~ 50 ~ ส่วนที่ 3 ผลงานที่โดดเด่น • โครงการสำคัญ ➢ กิจกรรมวันดินโลก ➢ การจัดทำฐานข้อมูลองค์กรออนไลน์ แอปพลิเคชัน “หมอดินใหญ่เขต 12” ➢ โครงการพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ➢ โครงการ 1 ตำบล 1 กลุ่มเกษตรทฤษฎีใหม่ ➢ โครงการการวางแผนการใช้ที่ดินระดับตำบล ➢ โครงการป้องกันการชะล้างพังทลายของดินและฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรมด้วย ระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ➢ โครงการตากใบโมเดล
~ 51 ~ กิจกรรม งานวันดินโลก ปี2564 ภายใต้แนวคิด “keep soil alive, protect soil biodiversity : รักษ์ปฐพีคืนชีวีที่หลากหลายให้ผืนดิน” "วันดินโลก (World Soil Day)" คือ วันที่ 5 ธันวาคม เป็นวันสำคัญที่นักปฐพีวิทยาทั่วโลก 60,000 คน จะเฉลิมฉลองเป็นประจำทุกปี ซึ่งนักปฐพีวิทยาของไทยทุกคนภาคภูมิใจ เนื่องจากวงการปฐพีวิทยา นานาชาติ มีฉันทานุมัติเลือกวันที่ 5 ธันวาคมของทุกปี ซึ่งตรงกับวันคล้ายวันพระราชสมภพ ของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เป็นวันดินโลก และนัก ปฐพีวิทยาของไทยมีส่วนร่วมในการเชิดชูพระอัจฉริยภาพด้านการอนุรักษ์ และพัฒนา ทรัพยากรดินขององค์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ในปี 2564 นั้น กรมพัฒนาที่ดินได้จัดงานเฉลิมฉลอง ๕ ธันวาคม วันดินโลก ปี 2564 อย่างยิ่งใหญ่ ภายใต้แนวคิด “keep soil alive , protect soil biodiversity : รักษ์ปฐพี คืนชีวีที่หลากหลายให้ผืนดิน” น้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรม นาถบพิตร “นักวิทยาศาสตร์ดินเพื่อมนุษยธรรม” (Humanitarian Soil Scientist Award) พระองค์แรกและ พระองค์เดียวในโลก โดยมีการจัดนิทรรศการพระราชกรณียกิจ ด้านการพัฒนาทรัพยากรดินเพื่อการเกษตร อย่างครบวงจร ส่งเสริมให้ประชาชนตระหนักถึงความสำคัญ ของการอนุรักษ์หน้าดินให้คงความสมบูรณ์ พร้อมจัดนิทรรศการวิชาการและกิจกรรมต่างๆ มากมาย ทั้งในส่วนกลางโดยกรมพัฒนาที่ดิน และส่วนภูมิภาค โดยสถานีพัฒนาที่ดินจังหวัด ร่วมกับส่วนราชการต่างๆ และหน่วยงานในท้องถิ่นร่วมกันจัดกิจกรรมวันดินโลก เพื่อสร้างการรับรู้และประชาสัมพันธ์ให้ทุกภาคส่วนรับทราบสถานการณ์ทรัพยากรดิน เกิดความตระหนักใน การร่วมกัน ปกป้องดูแลรักษาทรัพยากรดิน ซึ่งเป็นปัจจัยพื้นฐานสำหรับการผลิตปัจจัยสี่ในการดำรงอยู่ของ ชีวิตมนุษย์ สถานีพัฒนาที่ดินระดับจังหวัด ในพื้นที่รับผิดชอบของสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 ได้จัดกิจกรรมวัน ดินโลก โดยเน้นความสำคัญของการมีส่วนร่วมขององค์กร และบุคคล สร้างความตระหนักถึงความสำคัญของ การอนุรักษ์ดินและน้ำ ป้องกันและลดการชะล้าง การพังทลายของดินเพื่อรักษาระบบนิเวศให้มีความอุดม สมบูรณ์ เพื่อสร้างการรับรู้และประชาสัมพันธ์ ให้ทุกภาคส่วนรับทราบสถานการณ์ทรัพยากรดิน เกิดความ ตระหนักในการร่วมกัน ปกป้องดูแลรักษาทรัพยากรดิน ซึ่งเป็นปัจจัยพื้นฐานสำหรับการผลิตปัจจัยสี่ในการ ดำรงอยู่ของชีวิต
~ 52 ~ การจัดทำฐานข้อมูลองค์กรออนไลน์ แอปพลิเคชัน “หมอดินใหญ่เขต 12” ปัจจุบันความก้าวหน้าของระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารหรือระบบไอซทีในยุค 4.0 มี ความก้าวหน้าและเป็นดิจิตอลออนไลน์มากยิ่งขึ้น ในขณะเดียวกันโลกโซเชียล ออนไลน์ก็ต้องมีการปรับตัวให้ เข้ากับเทคโนโลยีสารสนเทศในยุคปัจจุบัน เพื่อให้การสื่อสารและประชาสัมพันธ์มีความทันสมัยและสะดวกต่อ การใช้งานมากยิ่งขึ้น ประกอบกับปัจจุบันสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อ COVID-19 ในประเทศไทยได้มี ความรุนแรงมากขึ้น ส่งผลให้บทบาทต่อการดำเนินกิจกรรมต่างๆ ต้องเปลี่ยนแปลงตามไปด้วย การเตรียม ความพร้อมให้แก่บุคลากร เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจในระบบเทคโนโลยี และเข้าใจการเรียกใช้ระบบ สารสนเทศที่มีอยู่ และต้องรู้จักนำมาประยุกต์ใช้ในภารกิจของหน่วยงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ การ ประชาสัมพันธ์และให้บริการของหน่วยงานด้วยแอปพลิเคชัน จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง
~ 53 ~ การให้บริการของสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 การให้บริการแบบเดิม ปัญหาที่พบ 1. เจ้าหน้าที่ให้บริการถ่ายทอดความรู้ส่งเสริมข้อมูล วิชาการให้แก่เกษตรในพื้นที่ 1. เจ้าหน้าที่/เกษตรกรเสียเวลาในการเดินทางเพื่อ ขอรับบริการ 2. เกษตรเข้าขอรับบริการแบบ One Stop Service ณ ที่ตั้งสำนักงาน หรือศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการ พัฒนาที่ดิน 2. เกษตรอาจมีการหลงลืมข้อมูลที่ได้รับการ ถ่ายทอดความรู้ ส่งเสริมข้อมูลวิชาการจากเจ้าหน้าที่ 3. สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อ COVID-19 สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 จึงให้ความสำคัญที่จะการพัฒนาบุคลากรของหน่วยงานด้านระบบ เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร และจัดทำแอปพลิเคชัน เพื่อให้บริการและการประชาสัมพันธ์หน่ายงาน แก่หมอดินอาสา เกษตรกร และผู้สนใจ ให้สามารถเข้าถึงงานด้านการพัฒนาที่ดินของสำนักงานพัฒนาที่ดิน เขต 12 ได้สะดวกยิ่งขึ้น เป็นนวัตกรรมของหน่วยงานในการให้บริการของหน่วยงาน สามารถติดตั้ง แอปพลิเค ชัน หมอดินใหญ่เขต 12 ในมือถือ ได้ทั้งระบบ android และ IOS การให้บริการแบบใหม่ ข้อดี 1. พัฒนาบุคลากรของหน่วยงานด้านระบบ เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร 1. เกษตรกรสามารถเข้าถึงการให้บริการ และสืบค้นข้อมูลวิชาการได้ตลอด 24 ชั่วโมง 2. จัดทำแอปพลิเคชัน “หมอดินใหญ่เขต 12” 2. ลดการเดินทางของเจ้าหน้าที่และเกษตรกร และ หลีกเลี่ยงการพบปะกันในช่วงสถานการณ์การแพร่ ระบาดของเชื้อ COVID-19 3. เกษตรได้รับการถ่ายทอดความรู้ข้อมูลวิชาการ ด้านการพัฒนาที่ดินที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน แนวทางการแก้ปัญหา สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 เล็งเห็นความสำคัญที่จะปรับปรุงกระบวนการให้บริการที่มีประสิทธิภาพ และคุณภาพ โดยการพัฒนาด้านระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อให้สามารถปรับตัวให้เข้ากับ เทคโนโลยีสารสนเทศในยุคปัจจุบัน และให้การสื่อสารและประชาสัมพันธ์ข้อมูลวิชาการ และการให้บริการของ หน่วยงานที่มีความทันสมัย และสะดวกต่อการใช้งานมาก เพื่อพัฒนา และเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการทาง วิชาการของหน่วยงาน การเข้าถึงข้อมูลวิชาการด้านพัฒนาที่ดิน การประชาสัมพันธ์และให้บริการของ หน่วยงานรวมถึงการเข้าถึงข่าวสารขององค์กร จึงได้จัดทำแอปพลิเคชัน “หมอดินใหญ่เขต 12” เพื่อเป็น นวัตกรรมของหน่วยงานในการให้บริการของหน่วยงาน
~ 54 ~ ขั้นตอนการดำเนินงาน การใช้งาน แอปพลิเคชัน “หมอดินใหญ่เขต 12” ติดตั้ง แอปพลิเคชัน หมอดินใหญ่เขต 12 ในมือถือ ได้ทั้งระบบ android และ IOS ได้ 4 ช่องทาง 1. สแกน QR CODE 2. ค้นหา คำว่า หมอดินใหญ่ ผ่าน Google 3. ค้นหา คำว่า หมอดินใหญ่ ผ่าน AppThai.com 4. ส่ง ลิ้งค์ URL เมนูการให้บริการ แอปพลิเคชัน “หมอดินใหญ่เขต 12” ผู้ใช้บริการ แอปพลิเคชัน “หมอดินใหญ่เขต 12” จะได้รับบริการ และความรู้เกี่ยวกับงานพัฒนา ที่ดิน จากแอปพลิเคชัน “หมอดินใหญ่เขต 12” ได้แก่ 1) เมนูข้อมูลสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 แนะนำให้ผู้รับบริการรู้จักสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 2) ผลิตภัณฑ์กรมพัฒนาที่ดิน ให้ความรู้เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์กรมพัฒนาที่ดิน ซึ่งมีข้อมูลในรูปแบบ เอกสาร และคลิปวิดีโอ 3) คลังความรู้ ให้ความรู้ด้านการพัฒนาที่ดิน เช่น การจัดการดิน การวิเคราะห์ดิน การอนุรักษ์ดิน และน้ำ หญ้าแฝก จุลินทรีย์ พด. การวางแผนการใช้ที่ดิน แผนที่ทางการเกษตร และการถอดบทเรียนจากหมอ ดินอาสา 4) ข้อมูลเขตป่าไม้ถาวร ให้บริการตรวจสอบแนวเขตป่าไม้ถาวรเบื้องต้นผ่านระบบ Online 5) บริการวิเคราะห์ดิน ให้บริการยื่นใบส่งตัวอย่างออนไลน์ และผู้รับบริการสามารถยื่นลงทะเบียน ขอรับบริการวิเคราะห์ดิน ซึ่งภายในเมนูมีข้อมูลวิธีการเก็บตัวอย่างดินและเตรียมก่อนส่งวิเคราะห์ และ สามารถลงทะเบียนเพื่อส่งตัวอย่าง พัฒนา บุคลากรใน การสร้างแอป พลิเคชัน สร้าง/ทดลองใช้ แอปพลิเคชัน เปิดใช้บริการ แอปพลิเคชัน หมอดินใหญ่เขต 12 แต่งตั้ง คณะทำงาน รวบรวมข้อมูล ที่มีการ เชื่อมโยงกับ ส่วนกลาง หารือ กำหนด รูปแบบการ ให้บริการ ส.ค. ก.ย. –ธ.ค. 64 ส.ค. มิ.ย. – ส.ค. ม.ค. 65 656666646 ส.ค. (1) สแกน QR CODE (2) ค้นหา
~ 55 ~ 6) ข้อมูลดิน ให้บริการความรู้เกี่ยวกับข้อมูลทรัพยากรดินในพื้นที่ภาคให้ตอนล่าง โครงการพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา พื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ตั้งอยู่ภาคใต้ฝั่งตะวันออกทะเลอ่าวไทย มีพื้นที่ 7,493,433 ไร่ อยู่ใน จังหวัดนครศรีธรรมราช สงขลา พัทลุง และยะลา ซึ่งในปัจจุบันมีการใช้ประโยชน์ในพื้นที่บริเวณดังกล่าว เพิ่มขึ้น ไม่ว่าจะเป็นทรัพยากรดิน ทรัพยากรน้ำ และทรัพยากรป่าไม้ ก่อให้เกิดสภาพปัญหาต่างๆ ตามมา จำเป็นต้องมีทิศทางในการดำเนินงานที่ถูกต้อง เพื่อการบริหารจัดการให้เกิดความเหมาะสมต่อการใช้พื้นที่ให้ มากที่สุด การวางแผนการปฏิบัติงานให้สอดคล้องกับขนาดลุ่มน้ำฯ นั้น จึงเป็นสิ่งที่จำเป็นเพื่อแสดงถึงข้อมูล ด้านต่างๆ ที่มีศักยภาพในการพัฒนาพื้นที่ทั้งในปัจจุบันถึงอนาคต สอดคล้องกับในอดีตที่ผ่านมา พื้นที่ลุ่มน้ำ ทะเลสาบสงขลาได้รับการพัฒนาโดยไม่มีการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดิน จึงทำให้เกิดปัญหาการใช้ที่ดินไม่ เหมาะสมกับศักยภาพ จึงควรมีการวางแผนการดำเนินการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างยั่งยืน ได้แก่ การจัดทำระบบ อนุรักษ์ดินและน้ำเพื่อป้องกันการชะล้างพังทลายของดินในพื้นที่สูงและการจัดทำระบบอนุรักษ์ดินและน้ำใน พื้นที่นาร้าง เพื่อการเกษตรแบบผสมผสานในพื้นที่ลุ่ม [1] [2] [2] [3] [3] [4] [4] [5] [6]
~ 56 ~ โครงการพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา อยู่ ภายใต้ความรับผิดชอบของสถานีพัฒนาที่ดินในสังกัด สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 ทั้ง 3 แห่ง ได้แก่ สถานี พัฒนาที่ดินสงขลา สถานีพัฒนาที่ดินพัทลุง และสถานี พัฒนาที่ดินยะลา โดยสภาพปัญหาที่พบในพื้นที่ แบ่ง ออกเป็น 2 ด้าน คือ สภาพปัญหาด้านการชะล้าง พังทลายของดิน ได้แก่ การใช้ที่ดินไม่เหมาะสมกับ สภาพพื้นที่และการบุกรุกพื้นที่ป่าต้นน้ำเพื่อทำ การเกษตร และสภาพปัญหาด้านการผลิตที่ไม่ เหมาะสม ได้แก่ การผลิตสินค้าเกษตรแบบเชิงเดี่ยว การผลิตสินค้าเกษตรโดยไม่คำนึงถึงความต้องการ ของตลาด และการ ขาดแคลน แหล่งน้ำต้นทุนเพื่อ การผลิต จากสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ จึงควรมีทิศทางการพัฒนาตามภารกิจหน่วยงาน ได้แก่ การพัฒนา แหล่งน้ำต้นทุนสนับสนุนการผลิตในพื้นที่นอกเขตชลประทาน ส่งเสริมการปรับเปลี่ยนการผลิตโดยสนับสนุนงานโครงสร้างและ ปรับปรุงดิน และส่งเสริมการจัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ำโดยวิธีกล และวิธีพืช เพื่อสร้างความสมดุลในพื้นที่เกษตร ทั้งนี้ ควรคำนึงถึง การมีส่วนร่วมของเกษตรกรในการพัฒนาที่ดินเพื่อการผลิตของ เกษตรกรเป็นสำคัญ
~ 57 ~ ขั้นตอนการดำเนินโครงการพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ผลสำเร็จของการดำเนินงานโครงการพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ปีงบประมาณ 2564 ทางสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 มีกิจกรรมในการพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา จำนวน 2 กิจกรรม ได้แก่ การอนุรักษ์ดินและน้ำเพื่อป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน เป้าหมาย 500 ไร่ และการอนุรักษ์ดินและน้ำในพื้นที่นาร้างเพื่อการเกษตรแบบผสมผสาน เป้าหมาย 430 ไร่ โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่ออนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรดินและน้ำให้สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้อย่างยั่งยืน และการใช้ ประโยชน์ทรัพยากรดินอย่างเหมาะสมตรงตามศักยภาพ ก่อให้เกิดความสมดุลระหว่างการพัฒนาพื้นที่อย่าง ยั่งยืนกับความต้องการ และการยอมรับของเกษตรกรในพื้นที่ ซึ่งภายในปีงบประมาณ 2570 ทางกรมพัฒนา ที่ดินมีแผนจะพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาให้เป็นพื้นที่เกษตรกรรมที่มีการใช้ที่ดินอย่างเหมาะสมตรงตาม ศักยภาพ โดยได้รับการสนับสนุนเพื่อการก่อสร้างแหล่งน้ำ โดยการปรับเปลี่ยนการผลิตพืชเศรษฐกิจด้วยระบบ อนุรักษ์ดินและน้ำแบบใดแบบหนึ่งหรือผสมผสาน 25,000 ไร่ พื้นที่ทำการเกษตรบริเวณลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ได้รับการอนุรักษ์และฟื้นฟูปรับปรุงบำรุงดินให้มีการใช้ ทรัพยากรดินอย่างเหมาะสม และนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้อย่างยั่งยืน อีกทั้งยังช่วยอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากร ดินส่งผลให้ระบบนิเวศน์ของพื้นที่ทะเลสาบสงขลามีความอุดมสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ประชาสัมพันธ์และชี้แจง รายละเอียดโครงการฯ คัดเลือกเกษตรกรและพื้นที่ เข้าร่วมโครงการฯ ส ารวจออกแบบเพื่อด าเนินงาน ก่อสร้างฯ ควบคุมงานจัดระบบ อนุรักษ์ดินและน้ า ติดตามและประเมินผล โครงการฯ
~ 58 ~ ประโยชน์ที่เกษตรกรได้รับจากโครงการพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา 1. ต้นทุนการผลิตลดลงในระยะยาว 2. ผลิตพืชในพื้นที่ให้เป็นเกษตรแบบผสมผสาน ลดความเสี่ยงจากการผลิตพืชเชิงเดี่ยว 3. สร้างความมั่นคงทางอาชีพ 4. สร้างความพร้อมในการผลิตระบบเกษตรปลอดภัยและเกษตรอินทรีย์ 5. ใช้ที่ดินที่มีอย่างจำกัดให้มีความสมดุลอย่างเหมาะสม โครงการ 1 ตำบล 1 กลุ่มเกษตรทฤษฎีใหม่ โครงการ 1 ตําบล 1 กลุ่มเกษตรทฤษฎีใหม่ เป็นโครงการที่สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 โดยสถานี พัฒนาที่ดินในพื้นที่ 7 จังหวัดภาคใต้ตอนล่าง (สงขลา สตูล ตรัง พัทลุง ยะลา ปัตตานี และนราธิวาส) ได้รับ จัดสรรงบประมาณให้ดำเนินการในปีงบประมาณ 2564 เป็นโครงการที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้เสนอ ของบประมาณ เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัส โคโรนา 2019 โดยการร่วมบูรณาการกับหน่วยงานภายใต้สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ทั้งนี้ เพื่อบรรเทา ปัญหาการว่างงาน ลดปัญหาการเคลื่อนย้ายแรงงานภาคการเกษตร และสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนในท้องถิ่น ให้มีความมั่นคงในการเป็นแหล่งผลิตอาหาร เกษตรกร สามารถเลี้ยงตนเองและสร้างรายได้ให้กับครอบครัวได้ อย่างพอเพียงและยั่งยืน โดยกรมพัฒนาที่ดิน ดำเนินการ 2 กิจกรรมหลัก ได้แก่ การพัฒนาพื้นที่โดยขุดสระเก็บน้ำ ไว้ใช้ และการปรับปรุงดินเพื่อให้มีความเหมาะสมกับ การเกษตรที่สอดคล้องกับพื้นที่ ทั้งนี้ เพื่อให้เกษตรกรมี แหล่งกักเก็บน้ำไว้ใช้สำหรับการเกษตร และเพิ่ม ประสิทธิภาพการใช้ที่ดินที่เหมาะสมกับพื้นที่
~ 59 ~ ขั้นตอนการดำเนินโครงการและขอบเขตงานโครงการ 1 ตำบล 1 กลุ่มเกษตรทฤษฎีใหม่ สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 มีเป้าหมายในการดำเนินงาน จำนวน 765 บ่อ เมื่อได้รับมอบภารกิจ สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 จึงได้วางแผนในการขับเคลื่อนโครงการฯ การกำหนดกรอบและทิศทางการ ดำเนินงานร่วมกัน การมอบหมายผู้รับผิดชอบ การประชุมขับเคลื่อนโครงการ การพัฒนาทักษะบุคลากรที่ เกี่ยวข้อง การบริหารจัดการด้านข้อมูลเพื่อการติดตามผลการดำเนินงาน การลงพื้นที่เพื่อติดตามความก้าวหน้า การก่อสร้าง ร่วมรับฟังและแก้ไขปัญหา การจัดให้มีเวทีการประชุมต่าง ๆ อาทิ เวทีการพิจารณาจัดทำร่างคู่มือ การประชุมหารือต่าง ๆ เช่น ติดตามความก้าวหน้าการจัดซื้อจัดจ้าง การบริหารสัญญา การติดตามผลการ ดำเนินงานและรับฟังปัญหาอุปสรรค การประชุมหารือคัดเลือกแปลงโครงการที่เกษตรกรมีการต่อยอดจน ประสบผลสำเร็จ การประชุมหารือการประเมินผลสัมฤทธิ์โครงการและการประเมินความพึงพอใจ ทั้งนี้ เพื่อมุ่งเน้นให้โครงการนี้เกิดประโยชน์ต่อเกษตรกรอย่างสูงสุดตามเป้าประสงค์ของโครงการ กรมพัฒนาที่ดิน ขุดบ่อเก็บน้ำ สนับสนุนวัสดุปรับปรุงดิน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สถานีพัฒนาที่ดิน ประชาสัมพันธ์โครงการ ดำเนินงานในพื้นที่ กลุ่มวางแผนการใช้ที่ดิน พิจารณาและคัดเลือกพื้นที่บ่อขุด กลุ่มสำรวจและทำแผนที่ ออกแบบบ่อขุด กลุ่มวิเคราะห์ดิน วิเคราะห์ตัวอย่างดินของบ่อ กลุ่มวิชาการเพื่อการพัฒนาที่ดิน แนะนำการปรับปรุงดิน เกษตรกร
~ 60 ~ แผนที่ที่ตั้งรายแปลงเกษตรกร โครงการ 1 ตำบล 1 กลุ่มเกษตรทฤษฎีใหม่ ผลจากการขับเคลื่อนโครงการฯ โดยทีมของสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 นำโดยผู้อำนวยการ สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 กลุ่มวางแผนการใช้ที่ดิน กลุ่มวิชาการเพื่อการพัฒนาที่ดิน กลุ่มสำรวจเพื่อทำ แผนที่ และกลุ่มวิเคราะห์ดิน ที่มีภารกิจสนับสนุนการดำเนินงานให้กับสถานีพัฒนาที่ดิน ซึ่งเป็นหน่วยงานหลัก ในการขับเคลื่อน ดำเนินงานโครงการดังกล่าวร่วมกับหน่วยงานในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ อาทิ สหกรณ์ เกษตรจังหวัด กรมส่งเสริมการเกษตร กรมวิชาการเกษตร กรมประมง และกรมปศุสัตว์ โดยดำเนินการตาม กรอบแนวทางการดำเนินงาน จนปัจจุบันทำให้โครงการนี้เกิดผลสำเร็จในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม เกษตรกรที่ เข้าร่วมโครงการ มีแหล่งน้ำไว้ใช้สำหรับการเพาะปลูก เพื่อผลิตอาหาร สร้างรายได้และทำให้มีการใช้ที่ดินได้ อย่างยั่งยืน ส่งผลให้เกษตรกรมีอาชีพ มีรายได้ มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น มีความภาคภูมิใจกับอาชีพเกษตรกร ทั้งนี้เพื่อ บรรเทาปัญหาการว่างงาน ลดปัญหาการเคลื่อนย้ายแรงงานภาคการเกษตร และสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชน ในท้องถิ่นให้มีความมั่นคงในการเป็นแหล่งผลิตอาหาร เกษตรกรสามารถเลี้ยงตนเองและสร้างรายได้ให้กับ ครอบครัวได้อย่างพอเพียงและยั่งยืน ผลสำเร็จของการดำเนินงานโครงการ 1 ตำบล 1 กลุ่มเกษตรทฤษฎีใหม่
~ 61 ~ รูปแบบสระน้ำโครงการ 1 ตำบล 1 กลุ่มเกษตรทฤษฎีใหม่ นอกจากนั้น ทางสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 ได้จัดทำแบบสำรวจความพึงพอใจพร้อมทั้งสรุปผล สำรวจการให้บริการ เพื่อสำรวจความพึงพอใจ ความต้องการและรับฟังความเห็นของประชาชนต่อการ ให้บริการหน่วยงาน โครงการ 1 ตำบล 1 กลุ่มเกษตรทฤษฎีใหม่ ทั้งนี้ เพื่อนำข้อมูลที่ได้รับไปปรับปรุงและ พัฒนาคุณภาพการให้บริการของหน่วยงานให้ดียิ่งขึ้นไป สรุปผลสำรวจโครงการ 1 ตำบล 1 กลุ่มเกษตรทฤษฎีใหม่ แบบสำรวจความพึงพอใจ โครงการ 1 ตำบล 1 กลุ่มเกษตรทฤษฎีใหม่
~ 62 ~ โครงการการวางแผนการใช้ที่ดินระดับตำบล ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 72 (1) ได้กำหนดให้มีการ “วางแผนการใช้ที่ดินของประเทศไทยให้เหมาะสมกับ สภาพพื้นที่และศักยภาพของที่ดิน ตามหลักการ พัฒนาอย่างยั่งยืน” ต่อมาได้มีประกาศสำนัก นายกรัฐมนตรี เรื่อง การประกาศแผนการปฏิรูป ประเทศ ลงวันที่ 6 เมษายน 2561 มีแผนการปฏิรูป ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งกำหนดให้ มีการจัดทำแผนการใช้ที่ดินของชาติทั้งระบบให้ สอดคล้องและเหมาะสมกับศักยภาพของพื้นที่และ การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ปรับปรุงแผนการใช้ที่ดินตำบล จำนวน 7,225 ตำบล ให้แล้วเสร็จ ภายในปี 2565 ตลอดจนนำแผนการใช้ที่ดินตำบลไปสู่การปฏิบัติเพื่อเป็นไปตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร ไทย พ.ศ. 2560 และประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องการประกาศแผนปฏิรูปประเทศดังกล่าวข้างต้น สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 จึงได้จัดทำแผนการใช้ที่ดินตำบลนำร่อง ปีงบประมาณ 2564 ทั้งสิ้น 14 ตำบล โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้การใช้ที่ดินในระดับตำบล มีผลตอบแทนสูงสุดต่อหน่วยเนื้อที่และเป็นไปอย่างยั่งยืน
~ 63 ~ ผลการดำเนินงานโครงการแผนการใช้ที่ดินระดับตำบล สำรวจข้อมูลทั้งกายภาพ เศรษฐกิจ และสังคมในพื้นที่ตำบลที่ดำเนินการตามประเด็นปัญหาและความ ต้องการจาก PRA ให้ละเอียดยิ่งขึ้น โดยการสัมภาษณ์เกษตรกรเป็นรายบุคคล จากนั้นมีการกำหนด (ร่าง) แผนการใช้ที่ดินระดับตำบล พร้อมทั้งรับฟังความเห็นของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต่อร่างแผนการใช้ที่ดิน เพื่อ ปรับปรุงแผนการใช้ที่ดินและนำไปสู่การปฏิบัติในพื้นที่เป้าหมาย ตำบลที่มีการจัดทำแผนการใช้ที่ดินที่ ดำเนินการแล้วเสร็จประจำปีงบประมาณ 2564 จำนวน 14 ตำบล (ตารางที่ 1) กระจายอยู่ในทั้ง 7 จังหวัดใน พื้นที่รับผิดชอบของสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 ดังนี้ ตาราง สรุปข้อมูลผลการดำเนินงานแผนการใช้ที่ดินระดับตำบล สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 ลำดับ พื้นที่ดำเนินการ รูปเล่มรายงาน ลำดับ พื้นที่ดำเนินการ รูปเล่มรายงาน 1 ตำบลจะโหนง อ.จะนะ จ.สงขลา 8 ตำบลหนองช้างแล่น อ.ห้วยยอด จ.ตรัง 2 ตำบลบ้านขาว อ.ระโนด จ.สงขลา 9 ตำบลภูเขาทอง อ.สุคีริน จ.นราธิวาส 3 ตำบลดอนประดู่ อ.ปากพะยูน จ.พัทลุง 10 ตำบลศาลาใหม่ อ.ตากใบ จ.นราธิวาส 4 ตำบลอ่างทอง อ.ศรีนครินทร์ จ.พัทลุง 11 ตำบลนาเกตุ อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี 5 ตำบลกำแพง อ.ละงู จ.สตูล 12 ตำบลบางเขา อ.หนองจิก จ.ปัตตานี 6 ตำบลนิคมพัฒนา อ.มะนัง จ.สตูล 13 ตำบลยุโป อ.เมือง จ.ยะลา 7 ตำบลบางสัก อ.กันตัง จ.ตรัง 14 ตำบลวังพญา อ.รามัน จ.ยะลา
~ 64 ~ โครงการป้องกันการชะล้างพังทลายของดินและฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรมด้วยระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ การจัดทำแผนการบริหารจัดการป้องกันการชะล้างพังทลายของดินและฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรม ด้วย ระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ มีความสอดคล้องและเชื่อมโยงของยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 - 2580) : ยุทธศาสตร์ ที่ 5 ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมความสอดคล้องของแผน แม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ : แผนแม่บทการบริหารจัดการน้ำทั้งระบบ และสอดคล้องของยุทธศาสตร์การ บริหารจัดการน้ำของประเทศ (พ.ศ. 2558-2569) : ยุทธศาสตร์ที่ 5 การอนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพป่าต้นน้ำที่เสื่อม โทรมและป้องกันการพังทลายของดิน กลยุทธ์ : การอนุรักษ์ฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรมในพื้นที่ดินเสื่อมโทรมและ ชะล้างพังทลายของดิน โดยมีเป้าหมายสำคัญสูงสุด คือ พื้นที่เกษตรกรรมได้รับการอนุรักษ์และฟื้นฟูให้ สามารถใช้ที่ดินได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมตามศักยภาพของพื้นที่ ไม่น้อยกว่า 20 ล้านไร่ ภายใน 20 ปี ปีงบประมาณ 2564 สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 โดยคณะทำงานจัดทำแผนบริหารโครงการป้องกัน การชะล้างพังทลายของดินและฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรมด้วยระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ดำเนินงานจัดทำแผน ขับเคลื่อนโครงการฯ โดยคัดเลือกลุ่มน้ำคลองท่าเชียด ลุ่มน้ำสาขาทะเลหลวง (2303) ลุ่มน้ำหลักทะเลสาบ สงขลา (23) จังหวัดพัทลุง มีพื้นที่ประมาณ 165,162 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ขรี ตำบลตะโหมด และ ตำบลคลองใหญ่ อำเภอตะโหมด
~ 65 ~ ผลสำเร็จจากการดำเนินงานโครงการป้องกันการชะล้างพังทลายของดินและฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรม ด้วยระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ขั้นตอนการดำเนินโครงการป้องกันการชะล้างพังทลายของดินและฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรมด้วยระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ดำเนินโครงการโดยการศึกษา วิเคราะห์เพื่อประเมินสถานภาพทรัพยากรดินเชิงระบบสำหรับแก้ปัญหา ด้านการชะล้างพังทลายของดินและฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรม ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมและความต้องการของ ชุมชนและการรับฟังข้อคิดเห็น ข้อเสนอแนะจากหน่วยงานภาคีเครือข่ายและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องที่ปฏิบัติงาน ในส่วนกลาง และส่วนภูมิภาค ทำให้ได้ต้นแบบแผนการบริหารจัดการโครงการที่กรมพัฒนาที่ดินสามารถ นำไปใช้ในการขับเคลื่อนการดำเนินงานด้านการอนุรักษ์ดินและน้ำให้บรรลุเป้าหมายตามยุทธศาสตร์ชาติ และ แผนบริหารจัดการน้ำของประเทศ เกษตรกรที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยงต่อการชะล้างพังทลายของดินและพื้นที่ดินปัญหา มีแผนบริหารการจัดการ ป้องกันการชะล้างพังทลายของดินและพื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรมด้วยระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ทำให้สามารถใช้ ประโยชน์ที่ดินได้อย่างเหมาะสมตรงตามศักยภาพของพื้นที่ รวบรวม ข้อมูล ทุติยภูมิ ส ารวจ ข้อมูล ภาคสนาม ข้อมูล ปฐมภูมิ วิเคราะห์ และ ประเมินผล ข้อมูล ประเมิน พื้นที่การ ชะล้าง พังทลาย ของดิน จัดท าแผนการ ใช้ที่ดินเพื่อ ป้องกัน การชะล้างฯ ท า PRA ในพื้นที่ ด าเนินการ น าเสนอ (ร่าง) แผน บริหาร จัดการฯ ปรังปรุง (ร่าง) แผน บริหาร จัดการฯ
~ 66 ~ โครงการตากใบโมเดล พื้นที่ต้นแบบของการพัฒนาด้านการเกษตรแบบครบวงจร “ตากใบโมเดล” จัดทำขึ้นเพื่อเป็นรูปแบบของการพัฒนาที่จะนำไปสู่การทำอาชีพเกษตรกรรม หรือ การทำกิจกรรมใด ๆ ให้เกิดความสำเร็จ เป็นแบบอย่างอย่างเป็นขั้นเป็นตอน ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง สามารถลดต้นทุนการผลิต แปรรูป เพิ่มมูลค่า ก่อให้เกิดเป็นอาชีพที่ยั่งยืน เกิดรายได้ เกิดความสุข เกิดความมั่นคงในอาชีพ สามารถพึ่งพาตนเองได้ ที่สำคัญยิ่งรู้จักใช้ทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ให้ เกิดประโยชน์ได้อย่างสูงสุดและเหมาะสม เพิ่มประสิทธิภาพสินค้าด้านการเกษตร และด้านอื่น ๆ ได้เป็นอย่างดี อำเภ อตากใบ จังหวัด นราธิวาส เป็นอำเภอชายแดนติดกับ ประเทศมาเลเซีย โดยมีแม่น้ำโก-ลก กั้นเขตแดน มีเนื้อที่ 169,059 ไร่ มี เขตการปกครอง 1 เทศบาล 8 ตำบล มีพื้นที่ถือครอง 126,160 ไร่ เป็น พื้นที่การเกษตร 93,375 ไร่ คิดเป็น ร้อยละ 72 ของพื้นที่ แยกเป็นด้าน พืช ด้านปศุสัตว์ ด้านประมง มีด่าน ชายแดนติดต่อกับประเทศมาเลเซีย จำนวน 1 ด่าน มีแม่น้ำที่สำคัญ คือ แม่น้ำบางนรา และบริเวณปลายน้ำ มีสภาพพื้นที่เป็นป่าพรุเป็นพื้นที่ เศรษฐกิจที่สำคัญ เนื่องจากมีทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ มีโครงการพระราชดำริในด้านต่าง ๆ มากมาย โดยเฉพาะด้านชลประทาน ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ได้แก่ การทำนา ทำสวนยางพารา ทำสวนผลไม้ และเลี้ยงสัตว์ อาชีพรอง คือ รับจ้าง อำเภอตากใบ เป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพสูงในการพัฒนา ทางด้านการเกษตร การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางด้านการเกษตร อาทิ ทรัพยากรดิน ทรัพยากรน้ำ การ พัฒนาอาชีพ การส่งเสริมการรวมกลุ่มการผลิตสินค้าเกษตรในระดับชุมชน เพื่อลดต้นทุนการผลิตและเพิ่ม ผลผลิตให้ได้ตามความต้องการของตลาด การพัฒนาคุณภาพสินค้าเกษตรให้ได้มาตรฐาน รวมถึงเชื่อมโยงออก สู่ตลาดภายนอกได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้เพื่อมุ่งหวังให้ประชาชนในพื้นที่มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น และพัฒนา อำเภอตากใบให้เป็นพื้นที่ตัวอย่างการพัฒนาพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม วัตถุประสงค์โครงการ 1. พัฒนาพื้นที่ทิ้งร้างให้เกิดประโยชน์ สร้างอาชีพ 2. เพื่อให้เป็นรูปแบบการพัฒนาและเพิ่มศักยภาพการผลิตทางการเกษตรใน พื้นที่ อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส
~ 67 ~ แนวทางการพัฒนา สถานีพัฒนาที่ดินนราธิวาส มีรูปแบบการดำเนินงานในระดับความร่วมมือ (Collaborate) ระหว่างเกษตรกร ในพื้นที่ หน่วยงานภาครัฐในและนอกสังกัด กษ. มีขั้นตอนในการดำเนินการ มีการประชุมประชาพิจารณ์เพื่อ แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเกษตรกร โดยดำเนินการในพื้นที่รายตำบลทุกตำบลในอำเภอตากใบ สถานีพัฒนาที่ดิน นราธิวาสได้สรุปวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นร่วมกับชุมชนและหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง และได้ ดำเนินการจัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ทั้งวิธีกล วิธีพืช และการสาธิตส่งเสริมการปรับปรุงบำรุงดิน หลังจาก กิจกรรมการจัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ได้แก่ การปรับรูปแปลงนาลักษณะต่าง ๆ เพื่อให้เกษตรกรได้ใช้พื้นที่ ๆ โดยเฉพาะพื้นที่ทิ้งร้างให้เกิดประโยชน์สูงสุด พร้อมส่งต่อพื้นที่ให้แก่หน่วยงานอื่นเข้าไปพัฒนาเสริมศักยภาพใน ด้านต่าง ๆ เพื่อเพิ่มรายได้ มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ร่วมทำประชาคมในพื้นที่ เพื่อสอบถามความต้องการของเกษตรกรและหาแนวทางการแก้ไขปัญหาที่ดินรกร้าง สำรวจพื้นที่ สภาพปัญหา เพื่อนำเสนอเขียนโครงการเพื่อของบประมาณจากแหล่งงบประมาณต่าง ๆ ดำเนินการก่อสร้างระบบอนุรักษ์ดินและน้ำตามแบบและสภาพพื้นที่
~ 68 ~ สนับสนุนปัจจัยการผลิต เช่น หญ้าแฝก ปุ๋ยหมัก โดโลไมท์ น้ำหมักชีวภาพ พด.2 เมล็ดพันธุ์ปุ๋ยพืชสด ความสำเร็จของการดำเนินการ สถานีพัฒนาที่ดินนราธิวาสได้เข้าไปดำเนินการปรับรูปแปลงนาในลักษณะรายแปลงตามความต้องการของ เกษตรกร โดยอิงหลักเศรษฐกิจพอเพียง ต่อยอดในแปลงเกษตรกรที่มีความพร้อม ก่อให้เกิดความยั่งยืน ผลการดำเนินงานโครงการตากใบโมเดล ปีงบประมาณ 2564 1. จัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ โครงการพัฒนาพื้นที่นาร้างเพื่อปลูกพืชผสมผสาน จำนวน 211 ราย รวม พื้นที่ 1,007-1-00 ไร่ (ลดพื้นที่ทิ้งร้าง ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้) จาก 4,485 ไร่ 2. มีการจัดตั้งกลุ่มผู้เลี้ยงโค เพื่อต่อยอดในพื้นที่โครงการฯ จำนวน 15 ราย เพื่อปลูกพืชอาหารสัตว์ โดยเฉพาะข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ทำให้ก่อรายได้เพิ่มขึ้น 4,000 – 6,000 บาท/ไร่/ฤดูกาลผลิต (70-75 วัน) มี ต้นทุนการผลิตประมาณ 1,500 – 2,000 บาท/ไร่/ฤดูกาลปลูก กลุ่มผลิตอาหารสัตว์ เพื่อขายให้แก่กลุ่มผู้ เลี้ยงโคและกลุ่มผู้เลี้ยงโคขายมูลโคกลับสู่เกษตรกร ก่อให้เกิดรายได้หมุนเวียนในชุมชน 3. ส่วนเกษตรกรในพื้นที่ ๆ ทิ้งร้างเดิมทำการเกษตรในลักษณะเกษตรพอเพียง เสริมรายได้ ลดรายจ่ายใน ครัวเรือน มีอาชีพเสริม รายได้เสริม คุณภาพชีวิตดีขึ้น ลดการอพยพแรงงานจากภาคการเกษตรไปสู่ ภาคอุตสาหกรรม รวมถึงลดการอพยพแรงงานจากในประเทศไปยังต่างประเทศ ลดการขายพื้นที่ให้แก่นายทุน ส่งผลให้ครอบครัวอบอุ่น ชุมชนมีความสุข
~ 69 ~ ส่วนที่ 4 รางวัลผลสัมฤทธิ์ของงาน และการเชิดชูเกียรติ • บุคคลและหน่วยงานดีเด่น • รางวัลจากหน่วยงานภายนอก • การเชิดชูเกียรติ
~ 70 ~ บุคคลและหน่วยงานดีเด่น รางวัลการประกวดผลงานวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2564 รางวัลชนะเลิศ ภาคบรรยาย สาขาอนุรักษ์ดินและน้ำ ผลงานเรื่อง การเจริญเติบโตของหญ้าแฝกที่ปลูกในพื้นที่ดินทรายที่มีสภาพเป็นกรดจัด (Growth of Vetiver Grass that Grows in Acidic Sandy Soil) โดยนายวิโรจน์ปิ่นพรม นักวิชาการเกษตรชำนาญการ พิเศษ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ รางวัลชมเชย ภาคบรรยาย สาขาปรับปรุงบำรุงดิน ผลงานเรื่อง การจัดการดินโดยใช้ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงร่วมกับปุ๋ยเคมีต่อการเจริญเติบโตและคุณภาพ น้ำยางพาราในพื้นที่เขตพัฒนาที่ดินจังหวัดอุตรดิตถ์ โดยนางสาวพิลาสลักษณ์ ลิ่วรุ่งเจริญ นักวิชาการเกษตร ชำนาญการ กลุ่มวิชาการเพื่อการพัฒนาที่ดิน รางวัลเนื่องในงานวันสถาปนากรมพัฒนาที่ดิน ปี 2564 รางวัลชนะเลิศ เจ้าหน้าที่ที่มีองค์ความรู้และการใช้ประโยชน์ผลิตภัณฑ์จุลินทรีย์ พด. ดีเด่น นายอิทธิศักดิ์ ขุนทอง นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ กลุ่มวิชาการเพื่อการพัฒนาที่ดิน รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 1 เจ้าหน้าที่ที่มีองค์ความรู้และการใช้ประโยชน์ผลิตภัณฑ์ จุลินทรีย์ พด. ดีเด่น นางสาวพิลาสลักษณ์ ลิ่วรุ่งเจริญ นักวิชาการเกษตรชำนาญการ กลุ่มวิชาการเพื่อการพัฒนาที่ดิน
~ 71 ~ รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 2 หมอดินอาสาดีเด่น กรมพัฒนาที่ดิน ประจำปี 2564 นายประกิจ จิตรใจภักดิ์หมอดินอาสาประจำตำบลนาโยงเหนือ อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง รางวัลหมอดินอาสาดีเด่นระดับจังหวัด ในงานวันดินโลก ปี 2564 สถานีพัฒนาที่ดินตรัง นายระเบียบ เพชรขาว ด้านการจัดการดินเพื่อปลูกปาล์มน้ำมัน นางสาวจุไรรัตน์ เพ่งพิศ ด้านการจัดการดินเพื่อปลูกพืชผักอินทรีย์ นายมานิตย์ สุวรรณรัตน์ ด้านการอนุรักษ์ดินและน้ำและการจัดการดินตื้น นางสาวณัฐรดา มายูร ด้านการจัดการดินเพื่อปลูกพืชผักอินทรีย์ นางสุนิดา สุวรรณหงส์ ด้านการจัดการดินเพื่อปลูกพืชแบบผสมผสาน นายไม ไกรสุทธิ์ ด้านการจัดการดินเพื่อปลูกพืชแบบผสมผสาน นายสนิท ดวงเดือน ด้านการผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง นายชัยวัฒน์ เพชรเล็ก ด้านการทำการเกษตรแบบผสมผสาน นายประกิจ จิตรใจภักดิ์ ด้านการจัดการดินเพื่อปลูกพืชแบบผสมผสาน นายเวทิน มลยงค์ ด้านการจัดการดินเพื่อปลูกพืชแบบผสมผสาน สถานีพัฒนาที่ดินปัตตานี นายดีน หะยีมะแซ ด้านการจัดการดินทรายจัดเพื่อปลูกพืช นายชะอ้อน บัวแหลม ด้านการจัดการดินเพื่อปลูกปาล์มน้ำมัน นายพงศ์ เรืองนุ้ย ด้านการจัดการดินเพื่อปลูกพืชผสมผสาน นางพัชรี โชติรัตน์ ด้านเกษตรทฤษฎีใหม่ นายต่วนมะ ต่วนกือจิ ด้านการจัดการดินเพื่อปลูกพืชผสมผสาน นายดอแม สามะ ด้านการจัดการดินเพื่อปลูกพืชผสมผสาน นางวรรณดี ทองเกลี้ยง ด้านการจัดการดินเพื่อปลูกพืชผสมผสาน นายมะยีดิง แลแร ด้านเกษตรกรผู้ถือบัตรดินดีต้นแบบ นายสุลัยมาน จันทร์เทพ ด้านการอนุรักษ์ดินและน้ำ นายสุเวช แสงสว่าง ด้านการพัฒนาที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
~ 72 ~ รางวัลการประกวดคลิปวิดีโอสั้นบัตรดินดี ภายใต้หัวข้อ “บัตรดินดี ได้ความรู้ดี รับบริการดี สนับสนุนสิ่งดี” ในงานวันดินโลก ปี 2564 รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 2 กรมพัฒนาที่ดิน ผลงานชื่อ “ดินดี ชีวิตดี” โดย ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ รางวัลชมเชย กรมพัฒนาที่ดิน แก่สถานีพัฒนาที่ดินยะลา รางวัลเกษตรกรผู้ถือบัตรดินดีต้นแบบ ระดับจังหวัด นางเกษร ทองคำ สถานีพัฒนาที่ดินพัทลุง นายมะยีดิง แลแร สถานีพัฒนาที่ดินปัตตานี นายประกิจ จิตรใจภักดิ์ สถานีพัฒนาที่ดินตรัง นายมูฮัมมะ บิง สถานีพัฒนาที่ดินนราธิวาส
~ 73 ~ รางวัลจากหน่วยงานภายนอก รางวัลปราชญ์เกษตรของแผ่นดินระดับเขต ประจำปี 2564 สาขาปราชญ์เกษตรเศรษฐกิจพอเพียง รางวัลเกษตรกรดีเด่น ระดับจังหวัด สาขาบัญชีฟาร์ม ประจำปี 2564 นางเกษร ทองคำ หมอดินอาสาประจำอำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง การเชิดชูเกียรติ รางวัลบุคลากรผู้มีคุณธรรมและจริยธรรมดีเด่นของกรมพัฒนาที่ดิน ประจำปี พ.ศ. 2564 ประเภทพนักงานราชการ นางสาวเสาวคนธ์ บุญยะวันตัง เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน สถานีพัฒนาที่ดินตรัง สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12
~ 74 ~ คณะผู้จัดทำรายงานประจำปี 2564 สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 1. ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 ที่ปรึกษา 2. ผู้อำนวยการกลุ่มวิชาการเพื่อการพัฒนาที่ดิน ประธานคณะทำงาน 3. นายอภิเชษฐ ทองส่ง รองประธานคณะทำงาน 4. นายวิมล สะกวี คณะทำงาน 5. นายวิโรจน์ ปิ่นพรม คณะทำงาน 6. นางสาวสุนันทา สะวะรัตน์ คณะทำงาน 6. นายธานินทร์ ตั้งใจ คณะทำงาน 7. นายไกรฤทธิ์นาคมรกต คณะทำงาน 8. นางหทัยกานต์ พัดยา คณะทำงาน 9. นางสาวนูรีดา เจ๊ะฮะ คณะทำงาน 10. นางสาวณัฐพร ตรีรัญเพชร คณะทำงาน 11. นางจิราพร พรมราช คณะทำงานและเลขานุการ 12. นางสาวศุภาวัลย์ฉิมเนียม คณะทำงานและผู้ช่วยเลขานุการ