งานเทศกาลและงานมหกรรมแต่ละท้องถิ่น 4 ภาค

งงาานนเเททศศกกาาลลแแลละะ
งงาานนมมหหกกรรรรมมแแตต่่ลละะ
ทท้้อองงถถิิ่่นน 44 ภภาาคค

คำนำ

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์(E-Book)เล่มนี้ เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา การจัดการงานเทศกาลและงานมหกรรม
(Festivals and Special Events Management ) จัดทำขึ้นเพื่อเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับงานเทศกาลและงาน
มหกรรมในแต่ละท้องถิ่น จำนวน 4 ภาค ได้แก่ ภาคเหนือ
ภาคกลาง ภาคอีสานและภาคใต้ ของประเทศไทย โดยทางผู้จัดทำได้ทำการคัดเลือกงานเทศกาลและงานมหกรรม
ในแต่ละภาคมา 1 กิจกรรม รวมทั้งหมด 4 กิจกรรม ซึ่งได้นำลำดับความสำคัญของหน่วยย่อยในโดเมนความรู้ด้าน
การออกแบบของ Embok (Event Management Body of Knowledge) ที่ใช้ Design Domain มาวิเคราะห์ด้าน
การออกแบบงานเทศกาลและงานมหกรรมในครั้งนี้

ทางผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสืออิเล็กทรอนิกส์เล่มนี้จะเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านไม่มากก็น้อย หากเกิด
ข้อผิดพลาดประการใดทางผู้จัดทำต้องขออภัยและน้อมรับฟังความคิดเห็นและคำแนะนำจากผู้อ่าน

ทรรศนันท์ แตงโสภา
ผู้จัดทำ

27 มกราคม 2565

สารบัญ หน้า
1
เรื่อง
ภาคเหนือ 7
15
-เทศกาลงานร่มบ่อสร้างและหัตถกรรมสันกำแพง 22
จังหวัดเชียงใหม่
ภาคกลาง
-ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง จังหวัดสมุทรสาคร
ภาคอีสาน
-ประเพณีแห่มาลัยข้าวตอก จังหวัดยโสธร
ภาคใต้
-เทศกาลงานตรุษจีนย้อนอดีตเมืองภูเก็ต

ภาคเหนือ

เ ท ศ ก า ล ง า น ร่ม บ่อ ส ร้า ง แ ล ะ หัต ถ ก ร ร ม สั น กำ แ พ ง
จัง ห วั ด เ ชีย ง ใ ห ม่

การออกแบบเนื้อหา
(Content Design)

เทศกาลงานร่มบ่อสร้างและหัตถกรรม
สันกำแพง มีการจัดนิทรรศการโชว์ที่บ่ง
บอกถึงความเป็นอัตลักษณ์เชิงวัฒนธรรม
คือ การแสดงอัตลักษณ์แม่หญิงขี่รถถีบ
กางจ้อง(ขี่รถจักรยานกางร่ม) โดยได้มี
การนำรถรถจักรยานใช้เป็นยานพาหนะใน
การจัดแสดงขบวนหญิงงาม และมีการ
สาธิตการทำร่มบ่อสร้างที่เป็นศิลปะ
หัตถกรรมล้านนาที่เป็นแห่งแรกและแห่ง
เดียวของประเทศไทย

การออกแบบธีมงาน
(Theme Design)

การสร้างสรรค์ธีมงานโดยใช้
สัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม และการสื่อ
ความหมายตามแนวคิดอัตลักษณ์ไทยและ
จิตวิญญาณความเป็นไทยที่มีการคำนึงถึง
การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม

ภายใต้แนวคิดการออกแบบธีมงาน

“ร่มบ่อสร้าง
ร่มรักษ์สิ่งแวดล้อม”

การออกแบบ
โปรแกรมงาน
(Program Design)

เทศกาลงานร่มบ่อสร้างและหัตถกรรม
สันกำแพง มีการการออกแบบโปรแกรม
งาน ในรูปแบบของ”Street Fair” โดยมี
การจัดแต่งสถานที่แบบหมู่บ้านล้านนาไทย
ซึ่งมีการจำลองชีวิตความเป็นอยู่ของคน
พื้ นเมือง มีการตกแต่งบรรยากาศให้มีชีวิต
ชีวาและเป็นเอกลักษณ์ที่เด่นชัดมากขึ้น

การออกแบบสิ่งแวดล้อม
(Environment Design)

การทำร่มบ่อสร้าง มีส่วนประกอบ
ทุกชิ้นส่วนล้วนมาจากธรรมชาติ เช่น ไม้ไผ่
ไม้เนื้ออ่อน ส่วนกระดาษหุ้มร่มยังใช้
กระดาษสาแทนพลาสติก เมื่อใช้มันจนพั ง
สามารถนำไปฝังดิน รอให้ย่อยสลายกลาย
เป็นปุ๋ยได้เลย ภายใต้แนวความคิดที่ว่า “สิ่ง
ที่มาจากธรรมชาติล้วนดีต่อธรรมชาติที่สุด”

การออกแบบสิ่งบันเทิง
(Entertainment Design)

เทศกาลงานร่มบ่อสร้างและหัตถกรรม
สันกำแพง มีกิจกรรมที่สอดคล้องกับธีม
งานและภาพรวมของการจัดงาน
เชิงวัฒนธรรมแบบสนุกสนาน ได้แก่
การสาธิตทำร่มบ่อสร้าง การประกวดธิดา
ร่มบ่อสร้าง ขบวนแม่หญิงงามขี่รถถีบ
กางจ้อง และการให้ผู้เข้าร่วมงานสามารถ
เพ้ นท์ร่มบ่อสร้างด้วยฝีมือของตนเอง เพื่ อ
เป็นสิ่งของที่ระลึกให้แก่ผู้เข้าร่วมงาน

ภาคกลาง

ป ร ะ เ พ ณี ตัก บ า ต ร น้ำ ผึ้ง

จัง ห วั ด ส มุท ร ส า ค ร

การออกแบบเนื้อหา
(Content Design)

ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง บ่งบอกถึง
อัตลักษณ์ความเป็นไทยเชิงวัฒนธรรมและ
ศาสนาได้อย่างชัดเจน คือ เมื่อถึงวันขึ้น
15 ค่ำ เดือน 10 ชาวไทยเชื้อสายมอญก็จะ
พากันเดินทางไปที่วัดเพื่ อทำบุญตักบาตร
น้ำผึ้ง ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับการตักบาตร
โดยทั่วไป แต่เปลี่ยนจากข้าวมาเป็นการ
ตักบาตรน้ำผึ้งแทน

การออกแบบธีมงาน
(Theme Design)

การสร้างสรรค์ธีมงานโดยใช้
สัญลักษณ์ทางศาสนาและวัฒนธรรม และ
การสื่อความหมายตามแนวคิดอัตลักษณ์
ไทยและจิตวิญญาณความเป็นไทย
ภายใต้แนวคิดการออกแบบธีมงาน

”ถวายน้ำผึ้งบริสุทธิ์ งานบุญงดงาม
ของชาวรามัญ”

การออกแบบ
โปรแกรมงาน
(Program Design)

มีโปรแกรมพิ ธีการเกี่ยวกับความเชื่อ
ทางศาสนา โดยเริ่มจากการตักบาตรน้ำผึ้ง
มักจัดกันที่ศาลาวัด ชาวบ้านจะนำน้ำผึ้งมา
ใส่บาตร และนำน้ำตาลใส่ในจานที่วางคู่กับ
บาตร ภายหลังจากการตักบาตรเสร็จสิ้น
พระสงฆ์จะเจริญ พระพุ ทธมนต์เพื่ อความ
เป็นสิริมงคลแก่ผู้เข้าร่วมกิจกรรม

การออกแบบสิ่งแวดล้อม
(Environment Design)

เนื่องจากบริเวณบริเวณที่ตั้งของชุมชนมี
ความอุดมสมบูรณ์ทางทรัพยากรธรรมชาติ
เหมาะสําหรับการเลี้ยงผึ้งเป็นอย่างดี ในอดีตจึงมี
การเลี้ยงผึ้งเกือบทุกหลังคาเรือน จึงถือเป็นการ
อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมภายในชุมชนได้เป็นอย่างดี
และชาวไทยเชื้อสายมอญมีการแต่งกายที่มีความ
เป็นเอกลักษณ์ ตามวัฒนธรรม โดยหญิงชาว
มอญมีการแต่งกายหญิงสวม “หนิ่น“ มีลวดลาย
ที่สวยงาม สิ่งสำคัญของคนมอญเมื่อเข้าวัด คือ
ผ้าสไบ เรียกว่า “หยาดโด๊ด” ใช้ได้ทั้งชายหญิง
เป็นสร้างบรรยากาศสิ่งแวดล้อมให้เป็นวิถีชีวิต
แบบไทยที่สื่อสภาพแวดล้อมการแต่งกายที่
อนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมการแต่งกาย

การออกแบบการผลิต
(Production Design)

ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง มีความ
เชื่อมโยงกับความเป็นไทยในเรื่องของศิลปะ
และภูมิปัญญาชาวบ้าน โดยมีการใช้ “น้ำ
ผึ้ง” ใส่บาตร เพราะวัดจะรวบรวม
น้ำผึ้งที่ชาวบ้านนำมาใส่บาตรนั้น เก็บไว้เพื่ อ
ใช้เป็นส่วนผสมในการทำยารักษาโรคในยาม
จำเป็นเมื่อพระเกิดอาพาธ

การออกแบบสิ่งบันเทิง
(Entertainment Design)

ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง มีกิจกรรมที่
สอดคล้องกับธีมงานและ ภาพรวมของการ
จัดงานเชิงศาสนาและวัฒนธรรมแบบ
สนุกสนาน ได้แก่ โดยได้มีการจัดขบวนแห่
น้ำผึ้ง อาหารไทยรามัญ และการสาธิตทำธง
ตะขาบ ซึ่งเป็นธงสัญลักษณ์ประจำชาวไทย
เชื้อสายรามัญ

การออกแบบงานจัดเลี้ยง
(Catering Design)

ข้าวต้มมัด แสดงให้เห็นถึงเอกลักษณ์
วัฒนธรรม คือ ความละเอียดอ่อนประณีต
ในการเลือกสรรวัตถุดิบ วิธีการทำที่
พิ ถีพิ ถัน รสชาติอร่อย หอมหวาน และนำมา
ถวายเพื่ อให้พระฉันจิ้มกับน้ำผึ้งหรือน้ำตาล

ภาคอีสาน

ป ร ะ เ พ ณี แ ห่ม า ลัย ข้า ว ต อ ก
จัง ห วั ด ย โ ส ธ ร

การออกแบบเนื้อหา
(Content Design)

ประเพณีแห่มาลัยข้าวตอก บ่งบอกถึง
ความเป็นอัตลักษณ์เชิงวัฒนธรรม คือ จะ
นำข้าวตอกขาวที่คัดจากข้าวเปลือกข้าว
เหนียวที่ดีที่สุดมาร้อยเป็นมาลัยสูงนับสิบ
เมตร บ้างก็ร้อยพวงมาลัยแทนดอก
มณฑารพแห่งสรวงสวรรค์ และประดับ
ตกแต่งอย่างงดงามหลากหลายรูปแบบ
เพื่ อถวายเป็นพุ ทธบูชา แสดงถึงความ
ศรัทธาเลื่อมใสในพระพุ ทธศาสนา

การออกแบบธีมงาน
(Theme Design)

ประเพณีแห่มาลัยข้าวตอก มีการ
ออกแบบธีมงานโดยใช้วัฒนธรรมท้องถิ่น
ของตน แสดงความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ
ตัว จนกลายเป็นกิจกรรมที่มีหนึ่งเดียวใน
ประเทศไทย และเป็นสมบัติของลูกหลาน
ชาวอีสานที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์สืบไป
ภายใต้แนวคิดในการออกแบบธีมงาน

”ประเพณีแห่มาลัยข้าวตอก
ประเพณีหนึ่งเดียวในโลก”

การออกแบบ
โปรแกรมงาน
(Program Design)

ประเพณีแห่มาลัยข้าวตอก มีการ
ออกแบบโปรแกรมงาน ดังนี้
- พิ ธีอันเชิญถ้วยพระราชทาน สมเด็จพระ
กนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตน
ราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
- พิ ธีเปิดงานประเพณีแห่มาลัยข้าวตอก
- ขบวนรถแห่มาลัยข้าวตอก พร้อมขบวน
นางรำ
- พิ ธีถวายมาลัยข้าวตอกที่วัด

การออกแบบสิ่งแวดล้อม
(Environment Design)

ประเพณีแห่มาลัยข้าวตอก มีการ
ออกแบบสิ่งแวดล้อม ด้วยการที่มีการนำ
เอาข้าวเปลือกเหนียวมาคั่วด้วยหม้อดินแล้ว
ข้าวก็จะแตกออกเป็นสีขาวสวยงามเสมือน
ดอกมณฑารพ แล้วนำไปร้อยประดิษฐ์เป็น
มาลัยให้สวยงาม ทำให้แสดงให้เห็นถึงวิถี
ชีวิตแบบไทยที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และ
ผู้เข้าร่วมงานมีการแต่งกายแบบชุดผ้าไทย
และชุดผ้าพื้ นบ้าน สื่อถึงการแต่งกายที่
อนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทย

การออกแบบการผลิต
(Production Design)

ภายในประเพณีแห่มาลัยข้าวตอก มี
การออกแบบการผลิตมาลัยข้าวตอกเพื่ อ
ร่วมโชว์ในขบวนแห่และมีจำหน่ายเพื่ อ
เป็นการสร้างรายได้ให้กับครัวเรือนและ
ชุมชนบ้านฟ้าหยาด โดยแต่ละครัวเรือน จะ
มีการออกแบบในการทำมาลัยข้าวตอกที่
แตกต่างกันไป ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการ
อนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น

การออกแบบสิ่งบันเทิง
(Entertainment Design)

ภายในงานประเพณีแห่มาลัยข้าวตอก
มีการออกแบบสิ่งบันเทิง ดังนี้
- ประกวดมาลัยข้าวตอกชิงถ้วย
พระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนสุดาฯ
สยามบรมราชกุมารี
- ประกวดออกแบบของที่ระลึกจากมาลัย
ข้าวตอก
- ประกวดหัตถกรรมภูมิปัญญาท้องถิ่น
- ประกวดขับร้องสรภัญญะ
- ชมสาธิตทำมาลัยข้าวตอก
- ขบวนแห่มาลัยข้าวตอก

ภาคใต้

เ ท ศ ก า ล ง า น ต รุษ จีน ย้อ น อ ดีต เ มือ ง ภูเ ก็ ต
จัง ห วั ด ภูเ ก็ต

การออกแบบเนื้อหา
(Content Design)

เทศกาลงานตรุษจีนย้อนอดีตเมือง
ภูเก็ตเป็นเสมือนกระจกเงาสะท้อนตัวตนคน
ภูเก็ต เป็นเสน่ห์แห่งวิถีคนภูเก็ต เป็นอัต
ลักษณ์ที่คงอยู่คู่จังหวัดภูเก็ต บนถนนสาย
ที่ทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์นับร้อยปี ณ
ย่านการค้าเมืองเก่าภูเก็ต เป็นการกระตุ้น
จิตสำนึกให้เกิดการอนุรักษ์ สืบสาน และเป็น
มิติใหม่ของการท่องเที่ยว

การออกแบบธีมงาน
(Theme Design)

เทศกาลงานตรุษจีนย้อนอดีตเมือง
ภูเก็ตมีการออกแบบธีมงานเพื่ อเผยแพร่วิถี
ชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่นให้คนรุ่นใหม่และ
เพื่ อกระตุ้นจิตสำนึกในการอนุรักษ์อาคาร
เก่าและส่งเสริมการท่องเที่ยวในเขตเมือง
รวมทั้งนักท่องเที่ยวได้เข้ามาสัมผัสและ
เรียนรู้อย่างรื่นรมย์ โดยใช้สัญลักษณ์ทาง
วัฒนธรรมของจีนผสมผสานกับวัฒนธรรม
ไทย ภายใต้แนวคิดที่ว่า

“ตรุษจีน-ย้อนอดีตเมืองเก่า”

การออกแบบ
โปรแกรมงาน
(Program Design)

เทศกาลงานตรุษจีนย้อนอดีตเมือง
ภูเก็ตมีการออกแบบโปรแกรมงาน ดังนี้
- ขบวนแห่ ทางศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น
- พิ ธีเปิด /พิ ธีไหว้เทวดา
- การแสดงจากคณะไก่แก้วการละคร
- การแสดงระบำและดนตรี
- การแสดงชุดเชิดหุ่นละครเล็ก
- การแสดงโคมไฟเทพเจ้าสีสันสวยงาม

การออกแบบสิ่งแวดล้อม
(Environment Design)

เทศกาลงานตรุษจีนย้อนอดีตเมือง
ภูเก็ตมีการออกแบบสิ่งแวดล้อมโดยการ
ตระหนักและเห็นคุณค่าสถาปัตยกรรมทาง
ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ประเพณี วิถี
ชีวิตดั้งเดิม เช่น อาคารที่ก่อสร้างแบบ
สถาปัตยกรรมชิโนโปรตุกีส คือสัญลักษณ์
ของภูเก็ต และการสวมใส่ชุดพื้ นเมืองภูเก็ต
คือ ความงดงามที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว
แสดงถึงความเป็นลูกหลานชาวบาบ๋า ซึ่ง
หมายถึงคนจีนจากโพ้ นทะเล มาแต่งงาน
กับคนพื้ นเมือง เป็นต้น

การออกแบบการผลิต
(Production Design)

เทศกาลงานตรุษจีนย้อนอดีตเมือง
ภูเก็ตมีการออกแบบการผลิตโดยมีการ
ตกแต่งสถานที่เชื่อมโยงกับศิลปะจีน
บรรยากาศรอบบริเวณงานประดับตกแต่ง
ด้วยโคมไฟสีแดงจำนวนมาก เป็นการเฉลิม
ฉลองของงานตรุษจีน ความสว่างของโคม
ไฟ เป็นสัญลักษณ์ของความโชคดีและ
ความหวัง ตามถนนหนทางจะมีการประดับ
โคมไฟ ทุกบ้านจะประดับโคมไฟที่หน้าบ้าน
อย่างสวยงาม

การออกแบบสิ่งบันเทิง
(Entertainment Design)

เทศกาลงานตรุษจีนย้อนอดีตเมือง
ภูเก็ตมีการออกแบบสิ่งบันเทิงและกิจกรรม
ต่างๆ มากมาย เช่น การสักการะเจ้าแม่กวน
อิมเพื่ อความเป็นสิริมงคล, กิจกรรมยล
เมืองเก่าเล่าความหลัง สัมผัสวิถีเมืองทุ่ง
คาจากชุมชนเมืองเก่าภูเก็ต กิจกรรมเรียนรู้
“เสน่ห์งิ้ว” การแสดงกู่เจิง
เครื่องดนตรีขึ้นชื่อของประเทศจีน
กิจกรรม “เช็คอิน ตรุษจีน – ย้อนอดีต อัด
ภาพฟรี” เป็นต้น

การออกแบบงานจัดเลี้ยง
(Catering Design)

เทศกาลงานตรุษจีนย้อนอดีตเมือง
ภูเก็ตมีมหกรรมอาหารที่หลากหลายรวมไป
ถึงอาหารพื้ นเมืองภูเก็ต เช่น หมี่ฮกเกี้ยน
โลบะ โอต้าว โอ๊ะเอ๋ว บี้ถ่ายบาก เต้าซ้อ เคย
เอ็มอึก เป็นต้น



จัดทำโดย

นางสาวทรรศนันท์ แตงโสภา
รหัสนิสิต 6221652391

วิชา การจัดการงานเทศกาลและงานมหกรรม
(Festivals and Special Events Management )

หมู่เรียน 855