ในสัญญาประกันภัย รวมทั้งผู้รับบริการท่ีไม่ใช่ผู้มีสิทธิต่าง ๆ ดังกล่าวข้างต้น เช่น แรงงานต่างด้าว
ผู้ประสบภัยจากรถ บุคคลท่ีมีปัญหาสถานะและสิทธิ พนักงานส่วนท้องถ่ิน เป็นต้น บุคคลหรือกองทุนที่
รับผดิ ชอบการจา่ ยคา่ ใชจ้ า่ ยท่เี กดิ ข้นึ จากการรบั บริการให้แก่ รพ.สต. ตามจํานวนค่าบรกิ าร คา่ ยาและเวชภณั ฑ์
และค่าใช้จ่ายอ่ืนท่ี รพ.สต. กําหนดหรือเรียกเก็บ ทั้งนี้ สรุปแหล่งเงินประเภทต่าง ๆ ที่จัดสรรงบประมาณและ
ทรัพยากรต่าง ๆ ใหแ้ ก่ รพ.สต. ท่ถี ่ายโอนให้แก่ อปท. ตามภาพท่ี 4.3

ภาพท่ี 4.3 สรปุ แหลง่ งบประมาณและทรพั ยากรท่ีจัดสรรใหแ้ ก่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล

สปสช. สนบั สนุนงบประมาณจากเงนิ กองทุนหลักประกัน
สุขภาพแหง่ ชาติ ผา่ นหน่วยบรกิ ารประจาํ (CUP) ให้แก่

รพ.สต. ทถี่ ่ายโอน ในฐานะหนว่ ยบรกิ าร

รัฐบาลจดั สรร อปท.จัดสรรงบประมาณ
งบประมาณรายจ่าย รายจา่ ยประจาํ ปี เพื่อ
ประจําปีเป็นเงนิ อุดหนุน สนบั สนนุ /บาํ รงุ รพ.สต.
ใหแ้ ก่ อปท. ตามภารกิจ ในสงั กดั
ถา่ ยโอนสาํ หรบั อดุ หนนุ
รพ.สต. ทถี่ ่ายโอน กรมบัญชีกลาง สาํ นักงาน
ประกันสังคม และบริษัท
ผรู้ บั บริการอ่ืนๆ เช่น แรงงานตา่ งด้าว ผ้ปู ระสบภัยจากรถ บคุ คลทมี่ ี ประกันภัย จ่ายเงนิ บรกิ าร
ปญั หาสถานะและสิทธิ พนักงานสว่ นทอ้ งถ่นิ เปน็ ต้น จ่ายเงิน รักษาพยาบาลใหแ้ ก่ รพ.
ค่าบริการให้แก่ รพ.สต. สต. ตามท่กี ลุม่ เป้าหมาย
ผ้มู ีสิทธไ์ิ ปใชบ้ ริการ

สาํ นักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 52 สํานกั งบประมาณของรัฐสภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อุดหนุนใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตาํ บล

4) ปัญหำอปุ สรรค
จากการวิเคราะห์ภารกจิ หน้าที่ และกจิ กรรมนําสง่ ผลผลติ ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล

(รพ.สต.) จากการวิเคราะห์รูปแบบของการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเป็นเงินอุดหนุนให้แก่
อปท. สําหรับสนับสนุนการดําเนินงานของ รพ.สต.ที่ถ่ายโอนให้แก่ อปท. และแหล่งรายได้ต่าง ๆ ของ
รพ.สต. ดังกล่าวข้างต้น รวมทั้งจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลหลักท้ังในส่วนกลางและผู้ปฏิบัติงาน
ของ รพ.สต. สามารถสรุปปัญหาอปุ สรรคทีเ่ ก่ียวข้องกับการจดั สรรงบประมาณใหแ้ ก่ รพ.สต. ดังน้ี

4.1) การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเพื่อสนับสนุน อปท. ตามภารกิจถ่ายโอนด้าน
สาธารณสุข สําหรับอุดหนุนให้แก่ รพ.สต.ท่ีถ่ายโอน มีรูปแบบของการขอตั้งและจัดสรรงบประมาณไว้ที่
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน โดย อปท. ในฐานะต้นสังกัดของ รพ.สต. เสนอขอต้ังงบประมาณผ่าน
ท้องถ่ินจังหวัด และผู้ว่าราชการจังหวัด ตามคู่มือปฏิบัติการจัดทําคําของบประมาณรายจ่ายประจําปี
งบประมาณ พ.ศ. 2563 ของสํานักงบประมาณ และตามหลักเกณฑ์และวิธีการย่ืนคําขอต้ังงบประมาณ
รายจ่ายขององค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น ข้อ 13 ของสํานักงบประมาณ (สํานักงบประมาณ, มกราคม 2562,
น.145) เนื่องจาก อปท. ท่ีรับถ่ายโอน รพ.สต. ส่วนใหญ่ จํานวน 35 แห่ง จากท้ังหมด 36 แห่ง เป็น
เทศบาลและองค์การบริหารส่วนตําบล ยกเว้นเมืองพัทยา (ซึ่งรับถ่ายโอนสถานีอนามัยเกาะล้าน) เป็น
อปท.รูปแบบพิเศษ ที่ย่ืนคําขอต้ังงบประมาณรายจ่ายต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพ่ือยื่นต่อ
ผู้อํานวยการสํานักงบประมาณ หรือขอต้ังและรับการจัดสรรงบประมาณโดยตรง ทําให้งบประมาณ
รายจา่ ยดังกล่าวเป็นของกรมสง่ เสรมิ การปกครองท้องถน่ิ ในฐานะหนว่ ยรบั งบประมาณ

แม้ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 สํานักงบประมาณปรับหลักเกณฑ์และวิธีการยื่นคําขอต้ัง
งบประมาณฯ โดยขยายให้เทศบาลนครและเทศบาลเมืองขอรับการจัดสรรงบประมาณโดยตรง
เช่นเดียวกับเมืองพัทยา ทําให้เทศบาลนครและเทศบาลเมืองที่เป็นต้นสังกัดของ รพ.สต. ที่ถ่ายโอน เช่น
เทศบาลเมืองปากพูน อําเภอเมอื ง จังหวดั นครศรีธรรมราชการ สามารถเสนอขอต้ังและจดั สรรงบประมาณ
รายจ่ายโดยตรงได้ อย่างไรก็ดีจากการสัมภาษณ์ผู้รับผิดชอบ รพ.สต.บางปู และ รพ.สต.ปากพูน พบว่าการ
จดั ทําขอรับตั้งงบประมาณรายจ่ายประจําปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 มีความยงุ่ ยาก เพราะที่ผา่ นมาไม่เคย
ดําเนินการเองทั้งหมด และไม่สามารถติดต่อขอรับคําแนะนําจากสํานักงบประมาณได้ ขณะท่ีปีที่ผ่าน ๆ
มาขอต้ังงบประมาณผ่านกรมสง่ เสริมการปกครองท้องถิน่ ไม่ตอ้ งดําเนินการเองทั้งหมด แตใ่ หข้ ้อมูลความ
ต้องการ และเจ้าหน้าทีข่ องกรมเปน็ ฝ่ายดําเนินการให้ท้งั หมด

อย่างไรก็ดี เนื่องจาก รพ.สต. ที่ถ่ายโอนส่วนใหญ่สังกัดเทศบาลตําบลและองค์การบริหารส่วน
ตําบล ทําให้ในการจัดทํางบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 ยังคงต้องขอตั้งและรับ
จัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีผ่านกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นซ่ึงเป็นหน่วยรับงบประมาณที่
เป็นราชการส่วนกลางและจัดระเบียบการบริหารราชการแบบรวมศูนย์อํานาจ (Centralization) แม้กรม
ดังกล่าวจะมีหน่วยงานในสังกัดทุกจังหวัด (ท้องถิ่นจังหวัด) แต่ด้วยวิธีการบริหารราชการและวิธีการ
งบประมาณในลักษณะดังกล่าวทําให้การดาํ เนินการทางงบประมาณมีการวิเคราะห์แบบบนลงลา่ ง (Top-
Down Approach) แม้จะมีข้อดี คือ มองเห็นภาพรวมท้ังหมด แต่ก็มีข้อจํากัด โดยเฉพาะในด้านการรับรู้
ปัญหา ความจําเป็นและความต้องการของ อปท. ในแต่ละท้องถิ่นซึ่งมีความแตกต่างหลากหลายสูงและมีการ
เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ทําให้การจัดสรรงบประมาณสําหรับอุดหนุนให้แก่ รพ.สต.ท่ีถ่ายโอนใน
รูปแบบดังกล่าวอย่างไม่สอดคล้องกับปัญหา ความจําเป็น และความต้องการที่เกิดขึ้น ยังไม่รวมไปถึง

สํานกั งานเลขาธกิ ารสภาผแู้ ทนราษฎร 53 สํานักงบประมาณของรฐั สภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงนิ อดุ หนนุ ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ตามภารกจิ ถา่ ยโอน กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบล

ข้อจํากัดต่าง ๆ ท่ีเกิดจากการจัดระเบียบการบริหารราชการแบบรวมศูนย์อํานาจ เช่น (1) อํานาจการ
ตัดสินใจรวมอยู่ทสี่ ่วนกลาง เม่ือเกิดปัญหาในพ้ืนที่ห่างไกล การร้งั รอการตดั สนิ ใจจากสว่ นกลางย่อมทําให้
ไม่อาจแก้ไขปัญหาได้อย่างทันท่วงทีและไม่ทั่วถึง (2) การรวมศูนย์อํานาจเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองมี
ความสัมพันธ์กันในลักษณะบังคับบัญชาเป็น ชั้นลดหล่ันกันไป การปฏิบัติหน้าที่เต็มไปด้วยความล่าช้า
การแก้ปัญหาและการปฏิบัติงานต้องกระทําตามกฎระเบียบท่ีเคร่งครัดตาม ลําดับข้ันตอนในการบังคับ
บัญชาก่อให้เกิดความยุ่งยากในการปฏิบัติงาน (3) การแก้ปัญหาในพื้นท่ีห่างไกล เช่นในท้องถ่ินต่าง ๆ
อํานาจในการตัดสินมิได้เป็นของคนในพ้ืนท่ีน้ัน ๆ ทําให้การจัดทําบริการสาธารณะและการแก้ปัญหาไม่
ตอบสนองความต้องการของประชาชนในพื้นที่ (กฤษณ์ วงศ์วเิ ศษธร, 2563)

4.2) การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเพ่ือสนับสนุน อปท. ตามภารกิจถ่ายโอนด้านสาธารณสุข
ให้แก่ รพ.สต.ที่ถ่ายโอน โดยจัดสรรให้เป็นเงินอุดหนุนทั่วไปแบบคงที่ (fixed cost) มีจํานวนเท่ากัน เช่น 1 ล้าน
บาท/แหง่ ซงึ่ มขี ้อดี คือ มคี วามแน่นอนและสมํ่าเสมอ (ได้เท่ากนั เท่าเดิมทุกป)ี แต่ข้อจํากดั คอื มจี าํ นวนไม่เพยี งพอ
กับปริมาณงานตามภารกิจ หน้าท่ี และกิจกรรมนําส่งผลผลิตที่รับผิดชอบ รวมท้ังจํานวนผู้รับบริการในพ้ืนที่
รับผิดชอบ โดยท่ี รพ.สต.เป็นหน่วยบริการสาธารณสุขปฐมภูมิ (Primary Care) ในพ้ืนท่ีและมีความใกล้ชิดกับ
ประชาชน เป็นหน่วยบริการด่านแรก (First Line Care) และหน่วยบริการด่านหนา้ (Front Line Care) ที่ต้องเผชิญ
กับปัญหาด้านสาธารณสุข และความต้องการหรือข้อเรียกร้องของประชาชนผู้รับบริการในพื้นที่ก่อนหน่วยบริการ
อื่น ๆ ตลอดจนรองรับและร่วมขับเคล่ือนยุทธศาสตร์ นโยบาย แผนงานและโครงการต่างๆ ของรัฐบาล กระทรวง
จงั หวัด อาํ เภอ และทอ้ งถ่ิน รวมท้ังตอ้ งทําการร่วมกบั อาสาสมคั รสาธารณสุขประจาํ หมู่บ้าน (อสม.) ทั่วประเทศ ซ่ึง
มีจํานวนกว่า 1,040,000 คน ทําให้ รพ.สต.มีความจําเป็นและต้องการงบประมาณในลักษณะงบดําเนินงานเพื่อ
สนับสนุนการปฏิบัตงิ านประจาํ ของ รพ.สต. เชน่ คา่ ตอบแทน คา่ ใชส้ อย ค่าวสั ดุ เปน็ ต้น ตามภารกจิ ต่าง ๆ เพ่ิมข้ึน
ตามความจําเป็นและเหมาะสม โดยเฉพาะการจัดทําและขับเคล่ือนงานและโครงการสงเสริมสุขภาพอนามัยให้แก่
กลุ่มเป้าหมายต่าง ๆ รวมกับ อสม. และเครือข่ายในพ้นื ท่ี ได้แก่ กลุมแมและเด็ก กลุ่มนักเรียนและเยาวชน กลุ่มวัย
ทาํ งาน กลุ่มผู้สูงอายุ เป็นต้น และโครงการพเิ ศษต่างๆ เช่น โครงการวิจัยและพัฒนาภูมปิ ัญญาไทยและสมุนไพรใน
พืน้ ทีม่ าใช้ทางการแพทย์ โครงการ/กจิ กรรมเพอ่ื เฝา้ ระวัง ปอ้ งกัน ควบคมุ ไมใ่ ห้เกดิ โรคในพื้นท่ี เป็นต้น

4.3) การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเพ่ือสนับสนุน อปท. ตามภารกิจถ่ายโอนด้าน
สาธารณสุข ในลักษณะเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ เป็นรายจ่ายค่าครุภัณฑ์ ให้แก่ รพ.สต.ที่ถ่ายโอน เช่น
รถพยาบาลฉุกเฉิน (รถกะบะ/รถตู้) รถบรรทุก เคร่ืองช่วยกระบวนการป๊ัมและฟื้นคืนชีพผู้ป่วย เคร่ือง
ศนู ย์กลางการรักษาทางไกลเครื่องติดตามสญั ญาณชีพพร้อมเครื่องกระตกุ หัวใจในรถพยาบาลเพื่อเชื่อมต่อ
ระบบศูนย์กลางการรักษาทางไกล เคร่ืองน่ึงฆ่าเชื้อจุลินทรียด์ ้วยไอนํ้าระบบอัตโนมัติ เครื่องให้การรักษา
ด้วยคลื่นกระแทก (Shock wave) เป็นต้น และค่าส่ิงก่อสร้าง เช่น ค่าก่อสร้างและปรับปรุงสถานีอนามัย
ท่ีถ่ายโอนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เป็นต้น ตามคุณลักษณะเฉพาะของครุภัณฑ์และแบบรูป
รายการตามแบบมาตรฐานท่ีกําหนด โดยพบว่าการจัดสรรเงินอุดหนุนเฉพาะกิจตามรายการดังกล่าวมี
จํานวนรายการและวงเงินงบประมาณจํากัด เช่น ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 จัดสรรงบประมาณใน
ลักษณะเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ ให้แก่ รพ.สต.ท่ีถ่ายโอน เป็นรายจ่ายค่าครุภัณฑ์ ท่ีมีราคาต่อหน่วยตํ่ากว่า
1 ล้านบาท จํานวน 275 รายการ และเป็นรายจ่ายค่าครุภัณฑ์สําหรับสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพการ
ให้บริการด้านสาธารณสุข (ท่ีมีราคาต่อหน่วยเกิน 1 ล้านบาท) จํานวน 9 รายการ เป็นรายการค่า
สิ่งก่อสร้าง (ที่มีราคาต่อหน่วยตํ่ากว่า 10 ล้านบาท) จํานวน 37 รายการ ขณะท่ี อปท. ที่รับถ่ายโอน รพ.สต.

สาํ นักงานเลขาธิการสภาผแู้ ทนราษฎร 54 สํานักงบประมาณของรัฐสภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อุดหนนุ ให้แกอ่ งคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน
ตามภารกิจถา่ ยโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาํ บล

จํานวน 36 แห่ง มีจํานวน รพ.สต. ท่ีรับการถ่ายโอน จํานวน 51 แห่ง ทําให้ไม่สามารถจัดสรรให้แก่ รพ.สต.
ของ อปท. ได้ทั้งหมดท่ีเสนอขอรับการจัดสรรงบประมาณ ดังน้ัน จึงมีการเลือกจัดสรรให้แก่ อปท. และ
รพ.สต. ที่ถ่ายโอน เป็นบางส่วนตามความจําเป็นและเหมาะสม จากการวิเคราะห์เอกสารงบประมาณ
รายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 พบมีปัญหาด้านการกระจุกตัวของการจัดสรรงบประมาณเป็น
เงินอดุ หนุนเฉพาะกิจดงั กล่าวข้างต้นใน อปท. บางแห่ง ซ่ึงได้รับทั้งค่าครุภัณฑ์จํานวน 2-3 รายการ (จาก
ท้ังหมด 9 รายการ) และไดร้ ับจัดสรรค่าสงิ่ กอ่ สรา้ ง ขณะท่ี อปท. บางแห่งไมไ่ ด้รบั การจดั สรร

นอกจากปัญหาการกระจุกตัวของการจัดสรรงบประมาณดังกล่าวข้างต้นแล้ว ในปีงบประมาณ
พ.ศ. 2563 ยังไม่พบว่ามีนําเงินนอกงบประมาณของ อปท. และ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอน มารว่ มจ่ายสมทบกับ
งบประมาณที่ขอตั้งและได้รับจัดสรรสําหรับเป็นรายจ่ายค่าครภุ ัณฑ์และค่าสิ่งก่อสร้าง ทั้ง ๆ ที่ อปท. บางแห่ง
ที่ได้รับจัดสรรงบประมาณดังกล่าวมีสถานะเงินนอกงบประมาณในระดับที่สามารถร่วมสมทบจ่ายได้ตาม
สัดสว่ นที่สาํ นักงบประมาณกําหนด คือ รอ้ ยละ 1 – 10 ของวงเงินงบประมาณรายการคา่ ใช้จ่าย

4.4) รูปแบบ วิธีการ และหลักเกณฑ์ในการจ่ายเงินกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ให้แก่
รพ.สต.ท่ีถ่ายโอน จากหน่วยบริการประจํา (CUP) ในบางส่วน มีความล่าช้า ยังไม่สะท้อนปริมาณการให้บริการ
และต้นทุนการดําเนินงานของ รพ.สต. รวมทั้งให้ความสําคัญกับการจ่ายเงินเพ่ือแก้ไขปัญหามากกว่าป้องกัน
ปญั หาดา้ นสขุ ภาพของประชาชนในพ้นื ท่ี

4.5) ข้อจํากัดเก่ียวกับการดําเนินงานด้านจัดซื้อจัดจ้าง การบริหารทางการเงินและการควบคุม
งบประมาณ การบริหารสินทรัพย์ เป็นต้น โดย รพ.สต. ในฐานะหน่วยงานของรัฐ ต้องดําเนินการต่าง ๆ
ดังกล่าวให้เป็นไปตามมาตรฐานทางการเงินตามข้อกําหนดของกฎหมาย ระเบียบ และหลักเกณฑ์ต่าง ๆ ซ่ึงมี
ข้ันตอนและวิธีปฏิบัติในรายละเอียดมากและความซับซ้อน รวมท้ังไม่สามารถมอบหมายให้หน่วยงานอื่นๆ
ภายใต้สังกดั เดยี วกนั ทาํ หน้าท่ีแทนได้ ขณะท่ีบุคลากรของ รพ.สต. ส่วนใหญ่เป็นผมู้ ีวิชาชพี ทางดา้ นการแพทย์
พยาบาล และสาธารณสุข ซ่ึงไม่มีความรู้ ทักษะ และประสบการณ์ในการดําเนินการทางการเงินดังกล่าว
สําหรับบุคลากรสนับสนุนก็มีจํานวนน้อยและขาดความรู้ ทักษะ ประสบการณ์ ดังน้ัน เกิดข้อจํากัดและความ
เสยี่ งในการดาํ เนินงานใหเ้ ปน็ ไปตามมาตรฐานของทางราชการ

4.6) ข้อจํากัดอ่ืนๆ เช่น รพ.สต. ที่ถ่ายโอน ได้รับมีข้อจํากัดในการเข้าถึงและการได้รับข้อมูลข่าวสาร
ต่าง ๆ จากกระทรวงสาธารณสขุ เช่น ขอ้ มลู ทางวิชาการตา่ งๆ การสนบั สนุนทางวิชาการ เป็นตน้ นอ้ ยกวา่ รพ.
สต.ในสังกัดของสํานักงานปลดั กระทรวงสาธารณสุข

4.2 ผลกำรดำเนินงำนของโรงพยำบำลสง่ เสริมสุขภำพตำบลท่ีได้รับกำรถ่ำยโอนใหแ้ ก่องค์กรปกครอง
สว่ นทอ้ งถ่ิน ปญั หำอุปสรรคและขอ้ เสนอแนะ

จากการศึกษาเอกสาร ทบทวนแนวคิด ทฤษฎี และวรรณกรรมท่ีเกี่ยวข้องกับเรื่องท่ีศึกษา โดยเฉพาะ
รายงานการติดตามผลการดําเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2562
ของสํานักงานคณะกรรมการการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (สํานักงาน ก.ก.ถ.)
ซึ่งดําเนินการร่วมกับคณะอนุกรรมการด้านการติดตามและประเมินผลดําเนินการติดตามผลการดําเนินงาน
อปท. โดยติดตามและประเมินผล จํานวน 4 ภารกิจท่ี อปท. ดําเนินการ ซ่ึง 1 ใน 4 ภารกิจดังกล่าวก็คือ
การดําเนินงานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.) ท่ีถ่ายโอนให้แก่ อปท. จํานวน 36 แห่ง
และมีจํานวน รพ.สต. รวมท้ังสิ้น 51 แห่ง ทั้งนี้ มี อปท. ให้ข้อมูลตามแบบติดตามผลการดําเนินงาน รพ.สต.

สํานักงานเลขาธกิ ารสภาผแู้ ทนราษฎร 55 สํานกั งบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงินอดุ หนุนใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตําบล

จํานวน 27 แห่ง คดิ เปน็ ร้อยละ 75 ของ อปท. ท่รี ับโอนรพ. สต. (จํานวน 36 แหง่ ) จาํ แนกเปน็ เทศบาล
16 แห่ง องค์การบริหารส่วนตําบล (อบต.) 10 แห่ง และ เมืองพัทยา ซึ่งเป็น อปท.รูปแบบพิเศษ โดยมี
สรุปผลการตดิ ตามผลการดําเนนิ งาน จาํ นวน 9 ประเด็น ตามภาพท่ี 4.4

ภาพที่ 4.4 ประเด็นของการติดตามผลการดําเนนิ งานองค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่ ท่ีถ่ายโอนใหแ้ ก่
โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตําบล

4.2.1 ผลกำรดำเนินงำนของโรงพยำบำลส่งเสริมสุขภำพตำบลที่ได้รับกำรถ่ำยโอนให้แก่
องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่

จากการวิเคราะห์ข้อมูลเก่ียวกับการดําเนินงานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.)
ที่ถ่ายโอนให้แก่ อปท. ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 ที่ให้ข้อมูลย้อนกลับ สามารถสรุปผลการดําเนินการ
ของ รพ.สต. จําแนกตามองค์ประกอบที่สําคัญ 9 ด้าน ได้แก่ ด้านการบริหารจัดการงบประมาณ
ด้านรายได้และความเพียงพอของรายได้ ด้านการให้บริการด้านสาธารณสุข ด้านผู้รับบริการ ด้านการเช่ือมโยงการ
ส่งต่อผู้ป่วย ด้านการบริหารจัดการบุคลากร ด้านแรงจูงใจสิทธิสวัสดิการขวัญกําลังใจการได้รับเงินเดือนและการ
พัฒนาบุคลากร ด้านการสนับสนุนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและด้านการประเมินทัศนคติท่ีมีต่อการบริหารจัดการ
และผลการดาํ เนินงานของ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนมสี รุปผลการดาํ เนินการด้านต่าง ๆ ดังกล่าวมาได้ ดงั น้ี

1) ด้ำนกำรบริหำรจัดกำรงบประมำณ
จากการตดิ ตามผล พบว่า อปท. ที่รับโอน รพ. สต. มงี บประมาณสนับสนุนการดําเนินงาน รพ. สต. ที่รับ
ถ่ายโอนมาอยู่ในสังกัด โดยได้รับจัดสรรจากงบประมาณรายจ่ายจากแหล่งต่าง ๆ ได้แก่ กรมส่งเสริมการปกครอง
ทอ้ งถิน่ สํานักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) และ อปท. ตามลําดบั (ไม่รวมแหล่งรายไดอ้ ่ืน ๆ
ท่ี รพ.สต. ไดร้ ับจากการใหบ้ รกิ าร) โดยรายละเอยี ดปรากฏตามหัวข้อ 2.2

สํานกั งานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 56 สาํ นกั งบประมาณของรฐั สภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงินอดุ หนนุ ให้แกอ่ งค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
ตามภารกิจถา่ ยโอน กรณศี ึกษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตาํ บล

จากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ท่ีได้รับการถ่ายโอน รพ.สต. ทั้งหมด พบว่า อปท. ที่มี
งบประมาณรายจ่ายในการดําเนินงานของ รพ. สต. มากท่ีสุด คือ เทศบาลเมืองบึงย่ีโถ อําเภอธัญบุรี จังหวัด
ปทุมธานี ซึ่งได้รับการถ่ายโอนสถานีอนามัยบึงยี่โถ ปี พ.ศ. 2551 โดยพบว่าในปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 ได้รับ
จดั สรรงบประมาณรายจา่ ยประจําปีจากเทศบาลเมืองบึงยโ่ี ถโดยตรง สาํ หรับเป็นค่าตอบแทน ค่าใช้สอย ค่าวัสดุ
และค่าสาธารณูปโภค รวมท้งั งบลงทุน รวม 3,423,000 บาท (เทศบาลเมืองบึงยี่โถ อําเภอธัญบุรี จงั หวัดปทุมธานี,
2560, น. 1/10 -10/10) นอกจากนี้ ภายหลังได้รับการถ่ายโอนแล้ว เทศบาลเมืองบึงยี่โถได้มีการพัฒนา
สถานีอนามัยอย่างต่อเนื่องจนปัจจุบันได้ยกระดับเป็น “ศูนย์การแพทย์และฟ้ืนฟู บึงย่ีโถ” โดยได้มี
การพัฒนาและขยายก่อสร้างเพิ่มเติม 3 อาคาร มีแพทย์ ทันตแพทย์ นักกายภาพบําบัด และแพทย์แผน
ไทย ไว้คอยดูแลรกั ษาผูป้ ่วย (เทศบาลเมืองบึงย่ีโถ อาํ เภอธัญบุรี จงั หวดั ปทมุ ธาน,ี 2563)

ขณะท่ี อปท. ท่ีมีงบประมาณรายจ่ายสนับสนุนการดําเนินงานของ รพ. สต. น้อยที่สุด คือ
องค์การบริหารส่วนตําบลทุ่งคลอง อําเภอคําม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์ ซ่ึงได้รับการถ่ายโอนสถานีอนามัย
บ้านเก่าเดื่อ ในปี พ.ศ. 2551 โดยพบว่าในปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 ได้รับจัดสรรงบประมาณรายจ่าย
ประจําปีจาก อบต. โดยตรง สําหรับเป็นค่าตอบแทน ค่าใช้สอย ค่าวัสดุ และค่าสาธารณูปโภค จํานวน
896,000 บาท (องค์การบรหิ ารส่วนตําบลท่งุ คลอง, 2560, น.45-46)

2) ดำ้ นรำยไดแ้ ละควำมเพยี งพอของรำยได้
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.) มีรายได้จากหลายแหล่ง เช่น เงินอุดหนุนจาก
งบประมาณรายจ่ายประจําปีของรัฐบาลและ อปท. เงินจัดสรรจากกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
หรือ สปสช. เงินรายได้จากค่ารักษาพยาบาล ค่ายาและเวชภัณฑ์ และค่าบริการ เป็นต้น และในปีงบประมาณ
พ.ศ. 2561 พบว่า รพ.สต. ส่วนใหญ่มีรายได้ทั้งปีโดยเฉล่ียประมาณ 1,400,000 บาท และรายได้ของ รพ.สต.
คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 1.75 ของรายได้ อปท. และ รพ.สต. ส่วนใหญ่หรือร้อยละ 75 มีรายได้จากแหล่งต่าง ๆ
เพียงพอเมื่อเปรียบเทยี บกบั คา่ ใช้จา่ ยในการดาํ เนินงานและบรหิ ารจดั การของ รพ.สต.
3) ด้ำนกำรให้บรกิ ำรดำ้ นสำธำรณสุข
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.) มีการให้บริการด้านสาธารณสุขต่าง ๆ ได้แก่ การเสริมสร้าง
สุขภาพหรือดูแลสุขอนามัยที่ดีการป้องกันโรคและหรือโรคระบาด การฟ้ืนฟูสภาพ การรักษาพยาบาล
เบ้ืองต้น ตามลําดับ ซ่ึง รพ.สต. หลายแห่งมีระดับความสามารถในการให้บริการดีและประชาชนมีความ
พึงพอใจ นอกจากนี้ รพ. สต. ส่วนหน่ึงยังมีการให้บริการด้านการแพทย์แผนไทยและหรือการนวดแผน
โบราณ การบริการด้านทันตกรรม และการให้บริการด้านอนื่ ๆ ได้แก่ การแพทย์แผนจีน (จํานวน 3 แห่ง
ได้แก่ เทศบาลเมืองบึงย่ีโถ เทศบาลเมืองปากพูน และเทศบาลตําบลสุเทพ) กายภาพบําบัด (จํานวน 4
แห่ง ได้แก่ เทศบาลเมืองบึงยี่โถ เทศบาลเมืองปากพูน เทศบาลตําบลสุเทพ และ อบต. สมอแข) วารี
บําบัด (จํานวน 1 แห่ง คือ เทศบาลเมืองปากพูน) การคุ้มครองผู้บริโภคด้านสาธารณสุข (จํานวน 1 แห่ง
คือ เมืองพัทยา) และการให้บริการด้านสุขภาพจิต (จํานวน 1 แห่ง คือ เทศบาลเมืองบึงยี่โถ) เป็นต้น ซ่ึง
เปน็ การเพมิ่ ทางเลอื กในการใหบ้ ริการด้านสาธารสขุ แกป่ ระชาชนในพ้ืนที่
4) ด้ำนผู้รับบริกำรประเภทต่ำง ๆ
ประชาชนในพ้ืนท่ีรับบริการของ รพ.สต. โดยเรียงลําดับตามประเภทบริการ ได้แก่ การ
รักษาพยาบาลข้ันปฐมภูมิ การดูแลส่งเสริมสุขภาพที่ดี การป้องกันโรคการบริการทันตกรรม การแพทย์
แผนไทย และแผนโบราณกายภาพบําบัดและแพทย์แผนจีน นอกจากน้ี รพ.สต. ยังให้บริการแก่

สํานกั งานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 57 สาํ นกั งบประมาณของรัฐสภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อดุ หนุนใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น
ตามภารกิจถา่ ยโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตําบล

ผู้รับบริการอื่น ๆ ได้แก่ การคัดกรองความดัน โรคเรื้อรัง วางแผนครอบครัว และคัดกรองพัฒนาการ
ตามลําดับ

5) ด้ำนกำรเชื่อมโยงกำรส่งต่อผู้ป่วย ควำมสะดวก รวดเร็ว คณะกรรมกำรต่ำง ๆ และแผน
กำรดำเนนิ งำน

รพ.สต. ส่วนใหญ่มีการเชื่อมโยงการส่งต่อผู้ป่วยไปยัง รพ.แม่ข่ายบริเวณใกล้เคียงด้วยระบบ
การแพทย์ฉุกเฉิน โดยใช้รถบริการทางการแพทย์ฉุกเฉิน (Emergency Medical Services: EMS) บางแห่งใช้
รถกู้ภัยของ อปท. ซึ่งมีความสะดวกรวดเร็ว นอกจากน้ี ยังพบว่า รพ.สต.ส่วนใหญ่ไม่มีการเรียกเก็บค่าใช้จ่าย
ในการส่งตอ่ ผู้ปว่ ย และมี รพ.สต. ซึ่งตัง้ อยหู่ ่างไกลจากตัวเมืองทําให้การเดินทางในการสง่ ต่อผู้ป่วยต้องใช้เวลา
พอสมควรและบางแหง่ รถท่ีใช้รบั สง่ ผู้ปว่ ยอยู่ในสภาพชํารุดทรุดโทรมทําให้การดาํ เนนิ งานไมส่ ะดวก รพ.สต.

รพ.สต. มีการบริหารงานโดยใช้รูปแบบของคณะกรรมการ เช่น คณะกรรมการบริหาร รพ.สต.
ซึ่งเปิดโอกาสให้ประชาชนหรือภาคส่วนต่าง ๆ เข้าร่วมเป็นกรรมการ คณะกรรมการกองทุนสุขภาพ
ประจําตําบล คณะกรรมการบริหารหน่วยบริการ คณะกรรมการตรวจคําขอรับเงินค่าตอบแทน/จ่าย
ค่าตอบแทน/ติดตามประเมินผล ตามลําดับ รวมทั้งให้ความสําคัญกับการวางแผนและใช้แผนเป็น
เครื่องมือในการบริหาร กล่าวคือ รพ.สต.มีแผนการดําเนินงาน แผนพัฒนาระบบบูรณาการด้านสุขภาพ
ร่วมกับหน่วยให้บริการสาธารณสุขอื่น ๆ ในพ้ืนท่ี แผนการจัดหาอุปกรณ์เคร่ืองมือเวชภัณฑ์ทาง
การแพทย์ และมแี ผนพฒั นาศกั ยภาพการให้บริการของ รพ.สต.

6) ด้ำนกำรบรหิ ำรจัดกำรบุคลำกร
รพ.สต. ส่วนใหญ่มีบุคลากรไม่เพียงพอในการปฏิบัติงานเนื่องจากกรอบโครงสร้างอัตรากําลัง
ของ รพ. สต.ที่ได้รับการถ่ายโอนบุคลากรมีอัตรากําลังเพียง 5 อัตรา ซึ่งไม่เพียงพอต่อการให้บริการ
ประชาชนในพ้ืนที่ท่ีมีการขยายตัวเพิ่มมากขึ้น ประกอบกับในปัจจุบัน รพ.สต. หลายแห่งได้พัฒนา
ยกระดับการให้บริการด้านสาธารณสุขให้แก่ประชาชนเพ่ือให้มีความครอบคลุมบริการท่ีหลากหลายด้าน
มากขึ้น โดย อปท.หลายแห่ง เช่น อบต.คลองหินปูน อบต.ดอนแก้ว เทศบาลเมืองบึงยี่โถ เป็นต้นได้
ว่าจ้างบุคลากรด้านสาธารณสุขมาปฏิบัติงานเพ่ิมเพื่อรองรับปริมาณงานบริการสาธารณสุขท่ีเพิ่มมากขึ้น
ดังกล่าว เพ่ือแก้ปัญหากรอบโครงสร้างอัตรากําลังจํากัดดังกล่าวและเพดานวงเงินงบประมาณรายจ่าย
ด้านบุคลากรท่ีกําหนดไว้ไม่เกินร้อยละ 40 ของเงินงบประมาณรายจ่ายประจําปีของ อปท. ตามมาตรา
35 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 254214 ขณะที่ สปสช. กําหนด
เกณฑ์อัตราสัดส่วนของเจ้าหน้าท่ีสาธารณสุขต่อประชากรที่จํานวน 8 คน ต่อ รพ.สต. เพ่ือให้การดูแล
ประชาชนได้อย่างเพียงพอและเหมาะสมกับปริมาณงาน นอกจากน้ี รพ.สต. หลายแห่งขาดแคลน
ข้าราชการท่ีเป็นบุคลากรสายวิชาชีพเฉพาะ เช่น พยาบาลวิชาชีพ แพทย์แผนไทย นักกายภาพบําบัด
เจ้าพนักงานทันตกรรม ซึ่งบางตําแหน่งได้รับการสรรหาและบรรจุแล้วมีการโอนย้ายและไม่สามารถสรรหา
ตําแหน่งทดแทนได้ หรือบางครั้งผู้บริหารมีนโยบายในการปรับเปลี่ยนตําแหน่งในทางการบริหารทําให้เกิด
ปญั หาในทางปฏิบัติ

14 มาตรา 35 ในการจ่ายเงินเดือน ประโยชน์ตอบแทนอ่ืน และเงินค่าจ้างของข้าราชการ หรือพนักงานส่วน
ทอ้ งถ่ิน และลกู จ้าง ทน่ี ํามาจากเงินรายได้ทไี่ ม่รวมเงนิ อุดหนุนและเงนิ กู้หรือเงินอน่ื ใดน้ัน องค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ แต่
ละแห่งจะกําหนดสูงกวา่ รอ้ ยละสสี่ ิบของเงินงบประมาณรายจ่ายประจําปีขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ น้ันไมไ่ ด้

สํานกั งานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 58 สํานกั งบประมาณของรฐั สภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อดุ หนนุ ใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
ตามภารกจิ ถา่ ยโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบล

7) ดำ้ นแรงจงู ใจ สิทธิ สวัสดิกำร ขวญั กำลังใจ กำรได้รบั เงินเดือนและกำรพฒั นำบคุ ลำกร
บุคลากรของ รพ. สต. ทไ่ี ดร้ ับการถ่ายโอนให้ความเห็นเก่ียวกับประเด็นต่าง ๆ ดังนี้

7.1) แรงจูงใจท่ีบุคลากรสมัครใจถ่ายโอนไปยัง รพ. สต. พบว่าส่วนใหญ่มีภูมิลําเนาในพ้ืนท่ี
สวัสดิการเงนิ เดอื นและอน่ื ๆ ได้แก่ ตอ้ งการทํางานใกลช้ ิดกับประชาชนในชุมชนและรกั ในงานบริการตามลาํ ดบั

7.2) สิทธิ สวัสดิการและขวัญกําลังใจของบุคลากรก่อนและหลังการถ่ายโอน พบว่าส่วนใหญ่
เห็นว่ามีความเท่าเทียม ในส่วนที่ไม่เท่าเทียม ได้แก่ เรื่องการเบิกค่าล่วงเวลาในอัตราท่ีต่ํากว่าขณะท่ีสังกัด
กระทรวงสาธารณสุข บางตาํ แหน่งขาดความก้าวหนา้ และไม่มรี ะเบยี บเร่อื งคา่ ตอบแทนท่ีชดั เจนทําให้เสียสทิ ธ์ิ

7.3) บุคลากรท่ีถ่ายโอนมายัง รพ.สต. ของ อปท. ได้รับเงินเดือนตามกําหนดระยะเวลา
หรือไม่ โดยส่วนใหญ่ได้รับเงินเดือนตามกําหนดระยะเวลา ในส่วนที่ไม่เป็นไปตามกําหนดระยะเวลา
เกดิ ขึน้ เฉพาะในช่วงแรก ๆ ทถ่ี ่ายโอน และช่วงปลายปีงบประมาณที่ได้รับเงนิ ล่าชา้ และบางแห่งล่าช้ากว่า
เจา้ หนา้ ที่ อปท. 1 วัน

7.4) อปท. มีการพัฒนาบุคลากรหลังถ่ายโอนมายัง รพ.สต. ของ อปท.หรือไม่ โดย อปท.
ส่วนใหญ่มีการพัฒนาบุคลากรท่ีถ่ายโอนมายัง รพ.สต. ด้วยการส่งบุคลากรเข้าอบรมกับกระทรวง
สาธารณสุข โรงพยาบาลแม่ข่าย สาธารณสุขอําเภอ/จังหวัด และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน
ตามลําดับ และ อปท.บางแห่งมีการจัดอบรมใหแ้ ก่เจา้ หน้าท่ี รพ.สต. โดยเชญิ วิทยากรจากหน่วยงานต่าง ๆ มา
ใหค้ วามรตู้ ามสหวชิ าชพี

8) ดำ้ นกำรสนับสนุนจำกหนว่ ยงำนที่เกีย่ วข้อง
รพ.สต. ส่วนใหญ่ได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานท่ีเก่ียวข้อง ได้แก่ การให้คําแนะนําปรึกษา
และองค์ความรู้ด้านวิชาการ คู่มือการปฏิบัติงาน และการจัดอบรม รวมถึงการสนับสนุนงบประมาณ
รายจ่าย การตอบข้อซักถามเก่ียวกับกฎระเบียบคําสั่งการต่าง ๆ และการติดตามประเมินผลการ
ดําเนินงานของรพ. สต. ตามลําดับ โดยหน่วยงานท่ีให้การสนับสนุนให้คําปรึกษา ได้แก่ สํานักงาน
ปลัดกระทรวงสาธารณสุข สํานักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) กรมอนามัยสํานักงานสาธารณสุข
จังหวัด สํานักงานสาธารณสุขอําเภอ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น สํานักงานพัฒนาสังคมและความม่ันคง
ของมนษุ ย์จงั หวดั และสาํ นักงานกองทุนสนับสนุนการเสรมิ สร้างสุขภาพ (สสส.)
9) ดำ้ นทัศนคตติ อ่ กำรบรหิ ำรจดั กำรและผลกำรดำเนินงำนของ รพ.สต.ทถ่ี ่ำยโอนใหแ้ ก่ อปท.

อปท. ทไี่ ด้รับการถ่ายโอน รพ.สต. ให้ความเห็นเกย่ี วกบั ประเด็นตา่ ง ๆ ดงั น้ี
9.1) หลังจากที่มีการถ่ายโอน รพ. สต. มาอยู่กับอปท. แล้วสามารถให้บริการประชาชนได้
อยา่ งมีประสิทธิภาพประสิทธผิ ลหรือไม่ โดยพบวา่ อปท. ทกุ แห่งเหน็ ว่ามปี ระสิทธิภาพและประสิทธผิ ล
9.2) หลังจากที่มีการถ่ายโอน รพ.สต. มาอยู่กับ อปท. แล้วสามารถให้บริการที่ครอบคลุมประชาชน
ในพ้นื ที่ได้ทั่วถึงหรือไม่ โดยพบวา่ อปท. สว่ นใหญ่เหน็ ดว้ ยว่าครอบคลมุ ท่วั ถึง 24 แหง่ และไม่เห็นดว้ ย 2 แห่ง
9.3) หลังจากที่มีการถ่ายโอนรพ.สต. มาอยู่กับ อปท.แล้วสามารถกําหนดทิศทางหรือ
แผนการดําเนินงานของ รพ.สต. ได้อย่างมีเอกภาพและสอดคลอ้ งกับทิศทางของ อปท. หรือไม่ โดยพบว่า
อปท.ทุกแห่งเห็นว่าสามารถกําหนดทิศทางหรือแผนการดําเนินงานของ รพ. สต. ได้อย่างมีเอกภาพและ
สอดคลอ้ งกับทิศทางของ อปท.
9.4) หลังจากที่มกี ารถ่ายโอน รพ.สต. มาอยูก่ ับ อปท. แล้ว มที รัพยากรทางการเงินและ
เครอื่ งมอื อปุ กรณ์สําหรบั การใหบ้ ริการประชาชนเพียงพอหรอื ไม่ โดยพบว่า อปท. สว่ นใหญเ่ ห็นวา่

สาํ นักงานเลขาธกิ ารสภาผู้แทนราษฎร 59 สํานักงบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อดุ หนนุ ใหแ้ ก่องคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณศี ึกษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบล

เพยี งพอ 20 แห่งและไม่เพยี งพอ 7 แห่ง
9.5) หลังจากที่มีการถ่ายโอน รพ.สต. มาอยู่กับอปท. แล้ว มีบุคลากรเพียงพอต่อ

การดําเนินงานหรอื ไม่ โดยพบวา่ อปท. เหน็ ด้วยวา่ เพยี งพอ 15 แหง่ และไม่เพยี งพอ 12 แห่ง
9.6) หลังจากท่ีมีการถ่ายโอน รพ.สต. มาอยู่กับ อปท. แล้วมีสุขภาวะท่ีดีข้ึนหรือไม่ โดย

พบวา่ อปท. ทกุ แหง่ เหน็ ว่าประชาชนมีสุขภาวะทด่ี ีข้ึน
9.7) ควรคนื ภารกิจ รพ. สต. กลับคืนให้หน่วยงานต้นสังกัดเดิมหรือไม่ โดยพบว่า อปท. ทุก

แหง่ มีความเห็นวา่ ไมค่ วรคืนให้แกส่ ่วนราชการเดิม
โดยสรุป อปท. ทุกแห่งที่รับโอน รพ.สต. เห็นว่าหลังถ่ายโอน รพ. สต. มาสังกัด อปท. แล้ว รพ.สต.

ดังกล่าวสามารถให้บริการประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล สามารถให้บริการท่ีครอบคลุม
ประชาชนในพื้นที่ได้ท่ัวถึง ตลอดจนประชาชนในพน้ื ที่มสี ุขภาวะท่ีดีข้ึน อนึ่ง สําหรับปัญหาข้อจํากดั ของ รพ.สต.
ท่ีถ่ายโอนให้แก่ อปท. พบว่า หลายแห่งมีบุคลากรไม่เพียงพอสําหรับปฏิบัติงานให้บริการประชาชน อย่างไรก็ดี
อปท. ทกุ แหง่ มีความเหน็ วา่ ไม่ควรคนื ภารกิจ รพ.สต. ใหแ้ ก่หนว่ ยงานตน้ สงั กดั เดมิ

4.2.2) ปัญหำอุปสรรคในกำรดำเนินงำนของโรงพยำบำลส่งเสริมสุขภำพตำบลที่ได้รับกำร
ถ่ำยโอนใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่นิ

การดําเนินงานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.) ท่ีได้รับการถ่ายโอนให้แก่องค์กร
ปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ (อปท.) มปี ัญหาอปุ สรรคจําแนกไดเ้ ปน็ 4 ดา้ น ตามภาพที่ 4.5

ภาพที่ 4.5 ประเภทปัญหาอุปสรรคของโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตาํ บล
ทถี่ า่ ยโอนให้แก่องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิน่

1) ดำ้ นกำรบรหิ ำรจดั กำร
1.1) รพ.สต. ในสังกัด อปท. ซ่ึงมีผู้บริหารท้องถ่ินให้ความสําคัญกับงานด้านการส่งเสริม

คุณภาพชีวิต ย่อมส่งผลให้ รพ.สต. ดังกล่าวได้รับการพัฒนา ในทางกลับกันหากผู้บริหารท้องถ่ินไม่ให้
ความสําคัญกจ็ ะเกดิ ปญั หาในทางปฏบิ ตั แิ ก่ รพ.สต. ทไ่ี ด้รับการถ่ายโอน

สาํ นกั งานเลขาธิการสภาผ้แู ทนราษฎร 60 สํานักงบประมาณของรัฐสภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงินอดุ หนนุ ให้แก่องคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น
ตามภารกิจถา่ ยโอน กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตําบล

1.2) ระบบการรายงานข้อมูลต่าง ๆ ของหน่วยงานในส่วนกลางมีความซํ้าซ้อนกนั มีตัวชี้วัด
หลายดา้ นและหน่วยงานส่วนกลางต่าง ๆ กําหนดใหเ้ จ้าหน้าที่ รพ.สต. กรอกข้อมูลตามระบบการรายงาน
ดังกล่าวตามระยะเวลาที่กําหนด ทําให้เป็นภาระ ประกอบกับเจ้าหน้าท่ี รพ. สต. มีจํานวนดังน้ัน จึงไม่
สามารถดาํ เนินการรายงานข้อมลู ได้ทนั และครบถว้ น

2) ดำ้ นบคุ ลำกร
2.1) กรอบโครงสร้างอัตรากําลังบุคลากรของ รพ. สต. ท่ีได้รับการถ่ายโอนมีเพียงจํานวน 5

อัตราทําให้ไม่เพียงพอต่อการให้บริการประชาชนในพ้ืนท่ีที่มีการขยายขอบเขตการให้บริการสาธารณสุข
เพ่ิมมากข้นึ

2.2) รพ.สต. ที่ถ่ายโอนให้แก่ อปท. ส่วนใหญ่ขาดแคลนบุคลากรสายวิชาชีพ เช่น พยาบาล
วิชาชีพ แพทย์แผนไทย นักกายภาพบําบัด เจ้าพนักงานทันตกรรม เป็นต้น จากสาเหตุต่าง ๆ เช่น การ
โอนยา้ ย การปรบั เปล่ียนตําแหน่ง เปน็ ต้น

2.3) รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนให้แก่ อปท. บางแหง่ ตง้ั อยใู่ นพื้นทหี่ ่างไกลชนบทหรือพ้ืนท่ีบนเกาะทําให้
บุคลากรท่ีถ่ายโอนไปในระยะแรกหรือได้รับการบรรจุใหม่ขอโอนย้ายออกนอกพ้ืนที่ ทําให้ขาดแคลนบุคลากร
ดังนั้น รพ.สต. จึงใช้วิธีการจ้างบุคลากรมาเป็นลูกจ้างช่ัวคราวซ่ึงไม่มีความรู้ ทักษะและประสบการณ์ ตรงตาม
ตําแหนง่ ทีข่ าดแคลนสง่ ผลใหเ้ กิดปัญหาในการปฏิบัตงิ านตามวชิ าชีพไม่เปน็ ไปตามมาตรฐาน

2.4) การพัฒนาบุคลากรของ รพ.สต. ท่ีได้รับการถ่ายโอนในพ้ืนท่ีห่างไกลบางแห่งไม่ได้รับ
ขา่ วสารหรอื การได้รบั เชญิ ใหร้ ว่ มประชุมและอบรมของกระทรวงสาธารณสุข

2.5) ข้อจํากัดของการสรรหาบุคลากร โดยในบางตําแหน่งมีการกําหนดกรอบอตั รากาํ ลังแต่
ไม่มีบุคลากรโอนย้ายมาและ อปท. ไม่สามารถสรรหาบุคลากรได้เองให้เพียงพอกับปริมาณงาน เนื่องจาก
ติดเพดานวงเงินงบประมาณรายจ่ายด้านบุคลากรท่ีกําหนดไว้ไม่เกินร้อยละ 40 ตามมาตรา 35 แห่ง
พระราชบญั ญัตริ ะเบียบบริหารงานบคุ คลส่วนทอ้ งถิ่น พ.ศ. 2542

2.6) บุคลากรทางการแพทย์และบุคลากรฝ่ายสนับสนุนท่ีปฏิบัติงานใน รพ.สต.มีจํานวนไม่
เพียงพอและไม่ครอบคลุมต่อการให้บริการและไม่ได้รับการพัฒนาความรู้ความสามารถศักยภาพท่ี
เหมาะสมตามวชิ าชีพสายงานและไมม่ ีความเชือ่ ม่ันในเรื่องความก้าวหนา้ ตามสายงาน

3) ด้ำนงบประมำณ
3.1) อปท. ส่วนใหญ่ขาดแคลนงบประมาณในการจ้างบุคลากรที่ปฏิบัติงานใน รพ.สต.

ท้ังบุค ลากรป ระจําแล ะบุ คลากรฝ่าย สนั บ สนุ น สาย วิช าชีพ เฉ พ าะ เพ่ื อให้ เพี ยงพ อใน การป ฏิ บั ติงาน
ให้บริการด้านสุขภาพของประชาชนทมี่ ปี ริมาณเพ่ิมมากข้ึนอยา่ งตอ่ เนื่อง

3.2) ค่าตอบแทนและสวัสดิการของบุคลากรทางการแพทย์ท่ีปฏิบัติงานในหน่วยบริการ
สาธารณสุขของ อปท. ไม่เท่าเทียมกับบคุ ลากรทางการแพทย์ทีป่ ฏิบัตงิ านในหนว่ ยบรกิ ารสาธารณสุขของ
กระทรวงสาธารณสขุ

4) ด้ำนกฎระเบยี บ
4.1) ข้อจํากัดจากระเบียบและหนังสือสั่งการต่าง ๆ ในด้านการเพิ่มกรอบอัตรากําลัง

บคุ ลากร

สํานกั งานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 61 สาํ นักงบประมาณของรฐั สภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อุดหนุนใหแ้ ก่องค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น
ตามภารกจิ ถา่ ยโอน กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาํ บล

4.2) ความไม่ชัดเจนของระเบียบต่าง ๆ เช่น ระเบียบการใช้จ่ายเงินบํารุงที่เก่ียวข้องทําให้
เจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการสาธารณสุขของ อปท. ไม่ได้รับค่าตอบแทนตามสิทธ์ิที่พึงจะได้รับ
หรือถกู ชะลอการเบิกจา่ ยเงินคา่ ตอบแทนต่าง ๆ

4.3) ความแตกต่างกันระหว่างระเบียบกระทรวงมหาดไทยกบั ระเบียบกระทรวงสาธารณสุข
ทําให้ รพ. สต. ที่ถา่ ยโอนแก่ อปท. ไม่สามารถปฏิบตั งิ านไดค้ ล่องตวั และเกิดความลา่ ชา้ ในการดําเนนิ งาน

4.2.3) ข้อเสนอแนะสำหรับพัฒนำกำรดำเนินงำนของโรงพยำบำลส่งเสริมสุขภำพตำบล
ทไี่ ดร้ ับกำรถำ่ ยโอนให้แกอ่ งค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน

1) ด้ำนกำรบริหำรจัดกำร
1.1) ควรส่งเสริมและสร้างแรงจูงใจให้ผู้บริหารท้องถ่ินตระหนักเห็นความสําคัญกับงาน

สาธารณสุขและสําหรับผู้บริหารท้องถ่ินที่รับโอน รพ.สต. ไปแล้ว ควรสร้างแรงจูงใจให้ผู้บริหารท้องถิ่น
ความสําคัญและบริหารจัดการให้เป็นรูปธรรมโดยกระทรวงสาธารณสุขและหรือหน่วยงานของกระทรวง
ในพ้ืนท่ีทําหน้าทีเ่ ปน็ พเ่ี ลี้ยงสนบั สนุนให้คาํ ปรกึ ษาและความช่วยเหลือ รพ.สต. ที่ถ่ายโอน

1.2) ควรมีการบูรณาการเช่ือมโยงระบบฐานข้อมูลโดยในระดับท้องถ่ินในระหว่าง
โรงพยาบาลแมข่ ่าย และ รพ.สต ที่ไดร้ ับการถ่ายโอน ตลอดจนกบั หนว่ ยงานในส่วนกลาง ได้แก่ กระทรวง
สาธารณสขุ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน นอกจากน้ี ควรมีการเช่ือมโยงและประสานความร่วมมือท้ัง
ดา้ นนโยบายยุทธศาสตร์และเป้าประสงค์ดา้ นการสาธารณสขุ ให้เปน็ ไปในทิศทางเดยี วกันและมีฐานข้อมูล
ทม่ี ีมาตรฐานเดียวกัน เพอื่ เป็นการลดภาระในการรายงานข้อมลู และงานทีเ่ กย่ี วข้องของ รพ.สต. ในพ้ืนที่

2) ดำ้ นบคุ ลำกร
2.1) ควรเพิ่มหรือขยายกรอบโครงสร้างอัตรากําลังบุคลากรของ รพ.สต. ที่ถ่ายโอนให้แก่

อปท. ให้ครบตามตําแหน่งที่ถ่ายโอน หรือขยายกรอบดังกล่าวให้มีความยืดหยุ่น โดยควรจําแนกตาม
ขนาดของ รพ.สต. เป็นเล็ก กลาง และใหญ่ ในลักษณะเดียวกับ รพ.สต. ของกระทรวงสาธารณสุขและ
ควรเปิดโอกาสให้ท้องถิ่นสามารถเปิดสอบในตําแหน่งที่ขาดแคลนเองได้ภายใต้การกํากับดูแ ลให้มี
การดาํ เนนิ การตามระบบคณุ ธรรม

2.2) ควรเร่งรัดเพอ่ื ให้มีการบรรจแุ ละจดั สอบเพื่อเพม่ิ อัตราบุคลากรสายวิชาชีพเฉพาะให้แก่
รพ.สต. ทข่ี าดแคลนบุคลากรโดยเร็ว

2.3) ควรเร่งรัดเพื่อให้มกี ารบรรจุเพิ่มอัตราบุคลากรให้แก่ รพ.สต. ท่ีอยู่ในพืน้ ท่ีห่างไกลหรือ
บนพ้ืนท่ีเกาะ และอาจจะกําหนดเงื่อนไขในการรับบรรจุบุคลากร เช่น ระยะเวลาห้ามโอนย้ายเป็นต้น
และควรกําหนดอัตราค่าตอบแทนเป็นกรณีพิเศษเพื่อสร้างแรงจูงใจให้บุคลากรไปปฏิบัติงานในพื้นที่ท่ีมี
ลักษณะพิเศษดังกลา่ ว

2.4) ควรมีนโยบายและมาตรการให้กระทรวงสาธารณสุขและหน่วยงานในสังกัดในพ้ืนที่ทํา
หน้าท่ีเป็นพ่ีเล้ียงให้คําปรึกษาแนะนําและสนับสนุนการดําเนินงานของ รพ.สต. ที่ถ่ายโอนให้แก่ อปท.
อยา่ งเป็นรูปธรรมและมคี วามต่อเน่ือง

2.5) ควรส่งเสริมและสนับสนุนให้ อปท. มีความพร้อมด้านการบริหารจัดการหน่วยงาน
สาธารณสุขหรือ รพ.สต. ในสังกัด โดยเปิดให้ อปท. สามารถจัดตั้งกองสาธารณสุขมารองรับการบริหาร
จดั การ รพ.สต. ที่รับการถา่ ยโอนตามหลกั เกณฑแ์ ละเง่ือนไขที่กําหนด

สาํ นกั งานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 62 สาํ นกั งบประมาณของรฐั สภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงินอุดหนนุ ใหแ้ ก่องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
ตามภารกจิ ถา่ ยโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตําบล

2.5) ควรมีการปรับโครงสร้างอัตรากําลังของ รพ.สต. ท้ังบุคลากรทางการแพทย์และ
บุคลากรฝ่ายสนับสนุน โดยให้มีจํานวนท่ีเพียงพอกับภารกิจและมีสัดส่วนของบุคลากรในการดูแล
ประชากรตามเกณฑ์ท่ีกําหนด รวมทั้งพิจารณาพัฒนาให้เกิดความก้าวหน้าทางสายงานและมีสิทธิ์
สวัสดิการทีเ่ ท่าเทียมบคุ ลากรประเภทเดียวกนั ท่ีสังกัดกระทรวงสาธารณสขุ เพ่ือเป็นการสร้างขวัญกาํ ลังใจ
และจงู ใจให้บุคลากรโอนยา้ ยไปปฏบิ ัตงิ านใน รพ.สต. เพมิ่ มากขึน้

3) ดำ้ นงบประมำณ
3.1) ควรจัดทําข้อมูลต้นทุนมาตรฐานของการบริหารจัดการและการให้บริการของ รพ.สต.

ตามประเภทหรือขนาด ซ่ึงจําแนกเป็นเล็ก กลาง และใหญ่ และนําข้อมูลดังกล่าวมาใช้เพ่ือ
การบริหารงาน รพ.สต. ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ คุ้มค่า และเกิดประสิทธิผล โดยรวมถึ ง
การจัดสรรงบประมาณให้แก่ รพ.สต. ที่ถ่ายโอนให้แก่ อปท. เพื่อให้การบริหารจัดการงบประมาณและ
ตัดสินใจใช้ทรัพยากรต่าง ๆ ของ รพ.สต. มีอิสระ ยืดหยุ่น และคล่องตัวตามสภาพแวดล้อม ปัญหาและ
ข้อจํากัดของ รพ.สต.ในแต่ละพ้ืนท่ี ภายใต้กรอบวงเงินท่ีได้รับจัดสรรและความรับผิดชอบต่อเป้าหมายท่ี
สามารถติดตามประเมนิ ผลหรือวดั ผลไดอ้ ย่างเปน็ รูปธรรม

3.2) งบประมาณท่ีจัดสรรให้แก่ อปท. เพ่ือเป็นค่าใช้จ่ายสําหรับบุคลากรท่ีปฏิบัติงานในรพ.สต.
ท่ไี ดร้ ับการถ่ายโอนควรรวมถึงบุคลากรท่ี อปท. จะสรรหาเพิ่มตามกรอบอัตรากําลังที่กําหนดเชน่ เดียวกัน
กบั ครูในสถานศึกษาทถ่ี า่ ยโอนให้แก่ อปท.

4) ด้ำนกฎระเบียบ
4.1) ควรพิจารณาแก้ไขปรับปรุงกฎระเบียบต่าง ๆ ในการเพิ่มกรอบอัตรากําลังบุคลากร

เพ่ือให้ รพ.สต. ที่ถ่ายโอนให้แก่ อปท. มีอิสระ ยืดหยุ่น และคล่องตัวตามสภาพแวดล้อม ปัญหาและ
ข้อจํากัดในแต่ละพ้ืนที่ภายใต้กรอบวงเงินงบประมาณด้านบุคลากรที่ได้รับจัดสรรตามข้อมูลต้นทุน
มาตรฐานตามประเภท/ขนาดของ รพ.สต. และตามความรับผิดชอบต่อเป้าหมายที่สามารถติดตาม
ประเมนิ ผลหรือวดั ผลไดอ้ ยา่ งเป็นรูปธรรม

4.2) ควรพิจารณาปรับปรุงและแก้ไขกฎระเบียบการใช้จ่ายเงินบํารุงและค่าตอบแทนให้
สอดคล้องหรือดีกว่ากฎระเบียบที่ใช้กับ รพ.สต.ในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขเพ่ือให้ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอน
ให้แก่ อปท. มีอิสระ ยืดหยุ่น และคล่องตัวตามสภาพแวดล้อม ปัญหาและข้อจํากัดในแต่ละพ้ืนท่ี รวมทั้ง
ใหก้ ฎระเบียบดงั กล่าวเป็นเครอื่ งมือในการสนับสนนุ การบริหารจดั การ รพ.สต.

4.3) กรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน กระทรวงมหาดไทย ในฐานะหน่วยงานท่ีกํากับดูแล
อปท. ควรพิจารณาทบทวน ปรับปรุง และแก้ไขกฎระเบียบ (Deregulation) ของกระทรวงมหาดไทยท่ีเก่ียวกับ
การดําเนินงานของ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนให้แก่ อปท. เพ่ือให้มีเท่าท่ีจําเป็นแก่การบริหารจัดการและให้บริการ
อย่างมีประสิทธิภาพ คุ้มค่า และประสิทธิผล ท้ังน้ี กฎระเบียบต่าง ๆ ควรมีความสอดคล้องหรือดีกว่า
กฎระเบยี บทีใ่ ช้กับ รพ.สต.ในสังกัดกระทรวงสาธารณสขุ

โดยสรุป ข้อเสนอแนะ 4 ด้าน ได้แก่ การบริหารจัดการ งบประมาณ บุคลากร และกฎระเบียบ
มีความสอดคล้องตามปัญหาอุปสรรคของ รพ.สต. ที่ถ่ายโอนให้แก่ อปท. มีจุดมุ่งหมายเพ่ือปรับปรุงและ
พฒั นาให้ รพ.สต. ดังกล่าว มีวฒุ ภิ าวะขององคก์ ร (Organizational Maturity) หรือมีระดับความสามารถ
ขององค์กรในเชิงระบบในการเรียนรแู้ ละปรับปรุงเปลี่ยนแปลงตนเองตามสภาพแวดล้อม ปัญหาอุปสรรค
ฯลฯ ท่ีเกี่ยวข้องหรอื เข้ามากระทบต่อองค์กร เพื่อทําให้เกิดความพร้อมและความสามารถในการทํางานด้วย

สํานกั งานเลขาธิการสภาผแู้ ทนราษฎร 63 สํานักงบประมาณของรฐั สภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงนิ อดุ หนนุ ให้แกอ่ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบล

ตนเองหรือสามารถพึ่งตนเองและแก้ไขปัญหาของตนเองได้ ท้ังนี้ รพ.สต.ท่มี ีวฒุ ิภาวะสูงจะมีวธิ ีการทํางานที่เป็น
ระบบ มีมาตรฐานในการทํางานทีด่ มี ีการเรยี นรแู้ ละปรบั ปรุงเปลี่ยนแปลงเพือ่ ให้องคก์ รมีความสามารถท่ีเพม่ิ ข้ึน
ตลอดเวลาและอยา่ งยง่ั ยนื

4.3 ข้อเสนอแนะเชิงนโยบำยสำหรับกำรจัดสรรงบประมำณรำยจ่ำยเป็นเงินอุดหนุนให้แก่องค์กร
ปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ตำมภำรกจิ ถำ่ ยโอนกรณศี ึกษำโรงพยำบำลสง่ เสรมิ สุขภำพตำบล

จากการวิเคราะห์รูปแบบของการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเป็นเงินอุดหนุนให้แก่
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (อปท.) ตามภารกิจถ่ายโอนกรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล
(รพ.สต.) และจากศึกษาวิเคราะห์ผลการดําเนินงานของ รพ.สต. ท่ีได้รับการถ่ายโอนให้แก่ อปท. และ
ปัญหาอุปสรรคต่าง ๆ ข้างต้น ผู้ศึกษานําข้อค้นพบดังกล่าวมาสังเคราะห์เพื่อจัดทําข้อเสนอแนะเชิง
นโยบาย (policy suggestion) สําหรับการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเป็นเงินอุดหนุนให้แก่
อปท. ตามภารกิจถ่ายโอน กรณีศึกษา รพ.สต. ที่สอดคล้องกับลักษณะของการดําเนินงานของ รพ.สต.
ภายใต้สังกดั อปท. โดยคาํ นงึ ถึงหลักการกระจายอํานาจ ความทั่วถึง เป็นธรรม และมีธรรมาภิบาล โดยมีกรอบ
แนวทางการสงั เคราะหต์ ามภาพที่ 4.6

ภาพที่ 4.6 กรอบแนวทางการสงั เคราะห์ข้อมลู และจดั ทาํ ข้อเสนอแนะเชงิ นโยบายสาํ หรับการจัดสรร
งบประมาณรายจ่ายเปน็ เงินอดุ หนุนให้แกอ่ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่นตามภารกจิ ถ่ายโอน
กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาํ บล

เพือ่ เปน็ การส่งเสริมและสนับสนนุ ใหอ้ งค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น (อปท.) และโรงพยาบาล
ส่งเสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.) ท่ีถ่ายโอนให้แก่ อปท. มีรายได้ โดยเฉพาะที่เป็นเงินอุดหนุนจากงบประมาณ
รายจ่ายและทรัพยากรต่าง ๆ ตามความจําเป็น เหมาะสม และอย่างเพียงพอสําหรับการให้บริการสาธารณะ

สาํ นักงานเลขาธิการสภาผแู้ ทนราษฎร 64 สํานักงบประมาณของรัฐสภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงินอดุ หนนุ ใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณศี ึกษาโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตาํ บล

ดา้ นสาธารณสขุ ใหแ้ ก่ประชาชนในทอ้ งถนิ่ ได้อยา่ งมีประสทิ ธิภาพ คุ้มคา่ และเกิดประสิทธิผล โดยคาํ นงึ ถึง
การปกครองตนเองภายใต้หลักการกระจายอํานาจ ตลอดจนเป็นธรรม ท่ัวถึง และมีธรรมาภิบาล โดย
เป็นไปตามบทบัญญัติมาตรา 250 วรรค 4 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 4 และ 29 ของ
พระราชบญั ญัติวธิ ีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 และ มาตรา 17 ของพระราชบญั ญัติวนิ ัยการเงินการคลังของรัฐ
พ.ศ. 2561 ดังนี้

4.3.1 การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเพื่อสนับสนุน อปท. ท้ังในภาพรวม และตามภารกิจ
ถ่ายโอนด้านสาธารณสุข สําหรับอุดหนุนให้แก่ รพ.สต. ที่ถ่ายโอนให้แก่ อปท. ควรพัฒนาและยกระดับให้มี
รูปแบบของการยื่นคําขอตั้งงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพ่ือ
ยน่ื ต่อผู้อํานวยการสํานักงบประมาณ หรือขอต้ังและรับการจัดสรรงบประมาณโดยตรง เพื่อให้เป็นไปตาม
มาตรา 4 และ 29 ของพระราชบัญญัตวิ ธิ ีการงบประมาณ พ.ศ. 2561

ทงั้ นี้ รูปแบบและวิธกี ารขอตง้ั และรบั การจัดสรรงบประมาณดังกลา่ วข้างต้นควรมีลักษณะ
ท่ีสอดคล้องตามหลักการกระจายอํานาจ (Decentralization) ให้แกอ่ งค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น กล่าวคือ
การจัดสรรงบประมาณให้แก่ อปท. ในจํานวนเพียงพอต่อภาระงานของ อปท. ในรปู แบบหรือวิธีการเอ้ือ
ให้ อปท. มีอิสระ เกิดความคล่องตัว และสามารถเปิดให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการพิจารณาตัดสินใจนํา
งบประมาณไปใช้จ่ายสําหรับการดําเนินงานตามแผนพัฒนาท้องถ่ิน เช่น การอุดหนุนงบประมาณใน
ลักษณะท่ัวไปและไม่กําหนดเง่ือนไข (general grants) เป็นวงเงินท่ีชัดเจน (block grants) เป็นต้น ภายใต้
ความรับผิดชอบท่ี อปท. ต้องดําเนินการให้เปน็ ไปตามกรอบภารกิจทก่ี ฎหมายกําหนด ภารกิจท่ีได้รับถา่ ย
โอน แผนพัฒนาท้องถิ่น และปัญหา ความต้องการของท้องถ่ิน ซ่ึงแตกต่างกันตามภูมิสังคมและเง่ือนไข
ของพื้นท่ี ทั้งน้ี อปท. เปน็ หน่วยงานของรัฐที่จัดระเบียบการบริหารราชการสว่ นท้องถ่ินตามหลักกระจาย
อํานาจ และงบประมาณรายจ่ายท่ีได้รับจัดสรรเป็นเงินอุดหนุนให้แก่ อปท. เมื่อ อปท. ได้รับจัดสรรแล้ว
ฝ่ายบริหารของ อปท. ยังต้องนําเงินอุดหนุนดังกล่าวไปจัดทําเป็นข้อบัญญัติหรือเทศบัญญัติงบประมาณ
รายจ่ายประจําปีผ่านฝ่ายนิติบญั ญัตขิ อง อปท. ตามกระบวนการงบประมาณของท้องถิ่น ซึ่งแตกต่างจาก
หนว่ ยรบั งบประมาณท่ีเป็นสว่ นราชการที่จดั ระเบียบบริหารราชการส่วนกลางหรอื ส่วนภมู ิภาค

รูปแบบและวิธีการจัดสรรงบประมาณให้แก่ อปท. ดังกล่าวข้างต้น ย่อมมีรายละเอียดท่ี
แตกต่างจากหน่วยรับงบประมาณท่ีเป็นราชการส่วนกลางและส่วนภูมิภาค โดย อปท. มีผู้บริหารและ
สมาชิกสภาท้องถิ่นที่มาจากการเลือกต้ังโดยตรงของประชาชน รวมทั้งมีวาระการดํารงตําแหน่งท่ีชัดเจน
ผู้บริหาร อปท. นอกจากต้องรับผิดชอบในการบริหารราชการตามกฎหมายและกฎระเบียบที่เก่ียวข้อง
แล้ว ยังต้องรับผิดชอบทางการเมืองต่อสภาท้องถ่ินและต่อประชาชนในพ้ืนท่ีเลือกตั้งท้องถิ่น รวมท้ังถูก
ตรวจสอบโดยองค์กรอิสระ เชน่ สํานักงาน ปปช. คณะกรรมการการเลือกตัง้ เปน็ ต้น นอกจากนี้ อปท. มี
จํานวนมาก กล่าวคือ อปท. มี 5 ประเภท จํานวนรวมท้ังสิ้น 7,852 หน่วยงาน และมีที่ตั้งกระจายอยู่ท่ัว
ประเทศ นอกจากนี้ ตามมาตรา 4 ของพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 อปท. เป็น
หน่วยงานของรัฐและเป็นหน่วยรับงบประมาณ ทั้งนี้ ด้วยจํานวนท่ีมากกว่าส่วนราชการระดับกรมหรือ
เทียบเท่า (ซึ่งเป็นหน่วยรับงบประมาณเช่นเดียวกัน) 20 เท่า ดังนั้น รัฐบาลโดยสํานักงบ ประมาณ
จําเป็นต้องกําหนดรูปแบบและวิธีการจัดสรรงบประมาณเพ่ือสนับสนุนให้แก่ อปท. ที่แตกต่างจากส่วน
ราชการ โดยนอกจากจะปรับปรุงให้มีลักษณะดังกล่าวข้างต้นแล้ว ยังต้องนําระบบสารสนเทศมาใช้

สาํ นักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 65 สํานักงบประมาณของรฐั สภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอดุ หนุนใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบล

สําหรับการขอต้ังงบประมาณ รับการจดั สรรงบประมาณ บรหิ ารงบประมาณ ตดิ ตามผล ประเมินผล และ
รายงานผลกบั อปท. ซึ่งมจี าํ นวนมากและกระจายอยู่ทุกพ้ืนทที่ ่วั ประเทศ

4.3.2 การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.) ในภาพรวมควรมีการจัดสรร
งบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนท่ัวไป รายการเงินอุดหนุนสําหรับสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพ
การให้บริการด้านสาธารณสุขของสถานีอนามัยที่ถ่ายโอนให้แก่ อปท. รายการเงินอุดหนุนสําหรับ
สนับสนุนการถ่ายโอนบุคลากรให้แก่ อปท. เป็นต้น ในจํานวนที่แน่นอนตามปริมาณงาน (the budget
allocation by the work load) ซ่ึงกําหนดจากเป้าหมายงานหรือตามภาระงานที่ รพ.สต.ต้อง
รับผิดชอบในท้องถ่ินแต่ละพื้นที่ ซึ่งอาจจําแนกตามประเภทและขนาดของ รพ.สต. โดยอาจจําแนกเป็น
เล็ก กลาง และใหญ่ ทดแทนการจัดสรรงบประมาณให้แก่ รพ.สต. ทุกประเภทและขนาดในจํานวนที่
เท่ากัน เพื่อให้ รพ.สต. ที่ถ่ายโอนให้แก่ อปท. มีความมั่นคงด้านรายได้ในระดับหนึ่ง และได้รับจัดสรร
งบประมาณในจํานวนที่สอดคล้องกับปริมาณงานซึง่ แตกต่างกัน รวมทั้งทําให้สามารถวางแผนการจดั การ
ทรพั ยากรและรายได้ของตนเองเพื่อจัดทําบริการสาธารณะใหแ้ ก่ประชาชนในพ้นื ที่ได้อย่างมีประสิทธภิ าพ
ค้มุ คา่ และเกดิ ประสิทธผิ ล

ภายหลังจาก อปท. ได้รับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุน รพ.สต. ดังกล่าว
ข้างต้นแล้ว และนําไปใช้จ่ายตามวัตถุประสงค์ที่กําหนดแล้ว หากมีเงินเหลือจ่าย ควรอนุญาตให้ อปท.
โดย รพ.สต. เก็บเงินเหลือจ่ายดังกล่าวไว้ใช้จ่ายตามวัตถุประสงค์ในปีงบประมาณต่อไปได้และไม่ต้อง
นาํ ส่งเงินเหลอื จา่ ยดังกลา่ วเป็นรายได้แผน่ ดิน

4.3.3 การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนเฉพาะกิจให้แก่องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นตามภารกิจถ่ายโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.) ในส่วนท่ีเป็นงบ
ลงทุนหรอื งบพัฒนาที่มุ่งยกระดบั ความสามารถในการให้บริการของ รพ.สต. ในระยะปานกลางและระยะ
ยาว ควรจัดสรรให้แก่ อปท. ในลักษณะ “เงินอุดหนุนเฉพาะด้าน (Sectoral Block Grants)” โดยเป็น
การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนในลักษณะเงินอุดหนุนท่ัวไป แต่กําหนดเงื่อนไขให้ อปท.
ต้องนําเงินที่ได้รับ จัดสรรดั งกล่าวไปดํ าเนิน การใช้จ่ ายเงิน เฉพาะด้านที่กําหน ดไว้ตามวัตถุประสงค์ท่ี
กําหนดตามภารกิจท่ีกฎหมายกําหนดหรือภารกิจถ่ายโอน เช่น การจัดทําโครงการลงทุนเพื่อจัดหา
ครุภัณฑ์และหรือพัฒนาสิ่งก่อสร้าง เป็นต้น และควรกําหนดหลักเกณฑ์ให้ อปท. ร่วมจ่ายเงินลงทุนกับ
รัฐบาล (Co-Payment Requirements) โดยอาจมีรูปแบบการสมทบเงินให้แก่กองทุนสุขภาพตําบล15
เนื่องจากงบประมาณมีจํานวนจํากัดและไม่สามารถจัดสรรให้แก่ อปท. ท่ีรับการถ่ายโอน รพ.สต.ได้
ทั้งหมด ตลอดจนการจัดสรรงบประมาณดังกล่าวเป็นการลงทุนท่ีมีวัตถุประสงค์เพ่ือมุ่งยกระดับ
ความสามารถในการใหบ้ ริการของ รพ.สต. ไมใ่ ชก่ ารจัดสรรงบประมาณเพ่ือจดั บรกิ ารขั้นพ้ืนฐานตามสิทธ์ิ
และในฐานะที่ รพ.สต. และ อปท. ต้นสังกัดของ รพ.สต. มีส่วนได้รับประโยชน์โดยตรงจากการลงทุน
ดังกล่าว อปท. ในฐานะต้นสังกัดของ รพ.สต.ที่ถ่ายโอน มีเงินนอกงบประมาณของตนเอง เช่น เงินรายได้

15 กองทุนสุขภาพตําบลจัดต้ังในลักษณะเงินทุนหมุนเวียนโดยอาศัยอํานาจตามกฎหมายว่าด้วยหลักประกัน
สุขภาพแห่งชาติและมีวัตถุประสงค์เพ่ือช่วยเหลือหรือสนับสนุนการจัดบริการสาธารณะตามอํานาจหน้าท่ีขององค์กร
ปกครองส่วนทอ้ งถิ่น (อปท.) โดย อปท. จัดสรร “เงนิ สมทบกองทนุ ฯ” รว่ มด้วย

สาํ นกั งานเลขาธกิ ารสภาผูแ้ ทนราษฎร 66 สํานกั งบประมาณของรฐั สภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงินอดุ หนนุ ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตําบล

เงินสะสม เป็นต้น ดังน้ัน เพื่อให้การจัดสรรและใช้จ่ายเงินลงทุนที่จะได้รับจัดสรรเป็นเงินอุดหนุนเฉพาะ
กิจดังกล่าวเปน็ ไปอย่างมีประสิทธภิ าพ คุม้ คา่ และเกิดประสิทธผิ ล ตลอดจนเสรมิ สรา้ งให้การเกิดจติ สํานึก
แห่งความเป็นเจ้าของร่วมกัน (Built Mindset of Responsibility and Ownership) ในการลงทุนให้แก่
รพ.สต. แก่ประชาชนในพ้ืนที่ อปท. อยา่ งแทจ้ รงิ

4.3.4 กรณีท่ี อปท. ที่ตั้งในเขตเมืองใหญ่ และในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยว เช่น เมืองพัทยา
เป็นต้น ต้องรับภาระในการจัดทําและนําส่งบริการสาธารณะด้านต่าง ๆ ซึ่งรวมถึงบริการสาธารณะด้าน
สุขภาพใหแ้ กผ่ ู้ใช้บรกิ ารท่ีมาจาก อปท. อืน่ หรือชาวต่างประเทศ เป็นจํานวนมากจนเกนิ ขีดความสามารถ
ทางการคลังและงบประมาณของ อปท. ที่ให้บริการน้ัน (Spillover) ตัวอย่างเช่น ศูนย์แพทย์ชุมชนบ้าน
เกาะล้านเมืองพัทยาซ่ึงเดิมเป็น รพ.สต. ที่ถ่ายโอนจากสํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขให้แก่เมือง
พทั ยา นอกจากจะรบั ภาระใหบ้ รกิ ารแกป่ ระชาชนในพ้ืนท่ีรับผดิ ชอบกว่า 3,000 คน แล้ว ยังต้องรับภาระ
ให้บริการแก่นักท่องเท่ียวทั้งชาวไทยและต่างประเทศอีกปีละหลายหมื่นคน เป็นต้น ดังนั้น ควรมีการจัดสรร
งบประมาณในลักษณะเงินอุดหนุนเพ่ิมเติมเพื่อสนับสนุนให้ อปท. ท่ีประสบปัญหาดังกล่าว เพ่ือบรรเทา
และแกไ้ ขปัญหาการรับภาระเกนิ ขีดความสามารถของ อปท. ดังกล่าว

4.3.5 ควรมีการทบทวน ศึกษา และวิเคราะห์โครงสร้างรายได้และรายจ่ายของ อปท.
(รพ.สต. ที่ถ่ายโอนให้แก่ อปท.) ท่เี หมาะสมในอนาคต เพื่อการปรับปรงุ และพัฒนารายได้ของ อปท. ดงั นี้
(1) รายได้ท่ี อปท. จัดหาเอง ท้ังรายได้จากภาษีท้องถ่ิน และรายได้จากแหล่งรายได้ที่มิใช่ภาษี เช่น
ค่าธรรมเนียมการให้บริการ (User Charges) ภายใต้ขอบเขตท่ีกฎหมายได้ให้อํานาจไว้ เป็นต้น เพื่อให้ อปท. มี
รายได้ของตนเองที่เพิ่มขึ้น ซึ่งจะเป็นการสร้างความเป็นอิสระลดการพ่ึงพาเงนิ อุดหนุนจากรัฐบาลอีกด้วย
(2) รายได้ท่ีรัฐบาลจัดเก็บให้ และแบ่งให้ อปท. (3) การปรบั ปรุงหลักเกณฑก์ ารจัดสรรเงินอุดหนุนให้แก่
อปท. (4) การทบทวนการจัดสรรรายได้ให้แก่ อปท. อย่างรอบด้าน เพื่อให้ อปท. (และ รพ.สต. ที่ถ่าย
โอนให้แก่ อปท. มีรายได้ท่ีเพิ่มข้ึน) และสอดคล้องกันรายจ่ายท่ีเพ่ิมขึ้น รวมท้ังมีความมั่นคงทางการคลัง
และงบประมาณในระดับที่สามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น อันจะทําให้ รพ.สต. ที่ถ่ายโอน และหรือ
หน่วยงานอื่นของ อปท. สามารถจัดทําและนําส่งบริการสาธารณะด้านสุขภาพและหรือบริการสาธารณะ
อ่ืน ๆ ให้แก่ประชาชนในพื้นท่ี อปท. ได้อย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผล รวมทั้งจูงใจให้ รพ.สต.
ในสังกัดของกระทรวงสาธารณสุขสมัครใจเข้าสู่กระบวนการถ่ายโอนให้แก่ อปท. และจะเป็นส่วนหนึ่งใน
การพัฒนาเพ่อื ให้ อปท. มสี ดั ส่วนรายไดต้ ่อรายได้สทุ ธิของรัฐบาลเพมิ่ ข้ึนในอัตราใกลเ้ คยี งร้อยละ 35

4.3.6 ควรส่งเสริมและสนับสนุนให้ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนให้แก่ อปท. ได้รับการพัฒนาตาม
แนวทางและมาตรฐานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพติดดาว (รพ.สต.ติดดาว) สํานักสนับสนุนระบบ
สุขภาพปฐมภูมิ สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข เนื่องจากการพัฒนาดังกล่าวครอบคลุม
การพัฒนาความเป็นเลิศใน 4 ด้าน ได้แก่ การส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรค ระบบบริการ การพัฒนาคน
และระบบบริหารจัดการ โดยด้านระบบบริหารจัดการ (Governance Excellence) มีการพัฒนาที่ครอบคลุม
การจัดทําแผนปฏิบัติการและการจัดสรรทรัพยากรของ รพ.สต. (คน เงิน ของ) ให้ เพียงพอต่อ
การดําเนินงานให้เกิดความสําเร็จด้วย เพื่อให้ประชาชนได้รับบริการท่ีได้มาตรฐานใน 5 ประเด็น (5 ดาว 5 ดี)
ไดแ้ ก่ (1) การบริหารดี (2) ประสานงานดี ภาคีมีส่วนร่วม (3) บุคลากรดี (4) บริการดี และ (5) ประชาชน
มสี ขุ ภาพดี

สํานักงานเลขาธกิ ารสภาผ้แู ทนราษฎร 67 สาํ นักงบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอุดหนนุ ให้แกอ่ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบล

4.3.7 ควรมีการพัฒนาระบบวิธีการงบประมาณ การจัดซ้ือจัดจ้าง และการบัญชี ของ
อปท. โดยการทบทวน ปรับปรุง และแก้ไขกฎ ระเบียบที่เกี่ยวข้อง ให้ทันกับสภาพการณ์ในปัจจุบัน และ
เหมาะสมกับการปฏิบัติงานของ อปท. ภายใต้หลักการกระจายอํานาจการปกครอง เพ่ือให้วิธีการงบประมาณ
ของ อปท. มุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ มีการบูรณาการในมิติพื้นท่ี และให้ความสําคัญกับการมีส่วนร่วมของ
ประชาชน เพ่ือให้การจัดซ้ือจัดจ้างเกิดความโปร่งใส และตรวจสอบได้ และเพื่อให้ระบบการจัดทําบัญชี
มีความสอดคล้องกับระบบการทําบัญชีภาครับท่ีสามารถรับรู้ท่ีมาของรายได้จากแหล่งต่าง ๆ ได้อย่างแท้จริง
รวมท้ังควรมีการส่งเสริมสนับสนุนให้บุคลากรของ อปท. (รวมท้ัง รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนให้แก่ รพ.สต.) ได้รับ
การฝึกอบรมให้ความรู้ความเข้าใจและทักษะเกี่ยวกับระบบวิธีการงบประมาณ การจัดซื้อจัดจ้าง และ
การบญั ชีในระดบั ทีส่ ามารถปฏบิ ตั งิ านได้อยา่ งมคี วามถูกต้อง รวดเรว็ มปี ระสิทธภิ าพและเกิดประสิทธผิ ล

สาํ นกั งานเลขาธกิ ารสภาผูแ้ ทนราษฎร 68 สาํ นกั งบประมาณของรัฐสภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอดุ หนนุ ใหแ้ ก่องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
ตามภารกจิ ถา่ ยโอน กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตาํ บล

บทที่ 5
สรปุ และอภปิ รำยผล

การศึกษา เรื่อง ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุน
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินตามภารกิจถ่ายโอน กรณีศึกษา โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล
มวี ัตถุประสงค์ของการศกึ ษา 3 ประการ ได้แก่ (1) เพ่ือศึกษาวิเคราะห์รูปแบบของการขอตั้งและรับการจดั สรร
งบประมาณรายจ่ายประจําปีเป็นเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามภารกิจถ่ายโอน
กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล ในปัจจุบัน และปัญหาอุปสรรค (2) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ผล
การดําเนนิ งานของโรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตําบลที่ไดร้ ับการถ่ายโอนให้แกอ่ งคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น
และปัญหาอุปสรรค และ (3) เพ่ือสังเคราะห์ข้อมูลและจัดทําข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสําหรับการจัดสรร
งบประมาณรายจ่ายประจําปีเป็นเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินตามภารกิจถ่ายโอน
กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตําบล ท่ีสอดคลอ้ งกับลักษณะของการดําเนนิ งานภายใต้สังกดั องค์กร
ปกครองสว่ นท้องถนิ่ โดยคํานงึ ถงึ การปกครองตนเองภายใตห้ ลักการกระจายอํานาจ ความทั่วถึง เป็นธรรม และมี
ธรรมาภิบาล ทงั้ น้ี การศึกษาตามกรอบวตั ถุประสงคด์ ังกล่าวมีสรุปและอภิปรายผล ดงั น้ี

5.1 สรปุ

สถานีอนามัย (สอ.) หรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.) ในปัจจุบัน เป็นหน่วยบริการทาง
สาธารณสุขในระดับปฐมภูมิ (Primary Care) ท่ีสําคัญของไทย โดยมีภารกิจหลักในการผสมผสานท้ังบริการ
รักษาพยาบาล การส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคในระดับตําบลและเป็นส่วนหนึ่งของระบบบรกิ ารสุขภาพใน
ระดับพ้ืนที่ท่ีอยู่ใกล้ชิดประชาชนมากท่ีสุด ท้ังน้ี ภายหลังการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร
ไทย พ.ศ. 2540 ซ่ึงให้ความสําคัญกับการกระจายอํานาจจากส่วนกลางไปสู่ท้องถิ่น นําไปสู่การตรา
พระราชบัญญัติกําหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542 ซึ่ง
เป็นเคร่ืองมือที่สําคัญของการขับเคลื่อนให้เจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญในเรื่องของการกระจายอํานาจ
ปรากฏเปน็ จรงิ

การกระจายอํานาจด้านสาธารณสุขจากส่วนกลางไปสู่ท้องถ่ินเป็นส่วนหนึ่งของแผนปฏิบัติการ
การกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยสาระสําคัญของแผนดังกล่าวมุ่งการถ่ายโอนภารกิจ
บุคลากร และงบประมาณด้านสาธารณสุข จากกระทรวงสาธารณสุขไปสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (อปท.)
ตามเป้าหมายและกําหนดเวลา อย่างไรก็ดี ในช่วงระยะเวลา 9 ปี คือ ระหว่างปี พ.ศ. 2551 - 2559 ภายใต้
การดําเนินการตามแผนปฏิบัติการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (ฉบับที่ 1) พ.ศ. 2545
และ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2551 มีการถ่ายโอน สอ. หรือ รพ.สต. ตามแผนการถ่ายโอนภารกิจการจัดบริการ
สาธารณสุขให้แก่ อปท. จํานวนรวมท้ังสิ้น 32 แหง่ โดยจําแนกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ เทศบาล องค์การบรหิ าร
ส่วนตําบล และเมืองพัทยา มี สอ. หรือ รพ.สต. ท่ีได้รับการถ่ายโอนให้แก่ อปท.เป็นจํานวนรวมท้ังสิ้น 51 แห่ง
หรือคิดเป็นร้อยละ 0.005 ของท้ังหมดที่มีจํานวน 10,873 แห่ง (สํานักสนับสนุนระบบสุขภาพปฐมภูมิ, 2563)
ซึ่งนับเป็นสัดส่วนร้อยละที่น้อยมาก โดยปัญหาอุปสรรคประการหน่ึงมีสาเหตุมาจากความไม่มั่นใจของ
บุคลากร สอ. หรือ รพ.สต. ต่อการจัดสรรงบประมาณและทรัพยากรเพื่อสนับสนุนการดําเนินงานของ
หน่วยบริการสาธารณสุขระดับปฐมภูมิดังกล่าวภายหลังการถ่ายโอนให้แก่ อปท. แล้วว่ายังมีความต่อเนื่อง

สํานกั งานเลขาธิการสภาผแู้ ทนราษฎร 69 สํานกั งบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงนิ อดุ หนุนให้แกอ่ งค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ตามภารกิจถา่ ยโอน กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตาํ บล

และม่ันคงเหมือนการเป็นส่วนราชการภายใต้สังกัดกระทรวงสาธารณสุขหรือไม่ อย่างไร ดังนั้น การศึกษาน้ี
จึงเป็นความพยายามศึกษาและวิเคราะห์เพ่ือทําความเข้าใจสถานภาพของการกระจายอํานาจจาก
ส่วนกลางไปสู่ท้องถิ่น ด้านการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนให้แก่ อปท. ตามภารกิจถ่ายโอน
โดยศึกษาจากการถ่ายโอน สอ. หรือ รพ.สต. ให้แก่ อปท. และรูปแบบการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงิน
อดุ หนุนให้แก่ อปท. สาํ หรับการดําเนนิ งานตามภารกิจถ่ายโอนดังกลา่ วอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธผิ ล

5.1.1 รูปแบบของกำรจัดสรรงบประมำณรำยจ่ำยเป็นเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วน
ท้องถ่ินตำมภำรกจิ ถ่ำยโอน กรณศี ึกษำโรงพยำบำลส่งเสริมสุขภำพตำบล ในปัจจุบนั และปัญหำอุปสรรค

โดยที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เป็นหน่วยรับงบประมาณตามพระราชบัญญัติวิธีการ
งบประมาณ พ.ศ. 2561 ทําให้ อปท. มีสิทธิ หน้าที่และอํานาจ รวมท้ังความรับผิดชอบท่ีเก่ียวกับการจัดทํา
งบประมาณ การบริหารงบประมาณ การควบคุมงบประมาณ รวมถึงการประเมินผลและรายงานการใช้จ่าย
ประมาณ ซึ่งรวมถึงการขอต้ังและได้รับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีด้วย ทั้งนี้ ตามกฎหมายดังกล่าว
รูปแบบของการขอตั้งและจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเพื่อสนับสนุน อปท. เป็น “เงินอุดหนุน”
โดยจําแนกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ เงินอุดหนุนท่ัวไป และเงินอุดหนุนเฉพาะกิจในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564
ภายใต้บทบัญญัติของกฎหมาย สํานักงบประมาณได้กําหนดรูปแบบและวิธีการขอต้ังงบประมาณรายจ่าย
ประจําปีเป็นเงินอุดหนุนของ อปท. โดยสามารถย่ืนคําขอตั้งงบประมาณรายจ่ายประจําปีต่อรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงมหาดไทยเพ่ือเสนอต่อผู้อํานวยการสํานักงบประมาณ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และระยะเวลาท่ี
ผู้อํานวยการสํานักงบประมาณกําหนด โดยในคราวการจัดทํางบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ.
2564 สํานักงบประมาณกําหนดให้เทศบาลนคร และเทศบาลเมือง ยื่นคําขอตั้งงบประมาณรายจ่ายต่อ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยตรงในระบบสารสนเทศเพ่ือการบริหารงบประมาณขององค์ กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นตามท่ีสํานักงบประมาณกําหนด โดยกรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ินรวบรวมและให้
ความเห็นประกอบการพิจารณาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพ่ือย่ืนคําขอตั้งงบประมาณต่อ
ผู้อํานวยการสํานักงบประมาณเช่นเดียวกับองค์การบริหารส่วนจังหวัด ซึ่งได้ย่ืนคําขอต้ังงบประมาณด้วย
วธิ กี ารดงั กล่าวตัง้ แต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 ท่ีผ่านมา

นอกจากการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเป็นเงินอุดหนุนให้แก่ อปท. สําหรับเป็นค่าใช้จ่าย
ดําเนินงานของ รพ.สต. ท่ีได้รับถ่ายโอนแล้ว รพ.สต. กลุ่มดังกล่าวยังได้รับงบประมาณและทรัพยากรจาก
แหล่งทุนอ่ืน ๆ ได้แก่ สํานักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ อปท. และผู้รับบริการ เป็นต้น
เช่นเดยี วกบั รพ.สต. ท่ียังอยูภ่ ายใตส้ ังกดั ของกระทรวงสาธารณสุข

ปัญหาอุปสรรคของการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเป็นเงินอุดหนุนให้แก่ อปท. สําหรับเป็น
คา่ ใชจ้ ่ายดาํ เนนิ งานของ รพ.สต. ทไ่ี ดร้ บั ถ่ายโอน ได้แก่

1) เทศบาลตําบลและองค์การบริหารส่วนตําบล ซึ่งเป็น อปท. ที่ได้รับถ่ายโอน รพ.สต. เป็นส่วนใหญ่
ยังต้องขอตั้งและรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนผ่านกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น
กระทรวงมหาดไทย ซ่ึงเป็นราชการส่วนกลาง ทําให้การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายดังกล่าวไม่สอดคล้องกับ
ปัญหา ความต้องการ และประเด็นท่ีสนใจของประชาชนในท้องถิ่นต่าง ๆ ซ่ึงมีความแตกต่างหลากหลายตาม
ภูมิสังคม รวมทั้งรูปแบบการจัดสรรงบประมาณดังกล่าวยังมีข้อจํากัดต่าง ๆ ที่เกิดจากการบริหารราชการแบบ
รวมศูนย์อาํ นาจ

สํานักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 70 สาํ นกั งบประมาณของรฐั สภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อดุ หนนุ ใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตาํ บล

2) การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเพ่ือสนับสนุน อปท. ตามภารกิจถ่ายโอนด้านสาธารณสุข ให้แก่
รพ.สต.ที่ถ่ายโอน เป็นเงินอุดหนุนทั่วไปในแบบคงที่ (fixed cost) มีจํานวนเท่ากัน เป็นข้อจํากัดแก่ รพ.สต.
ขนาดใหญ่ ซ่ึงได้รับจัดสรรไม่เพียงพอกับปริมาณงานตามภารกิจ หน้าท่ี กิจกรรมนําส่งผลผลิต และจํานวน
ผู้รบั บรกิ ารทีร่ ับผิดชอบ

3) การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเพื่อสนับสนุน อปท. ตามภารกิจถ่ายโอนด้านสาธารณสุข ให้แก่
รพ.สต.ที่ถ่ายโอน เป็นเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ ซึ่งมีจํานวนจํากัด และไม่สามารถจัดสรรให้แก่ อปท. ได้ท้ังหมดท่ี
เสนอขอได้ ดังน้ัน จึงเลือกจัดสรรตามความจําเป็นเหมาะสม ซึ่งพบการกระจุกตัวของการจัดสรรงบประมาณ
ใน อปท. บางแห่ง นอกจากน้ี ยังไม่พบว่ามีนําเงินนอกงบประมาณของ อปท. มาร่วมจ่ายสมทบกับ
งบประมาณที่ไดร้ ับจดั สรรดังกล่าว

4) รูปแบบ วิธีการ และหลักเกณฑ์การจ่ายเงินกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติให้แก่ รพ.สต.
ท่ีถ่ายโอนจากหน่วยบริการประจํา (CUP) ในบางส่วน มีความล่าช้า ไม่สะท้อนปริมาณการให้บริการและ
ต้นทุนการดําเนินงานของ รพ.สต. รวมทั้งให้ความสําคัญกับการจ่ายเงินเพื่อแก้ไขปัญหามากกว่าป้องกัน
ปัญหาดา้ นสขุ ภาพ

5) ข้อจํากัดเก่ียวกับการดําเนินงานด้านจัดซ้ือจัดจ้าง การบริหารทางการเงินและการควบคุม
งบประมาณ การบรหิ ารสนิ ทรัพย์

6) ข้อจาํ กัดอื่นๆ เชน่ การเขา้ ถึงและการไดร้ ับข้อมลู ข่าวสารต่าง ๆ จากกระทรวงสาธารณสุข
5.1.2 กำรวิเครำะห์ผลกำรดำเนินงำนของโรงพยำบำลส่งเสริมสุขภำพตำบลที่ได้รับกำรถ่ำยโอน
ให้แก่องคก์ รปกครองส่วนท้องถนิ่ และปัญหำอุปสรรค
1) ผลการดําเนินงานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.) ท่ีได้รับการถ่ายโอนใหแ้ ก่องค์กร
ปกครองสว่ นท้องถิ่น (อปท.) โดยจําแนกตามองค์ประกอบท่ีสําคัญ 9 ด้าน ดังนี้

1.1) ด้านการบรหิ ารจัดการงบประมาณ โดย อปท. ท่ีรับถ่ายโอน รพ. สต. มีงบประมาณสนับสนุน
การดําเนินงาน รพ.สต. โดยได้รับจัดสรรจากงบประมาณรายจ่ายจากแหล่งต่าง ๆ ได้แก่ กรมส่งเสริมการ
ปกครองท้องถิ่น สปสช. และ อปท. ตามลาํ ดบั

1.2) ด้านรายได้และความเพียงพอของรายได้ โดย รพ.สต. ที่ถ่ายโอนมีรายได้จากหลายแหล่ง และ
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 เฉล่ียมีรายได้ท้ังปีประมาณ 1,400,000 บาท คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 1.75 ของ
รายได้ อปท. และ รพ.สต. ร้อยละ 75 มีรายไดเ้ พียงพอกับค่าใชจ้ ่าย

1.3) ด้านการให้บริการด้านสาธารณสุข โดย รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนให้บริการด้านสาธารณสุข ได้แก่
การเสริมสร้างสุขภาพ การป้องกันโรค การฟื้นฟูสภาพ การรักษาพยาบาลเบ้ืองต้น ตามลําดับ ซึ่งมีระดับ
ความสามารถในการให้บริการดีและประชาชนมีความพึงพอใจ

1.4) ด้านผู้รับบริการ โดยประชาชนในพื้นท่ีเข้ามารับบริการของ รพ.สต. เรียงลําดับตามประเภท
บริการ ไดแ้ ก่ การรักษาพยาบาลข้ันปฐมภูมิ การดแู ลส่งเสริมสุขภาพที่ดี การป้องกันโรค การบริการทันตกรรม
การแพทย์แผนไทย แผนโบราณกายภาพบําบัดและแพทย์แผนจีน ตามลําดับ

1.5) ด้านการเชื่อมโยงการส่งต่อผู้ป่วย โดย รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนส่วนใหญ่มีการเชื่อมโยง
การส่งต่อผู้ป่วยไปยัง รพ.แม่ข่าย ด้วยระบบการแพทย์ฉุกเฉิน และส่วนใหญ่ไม่มีการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายใน
การส่งต่อผ้ปู ว่ ย

สาํ นักงานเลขาธกิ ารสภาผู้แทนราษฎร 71 สํานักงบประมาณของรฐั สภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อดุ หนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณศี ึกษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตาํ บล

1.6) ด้านการบริหารจัดการบุคลากร โดย รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนส่วนใหญ่มีบุคลากรไม่เพียงพอใน
การปฏิบัติงาน เนื่องจากกรอบโครงสร้างอัตรากําลังของ รพ.สต. มีจํานวน 5 อัตรา ซ่ึงไม่เพียงพอต่อ
การใหบ้ รกิ ารประชาชนในพืน้ ทที่ ่ีมีการขยายตวั เพ่ิมมากขึ้น

1.7) ด้านแรงจูงใจ สิทธิ สวัสดิการ ขวัญกําลังใจ การได้รับเงินเดือนและการพัฒนาบุคลากรโดย
บคุ ลากรของ รพ. สต. ทีถ่ า่ ยโอน ให้ความเห็นเกีย่ วกบั ประเด็นตา่ ง ๆ ดงั นี้

ตารางท่ี 5.1 สรปุ ความคิดเห็นของบุคลากรโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตาํ บลจาํ แนกรายประเดน็

ประเดน็ สรุปความคดิ เหน็ ของบุคลากร รพ.สต.

1.7.1) แรงจงู ใจของบุคลากร รพ.สต. การมภี ูมิลําเนาในพ้ืนที่และสวัสดกิ ารเงินเดือนและอ่นื ๆ

ทีส่ มัครใจถ่ายโอนไป อปท.

1.7.2) สทิ ธิ สวัสดิการและขวัญ สว่ นใหญ่เห็นวา่ มคี วามเท่าเทยี ม และส่วนน้อยที่ไม่เท่าเทียม ไดแ้ ก่
กาํ ลังใจของบคุ ลากรก่อนและหลงั การเบิกค่าลว่ งเวลาในอัตราท่ตี ํ่ากวา่ เดิมบางตําแหน่งขาดความ
การถ่ายโอน ก้าวหนา้ และไม่มีระเบียบเร่ืองคา่ ตอบแทนท่ีชดั เจนทําให้เสยี สิทธิ์

1.7.3) การไดร้ ับเงินเดือนตาม บุคลากร รพ.สต. ที่ถ่ายโอนมา อปท. ได้รับเงินเดือนตามกําหนด
กําหนดระยะเวลา ระยะเวลา

1.7.4) การพัฒนาบุคลากร รพ.สต. มกี ารส่งบุคลากรเข้าอบรมกับกระทรวงสาธารณสุข รพ.แมข่ ่าย
หลังถ่ายโอนให้ อปท. สาธารณสุขอําเภอ/จังหวัด และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถน่ิ
ตามลําดบั และ อปท. บางแห่งจัดอบรมให้แก่เจ้าหน้าท่ี รพ.สต.

1.8) ด้านการสนับสนุนจากหน่วยงานที่เก่ยี วข้อง โดย รพ.สต. ได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานท่ี
เกี่ยวข้องในด้านต่าง ๆ ได้แก่ การให้คําแนะนําปรึกษาและองค์ความรู้ด้านวิชาการ คู่มือการปฏิบัติงาน และ
การจดั อบรม รวมถึงการสนับสนุนงบประมาณรายจ่าย การตอบข้อซักถามเกี่ยวกับกฎระเบียบคําส่ังการต่าง ๆ
และการตดิ ตามประเมินผลการดําเนินงานของรพ. สต. ตามลาํ ดบั

1.9) ด้านทัศนคติต่อการบริหารจัดการและผลการดําเนินงานของ รพ.สต.ท่ีถ่ายโอนให้แก่ อปท.
โดยผ้บู ริหารของ อปท. ทไ่ี ดร้ ับการถ่ายโอน รพ.สต. ใหค้ วามเห็นเกย่ี วกับประเด็นตา่ ง ๆ ดงั น้ี

ตารางที่ 5.2 สรุปความคิดเห็นของผู้บรหิ ารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
จาํ แนกตามประเดน็ ด้านการบริหารจดั การและผลการดําเนินงานของโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตาํ บล

ประเด็น สรปุ ความคิดเหน็ ของผู้บริหาร อปท.
1.9.1) ด้านการบริการประชาชน
มีความเห็นว่าสามารถ รพ.สต. สามารถให้บริการประชาชนได้อย่างมี
1.9.2) ดา้ นความครอบคลุมและ ประสทิ ธิภาพและประสทิ ธิผล
ท่ัวถึงของบริการ
1.9.3) ด้านทิศทางและแผนการ สว่ นใหญ่เห็นว่า รพ.สต.สามารถให้บริการท่ีครอบคลุมประชาชนใน
ดําเนินงาน พืน้ ท่ีได้ทัว่ ถงึ

มีความเห็นว่า รพ.สต. สามารถกาํ หนดทิศทางหรือแผนการดําเนนิ งาน
ได้อย่างมีเอกภาพและสอดคล้องกับทิศทางของ อปท.

สํานกั งานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 72 สาํ นักงบประมาณของรฐั สภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อดุ หนุนให้แกอ่ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณศี ึกษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบล

ประเด็น สรุปความคดิ เหน็ ของผู้บริหาร อปท.

1.9.4) ด้านทรัพยากรทางการเงิน สว่ นใหญ่มีความเห็นวา่ รพ.สต. มที รัพยากรทางการเงินและเครอ่ื งมือ

และเคร่ืองมืออุปกรณ์ อปุ กรณส์ าํ หรับการให้บริการประชาชนเพียงพอ

1.9.5) ด้านความเพียงพอของ สว่ นใหญ่มีความเห็นวา่ รพ.สต. มบี ุคลากรเพียงพอต่อการดําเนินงาน

บุคลากรต่อการดําเนนิ งาน

1.9.6) ด้านสุขภาวะของ มคี วามเห็นว่าประชาชนในพ้นื ที่ไดร้ ับบรกิ ารจาก รพ.สต. และมีสุข

ประชาชน ภาวะท่ีดขี นึ้

1.9.7) ด้านการคืนภารกจิ รพ.สต. มีความเห็นวา่ ไมค่ วรคืนภารกจิ รพ.สต. กลับคืนให้หน่วยงานต้นสงั กัด

ให้ต้นสังกัดเดิม เดิม

2) ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะในการดําเนินงานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลท่ีได้รับ
การถ่ายโอนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จําแนกได้เป็น 4 ด้าน ได้แก่ ด้านการบริหารจัดการ ด้าน
บุคลากร ด้านงบประมาณ และดา้ นกฎระเบยี บ โดยรายละเอียดดงั ตารางที่ 5.3

ตารางที่ 5.3 ปญั หาอุปสรรคและข้อเสนอแนะต่อการดําเนินงานของโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบล
ท่ถี า่ ยโอนให้แกโ่ รงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตําบล

ปญั หาอุปสรรค ข้อเสนอแนะ

1) ด้านการบริหารจัดการ ได้แก่ 1) ด้านการบริหารจัดการ ได้แก่

1.1) หากผูบ้ ริหารท้องถ่ินไม่ให้ความสาํ คัญต่องาน 1.1) ควรส่งเสริมและสรา้ งแรงจงู ใจให้ผ้บู ริหารท้องถิน่

สาธารณสุขย่อมทําให้เกิดปัญหาอุปสรรคใน ตระหนักเห็นความสําคัญกับงานสาธารณสขุ ต่อการ

การดําเนินงานของ รพ.สต. ที่ถ่ายโอน พัฒนาคุณภาพชวี ิตของประชาชนในท้องถิ่น

1.2) ระบบการรายงานข้อมลู ต่าง ๆ ของหน่วยงาน 1.2) ควรบูรณาการเช่ือมโยงระบบฐานข้อมูลระดับ

ในสว่ นกลางมีความซ้ําซ้อน มตี ัวช้ีวัดหลายด้าน ทอ้ งถิน่ ระหว่าง รพ.แมข่ ่าย และ รพ.สต ที่ไดร้ ับ

เป็นภาระงานให้แก่ รพ.สต. การถ่ายโอนกบั หน่วยงานในส่วนกลาง

2) ด้านบุคลากร ได้แก่ 2) ด้านบุคลากร ได้แก่

2.1) กรอบโครงสร้างอัตรากําลังของ รพ.สต. ทีถ่ ่าย 2.1) ควรเพ่ิม/ขยายกรอบโครงสรา้ งอัตรากําลัง

โอนไม่เพียงพอต่อการใหบ้ ริการประชาชนในพ้ืนที่ ของ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนให้มีความยดื หย่นุ ตามขนาด

ของ รพ.สต. เป็นเลก็ กลาง และใหญ่

2.2) รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนให้แก่ อปท. สว่ นใหญ่ขาด 2.2) ควรเร่งรัดเพ่ือบรรจุบุคลากรสายวชิ าชีพเฉพาะ

แคลนบคุ ลากรสายวชิ าชพี ให้แก่ รพ.สต. ทีข่ าดแคลนโดยเรว็

2.3) บุคลากร รพ.สต. มีการโอนยา้ ยทําให้ขาด 2.3) ควรเรง่ รัดเพ่ือใหม้ ีการบรรจุเพิ่มอัตราบุคลากร

แคลนบุคลากร และใชว้ ิธีการจ้างลูกจ้างชัว่ คราวทาํ ให้แก่ รพ.สต. ที่อยู่ในพนื้ ทห่ี ่างไกล

ให้ได้บุคลากรท่ีไม่มีความรู้ ทักษะและ

ประสบการณ์ ตรงตามตาํ แหน่งส่งผลให้การ

ปฏิบัติงานไม่เป็นไปตามมาตรฐาน

สํานกั งานเลขาธิการสภาผแู้ ทนราษฎร 73 สํานกั งบประมาณของรฐั สภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอุดหนนุ ใหแ้ ก่องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตาํ บล

ปญั หาอุปสรรค ข้อเสนอแนะ

2.4) การพัฒนาบุคลากรของ รพ.สต. ทีถ่ ่ายโอน 2.4) ควรมีนโยบายและมาตรการให้กระทรวง

ท่ตี ง้ั ในพื้นท่ีห่างไกลไม่ได้รับข่าวสารหรือ สาธารณสุขและหน่วยงานในสังกดั ในพ้นื ทท่ี ําหน้าที่

การเชิญให้รว่ มประชุมและอบรมของกระทรวง เปน็ พเี่ ลี้ยงใหค้ ําปรึกษาแนะนําและสนับสนุน

สาธารณสุข การดําเนินงานของ รพ.สต. ทถี่ ่ายโอนใหแ้ ก่ อปท.

2.5) มีกรอบอัตรากําลังแต่ไม่มีบุคลากรโอนย้าย 2.5) ควรส่งเสรมิ และสนับสนุนให้ อปท. มีความพร้อม

และ อปท. ไมส่ ามารถสรรหาบุคลากรได้เองให้ ดา้ นบุคลากรเพื่อการบริหารจดั การหน่วยงาน

เพียงพอกับปริมาณงาน เนื่องจากติดเพดาน สาธารณสุขหรือ รพ.สต. ในสงั กดั

งบประมาณรายจ่ายดา้ นบุคลากรทีก่ ําหนดไว้ไม่

เกินร้อยละ 40 ตามมาตรา 35 พรบ.ระเบียบ

บรหิ ารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542

2.6) บุคลากรทางการแพทย์และบุคลากรสนับสนุน 2.6) ควรมีการปรับโครงสร้างอัตรากําลงั ของ รพ.สต.

รพ.สต. ไม่เพียงพอ ต่อการให้บรกิ าร ไม่ไดร้ ับการ ใหเ้ พียงพอกับภารกจิ และมสี ัดสว่ นของบุคลากรใน

พฒั นาศักยภาพตามวิชาชีพและไม่มีความก้าวหน้า การดูแลประชากรตามเกณฑ์ท่ีกําหนด รวมทงั้ พัฒนา

ตามสายงาน ใหเ้ กิดความก้าวหน้าทางสายงาน

3) ด้านงบประมาณ ไดแ้ ก่ 3) ด้านงบประมาณ ไดแ้ ก่

3.1) อปท. ส่วนใหญ่ขาดแคลนงบประมาณใน 3.1) ควรจัดทําข้อมูลต้นทุนมาตรฐานของการบริหาร

การจา้ งบุคลากรที่ปฏิบตั ิงานใน รพ.สต. และ จดั การและการให้บริการของ รพ.สต. ตามประเภทหรือ

ขนาด

3.2) ค่าตอบแทนและสวัสดิการของบุคลากรทาง 3.2) งบประมาณที่จัดสรรเพ่ือเป็นค่าใช้จ่ายบุคลากร

การแพทย์ที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการสาธารณสุข ให้แก่ รพ.สต.ที่ถ่ายโอน ควรรวมถึงบุคลากรท่ี อปท.

ของ อปท. ไม่เท่าเทียมกับบุคลากรของกระทรวง จะสรรหาเพ่ิมตามกรอบอัตรากาํ ลังท่ีกาํ หนด

สาธารณสขุ

4) ดา้ นกฎระเบยี บ ไดแ้ ก่ 4) ด้านกฎระเบยี บ ได้แก่

4.1) ข้อจํากัดจากระเบียบและหนังสือสั่งการด้าน 4.1) ควรแก้ไขปรับปรุงกฎระเบยี บด้านกรอบ

การเพิ่มกรอบอตั รากําลงั บุคลากร อตั รากาํ ลังบุคลากร เพอ่ื ให้ รพ.สต.ท่ถี า่ ยโอน มี

อิสระ ยดื หยุน่ และคลอ่ งตวั

4.2) ความไม่ชัดเจนของระเบียบการใช้จ่ายเงิน 4.2) ควรปรับปรุงกฎระเบียบการใชจ้ ่ายเงินบาํ รุง

บาํ รุงและค่าตอบแทนของกระทรวงมหาดไทยทํา และค่าตอบแทนใหส้ อดคลอ้ งหรอื ดกี วา่ กฎระเบยี บท่ี

ใหเ้ กิดขอ้ จาํ กัดในการปฏิบัติงานของ รพ.สต. ใชก้ ับ รพ.สต.ในสังกดั กระทรวงสาธารณสขุ

4.3) ความแตกตา่ งระหว่างระเบยี บ 4.3) กรมส่งเสรมิ การปกครองทอ้ งถิ่น ควรทบทวน

กระทรวงมหาดไทยกับกระทรวงสาธารณสขุ ปรับปรุง และแกไ้ ขกฎระเบยี บ (Deregulation)

ทําให้ รพ.สต. ที่ถ่ายโอนให้ อปท. ขาดความ การดําเนินงานของ รพ.สต. ที่ถ่ายโอนใหแ้ ก่ อปท.

คล่องตวั และเกิดความล่าช้าในการดําเนินงาน เพื่อใหม้ ีเท่าท่จี ําเป็นแก่การดําเนนิ งาน

สํานักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 74 สาํ นกั งบประมาณของรัฐสภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงินอุดหนนุ ใหแ้ ก่องคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น
ตามภารกิจถา่ ยโอน กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบล

5.1.3 กำรสังเครำะห์ข้อมูลและจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบำยสำหรับกำรจัดสรรงบประมำณ
รำยจ่ำยเป็นเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินตำมภำรกิจถ่ำยโอน กรณีศึกษำโรงพยำบำล
ส่งเสริมสขุ ภำพตำบล

1) ควรพัฒนาให้รูปแบบของการย่ืนคําขอตั้งงบประมาณรายจ่าย โดยให้ อปท. ในฐานะหน่วยรับ
งบประมาณยื่นคําขอตั้งงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพื่อยื่นต่อ
ผู้อํานวยการสํานักงบประมาณ หรือขอตั้งและรับการจัดสรรงบประมาณโดยตรง เพื่อให้เป็นไปตามมาตรา 4
และ 29 ของพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 และจัดสรรเพ่ือให้สอดคล้องตามหลักการกระจาย
อํานาจ (Decentralization) ให้แก่ อปท. ซ่ึงสนับสนุนให้ อปท. มีอิสระและเกิดความคล่องตัวในการบริหาร
งบประมาณ และสามารถเปิดให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการพิจารณาตัดสินใจนํางบประมาณไปใช้จ่ายสําหรับ
การดําเนินงานตามแผนพัฒนาท้องถิ่น เช่น การอุดหนุนงบประมาณในลักษณะทั่วไปและไม่กําหนดเงื่อนไข
(general grants) เป็นวงเงินที่ชัดเจน (block grants) เป็นต้น ภายใต้ความรับผิดชอบท่ี อปท. ต้องดําเนินการ
ให้เป็นไปตามกรอบภารกิจท่ีกฎหมายกําหนด ภารกิจท่ีได้รับถ่ายโอน แผนพัฒนาท้องถิ่น ปัญหา และความ
ต้องการของท้องถิ่น ซึง่ แตกตา่ งกันตามภูมิสังคมและเง่ือนไขของแตล่ ะพื้นท่ี

2) ควรมีการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนทั่วไปให้แก่ อปท. ตามภารกิจถ่ายโอน
รพ.สต. ในจํานวนที่แน่นอนตามปริมาณงาน (the budget allocation by the work load) ซ่ึงกําหนดจาก
เป้าหมายหรือภาระงานท่ี รพ.สต.ต้องรับผิดชอบ ซึ่งจําแนกตามประเภทและขนาดของ รพ.สต. เป็นเล็ก กลาง
และใหญ่ ทดแทนการจัดสรรงบประมาณให้แก่ รพ.สต. จํานวนที่เท่ากัน เพื่อให้ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนให้แก่ อปท.
มีความมั่นคงด้านรายได้ และได้รับจัดสรรงบประมาณในจํานวนที่สอดคล้องกับปริมาณงานที่แตกต่างกัน
รวมท้ังสามารถวางแผนการจัดการทรัพยากรและรายได้ของตนเองเพ่ือจัดทําบริการสาธารณะให้แก่ประชาชน
ในพ้ืนที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ คุ้มค่า และเกิดประสิทธิผล ท้ังน้ี ภายหลังการใช้จ่ายงบประมาณตาม
วตั ถุประสงค์แล้ว หากมีเงินเหลอื จ่าย ควรอนุญาตให้ อปท. โดย รพ.สต. เก็บเงินเหลอื จ่ายดังกล่าวไว้ใช้จ่ายใน
ปงี บประมาณต่อไปและไม่ต้องนําสง่ เงนิ เหลือจ่ายดังกล่าวเป็นรายไดแ้ ผ่นดนิ

3) การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนเฉพาะกิจให้แก่ อปท. ตามภารกิจถ่ายโอน รพ.สต.
ในส่วนท่ีเป็นงบลงทุนสําหรับยกระดับความสามารถในการให้บริการในระยะปานกลางและระยะยาว ควร
จัดสรรให้แก่ อปท. ในลักษณะ “เงินอุดหนุนเฉพาะด้าน (sectoral block grants)” โดยเป็นการจัดสรร
งบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอุดหนนุ ทว่ั ไป แต่กําหนดเงอ่ื นไขให้ อปท. ต้องนาํ เงินท่ีได้รบั ดงั กล่าวไปใช้จ่ายตาม
วัตถุประสงค์ท่ีกําหนดตามภารกิจท่ีกฎหมายกําหนดหรือภารกิจถ่ายโอน และควรกําหนดหลักเกณฑ์ให้ อปท.
ร่วมจ่ายเงินลงทุนกับรัฐบาล (co-payment requirements) ซ่ึงเป็นการเสริมสร้างจิตสํานึกแห่งความเป็น
เจา้ ของรว่ มกนั (built mindset of responsibility and ownership) รพ.สต.แกป่ ระชาชนในพื้นท่ี

4) ควรมีการจัดสรรงบประมาณในลักษณะเงินอุดหนุนเพิ่มเติมสําหรับสนับสนุนให้ อปท. ที่ต้ังใน
เขตเมืองใหญ่หรือพ้ืนท่ีแหล่งท่องเที่ยว และต้องรับภาระในการจัดทําและนําส่งบริการสาธารณะซึ่งรวมถึง
บริการสาธารณะด้านสุขภาพให้แก่ผู้ใช้บริการทม่ี าจาก อปท. อื่น หรือชาวต่างประเทศ เป็นจํานวนมากจนเกิน
ขีดความสามารถทางการคลังและงบประมาณของ อปท. (Spillover) เพ่ือบรรเทาและแก้ไขปัญหาการ
รบั ภาระเกินขดี ความสามารถของ อปท.

5) ควรมีการทบทวน ศึกษา และวิเคราะห์โครงสร้างรายได้และรายจ่ายของ อปท. ท่ีเหมาะสมใน
อนาคต เพื่อการปรับปรุงและพัฒนารายได้ของ อปท. อันจะทําให้ รพ.สต. ที่ถ่ายโอน สามารถจัดทําและนําส่ง

สํานักงานเลขาธกิ ารสภาผแู้ ทนราษฎร 75 สาํ นักงบประมาณของรฐั สภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอุดหนุนให้แกอ่ งค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณศี ึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาํ บล

บริการสาธารณะด้านสุขภาพและหรือบริการสาธารณะอื่น ๆ ให้แก่ประชาชนในพื้นท่ี อปท. ได้อย่างมี
ประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผล รวมทั้งจูงใจให้ รพ.สต. ในสังกัดของกระทรวงสาธารณสุขสมัครใจ เข้าสู่
กระบวนการถ่ายโอนให้แก่ อปท. และจะเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาเพ่ือให้ อปท. มีสัดส่วนรายได้ต่อรายได้
สุทธขิ องรัฐบาลเพ่ิมข้ึนในอัตราใกลเ้ คยี งร้อยละ 35

6) ควรส่งเสริมและสนับสนุนให้ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนให้แก่ อปท. ได้รับการพัฒนาตามแนวทางและ
มาตรฐานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพติดดาว สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข เน่ืองจากการพัฒนา
ดังกล่าวครอบคลุมการพัฒนาความเป็นเลิศ 4 ด้าน ซ่ึงรวมถงึ ระบบบริหารจดั การ (governance excellence)
ท่ีครอบคลุมการจัดทําแผนปฏิบัติการและการจัดสรรทรัพยากรของ รพ.สต. (คน เงิน ของ) ให้เพียงพอต่อ
การดําเนินงานให้เกิดความสาํ เรจ็ เพ่ือให้ประชาชนได้รบั บริการที่ได้มาตรฐาน

7) ควรมีการพัฒนาระบบวิธีการงบประมาณ การจัดซื้อจัดจ้าง และการบัญชี ของ อปท. โดยการ
ทบทวน ปรับปรุง และแก้ไขกฎระเบียบท่ีเก่ียวข้อง ให้ทันกับสภาพการณ์ในปัจจุบัน และเหมาะสมกับการ
ปฏิบัติงานของ อปท. ภายใต้หลักการกระจายอํานาจเพ่ือให้วิธีการงบประมาณของ อปท. มุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ มี
การบูรณาการในมิติพื้นท่ี และให้ความสําคัญกับการมีส่วนร่วมของประชาชน เพ่ือให้การจัดซ้ือจัดจ้างเกิด
ความโปร่งใสและตรวจสอบได้ และเพื่อให้ระบบการจัดทําบัญชีมีความสอดคล้องกับระบบการทําบัญชี
ภาครับท่ีสามารถรับรู้ท่ีมาของรายได้จากแหล่งต่าง ๆ ได้อย่างแท้จริง รวมท้ังควรมีการส่งเสริมสนับสนุนให้
บุคลากรของ อปท. ได้รับการฝึกอบรมให้มีความรู้ความเข้าใจและทักษะเก่ียวกับระบบวิธีการงบประมาณ
การจัดซื้อจัดจ้าง และการบัญชีในระดับที่สามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีความถูกต้อง รวดเร็ว มีประสิทธิภาพ
และเกิดประสิทธผิ ล

5.2 อภิปรำยผล

การศึกษา เรื่อง ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุน
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามภารกิจถ่ายโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล เป็น
ความพยายามศึกษาและวิเคราะห์เพ่ือทําความเข้าใจสถานภาพของการกระจายอํานาจจากส่วนกลางไปสู่
ท้องถิ่น ด้านการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนให้แก่ อปท. ตามภารกิจถ่ายโอน โดยศึกษา
จากกรณีการถ่ายโอนภารกิจบริการพื้นฐานทางด้านสาธารณสุขให้แก่ท้องถิ่น คือ การถ่ายโอนสถานี
อนามัยหรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล ซ่ึงเร่ืองดังกล่าวเป็น 1 ในจํานวน 262 งาน/โครงการ/
กิจกรรมที่ถ่ายโอนให้ อปท. แต่ได้รับการกล่าวถึงมากท่ีสุดเร่ืองหนึ่งในรอบกว่า 10 ปีท่ีผ่านมาที่ผ่านมา
ภายหลังการรัฐประหารเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2557 คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ดําเนินการ
ปิดระบบการเมืองของประเทศ (Shut down) แล้วมุ่งหวังจะวางกติกาใหม่ โดยมีแผนที่นําทางไปสู่
ประชาธิปไตย (Road Map) เป็นแนวทางการดําเนินงานเพื่อแก้ไขวิกฤตการเมืองของประเทศและปูทาง
ไปสู่การประกอบสร้างประชาธิปไตยแบบไทยท่ีย่ังยืนควบคู่ไปกับการปฏิรูปประเทศซ่ึงการปฏิรูป
การปกครองท้องถน่ิ เป็นสว่ นหน่งึ ของประเด็นของการปฏริ ปู ประเทศดังกลา่ วดว้ ย

อย่างไรก็ดี การขับเคลื่อนให้เกิดการปฏิรูปการปกครองท้องถิ่นให้เกิดผลสัมฤทธิ์อย่างเป็น
รูปธรรมตามเป้าหมายดังกล่าวข้างต้นยังไม่ปรากฏเป็นจรงิ แต่การปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการ
แผน่ ดินมคี วามกา้ วหนา้ มากกวา่ โดยเปรยี บเทียบ โดยมีการพัฒนาการบริหารราชการสว่ นภูมิภาค “ระบบ
บรหิ ารงานจงั หวดั และกลมุ่ จงั หวัดแบบบูรณาการ” ให้มีความเข้มแข็งเพิ่มข้นึ ดว้ ยการกําหนดจังหวัดและ

สาํ นักงานเลขาธกิ ารสภาผแู้ ทนราษฎร 76 สาํ นักงบประมาณของรฐั สภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อุดหนุนใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น
ตามภารกจิ ถา่ ยโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบล

กลุ่มจังหวัดเป็นหน่วยรับงบประมาณ ซ่ึงสามารถขอและรับจัดสรรงบประมาณโดยตรงได้ รวมท้ังยังมี
บทบาทในฐานะเป็นผู้บริหารจัดการแผนงานบูรณาการในมิติพื้นที่(Area) ซ่ึงครอบคลุมถึงองค์ปกครอง
ส่วนท้องถ่ินในพื้นที่ดังกล่าวด้วย นอกจากนี้ จังหวัดและอําเภอยังมีอํานาจหน้าที่ตามกฎหมายในการ
กาํ กับดแู ลการปฏิบัติงานตามอํานาจหน้าที่ขององค์การปกครองส่วนท้องถ่ิน กล่าวโดยสรุปการปฏิรูปการ
ปกครองทอ้ งถน่ิ เป็นส่วนหน่ึงของการปฏิรูปประเทศด้านการบรหิ ารราชการแผน่ ดิน และอยภู่ ายใต้กรอบ
ของการให้ความสําคัญกับรัฐและองค์กรของรัฐ โดยกําหนดให้รัฐเป็นผู้ออกแบบการปกครองท้องถิ่น ทํา
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินเป็นหน่วยงานของรัฐมากกว่าเป็นตัวแทนของประชาชน มีระเบียบและวิธี
ปฏิบัติราชการแบบราชการ มีรูปแบบและวิธีการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนให้แก่ท้องถ่ิน
กําหนดจากส่วนกลางแบบบนลงล่าง (Top-down) และเปิดโอกาสให้ประชาชนในท้องถิ่นมีส่วนร่วมที่จํากัด
ซ่ึงการปกครองท้องถ่ินในลักษณะดังกล่าวได้รับการวิจารณ์ว่าเป็น “การปกครองท้องถิ่นด้วยคนส่วนกลาง”
(เอนก เหลา่ ธรรมทศั น์, 2556, น. 44)

แม้การกระจายอํานาจสู่ท้องถ่ิน (decentralization to local government organizations) ในช่วง
หลายปีที่ผ่านมามีข้อจํากัดดังกล่าวข้างต้น แตย่ ังคงเป็นทิศทางและประเด็นท่ีสําคัญ ตลอดจนได้รับความ
สนใจในระดับสากล รวมทั้งเมื่อระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมีพัฒนาการท่ีก้าวรุดไปอย่างรวดเร็วและเป็น
ความท้าทายใหม่ตอ่ การบรหิ ารราชการแผ่นดิน ก็ได้มีความสนใจเกี่ยวกบั การนําผลความกา้ วหน้าดังกลา่ ว
ไปประยุกต์ใช้กับการบริหารจัดการท้องถิ่นเพื่อเพิ่มศักยภาพของท้องถิ่นด้วย ดังปรากฏในคราว
การประชุมเชิงปฏิบัติการทางวิชาการด้านการงบประมาณ : OECD Asian Senior Budget Officials
Meeting ครงั้ ที่ 15 ระหว่างวันท่ี 12 - 13 ธนั วาคม 2562 ณ โรงแรมแมนดารนิ โอเรยี นเต็ล กรุงเทพ ซ่ึงสํานัก
งบประมาณ สํานักนายกรัฐมนตรี และองค์การเพ่ือความร่วมมือทางเศรษฐกิจ และการพัฒนา
(The Organization for Economic Co – operation and Development : OECD) เป็นเจ้าภาพร่วมกันจัดข้ึน
โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมประกอบด้วยผู้บริหารระดับสูงด้านการงบประมาณ (SBO) ของ 16 ประเทศ และผู้แทนของ
หน่วยงานระหว่างประเทศ 5 หน่วยงาน ได้แก่ สํานักงานวิจัยเศรษฐกิจมหภาคของภูมิภาคอาเซียน+3 (ASEAN+3
Macroeconomic Research Office : AMRO) สหภาพยุโรป (European Union : EU) ธนาคารพัฒนาเอเชีย
(Asian Development Bank : ADB) กองทุนการเงินระหว่างประเทศ(International Monetary Fund
: IMF) และธนาคารโลก (World Bank : WB) โดยในการประชุมดังกล่าวมีการนําเสนอในหัวข้อเรื่องที่
เป็นปัญหาและความท้าทายต่อการกําหนดนโยบายของภาครัฐและการบริหารจัดการงบประมาณให้
สามารถตอบสนองต่อสภาวการณ์ของโลก โดยเฉพาะการพัฒนาการด้านการงบประมาณในปัจจุบันของ
เอเชีย (Roundtable on Recent Budgeting Developments in Asia) ทั้งนี้ มีการให้ความสําคัญกับ
ประเด็น “การกระจายอํานาจสู่ท้องถิ่นควบคู่กับการพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศในการติดตามผล
การใชจ้ า่ ยงบประมาณของท้องถน่ิ ” (คณะอนุกรรมการด้านวชิ าการการประชมุ เชงิ ปฏบิ ัตกิ ารทางวชิ าการ
ด้านการงบประมาณ: OECD Asian Senior Budget Officials Meeting คร้ังที่ 15, สํานักงบประมาณ,
2562-2563, น.5)

การสังเคราะห์ข้อมูลและจัดทําข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย (policy suggestion) สําหรับการจัดสรร
งบประมาณรายจ่ ายประจํ าปี เป็ นเงินอุ ดหนุ นให้ แก่ องค์ก รป ก คร องส่ ว น ท้ องถ่ิ น ตามภารกิจถ่ายโอน
กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล จํานวน 7 ประการ โดยสามารถจําแนกความเช่ือมโยงและ
สอดคล้องกบั หลกั การทด่ี ี ดังนี้

สํานกั งานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 77 สาํ นักงบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอุดหนนุ ใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตาํ บล

5.2.1 การจดั สรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเป็นเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ินที่มี
ความสอดคล้องกับลักษณะของการดําเนินงานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล ภายใต้สังกัดองค์กร
ปกครองส่วนทอ้ งถ่ินโดยคาํ นึงถึงการปกครองตนเองภายใต้หลกั การกระจายอํานาจ

5.2.2 การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเป็นเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ินที่มี
ความทว่ั ถึง เปน็ ธรรม และมธี รรมาภบิ าล

จากการวิเคราะห์ความเชื่อมโยงและสอดคล้องระหว่างข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย (policy
suggestion) สําหรับการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเป็นเงินอุดหนุนให้แก่ อปท. ตามภารกิจถ่ายโอน
กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.) จํานวน 7 ประการ กับหลักการท่ีดี จํานวน 2 หัวข้อ
ดงั กลา่ วขา้ งต้น ดังตารางที่ 5.4

ตารางท่ี 5.4 ความเชื่อมโยงระหวา่ งขอ้ เสนอแนะเชงิ นโยบายการจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงินอุดหนนุ ให้แก่
ท้องถน่ิ ตามภารกิจถา่ ยโอนกรณีศกึ ษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลจาํ แนกตามหลกั การทีด่ ี

หลกั การท่ดี ี สรุปข้อเสนอแนะเชงิ นโยบายการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายฯ

5.2.1 การจัดสรรงบประมาณ 1) อปท.ควรมรี ูปแบบของการยน่ื คําขอตั้งและรบั

รายจ่ายประจาํ ปีเป็นเงินอุดหนุน การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยโดยตรงและเปน็ เงินอุดหนุน

ให้แก่ อปท. มีความสอดคล้องกับ 5) ควรทบทวน ศึกษา และวิเคราะหโ์ ครงสรา้ งรายไดแ้ ละรายจา่ ย

ลักษณะของการดาํ เนนิ งานของรพ. ของ อปท.ท่ีเหมาะสมในอนาคต เพ่ือปรบั ปรุงและพัฒนารายได้

สต. ภายใต้สังกดั อปท. โดย ของ อปท. ใหเ้ พียงพอและย่ังยืน

คาํ นึงถึงการปกครองตนเองภายใต้

หลกั การกระจายอํานาจ

5.2.2 การจดั สรรงบประมาณ 2) ควรจดั สรรเงินอุดหนุนท่วั ไปตามปรมิ าณงาน

รายจา่ ยประจาํ ปีเป็นเงินอุดหนุน 3) ควรจัดสรรเงินอดุ หนุนเฉพาะกจิ ในลักษณะเงนิ อดุ หนุนเฉพาะ

ใหแ้ ก่ อปท. มีความทั่วถึง เป็น ดา้ น (sectoral block grants) และควรให้ อปท. รว่ มจา่ ยเงิน

ธรรม และมธี รรมาภิบาล ลงทุนสมทบ

4) ควรจัดสรรเงินอดุ หนุนเพิ่มเตมิ กรณี อปท. ต้องรับภาระจนเกนิ

ขดี ความสามารถ (Spillover)

6) ควรส่งเสริมสนบั สนนุ ให้ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอน พัฒนาตามแนวทาง

และมาตรฐานของ รพ.สต. ตดิ ดาว

7) ควรมกี ารพัฒนาระบบวธิ ีการงบประมาณ การจัดซ้ือจัดจ้าง

และการบญั ชี ของ อปท.

เน่ืองจากองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (อปท.) เป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดระเบียบบริหารราชการ
ส่วนท้องถ่ินซ่ึงมีลักษณะการดําเนินงานในรูปแบบการปกครองตนเองภายใต้หลักการกระจายอํานาจ
(Decentralization) กล่าวคือ มีสภาท้องถ่ินและผู้บริหารท้องถ่ินที่มาจากการเลือกต้ังจากประชาชน เปิด
โอกาสให้ประชาชนในทอ้ งถ่ินไดเ้ ข้าไปมสี ่วนรว่ ม และมอี ํานาจอิสระในการบริหารงาน จดั ทํากิจกรรมและ
วินิจฉัยส่ังการได้เอง (ชูวงศ์ ฉายะบุตร 2539, น. 9-10) ซ่ึงแตกต่างจากกระทรวง/กรม และจังหวัด/กลุ่ม

สํานกั งานเลขาธกิ ารสภาผแู้ ทนราษฎร 78 สาํ นกั งบประมาณของรฐั สภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอดุ หนนุ ใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตาํ บล

จังหวัดซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐประเภทส่วนราชการ เป็นราชการสว่ นกลาง และส่วนภูมิภาค ตามลําดับ ดงั นั้น
ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพ่ือการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนให้แก่ อปท. ตามภารกิจถ่าย
โอน กรณีศึกษา รพ.สต. จึงควรมีวิธีการท่ีสอดคล้องกับลักษณะการดําเนินงานของ อปท. และมีความ
แตกต่างจากส่วนราชการซึ่งจัดระเบียบการบริหารราชการตามหลักการรวมอํานาจ (Centralization)
หรือหลกั การแบ่งอํานาจ (Deconcentration)

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้นสังกัดของ รพ.สต. มีลักษณะการดําเนินงานในรูปแบบการ
ปกครองตนเองภายใต้หลักการกระจายอํานาจ (Decentralization) ดังนั้น ควรมีรูปแบบของการย่ืนคําขอ
ตั้งและรับการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายโดยตรง และเป็นเงินอุดหนุน โดยให้เป็นไปตามมาตรา 4 และ 29
ของพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 และรูปแบบดังกล่าวมีความสอดคล้องกับลักษณะการ
ดําเนินงานและการบริหารงานของ อปท. ในรูปแบบการปกครองตนเองภายใต้หลักการกระจายอํานาจ
ท้ังน้ี การขอตั้งและรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนดังกล่าวควรมีการพัฒนาให้เป็นการอุดหนุน
งบประมาณในลักษณะทั่วไปและไม่กําหนดเงื่อนไข (general grants) รวมท้ังควรเป็นวงเงินที่ชัดเจน (block
grants) ซ่ึงมีลักษณะที่สนับสนุนให้ อปท. มีอิสระ เกิดความคล่องตัวในการบริหารงบประมาณ และสามารถ
เปิดให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการพิจารณาตัดสินใจนํางบประมาณไปใช้จ่ายสําหรับการดําเนินงานตาม
แผนพัฒนาท้องถ่ิน ภายใต้กรอบความรับผิดชอบที่ อปท. ต้องดําเนินการให้เป็นไปตามกรอบภารกิจที่
กฎหมายกําหนด ภารกิจท่ีได้รับถ่ายโอน แผนพัฒนาทอ้ งถิน่ ปัญหา และความต้องการของท้องถิ่น ซึ่งแตกต่าง
กันตามภูมิสังคมและเง่ือนไขของแต่ละพื้นที่ ซึ่งมีความสอดคล้องกับปัญหาด้านการจัดทํางบประมาณของ
อปท. ในปัจจุบันที่ยังมีเง่ือนไขซึ่งทําให้ขาดการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการงบประมาณที่
เขม้ ข้นในเชงิ เน้ือหาและวิธีการที่หลากหลาย (บรรเจดิ สงิ คะเนติ และดารุณี พุ่มแกว้ , 2560, บทคัดยอ่ )

นอกจากน้ี อปท. มีกลไกในการควบคุม ตรวจสอบ และถ่วงดุลระหว่างฝ่ายบริหารและสภา
ท้องถิ่นตามหลักความยินยอมหรืออํานาจในการอนุมัติงบประมาณ16 ซึ่งเป็นหลักการที่สําคัญในทุก
ขั้นตอนของกระบวนการงบประมาณท้ังในระดับประเทศและท้องถิ่นด้วย ทั้งนี้ เม่ือ อปท. ได้รับเงิน
อดุ หนุนจากงบประมาณรายจ่ายแลว้ เงินอดุ หนนุ ดงั กล่าวจะเปล่ียนเป็นรายไดข้ อง อปท. และฝ่ายบริหาร
ทอ้ งถนิ่ ต้องนํารายได้จากเงนิ อดุ หนุนดังกล่าวไปจดั ทําเป็นข้อบัญญัติหรือเทศบัญญัติงบประมาณรายจ่าย
ประจําปีเพ่ือเสนอขอรับความเห็นชอบจากสภาท้องถิ่นก่อนนําไปใช้จ่ายได้ตามกระบวนการงบประมาณ
ของทอ้ งถิน่ ซง่ึ เป็นไปตามระเบียบและวิธีการที่กระทรวงมหาดไทยภายใต้หลกั ความยินยอมหรืออํานาจใน
การอนมุ ตั งิ บประมาณดงั กล่าว

ท้ังน้ี จะเห็นได้ว่ารูปแบบและวิธีการงบประมาณของ อปท. อยู่ภายใต้หลักการและต้อง
ดําเนินการตามกระบวนการงบประมาณที่คล้ายคลึงกับการจัดทํางบประมาณรายจ่ายระดับประเทศ
ดังนั้น เพ่ือไม่เกิดการทํางานท่ีซ้ําซ้อนภายใต้รูปแบบและวิธีการดังกล่าว การออกแบบและกําหนด

16 โดยทั่วไปในระบอบประชาธิปไตยฝ่ายบริหารไม่มีอํานาจในการนําเงินสาธารณะไปใช้จ่ายได้หากไม่ได้รับ
ความยนิ ยอมเหน็ ชอบจากฝา่ ยนิตบิ ัญญตั ิ หรอื อาํ นาจสูงสดุ ในการใหค้ วามเห็นชอบงบประมาณเป็นของฝา่ ยนิติบญั ญัตซิ ึ่ง
เป็นตัวแทนของประชาชน ไม่ว่าจะเป็นเร่ืองของระยะเวลา เน้ือหา หรือวัตถุประสงค์ของการใช้เงินงบประมาณ ดังนั้น
ฝ่ายบริหารต้องช้ีแจงงบประมาณต่อฝ่ายนิติบัญญัติสําหรับเป็นข้อมูลสําหรับใช้ประกอบการพิจารณาให้ความเห็นชอบ
และฝ่ายนติ บิ ัญญตั ิใช้โอกาสในการทาํ หน้าทด่ี ังกลา่ วควบคุมตรวจสอบฝ่ายบริหารด้วย

สาํ นักงานเลขาธกิ ารสภาผูแ้ ทนราษฎร 79 สํานักงบประมาณของรฐั สภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอดุ หนนุ ใหแ้ ก่องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตําบล

หลักเกณฑ์ วธิ ีการ และระยะเวลาการย่นื คาํ ขอต้ังงบประมาณรายจ่ายประจําปีเป็นเงินอุดหนุนของ อปท.

จึงต้องคํานึงถงึ หลกั การและลกั ษณะเฉพาะของ อปท. เป็นสําคญั ดว้ ย

นอกจากการปรับปรุงรูปแบบการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเป็นเงินอุดหนุนให้แก่ อปท. ดังกล่าว

ข้างต้นแล้ว ควรมีการทบทวน ศึกษา และวิเคราะห์โครงสร้างรายได้และรายจ่ายของ อปท.ท่ีเหมาะสมใน

อนาคต เพื่อปรับปรุงและพัฒนารายได้ของ อปท. ให้เพียงพอกับภารกิจถ่ายโอนที่ได้รับจากส่วนกลาง ภารกิจ

ตามกฎหมาย และภารกิจอ่ืน เน่ืองจากพบว่าปัจจุบันรายได้ของ อปท. มีแนวโน้มคงที่และลดลง โดยเฉพาะ

รายได้ท่ี อปท. จัดเก็บเอง โดยพบว่าในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 อปท. ได้รับจัดสรรรายได้ ซึ่งจําแนกเป็น

(1) รายได้ท่ี อปท. จัดเก็บเองและรายได้ท่ีรัฐบาลเก็บให้และแบ่งให้ และ (2) เงินอุดหนุนท่ีรัฐบาลจัดสรร

อปท. รวมเป็นจํานวนทั้งส้ิน 789,803.3 ล้านบาท ลดลง จากปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 จํานวน

14,060.9 ล้านบาท หรอื ลดลงคดิ เป็นร้อยละ -1.7 (ปงี บประมาณ พ.ศ. 2563 จํานวน 803,864.2 ล้านบาท)

ทั้งน้ี รายได้ของ อปท. ท่ีลดลงดังกล่าวข้างต้น เกิดจากรายได้ที่ อปท. จัดเก็บเอง และรายได้ที่รัฐบาล

จัดเก็บและแบ่งให้ของปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มีจํานวน 467,552.9 ล้านบาท ลดลงจากปีงบประมาณ พ.ศ.

2563 จํานวน 29,323.1 ล้านบาท หรือลดลงคิดเป็นร้อยละ 5.9 (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 จํานวน

496,876.0 ล้านบาท) ขณะที่รายได้ที่มาจากเงินอุดหนุนที่รัฐบาลจัดสรรให้แก่ อปท. มีจํานวน 322,250.4

ล้านบาท เพ่ิมข้ึนจากปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 จํานวน 15,262.2 ล้านบาท หรือเพิ่มข้ึนคิดเป็นร้อยละ 5.0

(ปงี บประมาณ พ.ศ. 2563 จาํ นวน 306,988.2 ล้านบาท) รายละเอยี ดตามตารางที่ 5.5

ตารางที่ 5.5 การจดั สรรรายได้ใหแ้ ก่องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ ปงี บประมาณ พ.ศ. 2563 - 2564

หน่วย:ลา้ นบาท

รำยกำร ปงี บประมำณ เพ่ิม/ลด (-)

2563 2564 จำนวน %

1.รายได้สทุ ธิของรฐั บาล (ไม่รวมเงินก)ู้ 2,731,000.0 2,677,000.0 -54,000.0 -2.0

2.รายไดข้ อง อปท. 803,864.2 789,803.3 -14,060.9 -1.7

2.1 รายไดท้ ่ี อปท. จัดเกบ็ เองและรายได้ท่ี 496,876.0 467,552.9 -29,323.1 -5.9
รฐั บาลเกบ็ ให้และแบ่งให้ 306,988.2 322,250.4 15,262.2 5.0

2.2 เงนิ อดุ หนนุ ท่ีจดั สรรให้ อปท.

ท่มี า: สํานักงบประมาณ, เอกสารงบประมาณโดยสงั เขป ประจาํ ปงี บประมาณ พ.ศ. 2564

ทงั้ น้ี การลดลงของรายได้ อปท. ของไทยดังกล่าวข้างต้นย่อมส่งผลกระทบต่อการดาํ เนินงานของ
อปท. โดยเฉพาะในการจัดทําบริการสาธารณะให้แก่ประชาชน และการดําเนินงานตามภารกิจต่าง ๆ
ตลอดจนมีผลกระทบต่อระดับความสามารถการพ่ึงพาตนเองและความเป็นอิสระทางการคลังของ อปท.
ด้วย ซ่ึงมีความสอดคล้องกับผลการวิจัยท่ีพบว่าปัญหาด้านโครงสร้างรายได้โดยสัดสว่ นของรายได้จากแต่
ละแหล่งของ อปท. ยังไม่สามารถสะท้อนถึงการพ่ึงพาตนเองและความเป็นอิสระทางการคลัง (บรรเจิด
สิงคะเนติ และดารุณี พุ่มแก้ว, อ้างแล้ว) ดังนั้น ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่ให้มีการทบทวน ศึกษา และ
วิเคราะห์โครงสร้างรายได้และรายจ่ายของ อปท.ที่เหมาะสมในอนาคต เพ่ือปรับปรุงและพัฒนารายได้

สํานักงานเลขาธกิ ารสภาผู้แทนราษฎร 80 สํานกั งบประมาณของรัฐสภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงินอดุ หนุนใหแ้ ก่องคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่ิน
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตําบล

ของ อปท. ให้เพียงพอและยั่งยืนจึงมีความสอดคล้องกับสภาพปัญหาด้านการคลังและงบประมาณของ
อปท. ในปัจจุบันและอนาคต

ด้านข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพ่ือพัฒนาให้การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปีเป็นเงินอุดหนุน
ให้แก่ อปท. มีความทัว่ ถึง เป็นธรรม และมีธรรมาภิบาล จํานวน 5 ประการ ได้แก่ ควรจัดสรรเงินอดุ หนุน
ท่ัวไปตามปริมาณงาน ควรจัดสรรเงินอุดหนุนเฉพาะกิจในลักษณะเงินอุดหนุนเฉพาะด้าน และให้ อปท.
ร่วมจ่ายเงินลงทุนสมทบ โดยข้อเสนอแนะ 2 ประการดังกล่าวมีความสอดคล้องกับปัญหาในปัจจุบันท่ี
พบว่าการขาดความสามารถของ อปท. ในการพัฒนาทางการคลัง และ การจดั สรรงบประมาณโดยเฉพาะ
เงินอุดหนุนท่ีวธิ ีการจัดสรรยังคงขาดหลักเกณฑ์ที่เพียงพอเพ่ือนําไปสู่ความเสมอภาคทางการคลัง รวมท้ัง
ความล่าช้าในการจัดสรรการไม่สามารถคาดการณ์จํานวนเงินอุดหนุนท่ีแน่นอนได้รวมท้ังการจัดสรรเงิน
อดุ หนุนเฉพาะกจิ ท่ีมกี ารเมอื งเขา้ แทรกแซง (บรรเจิด สิงคะเนติ และดารุณี พุ่มแกว้ , อา้ งแล้ว)

สําหรับข้อเสนอแนะที่กาํ หนดใหม้ ีการจดั สรรเงินอุดหนุนเพ่ิมเติมกรณี อปท. ต้องรบั ภาระจนเกิน
ขีดความสามารถ (Spillover) ควรส่งเสริมสนับสนุนให้ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอน พัฒนาตามแนวทางและ
มาตรฐานของ รพ.สต. ติดดาว และควรมีการพัฒนาระบบวิธีการงบประมาณ การจัดซ้ือจัดจ้าง และการ
บัญชี ของ อปท. มุ่งเน้นทั้งในขั้นตอนการจัดทํางบประมาณ การบริหารงบประมาณ และการควบคุม
งบประมาณของ อปท. ตลอดจนการพัฒนาสมรรถนะให้ อปท. และ รพ.สต. ท่ีถ่ายโอนมาสังกัด อปท.
เพื่อให้มีศักยภาพเพ่ิมมากข้ึน โดยข้อเสนอแนะดังกล่าวมีความสอดคล้องกับปัญหาของ อปท. ได้แก่
ปรับปรุงการจดั สรรงบประมาณท่ชี ดเชยความแตกต่างและการเปลีย่ นแปลงของตน้ ทนุ (สมชาย สุขสริ เิ สรี
กุล,2551, iii)) การพัฒนาความเข้มแข็งและศักยภาพของ อปท. ทั้งระดับผู้บริหารและผู้ปฏิบัติการ
(สงครามชัย ลีทองดี, 2554, น.II)

นอกจากน้ี การออกแบบและกําหนดรูปแบบ หลักเกณฑ์ และวิธีการการจัดสรรงบประมาณ
รายจา่ ยเป็นเงนิ อุดหนุนของ อปท. โดยเฉพาะในรายละเอียด เพื่อมงุ่ หวังให้เปน็ เครือ่ งมือในการกํากบั ดแู ล
หรือการควบคุม อปท. ให้มีมาตรฐานเช่นเดียวกับหน่วยงานของรัฐประเภทส่วนราชการ ซึ่งระยะเวลาที่
ผ่านมาได้พิสูจน์แล้วว่าเคร่ืองมือดังกล่าวไม่ประสบผลสําเร็จและได้สร้างปัญหาอุปสรรคให้แก่การดําเนินงาน
ของ อปท. โดยเฉพาะในการจัดทําบริการสาธารณะแก่ประชาชนในท้องถิ่น ดังนั้น ไม่พึงใช้การจัดสรร
งบประมาณรายจ่ายให้แก่ อปท. เพื่อวตั ถปุ ระสงคด์ งั กล่าว และการกํากับดูแล อปท. ท่ถี ูกต้องต้องเป็นไป
ตามที่กฎหมายบัญญัติ และต้องเป็นไปเพื่อการคุ้มครองประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่นหรือประโยชน์
ของประเทศเป็นส่วนรวม ตลอดจนต้องไม่มีผลกระทบถึงสาระสําคัญแห่งหลักการปกครองตนเองตาม
เจตนารมณข์ องประชาชนในท้องถิน่ หรอื นอกเหนอื จากทก่ี ฎหมายบัญญัติไว้

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายดังกล่าว หากได้รับการนําไปปฏิบัติโดยหน่วยงานภาครัฐท่ีเกี่ยวข้องอย่าง
เป็นรูปธรรมย่อมนําไปสู่และหรือเป็นโอกาสให้เกิดการปรับปรุงและพัฒนาให้ อปท. และ รพ.สต. ที่ถ่ายโอน มี
วุฒิภาวะขององค์กร (Organizational Maturity) หรือมีระดับความสามารถขององค์กรในเชิงระบบใน
การเรียนรู้และปรับปรุงเปลี่ยนแปลงตนเองตามสภาพแวดล้อม ปัญหาอุปสรรค ฯลฯ ท่ีเกี่ยวข้องหรือเข้ามา
กระทบต่อองค์กร เพ่ือทําให้เกิดความพร้อมและความสามารถในการทํางานด้วยตนเองหรือสามารถพึ่งตนเอง
และแก้ไขปัญหาของตนเองได้ ทั้งน้ี รพ.สต.ที่มีวุฒิภาวะสูงจะมีวิธีการทํางานท่ีเป็นระบบ มีมาตรฐานใน
การทํางานท่ีดีมีการเรียนรู้และปรับปรุงเปลี่ยนแปลงเพ่ือให้องค์กรมีความสามารถที่เพิ่มข้ึนตลอดเวลา
และอย่างยงั่ ยนื

สํานกั งานเลขาธกิ ารสภาผู้แทนราษฎร 81 สํานกั งบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอดุ หนนุ ใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณศี ึกษาโรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตําบล

บรรณำนกุ รม

ภาษาไทย
กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน กระทรวงมหาดไทย พ.ศ. 2551.

(26 พฤศจิกายน 2551). ราชกจิ จานเุ บกษา. เล่มที่ 125, ตอนท่ี 125 ก : 2 - 8.
กรมสง่ เสริมการปกครองท้องถิ่น. สํานักบริหารการคลงั ท้องถิ่น. (ม.ป.ป.). ขอ้ มลู รายได้ขององคก์ ร

ปกครองสว่ นทอ้ งถิน่ ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2560. ม.ป.ท.: ม.ป.พ.
. (2559). ด่วนมาก ที่ มท 0808.2/ว7120. ลงวันท่ี 9 ธันวาคม 2559 เร่ือง หลักเกณฑ์การเบิก
จา่ ยเงินคา่ จา้ งเหมาบริการขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน.
กฤษณ์ วงศว์ เิ ศษธร. (2563). การรวมศนู ย์อํานาจ (Centralization). สืบคน้ จากhttps://bit.ly/3gjBRQD.
เกริกเกียรติ พิพัฒน์เสรีธรรม. (2552). การคลังว่าด้วยการจัดสรรและการกระจาย. (พิมพ์ครั้งที่ 9 แก้ไข
ปรับปรุง). กรงุ เทพฯ: สาํ นักพมิ พม์ หาวิทยาลัยธรรมศาสตร.์
ประกาศคณะกรรมการการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. เร่ืองแผนปฏิบัติการกําหนดข้ันตอน
การกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. (13 มีนาคม 2545). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 119,
ตอนพเิ ศษ 23 ง : 22.
คณะกรรมาธิการการปกครองท้องถ่ิน, สภานิติบัญญัติแห่งชาติ. (2560). การถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาล
สง่ เสริมสุขภาพตําบล (รพ.สต.). กรุงเทพฯ: สํานักการพิมพ์ สํานักงานเลขาธิการวุฒิสภาปฏิบัติหน้าที่
สาํ นักงานเลขาธกิ ารสภานิติบัญญตั แิ ห่งชาต.ิ
คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2557). โครงการศึกษาวิจัยเพ่ือติดตามและประเมินผลการกระจาย
อํานาจของไทย. รายงานการศึกษาฉบับสมบูรณ์ (Final Report) เสนอต่อสํานักงานปลัดสํานัก
นายกรัฐมนตรี (สํานักงานคณะกรรมการการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น). วันที่ 8
สิงหาคม 2557.
คณะอนุกรรมการด้านวิชาการการประชุมเชิงปฏบิ ัตกิ ารทางวชิ าการด้านการงบประมาณ :OECD Asian Senior
Budget Officials Meeting ครั้งที่ 15, สํานักงบประมาณ. “การประชุมเชิงปฏิบัติการทาง
วิชาการด้านการงบประมาณ :OECD Asian Senior Budget Officials Meeting คร้ังที่ 15,”
วารสารการงบประมาณ 17, ฉ.55 (ตลุ าคม 2562 – มนี าคม 2563): 4-16.
จรวยพร ศรีศศลักษณ์. (2560). สรุปบทเรียนการถ่ายโอนภารกิจด้านสาธารณสุขให้แก่องค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่น. ในการประชุมผู้บริหารระดับกระทรวงสาธารณสุข (WM) ครั้งท่ี 36 ปี 2560 วันท่ี 18
ตลุ าคม 2560 ณ หอ้ งรับรอง ชนั้ 5 อาคาร 1 สํานกั งานปลดั กระทรวงสาธารณสุข. ม.ป.ท.: ม.ป.พ.
จรัส สุวรรณมาลา. (2546). ระบบงบประมาณและการจดั การแบบมุง่ ผลสาํ เร็จในภาครัฐ: ความสัมพันธ์
ระหว่างรัฐกับพลเมืองยุคใหม.่ กรงุ เทพฯ: ธนธัชการพมิ พ์.
. (2558). ประชาธิปไตยทางการคลงั ไทย. กรงุ เทพฯ: สาํ นกั พมิ พแ์ หง่ จุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลัย.
จรัส สุวรรณมาลา และคณะ. (2544). ระบบเงินโอนและเงินอุดหนุนสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. ในรายงาน
ฉบับสมบูรณ์โครงการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารการเงินการคลังท้องถิ่นเสนอสํานักงาน
คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ. กรุงเทพฯ: บริษัทอักษรโสภณ จาํ กัด.

สํานกั งานเลขาธกิ ารสภาผ้แู ทนราษฎร 82 สาํ นักงบประมาณของรัฐสภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอุดหนนุ ใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตําบล

ชาย โพธิสิตา. (2554). ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทรพ์ ร้ิน
ติง้ แอนดพ์ ับลิชชง่ิ จาํ กดั .

ชศู ักดิ์ เที่ยงตรง. (2518). การบริหารการปกครองทอ้ งถิน่ ของไทย. กรงุ เทพฯ : โรงพมิ พม์ หาวิทยาลัยธรรมศาสตร.์
ดวงมณี เลาวกลุ . (2555). การปฏริ ูปการกระจายอาํ นาจการคลังส่ทู ้องถน่ิ . กรงุ เทพฯ: เปน็ ไท.
ดิเรก ปัทมสริ ิวฒั น.์ (2551). การคลงั ท้องถ่ิน: รวมบทความวิจัยเพื่อเพิ่มพลงั ให้ท้องถิน่ . กรุงเทพฯ: พีเอลิฟว่ิง.
ดุสิต เขมะศักดิช์ ัย.(2558). “การทบทวนและการวางแผนงบประมาณ.” เอกสารประกอบคาํ บรรยาย,

หลักสูตรนักบริหารการงบประมาณระดับสูง รุน่ ที่ 1 สํานักงบประมาณ. 1 – 48.
เดชาภิวัฒน์ ณ สงขลา. (2559). “การปฏิรูประบบงบประมาณ.” [เอกสารอัดสําเนา]. เอกสารประกอบคําบรรยาย,

หลักสูตรนกั บรหิ ารการงบประมาณระดับสงู รนุ่ ที่ 2 สํานักงบประมาณ. น. 1 – 34,
. (2562). “ประชุมชแี้ จงการจัดทําคําของบประมาณรายจ่าย ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2563.”
เอกสารประกอบประชุม, การชี้แจงให้แก่ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอ่ืน วันท่ี 31
กรกฎาคม 2562 ณ สํานักงบประมาณ. น.1-23.
ไตรรัตน์ โภคพลากรณ์. (2556). การบริหารการคลังและงบประมาณสาธารณะ : แนวคิดและทฤษฎี. กรุงเทพฯ:
คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์.
ถาวร สกุลพาณิชย์, สมชยั จิตสุชน, อรวรรณ ประสิทธศ์ิ ิริผล. (2556). การคลังสุขภาพสาํ หรบั ระบบบริการสุขภาพ
พึงประสงค์. ม.ป.ท.: สํานักงานวิจัยเพ่ือการพัฒนาหลักประกันสุขภาพไทยและเครือสถาบันวิจัยระบบ
สาธารณสุข.
ทิพวรรณ หลอ่ สวุ รรณรตั น์. (2556). งบประมาณแบบมสี ่วนรว่ ม: บทเรยี นจากตา่ งประเทศและความทา้ ทายสําหรับ
ประเทศไทย. วารสารการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน, 20 (1). มกราคม – มิถนุ ายน 2556, น. 9 – 39.
เทศบาลเมืองบึงยี่โถ อําเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี. (2560). เทศบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ
2561. ม.ป.ท.: ม.ป.พ..
. (2563). ศนู ย์การแพทยแ์ ละฟืน้ ฟู บงึ ยี่โถ (Bueng Yitho Medical and Rehabilitation Center)
เทศบาลเมืองบึงยโ่ี ถ, สืบคน้ จาก https://buengyitho.go.th/about-preview-391691791853
เทศบาลเมืองปากพนู อําเภอเมอื งนครศรีธรรมราช จงั หวัดนครศรีธรรมราช. (2561). เทศบญั ญตั ิงบประมาณ
รายจา่ ยประจาํ ปงี บประมาณ 2562. นครศรธี รรมราช: สาํ นักปลดั เทศบาลเมืองปากพนู
. (2562). เทศบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ 2563. นครศรธี รรมราช: สาํ นกั ปลัด
เทศบาลเมืองปากพนู
ธวัชชยั กจิ รัตนะกูล. (2558).“การบรหิ ารงบประมาณ.”เอกสารประกอบคําบรรยาย, หลกั สตู รนกั บริหาร
การงบประมาณ ระดับสูง รุน่ ท่ี 1 สํานกั งบประมาณ. น.1 - 40.
นงลกั ษณ์ พะไกยะและคณะ. (2561). การจัดการกาํ ลังคนดา้ นสุขภาพเพ่ือขบั เคลอื่ นระบบบรกิ ารปฐมภูมิ
และระบบสุขภาพระดบั อาํ เภอของประเทศไทย.เอกสารเผยแพร.่ ม.ป.ท.: ม.ป.พ.
นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ และคณะ. (2546) .ทิศทางการปกครองท้องถ่ินไทยและต่างประเทศเปรียบเทียบ.
กรุงเทพฯ: สํานกั พิมพว์ ญิ ญชู น.
นันทวฒั น์ บรมานนั ท์. (2552). การปกครองสว่ นท้องถน่ิ . (พมิ พค์ รั้งท่ี 5). กรงุ เทพฯ: วิญญชู น.
. (2561). การปกครองท้องถิน่ ฝรงั่ เศส 2018. กรุงเทพฯ: บริษัท อัมรินทร์ พร้ินติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง
จํากัด มหาชน.

สาํ นักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 83 สํานักงบประมาณของรฐั สภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงนิ อดุ หนุนให้แก่องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตาํ บล

บรรเจิด สิงคะเนติ และดารณุ ี พุ่มแกว้ . (2560). “องค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่นไทยในมิติปญั หาทางการคลงั .”
รายงานวจิ ัยฉบับสมบูรณ์ เรอ่ื ง บทบาทและอํานาจหน้าท่ีขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ ในทศวรรษหน้า
กับความเปลี่ยนแปลงของสงั คม เศรษฐกิจ และการเมือง. กรุงเทพฯ : สาํ นกั งานกองทุนสนบั สนนุ การวจิ ยั .

พัลลภ ศักดิโ์ สภณกุล. (2558). “กฎหมายและระเบยี บทเ่ี กยี่ วขอ้ ง.” เอกสารประกอบคาํ บรรยาย, หลักสูตรนกั
บรหิ ารการงบประมาณระดบั สงู รุ่นที่ 1 สํานกั งบประมาณ. น. 1 – 50.

พินิจ ฟ้าอํานวยผล. (2551). การจัดสรรเงินและสถานการณ์การเงินสถานบริการระดับปฐมภูมิ(สถานีอนามัย)
ภายใตก้ ารสรา้ งหลกั ประกันสขุ ภาพถ้วนหนา้ . ม.ป.ท.: สํานักงานพฒั นาขอ้ มูลขา่ วสารเพอ่ื สุขภาพ

ภาวิน ศิริประภานุกูล และ ฐิติเทพ สิทธิยศ. (2560). “การประเมินความโปร่งใสทางด้านการคลังของ
องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ินเพือ่ สง่ เสรมิ ความย่ังยืนทางการคลังของประเทศไทย.” รายงานฉบับสมบรู ณ์
โครงการย่อยที่ 5 ภายใต้โครงการปฏิรูประบบงบประมาณเพ่ือเพิ่มความโปร่งใสให้กับการดําเนิน
นโยบายก่งึ การคลงั สนับสนนุ โดยสํานกั งานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.). ม.ป.ท.: ม.ป.พ.

ยุทธนา พูนพานิช. (2559). ทิศทางนโยบายการกระจายอํานาจด้านสาธารณสุขของกระทรวงสาธารณสขุ .
เอกสารบรรยาย วันที่ 14 มกราคม 2559 สํานักนโยบายและยุทธศาสตร์ สํานักงาน
ปลัดกระทรวงสาธารณสุข. ม.ป.ท.: ม.ป.พ.

รสคนธ์ รัตนเสริมพงศ์ และ นราธิป ศรีราม. (2558). วิวัฒนาการการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถิ่นไทย. หนังสือ 15 ปี กระจายอํานาจใหแ้ ก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินของสํานกั งานคณะกรรมการ
กระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน สํานักงานปลัดสํานักนายกรัฐมนตรี. กรุงเทพฯ:
สํานกั พิมพค์ ณะรฐั มนตรแี ละราชกิจจานุเบกษา.

รฐั ธรรมนญู แห่งราชอาณาจักรไทยพทุ ธศักราช 2540. (11 ตลุ าคม 2540). ราชกจิ จานเุ บกษา. เล่มที่ 114, ตอนท่ี 55
ก : 1 – 99.

รัฐธรรมนญู แห่งราชอาณาจักรไทยพทุ ธศักราช 2550. (24 สิงหาคม 2550). ราชกจิ จานุเบกษา. เล่มท่ี 124, ตอนที่
47 ก : 1 – 127.

รัฐธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจักรไทยพทุ ธศักราช 2560. (6 เมษายน 2560). ราชกิจจานุเบกษา เลม่ ท่ี 134, ตอนท่ี 40
ก : 1 – 90.

วลัยรัตน์ ศรีอรุณ. (2554). แนวทางการจัดการงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงาน. เอกสารประกอบคําบรรยาย,
หลักสูตรการบริหารงานและงบประมาณ (ระดับผู้บริหารระดับสูงของกองทัพเรือ) ประจําปีงบประมาณ
พ.ศ. 2554. วันที่ 4 มีนาคม 2554 ณ กองบัญชาการกองทัพเรือ พระราชวังเดิม เขตบางกอกใหญ่
กรงุ เทพมหานคร.

วีระยุทธ ป้ันน่วม. (2558). การจัดทําและอนุมัติงบประมาณ. เอกสารประกอบคําบรรยาย, หลักสูตรนัก
บริหารการงบประมาณระดับสูง รุ่นที่ 1 สํานักงบประมาณ. ณ ห้องประชุมช้ัน 3 อาคาร 52 ปี
สํานกั งบประมาณ สาํ นักงบประมาณ.

วรี ะศักด์ิ เครอื เทพ และคณะ. (2558). 15 ปกี ารกระจายอาํ นาจของไทย สรปุ ผลการวจิ ยั และข้อเสนอแนะเชงิ
นโยบาย. สนับสนุนโดยสํานกั งานคณะกรรมการการกระจายอํานาจใหแ้ ก่องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ
สาํ นกั งานปลัดสํานกั นายกรัฐมนตรี.กรุงเทพฯ: โรงพิมพแ์ ห่งจฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย.

สาํ นักงานเลขาธกิ ารสภาผแู้ ทนราษฎร 84 สํานกั งบประมาณของรฐั สภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงนิ อุดหนนุ ให้แกอ่ งคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน
ตามภารกิจถา่ ยโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตําบล

ศลิ ักษณ์ ป้นั น่วม. (2561). การศึกษาเรื่องการเตรียมความพร้อมของการดาํ เนินงานในกระบวนการงบประมาณ
รายจ่ายประจําปีเพื่อรองรับตามร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. เอกสารผลการทาง
วิชาการเพื่อประเมินผลบุคคล เล่มท่ี 1 เพื่อเสนอประกอบการพิจารณาประเมินบุคคลเพ่ือแต่งตั้งให้
ดํารงตาํ แหนง่ ทีป่ รึกษาสํานักงบประมาณ(นกั วเิ คราะหง์ บประมาณทรงคุณวฒุ )ิ . สาํ นักงบประมาณ.

สงครามชัย ลีทองดี. (2554). การประเมินความก้าวหน้าและวิเคราะห์ผลกระทบในการดําเนินงานตามแผน
กระจายอาํ นาจดา้ นสขุ ภาพ. (รายงานฉบบั สมบูรณเ์ สนอสถาบันวจิ ัยระบบสาธารณสุข). ม.ป.ท.: ม.ป.พ.

สภาขับเคล่ือนการปฏิรูปประเทศ. (2559). “การปฏิรูประบบงบประมาณและการคลังภาครัฐ.” รายงานของ
คณะกรรมาธิการขับเคล่ือนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการแผ่นดิน สภาขับเคลื่อนการปฏิรูป
ประเทศ. ม.ป.ท.: ม.ป.พ.

สภาปฏิรูปแห่งชาติ. คณะกรรมาธิการปฏิรูปเศรษฐกิจ การเงินและการคลัง. (2558ก). วาระปฏิรูปท่ี 3 :
การปรับโครงสร้างอํานาจส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถ่ิน. กรุงเทพฯ: สํานักงาน
เลขาธกิ ารสภาผู้แทนราษฎร.
. (2558ข). วาระปฏิรปู ที่ 4 : การปฏริ ปู ระบบงบประมาณและการคลังทอ้ งถิ่น : การปฏิรูประบบ
งบประมาณ. กรงุ เทพฯ: สาํ นกั การพมิ พ์ สาํ นักงานเลขาธิการสภาผ้แู ทนราษฎร.

สมชาย สุขสิริเสรีกุล. (2551). การกําหนดต้นทุนและการจัดสรรในบริบทของวิธีการเหมาจ่ายบริการ
สุขภาพ . ม.ป.ท.: ม.ป.พ.

สมชัย จิตสชุ น. (2558). ความเหลือ่ มลา้ํ ในสงั คมไทย:แนวโน้ม นโยบายและแนวทางขับเคล่ือนนโยบาย.
กรุงเทพฯ : สถาบนั วิจัยเพือ่ การพัฒนาประเทศไทย.

สมยศ แสงมะโน. (2557). ปัญหาการถ่ายโอนโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพประจาํ ตาํ บลจากกระทรวงสาธารณสุขไป
สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดเชียงใหม่. (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต) .
เชยี งใหม:่ มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏเชยี งใหม.่

สภุ ทั ร ฮาสุวรรณกจิ และ Ernst Tenambergen. (2550). CUP Management การบริหารจดั การ
เครือข่ายหนว่ ยบรกิ ารสขุ ภาพปฐมภูมิ. ม.ป.ท.: นโม พรนิ้ ตงิ้ แอนด์พบั บลชิ ชง่ิ .

สวุ สั ดี โภชน์พนั ธุ์. (2543). เทศบาลและผลกระทบต่ออํานาจท้องถน่ิ พ.ศ.2476-2500. กรุงเทพฯ : ม.ป.พ.
สํานักงบประมาณ. (2544). การปฏริ ปู ระบบงบประมาณ . ม.ป.ท.: ม.ป.พ.

. (2553). หนังสือสํานักงบประมาณ ที่ นร 0704/ว 33. ลงวันที่ 18 มกราคม 2553, เร่ือง การปรับปรุง
หลกั การจําแนกประเภทรายจ่ายตามงบประมาณ.
. (2561). งบประมาณโดยสังเขป ฉบับปรับปรงุ ตามพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปี พ.ศ.
2562. กรงุ เทพฯ: หจก.อรุณการพิมพ์.
. (2562ก). เอกสารงบประมาณ ฉบับท่ี 3 งบประมาณรายจ่าย ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 เล่มท่ี 11
กระทรวงสาธารณสขุ . กรงุ เทพฯ : บริษทั ราํ ไทยเพรส จาํ กัด.
. (2562ข). เอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 3 งบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 เล่มท่ี
8. กรุงเทพฯ: บรษิ ทั ราํ ไทยเพรส จํากดั .
. (2562ค). เอกสารงบประมาณ ฉบับท่ี 3 งบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 เล่มที่
16. กรุงเทพฯ: บรษิ ัท รําไทยเพรส จํากดั .

สาํ นักงานเลขาธิการสภาผูแ้ ทนราษฎร 85 สาํ นักงบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงนิ อดุ หนนุ ให้แกอ่ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาํ บล

สํานักงบประมาณ. (มกราคม 2562). คู่มือปฏิบัติการจัดทําคําของบประมาณรายจ่ายประจําปี
งบประมาณ พ.ศ. 2563. กรงุ เทพฯ: สาํ นกั งบประมาณ.
. (ธันวาคม 2562). คู่มือปฏิบัติการจัดทําคําของบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ.
2564. กรุงเทพฯ: สาํ นักงบประมาณ.

สํานักงานคณะกรรมการการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น, สํานักงานปลัดสํานัก
นายกรัฐมนตรี. (2545). รายงานสรุปการถ่ายโอนภารกิจตามแผนปฏิบัติการกําหนดข้ันตอนการ
กระจายอาํ นาจให้แก่องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2545). ม.ป.ท.: ม.ป.พ.
. (2551). รายงานสรปุ การถ่ายโอนภารกจิ ตามแผนปฏิบัตกิ ารกําหนดข้นั ตอนการกระจายอํานาจ
ใหแ้ ก่องค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2551). ม.ป.ท.: ม.ป.พ.
. (2558) ข้อเสนอแนวทางการพัฒนาการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของ
คณะกรรมการการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น. เอกสารเผยแพร่. ม.ป.ท.: ม.ป.พ.
. (2562). รายงานการประชุมคณะกรรมการการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน ครัง้ ท่ี
1/2562 วันท่ี 6 กุมภาพนั ธ์ 2562 ณ ห้องประชุม 301 ตึกบญั ชาการ ช้ัน 3 ทําเนียบรฐั บาล.
. (2563) .โครงการเตรียมความพร้อมให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพ่ือรองรับการถ่ายโอนภารกิจ
ตามแผนการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินและแผนปฏิบัติการกําหนดขนั้ ตอนการ
กระจายอํานาจให้แกอ่ งค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (ฉบับท่ี 3) และการส่งเสริมให้มีการบริหารจัดการที่
ดี. เอกสารประกอบการสัมมนา .สืบคน้ จาก http://www.odloc.go.th/web/?p=6745.

สํานกั งานคณะกรรมการกฤษฎกี า. (2544). พระราชบญั ญัติกําหนดแผนและขัน้ ตอนการกระจายอํานาจ
ใหแ้ ก่องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ พ.ศ. 2542. ม.ป.ท.: ม.ป.พ.

สํานักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2562). รายงานของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาร่าง
พระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 เล่มที่ 1. กรุงเทพมหานคร: สํานัก
การพิมพ์ สาํ นักงานเลขาธิการสภาผ้แู ทนราษฎร.

สํานักสนับสนนุ ระบบสขุ ภาพปฐมภูม.ิ สาํ นกั งานปลดั กระทรวงสาธารณสุข. (2563). ข้อมูลทรัพยากรสขุ ภาพ
หนว่ ยบรกิ ารปฐมภมู ิทวั่ ประเทศ. สบื คน้ จากhttp://gishealth.moph.go.th/pcu/admin/report.php.

องค์การบรหิ ารส่วนตาํ บลทงุ่ คลอง อําเภอคําม่วง จงั หวัดกาฬสนิ ธ.ุ์ (2560). ข้อบัญญตั ิองค์การบรหิ ารส่วนตําบล
ทุ่งคลองเร่อื ง งบประมาณรายจ่ายประจาํ ปงี บประมาณ 2561. ม.ป.ท.: ม.ป.พ.

อานนท์ กุลธรรมานุสรณ์และคณะ. (2561).การประเมินการถ่ายโอนหน่วยบริการปฐมภูมิไปยังองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่น: สังเคราะห์บทเรียนจากพ้ืนท่ี 51 แห่งและทางเลือกในเชิงนโยบาย. นนทบุรี: สํานักงาน
พฒั นานโยบายสขุ ภาพระหวา่ งประเทศ.

เอนก เหล่าธรรมทัศน์. (2556). สองนคราประชาธิปไตย: แนวทางปฏิรูปการเมือง เศรษฐกิจ เพื่อประชาธิปไตย.
พมิ พ์ครัง้ ท่ี 8. กรุงเทพฯ : คบไฟ.

ภาษาตา่ งประเทศ
Bahl, Roy. (1999). Implementation Rules For Fiscal Decentralization. Paper presented at the

International Seminar on Land Policy and Economic Development, Land Reform
Training Institute, Taiwan.

สาํ นักงานเลขาธกิ ารสภาผแู้ ทนราษฎร 86 สาํ นักงบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอดุ หนนุ ใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น
ตามภารกิจถา่ ยโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพตาํ บล

Bernstein, Samuel J. and O’ Hara, Patrick. (1979). Public Administration: Organization:
People and Public Policy. New York: Harper&Row.

Bucur, Ion. (2008). The State and Market Failures. in Manager Journal (Online). Vol 8, p. 47-52.
Carlee, Ron. (2 0 0 8 ). Budgeting for Local Governments in the United States: Deciding

Who Gets What, How Much, and Who Pays?. in Journal of the Washington
Institute of China Studies (Online). 3(3). p. 106- 119.
Fubbs, Joan. (1999). The Budget Process and Good Governance. Amsterdam: Rob Stolk bv.
Kim, John M., Edited. (2007). From Line-item to Program Budgeting Global Lessons and
the Korean Case. Seoul: Korea Institute of Public Finance.
Mikesell, John L. (2007). Fiscal Administration in Local Government: An Overview. In
Local Budgeting. Public Governance and Accountability Series, Washington, DC.:
The World Bank. p.15-52.
Yin, R. K. (2003). Case Study Research: Design and Methods. (3rd ed.). Thousand Oaks,
CA: Sage Publications, Inc

การสมั ภาษณเ์ ชงิ ลึก
นพ.โกเมนทร์ ทวิ ทอง. รองผ้อู ํานวยการสาํ นักงานสนบั สนุนระบบปฐมภูมิและคลินกิ หมอครอบครัว

สาํ นักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (27 มนี าคม 2563). สมั ภาษณ.์
ทองดี มุ่งด.ี หวั หน้ากลุม่ สนับสนุนการพฒั นาการกระจายอํานาจด้านสุขภาพ สาํ นักงานปลดั กระทรวง

สาธารณสุข. (27 มีนาคม 2563). สัมภาษณ์.
สารภี ศรีพร. ผูอ้ ํานวยการกองสาธารณสขุ และส่งิ แวดล้อม เทศบาลเมืองปากพูน. (11 สงิ หาคม 2563).

สัมภาษณ์.

สาํ นักงานเลขาธกิ ารสภาผู้แทนราษฎร 87 สาํ นักงบประมาณของรฐั สภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงินอุดหนุนให้แกอ่ งคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น
ตามภารกจิ ถา่ ยโอน กรณีศึกษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบล

ภำคผนวก

ภำคผนวก 1 : หนงั สอื ขอควำมอนเุ ครำะห์ข้อมลู และข้อคำถำมในกำรสมั ภำษณ์
ภำคผนวก 2 : ภำพกำรลงพน้ื ทีเ่ พอ่ื เกบ็ ข้อมูล สัมภำษณ์ และสงั เกตกำรณ์

สํานักงานเลขาธกิ ารสภาผ้แู ทนราษฎร 88 สาํ นักงบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเปน็ เงินอดุ หนุนให้แกอ่ งค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
ตามภารกิจถา่ ยโอน กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตาํ บล

ภำคผนวก 1

สํานักงานเลขาธกิ ารสภาผแู้ ทนราษฎร 89 สํานักงบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอื่ การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอดุ หนุนใหแ้ ก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตําบล

ประเด็นในกำรสัมภำษณ์เชิงลกึ และขอรับทรำบขอ้ มลู

สำนักงำนปลดั กระทรวงสำธำรณสขุ

1. สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขมีแผน หลักเกณฑ์ และขั้นตอนการดําเนินการพิจารณาถ่าย
โอนสถานีอนามัย (สอ.) หรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจําตําบล (รพ.สต.) ในปัจจุบัน ให้แก่
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินตามแผนปฏิบัติการกําหนดขั้นตอนการกระจายอํานาจให้แก่องค์กร
ปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ หรอื ไม่ อย่างไร

2. ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 – ปัจจุบัน สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขมีการถ่ายโอนสถานีอนามัย
(สอ.) หรอื โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพประจําตาํ บล (รพ.สต.) ในปัจจบุ ัน ให้แกอ่ งค์กรปกครองสว่ น
ท้องถิ่นแล้ว รวมท้ังสิ้น 51 แห่ง มีปัญหาอุปสรรคหรือข้อจํากัดอะไร อย่างไร และมีแนวทางแก้ไข
ปญั หาอุปสรรรคดังกล่าวอย่างไร เพ่อื ให้การดําเนินการบรรลุเป้าหมายตามแผนปฏิบัติการฯ

3. สาํ นกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ ระบบ หลักเกณฑ์ และขัน้ ตอนการจัดสรรงบประมาณรายจา่ ย
ประจําปี และทรัพยากรทางการบริหารอ่ืน เพ่ือสนับสนุนการดําเนินการของสถานีอนามัย (สอ.)
หรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจําตําบล (รพ.สต.) ในปัจจุบัน ซ่ึงเป็นหน่วยงานในสังกัด
หรือไม่ อย่างไร และในการดําเนินการตามระบบ หลักเกณฑ์ และข้ันตอนดังกล่าว มีผลการ
ดําเนนิ งาน ปัญหาอปุ สรรคหรอื ข้อจํากดั หรอื ไม่ อยา่ งไร

4. ขอข้อมูลวงเงินงบประมาณรายจ่ายประจําปี พ.ศ. 2551 – ปัจจุบัน ที่สํานักงานปลัดกระทรวง
สาธารณสุข จัดสรรเพ่ือสนับสนุนการดําเนินการของสถานีอนามัย (สอ.) หรือโรงพยาบาลส่งเสริม
สุขภาพประจาํ ตําบล (รพ.สต.) ในปัจจบุ ัน ซ่งึ เปน็ หนว่ ยงานในสังกดั

5. สาํ นักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข มขี ้อเสนอแนะในการพฒั นารูปแบบวธิ ีการจัดสรรงบประมาณ
รายจ่ายประจําปี และทรัพยากรทางการบริหารอ่ืน เพื่อสนับสนุนการดําเนนิ การของสถานอี นามัย
(สอ.) หรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจําตาํ บล (รพ.สต.) ในปัจจุบัน ซงึ่ เป็นหน่วยงานในสังกัด
ให้สามารถบริหารจัดการทรัพยากรอย่างบูรณาการเพื่อขับเคลื่อนการดําเนินงานให้เกิดผลสัมฤทธิ์
หรือไม่ อยา่ งไร

6. การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยประจาํ ปี เพื่อสนบั สนนุ การดําเนนิ งานของสถานีอนามยั (สอ.) หรือ
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจําตําบล (รพ.สต.) ท่ีเป็นหน่วยงานในสังกัดของสํานักงาน
ปลดั กระทรวงสาธารณสุข และ ที่ได้ถ่ายโอนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไปแล้ว (จํานวน 51
แห่ง) มีความเหมือนหรือแตกตา่ งกนั หรอื ไม่ อยา่ งไร

7. สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขมีระบบ เป้าหมาย แผน และวิธีการ เพื่อสนับสนุน สถานี
อนามัย (สอ.) หรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจําตําบล (รพ.สต.) ท่ีได้ถ่ายโอนให้แก่องค์กร
ปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ ไปแล้ว (จาํ นวน 51 แหง่ ) หรอื ไม่ อย่างไร

สํานกั งานเลขาธกิ ารสภาผู้แทนราษฎร 90 สาํ นักงบประมาณของรฐั สภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอดุ หนุนให้แกอ่ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตาํ บล

สํานักงานเลขาธกิ ารสภาผูแ้ ทนราษฎร 91 สาํ นกั งบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจดั สรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอุดหนนุ ใหแ้ กอ่ งค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
ตามภารกจิ ถ่ายโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตาํ บล

ประเด็นในกำรสมั ภำษณ์เชิงลกึ และขอรับทรำบขอ้ มูล

เทศบำลตำบลปำกพูน อำเภอเมือง จังหวดั นครศรีธรรมรำช

1. เทศบาลตําบลปากพนู ขอรับการถ่ายโอน สถานีอนามัย หรือ โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพประจํา
ตําบล (รพ.สต.) บ้านศาลาบางปู และ บ้านปากพูน อําเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช จาก
สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ในปี พ.ศ. 2551 มาบริหารจัดการเอง ซึ่งเป็นไปตาม
แผนปฏิบัติการกําหนดขั้นตอนการกระจายอํานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน โดยมี
เหตุผลและวัตถุประสงค์อย่างไรมีขั้นตอนและกระบวนการถ่ายโอนเป็นอย่างไร และมีปัญหา
อุปสรรคหรือไม่

2. ภายหลังการถ่ายโอนสถานีอนามัยหรือ รพ.สต. 2 แห่งแล้ว สํานักงานปลัดกระทรวง
สาธารณสุข(ต้นสังกัดเดิม) สํานักงบประมาณ และหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง มีการถ่ายโอน
บุคลากร และงบประมาณรายจ่าย เพื่อสนับสนุนการดําเนินงาน หรอื ไม่ อย่างไร และมีปัญหา
อุปสรรคหรือไม่ อย่างไร

3. เทศบาลตําบลปากพูนมีเป้าหมายและแผนพัฒนา รพ.สต. บ้านศาลาบางปู และ รพ.สต. บ้าน
ปากพูน หรือไม่ อย่างไร รวมท้ังต้องการให้หน่วยงานท้ัง 2 แห่งดังกล่าว เป็นอย่างไรใน
อนาคต

4. มีระบบ หลักเกณฑ์ และข้ันตอนการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจําปี และทรัพยากร
ทางการบริหารอื่น เพื่อสนับสนุนการดําเนินการของ รพ.สต.บ้านศาลาบางปู และ รพ.สต. บ้าน
ปากพูน หรือไม่ อยา่ งไร

5. มีปญั หาอุปสรรคหรือขอ้ จาํ กดั ในการดาํ เนินการตามระบบ หลักเกณฑ์ และข้ันตอนการจัดสรร
งบประมาณรายจ่ายประจําปี และทรัพยากรทางการบริหารอ่ืน เพ่ือสนับสนุนการดําเนินการ
ของ รพ.สต.บา้ นศาลาบางปู และ รพ.สต. บ้านปากพนู หรือไม่ อยา่ งไร

6. ขอข้อมูลงบประมาณรายจ่ายประจําปี พ.ศ. 2551 – ปัจจุบัน ท่ีเทศบาลตําบลบางพูนได้
จดั สรรเพือ่ สนบั สนุนการดาํ เนนิ งานของ รพ.สต. บ้านศาลาบางปู และ รพ.สต. บา้ นปากพนู

7. เทศบาลตําบลปากพูนมีข้อเสนอแนะในการพัฒนารูปแบบวิธีการจัดสรรงบประมาณรายจ่าย
ประจําปี และทรัพยากรทางการบริหารอ่ืน เพื่อสนับสนุนการดําเนินงานของ รพ.สต. บ้าน
ศาลาบางปู และ รพ.สต.บ้านปากพูน ให้สามารถบริหารจัดการทรัพยากรอย่างบูรณาการเพื่อ
ขบั เคล่ือนการดาํ เนินงานใหเ้ กดิ ผลสัมฤทธิห์ รอื ไม่ อย่างไร

สาํ นักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 92 สํานักงบประมาณของรัฐสภา

ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอุดหนุนให้แกอ่ งค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
ตามภารกิจถา่ ยโอน กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตาํ บล

ภำคผนวก 2

ภาพในการสัมภาษณ์ นพ.โกเมนทร์ ทวิ ทอง รองผู้อํานวยการสํานักงานสนับสนุนระบบปฐมภมู ิ
และคลินิกหมอครอบครวั และนายทองดี มุง่ ดี หวั หนา้ กลมุ่ สนับสนุนการพัฒนาการกระจายอาํ นาจ
ด้านสขุ ภาพ เม่ือวันที่ 27 มีนาคม 2563 ณ สาํ นกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ จงั หวดั นนทบรุ ี

ภาพในการลงพื้นที่เก็บข้อมลู เมื่อวนั ที่ 7 เมษายน 2563 ณ โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตําบลปากพูน
บ้านศาลาบางปู อําเภอเมือง จังหวดั นนทบุรี (ถ่ายโอนให้แก่เทศบาลเมืองปากพนู ปี พ.ศ. 2551)

สาํ นักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 93 สํานกั งบประมาณของรฐั สภา

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพอ่ื การจัดสรรงบประมาณรายจา่ ยเป็นเงินอุดหนนุ ให้แกอ่ งค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
ตามภารกิจถ่ายโอน กรณศี ึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาํ บล

ประวัตผิ วู้ จิ ยั

ดร.เจริญพงษ์ ศุภธีระธาดา ประวตั ิกำรศึกษำ
- รฐั ศาสตรบณั ฑติ เกยี รตินยิ มอนั ดบั สอง (บรหิ ารรัฐกจิ )
มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์
- นิติศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยสโุ ขทัยธรรมาธิราช
- รัฐประศาสนศาสตรมหาบณั ฑิต จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั
- ประกาศนียบัตรการสาํ เร็จการศกึ ษาหลักสตู รการจัดการ
(Management Program) มหาวทิ ยาลยั แห่งรฐั โอกลาโฮมา
(Oklahoma State University) สหรัฐอเมรกิ า
- ปรัชญาดษุ ฎีบณั ฑิต (การจัดการ) มหาวิทยาลัยศลิ ปากร
(ทนุ สํานักงบประมาณ)
- ประกาศนยี บตั รการสําเร็จการฝกึ อบรมและสัมมนาระหว่างประเทศ
ดา้ น Green Growth Policy Tools for Low Carbon (ทนุ ESCAP)
- ประกาศนียบัตรการสาํ เร็จการฝกึ อบรมเชงิ ปฏบิ ตั ิการหลกั สูตรเทคนคิ
การนาํ เสนอแผนงานอย่างมีประสทิ ธผิ ล (ทุน WTO)
ประวัติกำรทำงำน
- นักวชิ าการโครงการพฒั นาสื่อสรา้ งสรรค์ มลู นิธสิ ือ่ สรา้ งสรรค์
- เจา้ หนา้ ทบ่ี ุคคล บริษัทในเครอื ซเิ มนต์ไทย
- นกั วิจัย ฝ่ายการวจิ ัยทรพั ยากรมนุษยแ์ ละพฒั นาสงั คม สถาบันวจิ ัย
เพอ่ื การพฒั นาประเทศไทย (TDRI)
- ข้าราชการพลเรือนสามญั สํานกั งบประมาณ สาํ นักนายกรัฐมนตรี
กำรทำงำนในปัจจุบัน
- ข้าราชการรัฐสภาสามัญ สํานักงบประมาณของรฐั สภา
สาํ นักงานเลขาธกิ ารสภาผแู้ ทนราษฎร
- กรรมการสภามหาวิทยาลยั ผู้ทรงคุณวฒุ ิ
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรตั นโกสนิ ทร์
- อนุกรรมการการศกึ ษา สภากรงุ เทพมหานคร
สถำนท่ตี ดิ ตอ่
สํานกั งบประมาณของรัฐสภา สํานกั งานเลขาธกิ ารสภาผแู้ ทนราษฎร
1111 ถ.สามเสน แขวงถนนนครไชยศรีเขตดสุ ติ กรุงเทพฯ 10300
โทรศัพท์ 0 2242 7420 มอื ถือ 08 1566 3625
e-Mail :[email protected]

สาํ นักงานเลขาธกิ ารสภาผ้แู ทนราษฎร 94 สาํ นกั งบประมาณของรัฐสภา