คู่มือการประเมินระดับการรู้หนังสือของนั

1

คมู่ อื

การประเมนิ ระดบั การรู้หนังสอื ของนกั ศึกษา กศน.

(การอา่ นออกเขยี นได)้

ฉบับปรบั ปรงุ พ.ศ. 2564

สานักงานสง่ เสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั
สานักงานปลดั กระทรวงศกึ ษาธิการ
กระทรวงศกึ ษาธิการ

2

คานา

ตามทก่ี ระทรวงศึกษาธกิ ารได้มนี โยบายในการสง่ เสรมิ การศึกษาขนั้ พืน้ ฐานเพอื่ แกไ้ ขปัญหาการอ่าน
ออกเขียนได้ และเป็นพ้นื ฐานของการปฏริ ูปทกุ เร่ืองของกระทรวงศึกษาธกิ าร ดังนัน้ เพื่อเปน็ การสนองนโยบาย
และตามบทบาทหน้าท่ขี องสานกั งาน กศน. ที่เป็นหน่วยงานหน่ึงทีด่ าเนนิ การจดั การศึกษานอกระบบระดับ
การศึกษาขนั้ พ้นื ฐาน ทม่ี รี ูปแบบการจดั กิจกรรมการศกึ ษา มีกลมุ่ เปา้ หมายผู้รบั บรกิ ารและวตั ถปุ ระสงค์ของ
การเรียนรทู้ ช่ี ัดเจน มีรูปแบบ หลกั สูตร วธิ กี ารจดั และระยะเวลาเรียนหรือฝกึ อบรมที่ยดื หยนุ่ หลากหลาย
ตามสภาพความต้องการและศกั ยภาพในการเรยี นรู้ของกลุ่มเปา้ หมายนั้น

เพ่อื ให้การจัดการศกึ ษานอกระบบระดบั การศึกษาขนั้ พนื้ ฐานเกิดประสิทธิภาพ สานักงาน กศน. จึงได้
ดาเนินการพฒั นาคู่มอื และเครื่องมอื การประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
ให้สถานศึกษานาไปใช้ในการดาเนินงานและประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. ระดับ
ประถมศกึ ษา มัธยมศึกษาตอนต้น และมัธยมศึกษาตอนปลาย เพื่อคัดกรองความรู้ภาษาไทยด้านการอ่านการ
เขียนของนักศึกษา กศน. และนาผลการประเมินมาใช้ในการพัฒนาการจัดกระบวนการเรียนรู้ของนักศึกษา
กศน. เป็นรายกลมุ่ และรายบคุ คลตอ่ ไป

ในการน้ี ขอขอบคณุ ทุกท่านที่มสี ว่ นรว่ มในการจดั ทาคู่มอื การประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา
กศน. (การอา่ นออกเขยี นได้) ฉบับปรับปรุง 2564 เล่มนี้ จนสาเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี ซึ่งจะส่งผลต่อการส่งเสริม
และการจัดกระบวนการเรยี นรูใ้ ห้กบั กล่มุ เปา้ หมายอย่างมคี ณุ ภาพและท่วั ถึงต่อไป

สานักงาน กศน.
มนี าคม 2564

3

สารบญั
คานา หนา้

สารบญั
คาช้แี จงการใชเ้ อกสาร

บทนา การประเมินระดบั การรู้หนังสือของนักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
ความเป็นมา ........................................................................................................................ 1
วตั ถปุ ระสงค์ ....................................................................................................................... 1
กลมุ่ เป้าหมาย ..................................................................................................................... 2
เครอื่ งมอื การประเมิน .......................................................................................................... 2
เกณฑ์การตัดสนิ ผลการประเมินระดับการร้หู นงั สือของนักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้) 3
ระยะเวลาในการประเมินและการเขา้ ใช้ระบบบันทึกผลการประเมนิ ........................................ 3
นิยามศพั ท์เฉพาะ ....................................................................................................................... 3
แผนผังกระบวนการดาเนนิ งานการประเมินระดับการรหู้ นงั สือของนักศึกษา กศน.
(การอ่านออกเขียนได้) ................................................................................................................ 4

ตอนที่ 2 บทบาทหนา้ ท่ีในการดาเนินการประเมินระดบั การรูห้ นังสือของนักศึกษา กศน.
(การอ่านออกเขยี นได)้ ............................................................................................................... 7

ตอนท่ี 3 การดาเนินการประเมินระดับการรู้หนงั สอื ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)................ 14
ปฏิทินการดาเนนิ การประเมนิ ระดับการรู้หนังสือของนกั ศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้)…. 16
เกณฑ์การประเมนิ ระดับการรู้หนงั สอื ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได)้ ...................... 17

บรรณานุกรม
ภาคผนวก

แบบฟอร์ม
แบบนเิ ทศ ตดิ ตาม การประเมินระดบั การร้หู นงั สือของนักศกึ ษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้)
ใบความรู้
คณะทางาน

1

คาชีแ้ จงการใชเ้ อกสาร

เอกสารคู่มือการประเมินระดับการรู้หนงั สอื ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ฉบบั ปรับปรุง
พ.ศ. 2564 จัดทาขึ้น เพ่ือใชใ้ นการประเมนิ ระดบั การร้หู นังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได)้
ระดบั ประถมศึกษา ระดบั มธั ยมศึกษาตอนตน้ และระดบั มัธยมศึกษาตอนปลาย

ประกอบดว้ ย
1. กระบวนการดาเนินการประเมนิ ระดบั การรู้หนงั สือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได)้
รวมท้ังบทบาท ภารกิจของสานักงาน กศน. สานักงาน กศน.จงั หวดั /กทม. กศน.อาเภอ/เขต กศน.ตาบล/แขวง
ผทู้ าหนา้ ท่ีนเิ ทศ และ ครู กศน.
2. แบบบนั ทกึ ผลการประเมนิ ระดบั การรหู้ นังสือของนักศกึ ษา กศน. (การอา่ นออกเขยี นได)้ สาหรบั
ครู กศน. กศน.ตาบล/แขวง กศน.อาเภอ/เขต และสานักงาน กศน.จงั หวัด/กทม. และตารางประเมนิ ระดบั
การร้หู นังสอื ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได)้ สาหรบั กรอกขอ้ มลู ในระบบบันทกึ ผล
3. แนวทางการนิเทศ ติดตาม การประเมนิ ระดับการร้หู นงั สือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
สาหรับศึกษานเิ ทศก์หรอื ผทู้ าหนา้ ทนี่ เิ ทศ ติดตามการดาเนินงานการประเมนิ ระดบั การรู้หนังสือของนักศึกษา
กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
4. ใบความรู้ สอนอย่างไรให้อ่านออก อา่ นคล่อง และอ่านเป็น

คาแนะนาสาหรับสานักงาน กศน.จังหวดั /กทม.
1. ประชุมชี้แจงผู้บรหิ ารสถานศกึ ษาและผู้ทีเ่ กย่ี วขอ้ ง
2. แต่งตง้ั คณะกรรมการระดับจังหวัด
3. นเิ ทศ ตดิ ตาม พร้อมขอ้ เสนอแนะ
4. สรปุ ผลการประเมินระดับการรหู้ นงั สือของนกั ศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขยี นได้) จากระบบบนั ทึก

ผลการประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้) ส่งให้ สานักงาน กศน.

คาแนะนาสาหรบั กศน.อาเภอ/เขต
ก่อนดาเนนิ การประเมินระดับการรหู้ นังสือของนักศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขยี นได้) ให้ กศน.อาเภอ/

เขต เตรยี มการดงั นี้
1. จัดทาปฏทิ ินการดาเนินงานประเมินระดับการรูห้ นังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
2. จาแนกระดับนักศึกษา กศน. แต่ละระดบั การศึกษา
3. จัดเตรียมเคร่ืองมือการประเมนิ ระดับการรหู้ นงั สือของนักศกึ ษา กศน. สาหรับการประเมินแตล่ ะ

ภาคเรยี น พรอ้ มทงั้ แบบบันทึกการประเมิน
4. ประชุมชีแ้ จงผู้เกยี่ วขอ้ ง
5. แต่งตง้ั คณะทางานการประเมนิ ระดับการรู้หนงั สือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้)

และผู้ทานิเทศ ตดิ ตามการประเมิน
6. ดาเนนิ การติดตามการประเมนิ ระดับการรู้หนงั สือของนักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)

ตามแผนท่กี าหนดไว้
7. สรปุ ผลการประเมนิ ระดับการรหู้ นังสือของนักศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได)้ จากระบบบันทกึ

ผลการประเมินระดับการรู้หนังสอื ของนักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) สง่ ให้ สานกั งาน กศน.จงั หวดั

2

คาแนะนาสาหรับครู กศน.
1. ศึกษารายละเอยี ดการประเมนิ ระดบั การรหู้ นงั สอื ของนักศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้)

(เว็บไซต์ กล่มุ พฒั นาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา www.nfe.go.th/pattana) โดยเฉพาะเคร่ืองมือการ
ประเมินและแบบบันทึกการประเมนิ ใหช้ ดั เจนควบค่กู ับการประชมุ ชแ้ี จง

2. ตรวจสอบความถูกต้องและจานวนของแบบประเมินระดบั การรหู้ นังสือของนักศึกษา กศน.
(การอ่านออกเขียนได้) ให้ตรงกับจานวนนกั ศึกษา กศน. ท่ีจะเขา้ รับการประเมนิ

3. ดาเนินการประเมนิ ระดับการรู้หนงั สอื ของนักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ตามปฏทิ นิ การ
ดาเนนิ งานที่ กศน.อาเภอ/เขต กาหนด หากมีกรณนี ักศึกษาประเมนิ ไม่ผ่านให้ดาเนินการตามแผนผงั
กระบวนการดาเนินงานการประเมินระดับการรหู้ นังสือของนักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)

4. บนั ทกึ ผลการประเมินในแบบบันทึก (ภาคผนวก) พร้อมทงั้ กรอกข้อมลู ในระบบบนั ทกึ ผล
การประเมนิ ระดับการรูห้ นังสอื ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) และสรปุ ผลการประเมินส่งให้
กศน.อาเภอ/เขต

5. พัฒนาทกั ษะความรภู้ าษาไทยด้านการอา่ นการเขยี น กรณีทน่ี ักศึกษา กศน. ประเมนิ “ไม่ผ่าน”

1

บทนา

การประเมนิ ระดับการรหู้ นังสือของนักศึกษา กศน.
(การอา่ นออกเขยี นได้)

ความเปน็ มา
สานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (สานักงาน กศน.) ได้ดาเนินการ

ประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ตามนโยบายกระทรวงศึกษาธิการส่งเสริม
การอ่านและการเรียนรู้ เน่ืองจากมีคาถามจากกระแสสังคมมากมายว่านักศึกษา กศน. ท่ีจบการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน
จาก สานักงาน กศน. อ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ในวิชาภาษาไทย โดยไม่ต้องพูดถึงรายวิชาอ่ืน ๆ เพราะถ้าเรา
อา่ นไม่ออกเขียนไม่ได้ในวิชาภาษาไทย การท่ีจะไปเรียนรู้ในวิชาอื่นเป็นเรื่องที่ยากมาก อีกทั้งภาษาไทยเป็นภาษา
ประจาชาติที่ใช้ในการส่ือสาร โดยเฉพาะการอ่านและการเขียนภาษาไทยซ่ึงเป็นทักษะพ้ืนฐานในการพัฒนาไป
สู่การเรียนรู้ในระดับที่สูงข้ึนภายใต้สังคมแห่งการเรียนรู้ในศตวรรษท่ี 21 ท่ีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
ท้ังด้านเทคโนโลยีและการคิดค้นพัฒนาองค์ความรู้ใหม่ ๆ ที่ต้องอาศัยการอ่านและการเขียน (Reading &
Writing) เป็นทักษะที่จาเป็นสาหรับการเรียนรู้ เพื่อการดารงชีวิตท่ีมีคุณภาพ มีทักษะคิดวิเคราะห์ แยกแยะ และ
ประยุกต์ใชใ้ หเ้ หมาะสมสอดคล้องกับตนเองเพื่อการเรยี นรู้ตลอดชีวติ

สานักงาน กศน. ดาเนินการจัดทาโครงการส่งเสริมการอ่านออกเขียนได้ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2559
ในระยะแรกได้นาเครื่องมือท่ีสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ท่ีใช้เป็นเครื่องมือประเมิน
เพ่ือคัดกรองนักเรียนอ่านออกเขียนได้ต่ากว่าเกณฑ์โครงการ “พัฒนาคุณภาพการเรียน การสอนภาษาไทยเพ่ือ
เด็กไทยอ่านออกเขียนได้ 100 %” มาใช้ประเมินกับนักศึกษา กศน. จากการประเมินพบว่า เคร่ืองมือท่ีนามาใช้
ประเมินไม่สอดคล้องกับนักศึกษาหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551
และบริบทของ กศน. สานักงาน กศน. จึงได้พัฒนาเครื่องมือการประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน.
โดยนาโครงสร้างหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.2551 สาระความรู้พื้นฐาน
รายวิชาภาษาไทย มาจัดทากรอบโครงสร้างเน้ือหา การพัฒนาเคร่ืองมือการประเมินระดับการรู้หนังสือ
ดา้ นการอ่านและการเขยี น แต่ละระดบั การศึกษาจะแบ่งเครื่องมือการประเมินเป็น 2 ชุด คือ ชุดการอ่าน ชุดการ
เขียน แยกออกจากกันเพ่ือที่จะพัฒนานักศึกษา กศน. ที่ประเมิน “ไม่ผ่าน” เป็นรายกลุ่มและรายบุคคลได้ตรง
ตามศักยภาพของนกั ศึกษา กศน.

ดังนั้น สานักงาน กศน. จึงได้ดาเนินการประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออก

เขยี นได้) อย่างต่อเนื่อง และเป็นการส่งเสริมการอ่าน-การเขียนภาษาไทยของนักศึกษา กศน. ตลอดจนนาผลการ

ประเมินมาพัฒนาการจัดกระบวนการเรียนรู้การอ่านและเขียนภาษาไทยของนักศึกษา กศน. ให้มีประสิทธิภาพ

ต่อไป

วัตถุประสงค์

เพื่อเป็นแนวทางในการดาเนินการประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
ระดับประถมศึกษา ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนต้น และระดับมธั ยมศึกษาตอนปลาย

2

กลุม่ เปา้ หมาย
นกั ศกึ ษาหลักสตู รการศึกษานอกระบบระดบั การศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

ระดับประถมศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และระดบั มัธยมศึกษาตอนปลาย ดังนี้

1. นกั ศึกษาใหม่ที่ข้นึ ทะเบียนและลงทะเบียนเรยี น

2. นกั ศึกษาที่เข้ารับการประเมนิ แล้ว แตไ่ ม่ผ่าน

3. นกั ศกึ ษาท่ยี งั ไมเ่ ข้ารบั การประเมิน

เครือ่ งมอื การประเมนิ
เครื่องมือประเมินระดับการรู้หนังสือนกั ศึกษา กศน. เป็นการประเมนิ การอา่ นและการเขียนภาษาไทย

ทส่ี านกั งาน กศน. พัฒนาข้ึนจากคา ประโยค บทร้อยแกว้ บทร้อยกรองที่เกี่ยวข้องในชีวิตประจาวันและทเ่ี กี่ยวข้อง
ในแบบเรยี นวิชาในหลกั สูตรการศกึ ษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน ซึ่งมีรายละเอยี ดดงั น้ี

1. ระดบั ประถมศึกษา ประกอบดว้ ยแบบประเมินการอา่ นและการเขียนทเี่ กย่ี วข้องในชีวติ ประจาวนั และ
ที่เก่ยี วข้องในแบบเรยี นวิชาในหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศกึ ษาขัน้ พนื้ ฐาน ระดับประถมศึกษา จานวน
2 ชุด คอื

ชดุ ท่ี 1 การอ่านภาษาไทย มีจานวน 2 ตอน ดังนี้
ตอนท่ี 1 การอ่านออกเสียงคา ในชีวติ ประจาวนั จานวน 20 คา
ตอนที่ 2 การอ่านนทิ าน บทความ ข้อความ ประกาศ จานวน 1 เรอื่ ง ท่มี คี วามยาวประมาณ

200 คา
ชดุ ที่ 2 การเขยี นภาษาไทย มจี านวน 2 ตอน ดงั น้ี
ตอนที่ 1 การเขยี นคาจากภาพ จานวน 8 ภาพ
ตอนท่ี 2 การเขียนตามคาบอก จานวน 20 คา

2. ระดับมัธยมศึกษาตอนตน้ ประกอบด้วยแบบประเมนิ การอ่านและการเขียนคา ประโยค บทรอ้ ยแกว้
บทรอ้ ยกรองท่ีเกี่ยวข้องในชวี ิตประจาวัน และที่เกยี่ วข้องในแบบเรยี นวิชาในหลกั สูตรการศึกษานอกระบบระดบั
การศึกษาข้ันพ้นื ฐาน ระดบั มัธยมศึกษาตอนตน้ จานวน 2 ชุด คือ

ชุดท่ี 1 การอ่านภาษาไทย มีจานวน 3 ตอน ดังนี้
ตอนท่ี 1 การอ่านคา จานวน 50 คา
ตอนที่ 2 การอ่านประโยค จานวน 10 ประโยค
ตอนท่ี 3 การอ่านบทร้อยแกว้ ประมาณ 300 คา หรือ บทร้อยกรอง จานวน 1 บท

ชดุ ที่ 2 การเขยี นภาษาไทย มจี านวน 2 ตอน ดงั นี้
ตอนท่ี 1 การเขยี นข้อความหรือประโยคตามคาบอก
ตอนที่ 2 การเขียนเรื่องจากภาพ จานวน 1 เรอ่ื ง

3. ระดับมธั ยมศึกษาตอนปลาย ประกอบดว้ ยแบบประเมินการอา่ นและการเขยี นคา บทร้อยแกว้
บทรอ้ ยกรองท่ีเก่ียวข้องในชีวิตประจาวัน และท่เี กยี่ วข้องในแบบเรียนวชิ าในหลักสตู รการศึกษานอกระบบระดบั
การศกึ ษาขัน้ พื้นฐาน ระดบั มัธยมศึกษาตอนปลาย จานวน 2 ชุด คอื

ชุดท่ี 1 การอา่ นภาษาไทย มีจานวน 2 ตอน ดังนี้
ตอนท่ี 1 การอ่านคา จานวน 50 คา
ตอนที่ 2 การอา่ นเว้นวรรคตอน คาควบกล้า และคาทีม่ เี สยี ง ร ล จากบทความ พระราชดารสั

พระบรมราโชวาท ฯลฯ จานวน 1 เรือ่ ง

3

ชดุ ที่ 2 การเขยี นภาษาไทย จานวน 2 ตอน ดังน้ี
ตอนท่ี 1 เขียนเรียงความจากหัวเร่ืองหรือภาพทีเ่ กี่ยวข้องกบั ความคิดสร้างสรรค์

จนิ ตนาการ คณุ ธรรม จริยธรรม ประเพณี วัฒนธรรม การศกึ ษา จานวน 1 เร่ือง
ตอนที่ 2 การเขียนจับใจความสาคัญ จากบทความท่ีกาหนด จานวน 1 เรอ่ื ง

เกณฑ์การตัดสินผลการประเมนิ ระดบั การรหู้ นังสือของนักศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขยี นได้)
ต้องผ่านเกณฑ์การประเมนิ 2 ขอ้ ต่อไปน้ี

1. การอา่ นภาษาไทย ได้คะแนนรวมการอ่าน ไม่ต่ากวา่ รอ้ ยละ 60
2. การเขยี นภาษาไทย ได้คะแนนรวมการเขยี น ไมต่ ่ากวา่ ร้อยละ 60
นักศึกษาตอ้ งผา่ นการประเมินการอา่ นและการเขียนภาษาไทย ตามเกณฑจ์ ึงจะถือว่าผ่าน
การรู้หนงั สอื ของนกั ศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ระดับนนั้ ๆ

ระยะเวลาในการประเมนิ และการเขา้ ใชร้ ะบบบันทกึ ผลการประเมนิ
สถานศึกษาสามารถประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) พร้อมทั้ง

เขา้ ใช้ระบบบันทึกผลในระยะเวลาท่ีกาหนดของแตล่ ะภาคเรียน ดังน้ี
ระยะเวลาในการประเมนิ
ภาคเรยี นที่ 1 ระหว่างวนั ที่ 16 พฤษภาคม – 15 สงิ หาคม ของทุกปี
ภาคเรียนท่ี 2 ระหว่างวนั ที่ 1 พฤศจิกายน – 31 มกราคม ของทุกปี
การเขา้ ใช้ระบบบันทึกผล
ภาคเรยี นที่ 1 ระหวา่ งวนั ที่ 16 พฤษภาคม – 15 สิงหาคม ของทกุ ปี
ภาคเรยี นที่ 2 ระหว่างวนั ท่ี 1 พฤศจกิ ายน – 31 มกราคม ของทกุ ปี

นิยามศพั ท์เฉพาะ
การประเมนิ ระดับการรหู้ นงั สือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได)้ หมายถึง การประเมนิ การรู้

ภาษาไทยด้านการอ่านและการเขยี นของนักศึกษา กศน. ระดับประถมศกึ ษา ระดับมัธยมศึกษาตอนตน้ และระดับ
มธั ยมศึกษาตอนปลาย

การอ่านออกเขียนได้ หมายถึง ความสามารถในการอ่านออกและเขียนได้โดยอยา่ งน้อยจะต้องอ่านและ
เขียนขอ้ ความง่าย ๆ ได้ การอ่านออกเขียนไดน้ ้ีจะเป็นภาษาใด ๆ กไ็ ด้ทง้ั ส้ิน ถา้ อ่านออกเพยี งอย่างเดียวแต่เขียนไม่ได้
ถือวา่ อ่านเขยี นไมไ่ ด้

นักศกึ ษาใหม่ท่ีขึ้นทะเบียนและลงทะเบียนเรียน หมายถงึ นกั ศกึ ษาใหม่ที่ข้ึนทะเบยี นและลงทะเบยี น
เรียนในภาคเรียนน้ัน

นักศึกษาทเ่ี ขา้ รับการประเมินแล้ว แต่ไม่ผ่าน หมายถงึ นักศึกษาเก่าทีเ่ ข้ารับการประเมินระดับ
การรหู้ นังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได)้ แล้ว แต่ประเมิน “ไมผ่ ่าน”

นักศึกษาทยี่ ังไม่เขา้ รับการประเมนิ หมายถงึ นักศึกษาเกา่ ท่ีตกหล่นหรอื ทีร่ ักษาสภาพ ท่ียังไม่ได้
เข้ารับการประเมนิ ระดับการรหู้ นงั สอื ของนักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้) ท่ีลงทะเบยี นเรยี นในภาคเรยี น
ปจั จุบนั ต้องเข้ารับการประเมนิ ทุกคน

4

แผนผังกระบวนการดาเนินงานการประเมินระดับการรหู้ นังสอื ของนักศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้)

รบั สมคั รนกั ศกึ ษา

ลงทะเบียนเรียน

ประเมินระดับการรูห้ นังสอื
ของนกั ศึกษา กศน.(การอ่านออกเขียนได)้

ผลการ ไม่ผา่ น
ประเมนิ
พัฒนาการอ่านและเขยี น
ผ่าน ควบคู่กับการจัดการเรียนรู้

ประเมินระดับการรหู้ นงั สือของนักศกึ ษา
กศน. (การอา่ นออกเขยี นได้) ประเมนิ ซ้า

ผลการ ไมผ่ า่ น
ประเมนิ

ผา่ น

รายงาน

5

จากแผนผังกระบวนการดาเนนิ การประเมินระดับการร้หู นังสือของนกั ศึกษา กศน.
(การอ่านออกเขยี นได้) สรุปไดด้ งั นี้

1. รับสมัครนกั ศกึ ษาใหม่ สถานศึกษาดาเนนิ การรบั สมคั รตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ
2. ลงทะเบียนเรียน นักศึกษาลงทะเบียนเรียนในแต่ละภาคเรียน โดยครู กศน. ตอ้ งตรวจสอบจานวน
นักศกึ ษาทีต่ ้องเขา้ รบั การประเมนิ ระดับการรูห้ นงั สอื ของนักศกึ ษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้) แต่ละระดับ
การศกึ ษา พร้อมจัดเตรียมแบบประเมินการรหู้ นังสอื ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ตามจานวน
นักศึกษาแต่ละระดบั การศึกษา
3. ประเมินระดับการรหู้ นังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้) ครู กศน. ดาเนนิ การประเมนิ
ระดบั การรหู้ นังสือของนักศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขยี นได้) นกั ศึกษาหลกั สูตรการศึกษานอกระบบระดบั
การศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551 ระดับประถมศึกษา ระดบั มัธยมศึกษาตอนตน้ และระดับมัธยมศกึ ษา
ตอนปลาย ดงั น้ี

1) นกั ศึกษาใหม่ที่ข้นึ ทะเบยี นและลงทะเบยี นเรยี น

2) นักศึกษาที่เขา้ รับการประเมนิ แล้ว แต่ไม่ผ่าน

3) นกั ศึกษาที่ยงั ไมเ่ ข้ารับการประเมนิ

ตามความพร้อมของนักศึกษา กศน. และสถานศึกษา โดยใชแ้ บบประเมินระดับการรหู้ นังสือของนักศกึ ษา กศน.
(การอ่านออกเขยี นได้) ท้ังน้ีต้องอยู่ในช่วงระยะเวลาท่ี สานักงาน กศน. กาหนด ดังน้ี

ภาคเรียนที่ 1 ระหวา่ งวนั ที่ 16 พฤษภาคม – 15 สงิ หาคม ของทกุ ปี
ภาคเรียนท่ี 2 ระหวา่ งวันท่ี 1 พฤศจกิ ายน – 31 มกราคม ของทกุ ปี
4. ผลการประเมิน ครู กศน. แจ้งผลการประเมินให้กับนักศึกษาท่ีเข้ารับการประเมินทราบ พร้อมท้ัง
บันทึกผลผู้ที่ประเมิน “ผา่ น” และ “ไม่ผา่ น” เพือ่ เสนอผูอ้ านวยการ กศน.อาเภอ/เขต

4.1 นักศึกษาท่ีประเมิน “ผ่าน” นักศึกษาท่ีประเมินผ่านการประเมินระดับการรู้หนังสือของ
นักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) แล้ว ไม่ต้องประเมินซ้าอีก โดย ครู กศน. จะต้องเข้าระบบบันทึกผลการ
ประเมนิ ระดับการรู้หนงั สือของนักศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขยี นได้) การเข้าใชร้ ะบบบันทึกผลใน
ภาคเรียนท่ี 1 ระหว่างวันท่ี 16 พฤษภาคม – 15 สิงหาคม และภาคเรียนท่ี 2 ระหว่างวันท่ี 1 พฤศจิกายน –
31 มกราคม ของทกุ ปี

4.2 นกั ศกึ ษาทป่ี ระเมิน “ไมผ่ ่าน” นกั ศกึ ษาทปี่ ระเมนิ ไมผ่ า่ น ครู กศน. ต้องดาเนนิ การดงั นี้
4.2.1 พัฒนาการอ่านและการเขียนภาษาไทย ให้กับนักศึกษาท่ีประเมินไม่ผ่านการ

ประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ในระหว่างการจัดกระบวนการเรียนรู้ตาม
รายวิชาท่นี ักศึกษาลงทะเบยี นเรียนในภาคเรียนนนั้ ๆ

4.2.2 ประเมินระดบั การรหู้ นงั สือของนักศกึ ษา กศน. (การอา่ นออกเขยี นได้) ซา้
ตามความพรอ้ มของนกั ศกึ ษา กศน. และสถานศึกษา

4.2.3 แจ้งผลการประเมินให้กับนักศึกษาที่เข้ารับการประเมินซ้า พร้อมท้ังบันทึกผล
นกั ศึกษาทป่ี ระเมินผา่ นและไมผ่ ่าน ท้ังนี้ ผูท้ ผ่ี ่านการประเมนิ ระดบั การรูห้ นังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออก
เขียนได)้ ในคร้งั นแ้ี ลว้ ไมต่ อ้ งประเมนิ ซ้าอีก สาหรับนักศึกษาทปี่ ระเมนิ ไม่ผา่ น ครู กศน. จะตอ้ งดาเนินการพัฒนา
และประเมนิ ใหมใ่ นภาคเรยี นถัดไป

5. ครู กศน. รวบรวมจานวนนักศึกษาท่ีประเมิน “ผ่าน” และ “ไม่ผ่าน” การประเมินระดับการรู้หนังสือ
ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) แต่ละระดับในแต่ละภาคเรียน เสนอผู้อานวยการ กศน.อาเภอ/เขต
ทราบ แลว้ ดาเนินการเขา้ ใช้ระบบบันทึกผลการประเมินระดบั การรู้หนังสือของนกั ศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)

6

ทัง้ น้ี ในภาคเรยี นที่ 1 บันทกึ ผลในระบบให้แล้วเสร็จภายในวันท่ี 15 สิงหาคม ของทุกปี และ ภาคเรียนที่ 2
บนั ทกึ ผลในระบบให้แลว้ เสรจ็ ภายในวนั ที่ 31 มกราคม ของทกุ ปี

6. กศน.อาเภอ/เขต สรุปผลการประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
ในแต่ละภาคเรียน ตามแบบฟอรม์ (ภาคผนวก) ส่งให้ สานักงาน กศน. จงั หวดั /กทม.

7. สานกั งาน กศน.จังหวดั /กทม. สรปุ ผลการประเมินระดับการร้หู นงั สือของนักศึกษา กศน.
(การอา่ นออกเขียนได)้ ในแต่ละภาคเรียน ตามแบบฟอร์ม (ภาคผนวก) ส่งให้ สานักงาน กศน.

8. สานกั งาน กศน. รายงานผลการประเมินระดบั การรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
ตอ่ สานักงานปลดั กระทรวงศึกษาธกิ าร

7

ตอนท่ี 2

บทบาทหน้าท่ีในการดาเนินการ
ประเมินระดบั การร้หู นงั สือของนักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)

การดาเนนิ การประเมนิ ระดับการรู้หนงั สือของนักศกึ ษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้) ได้กาหนดบทบาท
หนา้ ที่หนว่ ยงานในสังกดั สานกั งาน กศน. เพ่ือให้สามารถดาเนนิ การได้อยา่ งถูกต้อง รวดเร็ว และมีประสทิ ธภิ าพ
ดังนี้

บทบาทหนา้ ท่ีของผู้ท่เี ก่ียวข้องในการประเมินระดับการรู้หนังสือของนกั ศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
1. สานกั งาน กศน.

สานกั งาน กศน.

จดั ทาเอกสารคู่มือและเครอ่ื งมอื ออกแบบระบบการจดั เกบ็ ติดตาม และนาผลมาพฒั นา
การประเมนิ ระดบั การรู้หนงั สอื ของ และประมวลผลข้อมลู ระบบการประเมิน
นกั ศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
กลมุ่ เทคโนโลยีดิจทิ ัล กล่มุ พัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศกึ ษา
กลุ่มพัฒนาคุณภาพและมาตรฐาน และสารสนเทศ และกล่มุ เทคโนโลยดี จิ ทิ ัลและสารสนเทศ
การศึกษา

บทบาทหนา้ ท่ี
1. ศึกษา วเิ คราะห์ นโยบายกระทรวงศึกษาธิการ
2. แตง่ ต้ังคณะทางานการประเมินระดับการร้หู นงั สือของนักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้)
3. พัฒนาคมู่ ือและเครอ่ื งมือการประเมนิ ระดบั การรหู้ นังสือของนักศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขยี นได้)

สานักงาน กศน. ดาเนนิ การตามขน้ั ตอน ดังน้ี
3.1 วเิ คราะหโ์ ครงสรา้ งหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551

สาระความรู้พนื้ ฐาน รายวิชาภาษาไทย

3.2 นาเน้อื หาหลกั สูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขน้ั พน้ื ฐาน พุทธศักราช 2551 ระดบั

ประถมศึกษา มธั ยมศึกษาตอนต้น และมัธยมศึกษาตอนปลาย มาจดั ทากรอบเนื้อหาด้านการอ่านและการเขียน

พรอ้ มท้ังพฒั นาเคร่ืองมือการประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน.

8

กรอบโครงสร้างเน้ือหาการพัฒนาเครื่องมือการประเมินระดบั การร้หู นงั สือของนกั ศกึ ษา กศน.

การอ่าน

ประถมศึกษา มัธยมศกึ ษาตอนต้น มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย

1. การอา่ นออกเสยี งคา 1. การอา่ นคา 1. การอา่ นคา
- การอ่านออกเสยี งคา 1- 3 - การอา่ นออกเสียงคาต้ังแต่ - การอ่านออกเสยี งคาตั้งแต่

พยางค์ 2 พยางค์ ข้นึ ไป 2 พยางค์ ข้ึนไป

2. การอ่านนิทาน บทความ 2. การอ่านประโยค 2. การอ่านออกเสยี งข้อความ
ข้อความ ประกาศ - ประโยคทส่ี อดคล้องกับ - การแบ่งวรรคตอน
- การอา่ นนิทานอีสป วถิ ีชีวติ ประจาวัน จานวน 10 - การอา่ นออกเสยี งคาควบกล้า

ประโยค - คาทอี่ อกเสยี ง ร ล

3. การอ่านบทร้อยแก้วหรอื ร้อยกรอง 3. การอ่านจับใจความสาคญั

- การอา่ นบทร้อยแกว้ ทเี่ กีย่ วขอ้ ง - การอ่านบทความ พระราช
กบั ชีวติ ประจาวัน ดารัส พระบรมราโชวาท ฯลฯ

- การอา่ นรอ้ ยกรองจากวรรณคดี

วรรณกรรม

การเขยี น

ประถมศกึ ษา มัธยมศกึ ษาตอนต้น มัธยมศึกษาตอนปลาย
1. การเขียนเรอื่ งจากภาพท่ีกาหนด
1. การเขียนคาจากภาพ 1. การเขียนข้อความหรือประโยค
2. การเขียนเรยี งความจากหัวขอ้ ท่ี
- เป็นภาพในชีวิตประจาวนั เช่น ตามคาบอก กาหนด โดยคานงึ ถึงความคดิ
ท่อี ยู่อาศยั สตั ว์ ผลไม้ ผัก ฯลฯ - การเขยี นข้อความหรือประโยค สรา้ งสรรค์ จินตนาการ คณุ ธรรม
จรยิ ธรรม ประเพณี วฒั นธรรม
2. การเขยี นตามคาบอก 2. การเขียนเรือ่ งจากภาพ การศึกษา ตามรูปแบบและมเี กณฑ์
- การเขยี นคา 1 - 3 พยางค์ - เขียนเรอ่ื งจากภาพ เช่น ท่ีกาหนด ดงั นี้
การประกอบอาชีพ อาหาร
- ชื่อเร่อื ง คานา เนื้อหา บทสรุป
การกิน ส่งิ แวดลอ้ ม ฯลฯ - เนือ้ หาสอดคล้องกับเรอ่ื งท่ีเขียน
จานวน 1 ภาพ พรอ้ มตั้งชือ่ - มคี วามเชือ่ มโยงระหว่างคานา
เร่อื ง สอดแทรกคติ แสดงความ
เนอื้ เรือ่ งและบทสรปุ
คดิ เห็นทป่ี ระโยชน์ - ใชภ้ าษาได้กระชับ สละสลวย

ส่ือความหมายได้ดี
- มกี ารสอดแทรกคติ หรือ

ขอ้ คิดเห็นท่ีเปน็ ประโยชน์
3. การเขยี นสรปุ ใจความสาคัญ

จากบทความทีก่ าหนด

9

3.3 สานกั งาน กศน. ดาเนินการกาหนดเกณฑ์การประเมนิ และพฒั นาเคร่ืองมือการประเมนิ ระดบั
การรู้หนงั สือของนักศึกษา กศน. ใหส้ อดคลอ้ งกบั เน้ือหาของหลักสตู ร บรบิ ทของชมุ ชน และนกั ศึกษา กศน

3.4 นาเครอื่ งมอื การประเมินระดับการร้หู นังสือของนักศกึ ษา กศน. ใหส้ ถานศึกษานาไปใช้ในการ
ประเมินระดับการรู้หนังสือของนกั ศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ในทุกภาคเรยี น

4. พัฒนาโปรแกรมและจัดทาฐานข้อมูลการประเมนิ ระดบั การรหู้ นังสอื ของนกั ศึกษา กศน.
(การอ่านออกเขียนได้)

5. แจง้ สานักงาน กศน.จงั หวดั /กทม. ดาเนนิ การ
6. ติดตามผลการดาเนินงาน เพอ่ื นาผลมาพฒั นาระบบการประเมนิ
7. จดั ทารายงานผลการประเมินระดบั การรูห้ นังสือของนักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้)
เสนอสานกั งานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ

10

2. สานักงาน กศน. จงั หวัด/กทม.

สานกั งาน กศน.จงั หวดั /กทม.

แต่งต้ังคณะทางานการ ชแ้ี จงคณะทางานฯ นิเทศ และติดตาม รายงานผลการประเมนิ
ประเมินระดบั การรหู้ นังสอื

บทบาทหน้าที่
1. ศกึ ษาแนวคิด กระบวนการดาเนนิ งาน บทบาทหนา้ ท่ี วิธกี าร และเคร่ืองมือประเมินระดบั

การรู้หนงั สอื ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ใหช้ ดั เจน
2. แตง่ ต้ังคณะทางานการประเมนิ ระดับการรู้หนงั สือของนักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)

ประกอบดว้ ย
2.1 ผู้อานวยการสานกั งาน กศน.จงั หวดั /กทม. เป็น ประธาน
2.2 ผู้อานวยการ กศน. อาเภอ/เขต ทุกอาเภอ/เขต เป็น กรรมการ
2.3 ศกึ ษานิเทศก์ สานักงาน กศน.จังหวดั /กทม. ทุกคน หรอื เจ้าหน้าท่ีทร่ี บั ผิดชอบงานนิเทศ

เป็นกรรมการ
2.4 เจ้าหนา้ ทท่ี ่ีได้รบั มอบหมาย เป็น เลขานุการ

3. ชแ้ี จงการดาเนนิ งานประเมินระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ให้กับ
คณะทางานการประเมนิ ระดับการรูห้ นังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)

4. นิเทศ ติดตามการดาเนินงานการประเมนิ ระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
ของกศน.อาเภอ/เขตในจังหวัด/กทม. ให้ดาเนินงานอย่างมีประสิทธิภาพและร่วมพัฒนานักศึกษา กรณนี ักศึกษา
ประเมิน “ไมผ่ า่ น”

5. รวบรวมข้อมลู ผลการประเมินของแตล่ ะ กศน.อาเภอ/เขต เพือ่ สรุปข้อมลู เปน็ ระดบั จังหวดั /กทม.
และรายงานผลการประเมนิ ระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) เสนอตอ่
สานักงาน กศน.

11

3. ผทู้ าหนา้ ท่นี ิเทศ
ผู้ทาหน้าที่นิเทศ หมายถึง ผู้บริหารสานักงาน กศน.จังหวัด/กทม. ผู้อานวยการกศน.อาเภอ/เขต

ศึกษานเิ ทศก์ และผ้ทู ีไ่ ดร้ ับการแตง่ ต้ังให้ทาหน้าที่นิเทศของสานกั งาน กศน.จงั หวดั /กทม. หรอื กศน.อาเภอ/เขต

บทบาทของผ้ทู าหน้าทนี่ ิเทศการประเมินระดับการรู้หนงั สือของนกั ศกึ ษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้)
มีบทบาทหน้าท่ี ดงั นี้

การนเิ ทศ ติดตาม

ศึกษาทาความเขา้ ใจ แผนปฏบิ ตั กิ ารเพอื่ นเิ ทศ และตดิ ตาม รวบรวมขอ้ มูล
ปฏิบตั ิการนเิ ทศ ตดิ ตาม พร้อมเสนอแนะ และสรุปรายงาน

บทบาทหนา้ ที่
1. ศกึ ษาทาความเขา้ ใจแนวทางการดาเนินงานตามคู่มือการประเมนิ ระดับการรูห้ นงั สือของนักศกึ ษา

กศน. (การอา่ นออกเขยี นได้)
2. จดั ทาแผนปฏบิ ตั กิ ารเพื่อปฏบิ ัตกิ ารนเิ ทศ ติดตาม และประเมนิ ผลการประเมินระดับการรหู้ นังสอื

ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้) รว่ มกับ กศน.อาเภอ/เขต และหรือ สานักงาน กศน.จงั หวัด/กทม.
3. จดั ทาเคร่อื งมือการนิเทศ ตดิ ตาม เพ่ือรวบรวมข้อมลู ข้อเท็จจรงิ ในการประเมินตามแบบ

ทกี่ าหนด
4. นิเทศ และตดิ ตาม พร้อมข้อเสนอแนะการประเมนิ ระดับการรหู้ นงั สือของนักศึกษา กศน.

(การอ่านออกเขยี นได้) เชน่ การเยีย่ มชนั้ เรียน Coaching การแนะนา การชแ้ี นะ และการใหค้ าปรกึ ษา
เพือ่ การพัฒนาแก่ กศน.อาเภอ/เขต สานักงาน กศน.จงั หวัด/กทม. และสานักงาน กศน.

5. นิเทศ ติดตาม การประเมนิ ระดับการรหู้ นังสือของนกั ศกึ ษา กศน. (การอา่ นออกเขยี นได)้
ภาคเรยี นละอยา่ งนอ้ ย 1 คร้ัง พรอ้ มรายงานปัญหา อุปสรรค และเสนอแนะแนวทางแกไ้ ข

6. รายงานผลการนิเทศ ตดิ ตาม และประเมนิ ผลระดบั การรู้หนงั สือของนักศกึ ษา กศน.
(การอ่านออกเขียนได้) ตอ่ กศน.อาเภอ/เขต สานักงาน กศน.จงั หวดั /กทม.

12

4. กศน.อาเภอ/เขต

กศน.อาเภอ/เขต

ผอ.กศน.อาเภอ/เขต

ตรวจสอบเคร่ืองมือและ ชแี้ จงการประเมนิ
วธิ ีการประเมนิ เจ้าหนา้ ทแี ละครู
เจา้ หน้าทแี ละครู

ประชาสัมพันธ์การประเมนิ ระดับ ตรวจสอบความถูกตอ้ งของขอ้ มูล นิเทศ ติดตาม และแก้ไขปญั หา รวบรวมขอ้ มูลจัดเกบ็ เอกสารและ
การรหู้ นังสือของนกั ศกึ ษา กศน. นักศึกษา กศน. กรณนี กั ศึกษาประเมินไม่ผ่าน รายงานสานกั งาน กศน.จงั หวัด/กทม.
คณะกรรมการและเจา้ หนา้ ท่ี
(การอา่ นออกเขียนได้) คณะกรรมการและเจา้ หนา้ ท่ี คณะกรรมการและเจา้ หนา้ ที่
เจ้าหน้าทแี ละครู

บทบาทหน้าที่
นานโยบายสู่การปฏบิ ัตโิ ดยดาเนินการตามคูม่ ือการประเมนิ ระดับการรู้หนังสือของนักศกึ ษา กศน.

(การอ่านออกเขียนได้) ฉบบั ปรับปรุง พ.ศ. 2564 ร่วมกับสานักงาน กศน.จงั หวดั /กทม. ดงั นี้
1. ศกึ ษาแนวคิด กรอบการทางาน และวธิ ีการตามคู่มือการดาเนนิ งานใหช้ ดั เจน
2. ประชุมช้แี จงรายละเอียดการประเมนิ ระดับการรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้)

โดยเน้นให้ดาเนนิ การประเมนิ ระดับการรู้หนังสือของนกั ศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ให้แลว้ เสร็จตาม
ระยะเวลาท่ีกาหนด

3. ตรวจสอบความถกู ต้องของฐานข้อมูลนักศึกษา กศน.ในภาคเรียนทจ่ี ะดาเนินการประเมินรว่ มกบั
กศน.ตาบล/แขวง โดยพิมพ์ฐานขอ้ มูลจาแนกราย กศน.ตาบล/แขวง เพ่ือใช้ประกอบในประเมนิ ระดบั
การรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. คร้ังนี้

4. ประชาสมั พนั ธ์การประเมินระดับการรหู้ นังสือของนกั ศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้)
กับนักศึกษา กศน.

5. จดั เตรยี มสาเนาคมู่ ือการประเมินระดบั การร้หู นังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
ฉบบั ปรับปรงุ พ.ศ. 2564 และเครื่องมือการประเมินระดบั การรูห้ นงั สอื ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออก
เขียนได)้ มอบแก่ กศน.ตาบล/แขวง ดาเนินการประเมนิ รว่ มกับ กศน. ตาบล/แขวง และคณะกรรมการที่
เกย่ี วข้อง

6. รวบรวมสรปุ ผลการประเมนิ แตล่ ะ กศน.ตาบล/แขวง ตรวจสอบความถูกตอ้ งของข้อมูล เพ่ือบนั ทึก
ขอ้ มลู ในระบบฐานข้อมูล

7. นเิ ทศ ติดตามและรว่ มพัฒนานกั ศกึ ษา กรณนี ักศึกษาประเมนิ “ไม่ผา่ น”
8. รวบรวมสรุปผลการประเมนิ แตล่ ะกศน.ตาบล/แขวง เพื่อสรปุ ขอ้ มลู เปน็ ระดับ กศน.อาเภอ/เขต
และรายงานสานักงาน กศน. จงั หวดั /กทม.
9. จดั เกบ็ เอกสารการประเมนิ อยา่ งเป็นระบบตามระเบียบของทางราชการ

13

5. กศน.ตาบล/แขวง

กศน.ตาบล/แขวง
เจ้าหนา้ ท่แี ละครู กศน.

ศกึ ษา ทาความเข้าใจและ ตรวจสอบและจดั เตรยี ม
วธิ ีการการประเมนิ เครือ่ งมอื ประเมนิ
เจ้าหน้าที่และครู กศน. เจ้าหน้าท่ีและครู กศน.

ชแ้ี จงการประเมินระดับการรู้ ดาเนนิ การประเมิน สง่ เสริม พัฒนาและแก้ไขกรณี รวบรวมขอ้ มูลและรายงานการ
หนงั สือของนักศึกษา กศน. (กรณปี ระเมนิ ผา่ นถอื วา่ ส้ินสดุ นักศกึ ษาประเมินไมผ่ ่าน ประเมิน กศน.อาเภอ/เขต
เจ้าหน้าที่และครู กศน.
(การอา่ นออกเขียนได้) ไม่ต้องประเมินรอบต่อไป) เจา้ หน้าท่ีและครู กศน.
เจา้ หน้าท่แี ละครู กศน. เจ้าหน้าท่ีและครู กศน.

ตดั สนิ ผลการประเมนิ รวบรวมและกรอกขอ้ มลู ตาม
เจา้ หนา้ ที่และครู กศน. แบบฟอรม์ และบนั ทกึ ผลในระบบ

เจ้าหนา้ ที่และครู กศน.

บทบาทหน้าที่
1. ศึกษาทาความเขา้ ใจ แนวทาง กระบวนการ และสารวจจานวนนกั ศกึ ษาในภาคเรียนน้ัน และ

ดาเนนิ การตามคู่มือการประเมนิ ระดับการร้หู นงั สอื ของนักศกึ ษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้) ฉบับปรับปรุง
พ.ศ. 2564

2. ตรวจสอบความถูกต้องของขอ้ มลู จานวนนักศึกษาในภาคเรียนที่จะดาเนินการประเมินรว่ มกบั
กศน.อาเภอ/เขต และจดั เตรียมข้อมูลทเี่ กี่ยวข้องกบั การประเมนิ

3. ตรวจสอบและจาแนกระดับการศกึ ษาของนักศึกษา กศน. ของ กศน.ตาบล/แขวงทรี่ ับผิดชอบ
ระดบั ประถมศึกษา ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนตน้ และระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย

4. ช้ีแจงรายละเอยี ดการประเมนิ ระดับการรู้หนังสอื ของนกั ศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้)
ใหน้ กั ศึกษา กศน.

5. แจ้งผู้รับการประเมินเข้ารับการประเมินระดับการรู้หนงั สือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
6. ตัดสินผลการประเมนิ รวบรวม และกรอกข้อมลู ในตารางการประเมิน และจัดสง่ ให้ กศน.อาเภอ/เขต
7. ส่งเสริม สนบั สนนุ และพฒั นานักศกึ ษา กรณีนกั ศึกษาประเมนิ “ไม่ผา่ น”
8. ดาเนนิ การประเมินระดบั การรหู้ นังสือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้) ในรอบตอ่ ไป
9. ตดั สนิ ผลการประเมนิ รวบรวม และกรอกข้อมลู ในตารางการประเมนิ ในรอบตอ่ ไป และจดั สง่ ให้
กศน.อาเภอ/เขต
10.รวบรวมขอ้ มูลพรอ้ มทง้ั เอกสารการประเมนิ ในระดบั ตาบล/แขวง เพือ่ นาส่ง กศน.อาเภอ/เขต
กรณที ม่ี ีข้อสงสัยหรือขอคาปรึกษา ใหข้ อคาแนะนาจากผ้บู ริหาร กศน.อาเภอ/เขต ศึกษานเิ ทศกจ์ ังหวัด

เจา้ หน้าท่ดี แู ลระบบ ICT

14

ตอนที่ 3

การดาเนินการประเมนิ ระดับการรหู้ นังสอื ของนกั ศกึ ษา กศน.
(การอา่ นออกเขยี นได้)

การดาเนินการประเมินระดับการร้หู นงั สือของนักศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้) ของสานักงาน
กศน. มวี ิธีดาเนนิ การ ดังนี้

1. กศน.ตาบล/แขวง ร่วมกบั กศน.อาเภอ/เขต ตรวจสอบฐานข้อมูลของนักศึกษา กศน.ในโปรแกรม
ทะเบียนนักศกึ ษา (ITWs) ในตน้ ภาคเรียนที่จะดาเนินการประเมิน จาแนกเป็นระดบั การศึกษา คอื ระดบั
ประถมศกึ ษา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และระดับมธั ยมศึกษาตอนปลาย

2. กศน.อาเภอ/เขต จดั เตรยี มเอกสารท่ีเกย่ี วข้องโดยเฉพาะการจดั ทาเคร่ืองมือประเมินระดบั การรู้
หนังสอื ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ที่เหมาะสมกบั ผเู้ ขา้ รบั การประเมิน เช่น ความครบถว้ น
ของเคร่ืองมอื ขนาดตัวอักษร เปน็ ตน้

3. กศน.ตาบล/แขวง แจง้ ผู้เข้ารบั การประเมนิ
4. ครู กศน. ดาเนินการประเมนิ ระดบั การรูห้ นงั สอื ของนักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
ตามเครื่องมือประเมินทสี่ านักงาน กศน.พฒั นา โดยสามารถดาวน์โหลดไดท้ ีเ่ ว็บไซต์ของกลมุ่ พัฒนาคุณภาพ
และมาตรฐานการศึกษา (www.nfe.go.th/pattana) ในหวั ขอ้ “คู่มอื การประเมนิ ระดับการรหู้ นงั สือของ
นกั ศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ฉบบั ปรับปรงุ พ.ศ. 2564” และตรวจให้คะแนนตามเกณฑท์ ่ีกาหนดไว้
ตามคมู่ ือฉบับนี้

4.1 กรณที ่ีนักศกึ ษาประเมนิ “ผ่าน” ให้ครู กศน. สรุปผลการประเมินตามแบบฟอร์มใน
ภาคผนวกเพื่อเสนอต่อผู้อานวยการ กศน.อาเภอ/เขต พร้อมทง้ั บันทึกผลการประเมนิ ในระบบบันทึกผลการ
ประเมินระดับการรูห้ นังสือของนกั ศึกษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้)

4.2 สาหรับนักศกึ ษาที่ประเมนิ “ไม่ผา่ น” ครู กศน. ตอ้ งดาเนนิ การดังน้ี
4.2.1 พฒั นาการอ่านและการเขียนภาษาไทยใหก้ ับนักศึกษาที่ประเมนิ ไมผ่ า่ นการ

ประเมินระดับการรู้หนังสือของนกั ศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) ในระหว่างการจัดกระบวนการเรียนรู้
ตามรายวิชาท่ีนักศึกษาลงทะเบียนเรียนในภาคเรียนน้ัน ๆ เชน่ สอนเสริม แบบฝึกเขยี น แบบฝึกอา่ น เปน็ ต้น

4.2.2 ดาเนินการประเมินระดับการร้หู นงั สอื ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได)้
ซา้ ตามความพร้อมของนกั ศึกษา กศน.

4.2.3 แจ้งผลการประเมินให้กับนักศึกษาท่เี ขา้ รบั การประเมนิ ซา้ พร้อมทั้งบันทึกผล
นกั ศึกษาทปี่ ระเมนิ ผ่านและไมผ่ ่าน ท้งั นี้ นกั ศึกษาทป่ี ระเมินผา่ นการประเมนิ ระดบั การรู้หนังสือของนักศึกษา
กศน. (การอา่ นออกเขยี นได้) ในครง้ั นแี้ ล้ว ไม่ต้องประเมินซ้าอีก สาหรบั ผ้ทู ่ีประเมิน “ไม่ผ่าน” ครู กศน.
จะตอ้ งดาเนินการประเมินใหมใ่ นภาคเรียนถดั ไป

กรณีที่ดาเนนิ การพัฒนาและประเมนิ ใหม่ในภาคเรยี นถดั ไป แต่ยงั ประเมิน “ไม่ผ่าน”
ครู กศน. สามารถจดั กจิ กรรมการเรียนรรู้ ว่ มกบั ผไู้ ม่รู้หนังสือได้

1) ครู กศน. จะต้องเขา้ ใจความแตกต่างระหวา่ งบุคคลของผู้เรียน วา่ มคี วามร้พู ื้นฐาน
ไมเ่ ท่ากนั ในการประเมินแต่ละครัง้ ไม่ควรสร้างความกดดนั หรือเร่งรัดนกั ศกึ ษา กศน. ควรนาจิตวทิ ยาผ้ใู หญ่
มาใช้ในการประเมนิ ระดบั การรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. เพือ่ ใหน้ ักศึกษามีความผอ่ นคลาย

2) ครู กศน.สามารถนาวิธกี ารสอนแบบแจกลูกสะกดคามาใชก้ บั นกั ศึกษา กศน. ได้
กรณีท่ีนักศกึ ษาไมส่ ามารถอ่านเขยี นภาษาไทยได้คลอ่ ง โดยการสอนแบบแจกลกู สะกดคามีวิธกี ารสอนอา่ น

15

เขียนหลายวิธี ครไู มค่ วรยดึ วิธีใดวิธหี นึ่ง ควรผสมผสานหลายวธิ จี นสามารถทาให้นกั ศึกษาอ่านออกเขียน
เปน็ คาและรู้ความหมายของคานั้น ๆ เชน่ การสอนโดยวิธีประสมอักษร การสอนด้วยการเดาคาจากภาพ
หรือการสอนอ่านจากภาพ การสอนอ่านจากรปู ร่างของคา การสอนด้วยการเดาคาจากบรบิ ทหรือคาทอี่ ยู่
แวดลอ้ ม การสอนโดยให้รู้หลกั ภาษา เปน็ ต้น

ดังนั้น แนวทางการจดั กิจกรรมการเรียนร้ภู าษาไทยเพอ่ื มุ่งใหน้ กั ศึกษาอ่านออกเขียนได้
ทปี่ ระสบผลสาเร็จมหี ลากหลายวิธี ท้ังน้ขี ึน้ อยู่กับเทคนิคและประสบการณ์ของครูผ้สู อนเป็นสาคญั ซึ่งครูผูส้ อน
แตล่ ะคน ต่างก็มีเทคนิควธิ ีการท่แี ตกตา่ งกันไป แต่สง่ิ ทีส่ าคัญทีค่ รคู วรคานึงถึง คือ การศึกษาผเู้ รียนเปน็
รายบคุ คล และสอนนกั ศกึ ษาตามความแตกต่างของแต่ละคน รวมท้งั สอนด้วยความรักความเข้าใจเป็นสาคญั
โดยคานงึ ถงึ ประเด็นตา่ ง ๆ ดังนี้

1) ครตู ระหนักถงึ ความสาคัญของการจัดการเรยี นการสอนภาษาไทยเพื่อพัฒนาใหผ้ ้เู รียน
อา่ นออกเขยี นได้ ซึ่งจะเปน็ ประโยชน์ต่อการเรียนรวู้ ิชาตา่ ง ๆ และการส่อื สารในชีวิตตามวัตถุประสงคต์ ่าง ๆ
ของตน

2) ครูมีความรู้เกีย่ วกับรูปและเสยี งของพยญั ชนะไทย
3) ครูให้ความสาคญั กบั การสอนและฝึกฝนให้ผ้เู รยี นเขียนพยญั ชนะได้ถูกวิธี ตลอดจน
วธิ ีการ จบั ดินสอ การวางสมุด และทา่ นงั่ ที่ถูกต้อง
4. ครจู ัดเตรียมสอ่ื ใหน้ า่ สนใจ ครบตามจานวนผู้เรียน และใหผ้ เู้ รยี นทกุ คนไดฝ้ กึ ปฏิบตั ิ
จนเกิดทกั ษะและความแม่นยา
5. ครู กศน. ดาเนนิ การประเมินระดับการรูห้ นงั สอื ของนักศึกษา กศน. ตามกลมุ่ เปา้ หมายทีก่ าหนด
คือ 1) นักศึกษาใหมท่ ขี่ ึน้ ทะเบยี นและลงทะเบียนเรียน 2) นกั ศกึ ษาท่เี ข้ารบั การประเมนิ แลว้ แตไ่ มผ่ ่าน และ
3) นักศึกษาที่ยังไม่เข้ารับการประเมนิ ทุกระดบั การศึกษา ตามความพร้อมของนักศึกษา กศน. และ
สถานศกึ ษา โดยใช้แบบประเมนิ ระดบั การรหู้ นังสือของนักศึกษา กศน. ทั้งนี้ต้องอยู่ในช่วงระยะเวลาท่ี
สานกั งาน กศน. กาหนด ดงั น้ี
ภาคเรยี นท่ี 1 ระหว่างวันที่ 16 พฤษภาคม – 15 สิงหาคม ของทุกปี
ภาคเรยี นท่ี 2 ระหวา่ งวันที่ 1 พฤศจกิ ายน – 31 มกราคม ของทุกปี
ทง้ั นี้ การประเมินระดบั การรูห้ นงั สือของนกั ศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) สามารถ
ดาเนินการไดต้ ั้งแต่เปดิ ภาคเรยี น หากผรู้ ับการประเมินผ่านเกณฑ์การประเมนิ ระดับการรู้หนังสือของ
นกั ศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้) แลว้ ไมต่ ้องประเมินในรอบต่อไป ใหถ้ อื ว่าสนิ้ สุด กรณีประเมิน
ไมผ่ า่ น ใหค้ รู กศน. ดาเนินการพัฒนาผูร้ ับการประเมินและเขา้ รบั การประเมินอกี ครัง้ กอ่ นปดิ ภาคเรียน
เพอ่ื ตดั สนิ ผลการประเมินต่อไป
6. กศน. ตาบล/แขวง รวบรวมขอ้ มูลพรอ้ มท้ังเอกสารการประเมนิ ในระดบั ตาบล/แขวง นาสง่
กศน. อาเภอ/เขต เพื่อเก็บไวใ้ ชเ้ ป็นหลกั ฐาน
7. กรณีทมี่ ีขอ้ สงสยั หรอื ขอคาปรึกษาเพ่มิ เติม ใหข้ อคาแนะนาจากเจ้าหนา้ ท่ดี ูแลระบบและ
ผรู้ ับผดิ ชอบการเกบ็ ข้อมลู ของสานกั งาน กศน. จังหวัด/กทม. ผบู้ ริหาร กศน.อาเภอ/เขต/ศกึ ษานเิ ทศก์จงั หวดั /
เจา้ หน้าทด่ี แู ลระบบ ICT ของสานักงาน กศน.จังหวัด/กทม.

ปฏิทนิ การดาเนนิ การประเมนิ ระดบั การรหู้ นังส

ในการดาเนนิ งานของสถานศึกษา ต้องดาเนินการตามปฏทิ ินการดาเนนิ การป
สอดคล้องกับการเปิด-ปดิ ในแต่ละภาคเรยี น ดังน้ี

ภาคเรียน พฤษภาคม มถิ นุ ายน กรกฎาคม สิงหาคม
ภาคเรียนที่ 1 ประเมนิ ระดับการรหู้ นังสือของนกั ศึกษา กศน.
(การอ่านออกเขียนได้)
และเข้าใช้ระบบบนั ทึกผลการประเมิน
16 พฤษภาคม - 15 สงิ หาคม
(กรณีผา่ นและไมผ่ า่ นการประเมิน
ใหบ้ ันทกึ ผลการประเมินในระบบ)
กรณนี กั ศึกษาประเมินไม่ผา่ น
ดาเนินการพฒั นาการอา่ นและการเขยี นภาษาไทย
16 พฤษภาคม - 15 สิงหาคม

16

สอื ของนกั ศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้)
ประเมนิ ระดับการรู้หนงั สอื ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) เพอื่ ให้

ภาคเรียน พฤศจิกายน ธนั วาคม มกราคม กุมภาพนั ธ์
ภาคเรียนที่ 2 ประเมินระดบั การรู้หนังสือของนักศึกษา กศน.

(การอ่านออกเขยี นได้)
และเข้าใช้ระบบบนั ทึกผลการประเมนิ

1 พฤศจิกายน – 31 มกราคม
(กรณผี า่ นและไมผ่ ่านการประเมนิ
ใหบ้ ันทึกผลการประเมินในระบบ)

กรณนี กั ศกึ ษาประเมนิ ไม่ผ่าน
ดาเนินการพฒั นาการอา่ นและการเขยี นภาษาไทย

1 พฤศจิกายน – 31 มกราคม

17

เกณฑ์การประเมนิ ระดบั การรู้หนังสือของนักศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขยี นได้)
ในการประเมนิ การอ่านและเขียนภาษาไทยของนักศึกษา กศน. พจิ ารณาจากแบบประเมินของแตล่ ะระดบั

การศึกษา ดงั น้ี
ตอนที่ 1 การอ่าน
การอา่ นออกเสยี งเปน็ คา วลี และประโยค การอ่านออกเสียงเป็นข้อความ มีเกณฑ์การใหค้ ะแนนดังนี้

ชว่ งคะแนน การอ่าน

80 - 100 คะแนน การแปลผลคณุ ภาพ
60 – 79 คะแนน
40 – 59 คะแนน อ่านได้ดมี ากและอา่ นคล่อง
20 – 39 คะแนน อา่ นได้ดี
0 – 19 คะแนน อ่านได้แต่ไมค่ ล่อง
อา่ นพอได้
อา่ นไมไ่ ด้

ตอนท่ี 2 การเขียน
การเขยี นคาตามคาบอก การเขยี นคาจากคาอ่าน การเขยี นประโยคอยา่ งงา่ ย ซับซ้อน การเขยี นเร่ือง
จากภาพ การเขียนเล่าเรอ่ื ง การเขียนแสดงความคดิ เห็น การเขยี นเรยี งความ และการเขียนสรปุ ใจความสาคญั
มเี กณฑก์ ารให้คะแนน ดงั นี้

ชว่ งคะแนน การเขียน

80 - 100 คะแนน การแปลผลคณุ ภาพ
60 – 79 คะแนน
40 – 59 คะแนน เขียนไดด้ ีมากและเขียนคล่อง
20 – 39 คะแนน เขียนได้ดี
0 – 19 คะแนน เขยี นไดแ้ ตไ่ ม่คลอ่ ง
เขยี นพอได้
เขยี นไม่ได้

18

บรรณานุกรม

กลุ่มนิเทศติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา สพม.34. 2559. สบื คน้ จาก
http://www.supervisory34.net/ (ออนไลน)์ วนั ที่ 24 พฤศจิกายน 2559.

สานกั งาน กศน. 2560. รายงานการดาเนนิ งานการประเมนิ ระดับการร้หู นังสือของนกั ศกึ ษา กศน. ,เอกสาร
อัดสาเนา.

สานักงาน กศน. 2559. คมู่ ือการประเมนิ ระดับการรหู้ นงั สอื ของนักศกึ ษา กศน., เอกสารอดั สาเนา.
สานักงาน กศน. 2556. คมู่ อื การสารวจการรหู้ นังสอื และความต้องการทางการศึกษา/กิจกรรมการเรยี นรู้ของ

ประชาชนและระดับการประเมนิ ระดบั การรหู้ นงั สือของประชาชนไทยวัยแรงงาน. เอกสาร
อัดสาเนา.
สานักงานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาประถมศึกษาร้อยเอด็ เขต 2. (มปป). เครอ่ื งมือเพอ่ื คัดกรองนักศกึ ษาอ่านออกเขยี น
ได้ตา่ กว่าเกณฑ์ ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ่ี 2,3. เอกสารอัดสาเนา.
สานักงานเขตพนื้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาเชียงราย เขต 1. (24 พฤศจกิ ายน 2559). เครอื่ งมือประเมินการอ่าน
เขียนภาษาไทย. สืบค้นจาก (ออนไลน)์
http://182.93.222.52/chiangrai1/supervisor/index.php?action=showeloader.
สานักงานวชิ าการและมาตรฐานการศึกษา. (2559). คมู่ ือการสอนอ่านเขยี นโดยการแจกลกู สะกดคา.

กรุงเทพมหานคร: โรงพมิ พ์ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย จากัด.
สานกั งานวชิ าการและมาตรฐานการศึกษา. (มปป). คู่มือการสอนอ่านเขยี นโดยการแจกลกู สะกดคา.

เอกสารอัดสาเนา
สานักงานสถติ แิ ห่งชาติ (24 กรกฎาคม 2562). สบื ค้นจาก (ออนไลน์). การอ่านออกเขียนได้.

http://statstd.nso.go.th/definition/projectdetail.aspx?periodId=45&defprodefId=540

19

ภาคผนวก

แบบฟอร์ม

แบบบันทกึ คะแนนการประเมินระดับการรู้หนังสือของน
ระดบั ..................

กศน.ตาบล/แขวง......................................... อาเภอ/เขต.......................................

ท่ี รหัสประจาตัว ชอ่ื - นามสกุล อายุ อาชพี ตอนที่ 1
นกั ศึกษา (คะแนนเตม็ )

สรปุ ผลการประเมนิ

อ่านได้ดมี ากและอ่านคล่อง จานวน..... คน

อา่ นได้ดี จานวน..... คน

อ่านได้แต่ไมค่ ล่อง จานวน..... คน

อ่านพอได้ จานวน..... คน

อา่ นไมไ่ ด้ จานวน.... คน

20

นักศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้) สาหรบั การอ่าน
...........................
... จงั หวดั /กทม. ......................................... ผ้ปู ระเมิน...........................................

ตอนที่ 2 ตอนที่ 3 รวมคะแนน ผลการ วัน เดือน ปี หมายเหตุ
(คะแนนเตม็ ) (คะแนนเตม็ ) (100คะแนน) ประเมนิ ทีป่ ระเมนิ

แบบรายงานการประเมินระดบั การรูห้ นังสือของนกั ศ
ระดับ..................

กศน.อาเภอ/เขต...........................................................จงั หวัด/กทม. ....................

ที่ ช่ือ กศน.ตาบล อา่ นไดด้ มี ากและ อ่านไดด้ ี อ
อา่ นคล่อง (คน) (คน) ค

รวม

21

ศกึ ษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้) สาหรบั การอา่ น
...........................
..................................................ผปู้ ระเมนิ ..............................................................

อา่ นไดแ้ ต่ไม่ อา่ นพอได้ อา่ นไมไ่ ด้ วัน เดือน ปี หมายเหตุ
คลอ่ ง (คน) (คน) (คน) ทร่ี ายงาน

แบบบันทกึ คะแนนการประเมนิ ระดบั การร้หู นังสือของน
ระดับ..................

กศน.ตาบล/แขวง......................................... อาเภอ/เขต.......................................

ท่ี รหัสประจาตัวนักศกึ ษา ชอ่ื -นามสกุล อายุ

สรุปผลการประเมนิ

เขยี นไดด้ ีมากและเขียนคลอ่ ง จานวน..... คน

เขียนไดด้ ี จานวน..... คน

เขยี นไดแ้ ตไ่ ม่คลอ่ ง จานวน..... คน

เขียนพอได้ จานวน..... คน

เขียนไม่ได้ จานวน.... คน

22

นักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) สาหรบั การเขียน
...........................
... จงั หวัด/กทม. ......................................... ผู้ประเมนิ ...........................................

อาชีพ คะแนน ผลการประเมิน วัน เดอื น ปี หมายเหตุ
(100 คะแนน) (ผ่าน/ไมผ่ า่ น) ทปี่ ระเมนิ

แบบรายงานการประเมนิ ระดบั การรหู้ นังสือของนักศ
ระดับ..................

กศน.อาเภอ/เขต...........................................................จงั หวดั /กทม. ....................

ท่ี ช่ือ กศน.ตาบล เขยี นได้ดีมาก เขยี นไดด้ ี

และเขียนคล่อง (คน) (คน) แ

รวม

23

ศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขียนได)้ สาหรบั การเขียน
...........................
..................................................ผปู้ ระเมนิ ..............................................................

เขยี นได้ เขยี นพอได้ เขยี นไมไ่ ด้ วัน เดอื น ปี หมายเหตุ
(คน) ทร่ี ายงาน
แตไ่ ม่คลอ่ ง (คน) (คน)

แบบสรุปผลการประเมินระดับการรหู้ นงั สือของน
ระดับ.................................... จานวน.....

กศน.ตาบล/แขวง......................................... อาเภอ/เขต.......................................

ผลการประเมิน

ท่ี รหัสประจาตัว ช่อื -นามสกุล อายุ อาชพี การอ่าน
นกั ศกึ ษา คะแนน ระดบั

(100) คุณภา

ชว่ งคะแนน การอา่ น

80 - 100 คะแนน การแปลผลคุณภาพ
60 – 79 คะแนน
40 – 59 คะแนน อ่านได้ดมี ากและอา่ นคล่อง
20 – 39 คะแนน อ่านได้ดี
0 – 19 คะแนน อา่ นได้แตไ่ มค่ ล่อง
อ่านพอได้
อ่านไม่ได้

เกณฑ์การตัดสนิ การประเมินระดบั การรูห้ นังสือของนกั ศึกษา กศน. (การอา่ นออกเข
ตอ้ งผา่ นเกณฑ์การประเมนิ 2 ข้อต่อไปนี้
1. การอา่ นภาษาไทย ได้คะแนนรวมการอา่ น ไม่ต่ากว่าร้อยละ 60
2. การเขยี นภาษาไทย ได้คะแนนรวมการเขียน ไม่ตา่ กว่าร้อยละ 60

24

นกั ศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) รายบุคคล
................คน ประเมนิ คร้งั ท่ี...................
... จงั หวัด/กทม. ......................................... ผู้ประเมนิ ...........................................

น ผลการประเมิน ว/ด/ป หมายเหตุ
การเขยี น ท่ีประเมนิ ย้าย ออกกลางคัน จบ

บ คะแนน ระดบั
าพ (100) คุณภาพ

ชว่ งคะแนน การเขยี น

80 - 100 คะแนน การแปลผลคุณภาพ
60 – 79 คะแนน
40 – 59 คะแนน เขียนได้ดีมากและเขียนคลอ่ ง
20 – 39 คะแนน เขยี นได้ดี
0 – 19 คะแนน เขียนได้แตไ่ ม่คลอ่ ง
เขียนพอได้
เขียนไม่ได้

ขยี นได้)

ตารางประเมินระดับการรู้หนังสือของนกั ศึกษา กศน.(การอ่านออกเขียนได้) ระดับป

รหสั ประจาตวั ชื่อ-สกลุ  ผลการประเมิน
ที่ นักศกึ ษา
ผา่ นการอา่ น ผ่านการเ

ชว่ งคะแนน การอา่ น

80 - 100 คะแนน การแปลผลคุณภาพ
60 – 79 คะแนน
40 – 59 คะแนน อา่ นได้ดมี ากและอา่ นคล่อง
20 – 39 คะแนน อ่านได้ดี
0 – 19 คะแนน อ่านได้แตไ่ มค่ ล่อง
อา่ นพอได้
อ่านไมไ่ ด้

เกณฑก์ ารตดั สินการประเมนิ ระดับการร้หู นงั สือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเข
ตอ้ งผ่านเกณฑ์การประเมนิ 2 ขอ้ ต่อไปนี้
1. การอ่านภาษาไทย ได้คะแนนรวมการอา่ น ไมต่ า่ กว่าร้อยละ 60
2. การเขียนภาษาไทย ได้คะแนนรวมการเขยี น ไม่ตา่ กว่ารอ้ ยละ 60

25

ประถมศกึ ษา ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนต้น และระดบั มัธยมศกึ ษาตอนปลาย

ว/ด/ป ที่ ประเมิน หมายเหตุ 
ทดสอบ ครั้งท่ี 
เขียน ผลการประเมิน จบ ออก ย้าย
กลางคัน

ชว่ งคะแนน การเขียน

80 - 100 คะแนน การแปลผลคุณภาพ
60 – 79 คะแนน
40 – 59 คะแนน เขียนไดด้ ีมากและเขียนคลอ่ ง
20 – 39 คะแนน เขียนไดด้ ี
0 – 19 คะแนน เขยี นไดแ้ ตไ่ ม่คลอ่ ง
เขยี นพอได้
เขียนไม่ได้

ขยี นได้)

26

ตารางประเมินระดับการรูห้ นังสอื ของนกั ศกึ ษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้) ระดับ.....

หมายเลขที่ 1 รหสั ประจาตวั นกั ศึกษา ให้กรอกรหัสประจาตัวของนักศกึ ษาทีป่ ระเมนิ ระดับการรู้
หนังสอื ของนักศกึ ษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได)้

หมายเลขท่ี 2 ช่ือ-สกลุ ให้ใส่ช่อื - สกลุ ของนักศกึ ษาทีป่ ระเมนิ ระดับการรูห้ นังสือ
หมายเลขที่ 3 ผลการประเมิน ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได้)
ใหค้ ะแนนของผลการประเมนิ ระดับการรหู้ นังสือของนกั ศึกษา กศน.

(การอ่านออกเขยี นได้)
การอา่ น หมายถึง คะแนนรวมของการอ่านออก

การเขียน หมายถงึ คะแนนรวมของการเขยี นได้

หมายเลขที่ 4 ผลการประเมิน ให้ใส่ ผา่ น / ไม่ผา่ น

หมายเลขที่ 5 วนั ท่ีทดสอบ ใส่วัน-เดอื น-ปี ทีน่ ักศึกษาผนู้ ้ันทาการประเมินระดับการรหู้ นังสอื

ของนักศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได)้

หมายเลขท่ี 6 ประเมนิ ครั้งท่ี ให้จานวนครงั้ ทน่ี ักศึกษาผนู้ นั้ เขา้ รับการประเมนิ เช่น

1) ประเมิน ครง้ั ท่ี 1 ผา่ น ใส่เลข 1

2) กรณีครัง้ ที่ 1 ประเมินไมผ่ ่าน ไดร้ บั การพัฒนาการอ่านและการเขียน

และเข้ารับการประเมนิ ครงั้ ที่ 2 ผ่าน ใสเ่ ลข 2

หมายเลขท่ี 7 เหตุท่ไี ม่เข้ารับการประเมิน ให้ทาเครื่องหมาย ในช่องสาเหตุทีน่ กั ศึกษาผนู้ ัน้ ไม่เข้ารบั การประเมนิ

การรหู้ นงั สอื ของนักศึกษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได)้ รอบนัน้

27

ภาคผนวก

แบบนิเทศ ติดตาม การประเมินระดับการรูห้ นังสอื ของนักศกึ ษา กศน.
(การอา่ นออกเขยี นได)้

28

แบบนิเทศ ตดิ ตาม

แบบนิเทศ ตดิ ตาม การประเมนิ ระดับการรู้หนงั สือของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้)
กศน.เขต/อาเภอ...............................................สานักงาน กศน.กทม./จังหวดั ...................................................

------------------------------------
คาชี้แจง

1. ใหผ้ ้นู เิ ทศช้ีแจงวตั ถุประสงค์ของการตดิ ตามการประเมนิ ระดับการรู้หนงั สือของนักศึกษา กศน.
(การอ่านออกเขยี นได้)

2. ใหผ้ ู้นเิ ทศสัมภาษณ์ สงั เกต ตรวจเอกสารหลกั ฐานและร่องรอย ตามประเดน็ คาถามต่อไปน้ี

1. สานักงาน กศน.จังหวดั /กทม. กศน.อาเภอ/เขต มีการสรา้ งความเขา้ ใจเร่ืองการประเมนิ ระดับการรูห้ นงั สือ
ของนักศึกษา กศน. (การอ่านออกเขียนได้) กับบุคลากรทเี่ กย่ี วข้อง หรอื ไม่ อย่างไร
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

2. สานกั งาน กศน.จังหวดั /กทม. กศน.อาเภอ/เขต มีการตงั้ คณะทางานประเมินระดบั การรหู้ นงั สือของนักศึกษา
กศน. (การอ่านออกเขยี นได้) หรอื ไม่ อยา่ งไร
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

3. สานกั งาน กศน.จังหวดั /กทม. มีการวางแผนการดาเนินการรว่ มกับ กศน.อาเภอ/เขต หรอื ไม่ อยา่ งไร
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

4. สานักงาน กศน.จังหวดั /กทม. มกี ารสร้างความเข้าใจและขอความร่วมมือกับ กศน.อาเภอ/ เขต
เร่อื ง การประเมนิ ระดับการรหู้ นังสือของนกั ศกึ ษา กศน. (การอ่านออกเขยี นได)้ หรือไม่ อยา่ งไร
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

5. กศน.อาเภอ/เขต มีระบบและกลไกการวางแผนการดาเนนิ การร่วมกับ กศน.ตาบล/แขวง อย่างไร
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

29

6. กศน.อาเภอ/เขต มกี ารนเิ ทศ ติดตาม การดาเนินงานให้เปน็ ไปตามคมู่ อื ท่ีสานักงาน กศน. กาหนด หรือไม่
อยา่ งไร
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

7. กศน.ตาบล/แขวง มีการจดั ทาผลการดาเนินงานตามคมู่ อื การประเมนิ ระดับการรหู้ นงั สอื ของนักศึกษา กศน.
(การอ่านออกเขยี นได้) ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ. 2564 อยา่ งไร และมวี ิธีการพัฒนาการอ่าน การเขียนของนักศึกษา
กรณที ปี่ ระเมิน “ไม่ผา่ น” อย่างไร
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

8. สานักงาน กศน.จังหวดั /กทม. กศน.อาเภอ/เขต มีการรวบรวมข้อมูล พร้อมทั้งเอกสารการประเมนิ
ในระดับจงั หวดั /กทม. ระดบั อาเภอ/เขต ระดับตาบล/แขวง ไว้หรือไม่ และได้จัดทาผลการประเมนิ
เพื่อสรปุ เปน็ ขอ้ มลู ระดับจังหวัด/กทม. อาเภอ/เขต ตาบล/แขวง และรายงานสานักงาน กศน. อยา่ งไร
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

9. สานกั งาน กศน.จังหวัด/กทม. กศน.อาเภอ/เขต กศน.ตาบล/แขวง พบปญั หาอปุ สรรคในการประเมนิ
ระดบั การรูห้ นงั สือของนักศกึ ษา กศน. อยา่ งไรบา้ ง และมีแนวทางการแก้ปัญหาอยา่ งไร
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

10. ข้อเสนอแนะ................................................................................................................... .............................
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

ผนู้ ิเทศ...............................................................
ผรู้ ับการนิเทศ.....................................................

30

แบบติดตามการดาเนินงานฯ

แบบตดิ ตามการดาเนนิ งานประเมินระดบั การรหู้ นังสือของนักศกึ ษา กศน. ครู กศน.

กศน.อาเภอ/เขต.................................................สานกั งาน กศน.กทม./จังหวดั ................(.ก..ร..ณ...ีไ.ม..ผ่..า่..น..ก..า..ร..ป..ระเมนิ )

------------------------------------

คาชแี้ จง ใหผ้ ู้นเิ ทศสัมภาษณ์ สังเกตตรวจสอบจากเอกสารและร่องรอย และชีแ้ จงสรา้ งความเข้าใจ ในแต่ละ

ประเด็นคาถามให้ชัดเจน

1. การศึกษาผเู้ รียนเปน็ รายบุคคล (มีการนาผลการประเมนิ การอา่ น การเขยี นมาวเิ คราะห์เพื่อจดั กิจกรรม
การเรียนรูใ้ หเ้ หมาะสมหรือไม่)
บนั ทึกสภาพปัญหา/อุปสรรคจากการปฏบิ ตั งิ านจริง.............................................................................

............................................................................................................................. ................................................
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………........

ข้อนเิ ทศ/ข้อเสนอแนะ...........................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
2. มีการวางแผนและดาเนินการพัฒนานักศกึ ษา กศน. อยา่ งไร

บันทึกสภาพปัญหา/อุปสรรคจากการปฏิบตั ิงานจรงิ .............................................................................
.......................................................................................................................................................... ...................
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………........

ขอ้ นเิ ทศ/ข้อเสนอแนะ...........................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
3. ส่อื การเรียนการสอน (ใช้สือ่ /แหลง่ เรยี นรู้อะไรบา้ งในการพัฒนานกั ศกึ ษาด้านการอา่ น การเขียน ใช้ส่อื

จากทใ่ี ด /พัฒนาขึน้ เองหรือไม่)
บนั ทกึ สภาพปัญหา/อุปสรรคจากการปฏิบตั ิงานจรงิ ............................................................................

............................................................................................................................. ................................................
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………........

ข้อนิเทศ/ข้อเสนอแนะ.......................................................................................................... .................
......................................................................................................................................................... .....................
4. การพัฒนานกั ศกึ ษา กศน. มีปญั หาอปุ สรรค หรือไม่ อยา่ งไร และมวี ิธีการหรอื แนวทางการแก้ปัญหาอย่างไร
............................................................................................................................. ................................................
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………........
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....

ลงชอื่ .................................................
(..............................................)
ผรู้ ายงาน

ลงช่ือ ............................................
(...............................................)
ผู้ใหข้ ้อมลู
วนั ที่ .....................................

31

ภาคผนวก

ใบความรู้

32

ใบความรู้

สอนอยา่ งไรใหอ้ ่านออก อ่านคลอ่ ง และอา่ นเป็น
การอา่ นเปน็ กระบวนการที่ซับซ้อน นักศึกษา กศน. จะต้องรู้จกั สญั ลักษณท์ เี่ ปน็ ตวั อกั ษรไทย คือ

พยญั ชนะ สระ และวรรณยุกต์ เพือ่ นามาประสมแล้วสามารถเปลง่ เสียงคา ๆ น้นั และเข้าใจความหมายของคา
โดยโยงประสบการณข์ องตนเข้ามาช่วยเสรมิ ให้เข้าใจย่งิ ขนึ้ ดังนน้ั การอ่านจงึ เป็นส่งิ ท่จี าเป็นที่ครูจะต้องสอนใหแ้ ก่
เด็ก โดยครูต้องรวู้ ิธีการสอนหลาย ๆ แบบ ไม่มวี ธิ กี ารสอนใดเป็นสตู รสาเรจ็ การสอนทีด่ ีจึงต้องใช้วิธสี อน
หลากหลายวิธผี สมผสานกนั ตามความสามารถของนกั ศกึ ษา กศน. แต่ละวยั และพจิ ารณาถึงความเหมาะสมของ
สภาพแวดล้อม การอา่ นเป็นทักษะที่ครูจะต้องฝึกฝนให้นักศกึ ษา กศน. จนเกดิ ความชานาญ และฝกึ ฝนอย่าง
ตอ่ เนื่องอยา่ งสม่าเสมอ

ทักษะการอ่านท่คี รูต้องสอนให้แกน่ ักศึกษา กศน. ได้แก่
1. การอา่ นคา และรูค้ วามหมายของคา นั่นคอื ให้นักศึกษา กศน. อา่ นออกเป็นคา และเข้าใจ

ความหมายของคานนั้ ซึ่งเปน็ ทกั ษะเบื้องต้นคือสอนให้นกั ศึกษา กศน. อา่ นออก
2. การอา่ นจับใจความ เม่ือนักศกึ ษา กศน. อ่านออกเปน็ คา เปน็ วลี และเปน็ ประโยคได้แล้ว

จะต้องเขา้ ใจในส่งิ ท่ีอ่าน บอกไดว้ า่ ใครทาอะไร ทีไ่ หน อยา่ งไรในเร่ืองท่อี ่าน เล่าเร่ืองได้ สรปุ เรือ่ งได้ นน่ั คือการสอน
ใหน้ กั ศึกษา กศน. อา่ นเปน็

3. การอ่านออกเสยี งใหช้ ัดเจน ถกู ตอ้ ง โดยเฉพาะคาท่อี อกเสียง ร ล คาควบกล้า คาทีม่ อี ักษรนา
รจู้ กั จังหวะในการอ่านให้ถูกวรรคตอน ฝึกจนอา่ นคลอ่ ง

4. การอ่านเพื่อศึกษาหาความรู้ รู้จกั วธิ ีคน้ ควา้ ความรจู้ ากแหลง่ ข้อมูลต่าง ๆ ทกั ษะนี้เหมาะท่ีจะ
ใชก้ บั นกั ศึกษา กศน. ในระดับประถมศึกษา – มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย

5. ฝึกใหน้ ักศึกษา กศน. มนี ิสัยรักการอา่ น ครจู ดั บรรยากาศในชนั้ เรยี นเพ่ือกระตนุ้ ให้นักศึกษา
กศน.อ่านหนงั สือ จัดกจิ กรรมตา่ ง ๆ ทเี่ ชิญชวนใหน้ ักศกึ ษา กศน. อยากอา่ น ขอ้ สาคญั คือ ครตู ้องเปน็ ตวั อย่างทด่ี ี
แกน่ ักศกึ ษา กศน. อา่ นหนังสือหลากหลายนามาเล่าใหน้ กั ศึกษา กศน. ฟัง

6. การอ่านเพอื่ ใหค้ ุณคา่ และเกดิ ความซาบซ้งึ นน่ั คอื การสอนอา่ นวรรณคดี และวรรณกรรม
สาหรับนักศึกษา กศน. ให้นกั ศกึ ษา กศน. มองเห็นประโยชน์ท่ีได้รบั จากการอ่าน เพ่ือนามาใชใ้ นชีวติ ประจาวัน
ให้นกั ศึกษา กศน. รู้รสไพเราะ ของการอ่านรอ้ ยกรองตา่ ง ๆ การอา่ นวรรณคดีทีจ่ ดั ไวใ้ ห้นกั ศกึ ษา กศน. แตล่ ะชนั้
เพื่อให้เหน็ ความงดงามของภาษา

การสอนใหอ้ ่านออก
การสอนให้อา่ นออกมหี ลายวิธี ครไู ม่ควรยึดวิธีใดวิธีหนึ่ง ควรผสมผสานหลายวธิ จี นสามารถ ทาให้

นกั ศกึ ษา กศน.อา่ นออกเปน็ คา และรู้ความหมายของคา
1. สอนโดยวธิ ีประสมอกั ษร เป็นการสอนท่ีใช้กันมาตั้งแต่อดีตจนถงึ ปจั จุบนั ทีแ่ สดงถึงภูมปิ ญั ญา

การสอนอา่ นแบบไทย ซง่ึ ทาให้นักศึกษา กศน.อา่ นหนงั สอื ไทยได้แตกฉานวิธหี น่ึง
การอา่ นแบบแจกลกู เป็นสอนอา่ นโดยการนาพยญั ชนะ สระ วรรณยกุ ต์ มาประสมกัน ส่วนการ

อา่ นแบบสะกดคา เปน็ การสอนอ่านทเ่ี น้นการฟังเสยี ง ของพยญั ชนะต้น สระ ตวั สะกด และวรรณยุกต์ท่ีนามา
ประสมกันเป็นคา เม่อื ฝึกฝนบ่อย ๆ จนชนิ หกู ็จะอ่านได้ถูกต้องแม่นยา

33

การอ่านแบบแจกลกู เปน็ การอา่ นโดยยดึ พยัญชนะตน้ เปน็ หลกั ยดึ สระเปน็ หลกั หรือยึดสระ
และตวั สะกดเปน็ หลัก เชน่ ยึด

พยัญชนะตน้ เป็นหลัก -ะ –า - ิ - ี - ึ - ื - ุ - ู

ก กะ กา กิ กี กึ กอื กุ กู
ข ขะ ขา ขิ ขี ขึ ขือ ขุ ขู
ค คะ คา คิ คี คึ คือ คุ คู

ยดึ สระเปน็ หลัก ก จ ต อ ข ส มย

-า กา จา ตา อา ขา สา มา ยา
-ี กี จี ตี อี ขี สี มี ยี
-ู กู จู ตู อู ขู สู มู ยู

ยดึ สระและตัวสะกด กจ ต อข สมย
เป็นหลัก กาง จาง ตาง อาง ขาง สาง มาง ยาง
-า ง กาน จาน ตาน อาน ขาน สาน มาน ยาน
-า น กาด จาด ตาด อาด ขาด สาด มาด ยาด
-า ด

การอา่ นแบบสะกดคา เปน็ การอา่ นโดยสะกดคา หรอื ออกเสยี งพยัญชนะ สระ ตวั สะกด วรรณยกุ ต์ การันต์

ท่ปี ระกอบเป็นคา เช่น

ตา สะกดวา่ ตอ - อา อา่ นวา่ ตา

บ้าน สะกดว่า บอ - อา - นอ บาน - ไมโ้ ท อา่ นวา่ บ้าน

เรอ่ื ง สะกดวา่ รอ - เอือ - งอ เรอื ง - ไม้เอก อา่ นวา่ เรอ่ื ง

สัตว์ สะกดว่า สอ - อะ - ตอ - วอ - การันต์ อา่ นวา่ สดั

ถนน สะกดว่า ถอ - นอ - โอะ - นอ อ่านว่า ถะ - หนฺ น

2. สอนดว้ ยการเดาคาจากภาพ หรือ การสอนอา่ นจากภาพ
นกั ศกึ ษา กศน. เร่ิมหัดอ่านจากรูปภาพก่อน แลว้ จงึ นาไปสกู่ ารอา่ นจากตัวอักษร รูปภาพจะเป็น
สง่ิ ช้แี นะ ให้นกั ศึกษา กศน.อ่านคาน้นั ได้ เชน่

กระตา่ ย เรอื

34

3. สอนอา่ นจากรูปร่างของคา เมอื่ นกั ศกึ ษา กศน. เหน็ รูปร่างของคาโดยสว่ นรวมกจ็ ะจาได้
แลว้ จะนาไปเปรยี บเทยี บกบั คาที่เคยอา่ นออกแลว้ คาใดที่มีรปู รา่ งคลา้ ยคลงึ กัน กส็ ามารถเดาและเทยี บเสยี งได้ว่า
อ่านอยา่ งไร การสอนแบบน้ีครูตอ้ งตีกรอบคาทที่ าให้นกั ศึกษา กศน. สามารถมองเหน็ รูปรา่ งคาได้อย่างชัดเจน
เนน้ การฝึกใหน้ ักศกึ ษา กศน. สังเกตรูปรา่ งของคา เช่น

หน หม รื รื

งู งู เ รอ เ สอ

บิ ริ

กน บน ใ น ใ จ

4. สอนด้วยการเดาคาจากบริบท หรือคาท่ีอยู่แวดล้อม สาหรบั นักศกึ ษา กศน. มกั จะใชบ้ ริบทที่
เปน็ ปรศิ นาคาทาย หากครูตอ้ งการให้นักศึกษา กศน. อ่านคาใดก็สรา้ งปรศิ นาคาทาย เมอ่ื นักศกึ ษา กศน.ทายคา
ได้ถูกกส็ ามารถอ่านคานั้นออก

ตัวอย่างปริศนาคาทา้ ยทใ่ี ชส้ ระอะ ๏ ฉันเปน็ ผกั สวนครัว เน้อื ตวั เปน็ ตะปุ่มตะป่า แต่มีคุณค่า
เลศิ ลา้ คั้นเอานา้ แม้ขมหน่อยอร่อยดี (มะระ) ๏ ฉันเปน็ ของใช้ มีไว้ในครัว เอาไว้ผดั ค่วั ทั่วทุกบ้านตอ้ งมี (กระทะ)

5. สอนอ่านโดยให้รู้หลักภาษา วธิ นี ีน้ กั ศกึ ษา กศน.จะรู้หลกั เกณฑ์ของภาษาเพ่ือการอ่าน
การเขยี น ตามทบ่ี รรจไุ วใ้ นหลักสูตร เช่น อกั ษร ๓ หมู่ สระเสียงเดีย่ ว สระเสียงประสม มาตราตวั สะกด การผัน
วรรณยุกต์ การอ่านคาควบกล้า การอา่ นอกั ษรนา ฯลฯ วธิ นี จี้ ึงตอ้ งหาวธิ ีสอนทห่ี ลากหลาย จดั กิจกรรมท่ีนา่ สนใจ
ใหน้ กั ศึกษา กศน. เรียนรูห้ ลักภาษาทีง่ า่ ย ๆ ดว้ ยวิธงี า่ ย ๆ ท่ีทาให้นักศกึ ษา กศน. สนุกสนาน จัดกจิ กรรมที่
นกั ศึกษา กศน. ชอบ เช่น เลา่ นทิ าน ร้องเพลง เลน่ เกม ฯลฯ

ตัวอยา่ งการสอนโดยใชเ้ พลง

เพลง สระ อะ

คาร้อง รศ.ปติ ินันท์ สทุ ธสาร

ทานอง THIS IS THE WAY

คาสระอะ จะมีเสียงสน้ั อย่คู ่เู คยี งกนั พยญั ชนะ

จะ ปะ กระบะ กระทะ ตะกละ มะระ ล้วนอะตามเรียงราย

คาสระอะมีตัวสะกด อะจะกระโดดเป็น หันอากาศ

เช่น กะ - น - กัน และฉัน นน้ั มน่ั ตวั อะ แปรผัน เป็น หันอากาศ (ซา้ )

6. สอนอา่ นตามครู วิธนี ี้เปน็ การสอนทง่ี ่าย แตไ่ มเ่ หมาะสมในการสอนนักศึกษา กศน. ครูควรใช้
วธิ นี ้ีต่อเม่อื เปน็ คายาก คาท่ีมีตวั สะกดแปลก ๆ และครูไดใ้ ชว้ ธิ อี ืน่ แลว้ นกั ศกึ ษา กศน. ยงั อ่านไมไ่ ด้

สาหรบั ผูไ้ มร่ ้หู นังสือหรือผู้ทีอ่ ่านเขียนไม่คลอ่ ง ครอู าจใชว้ ิธีนี้ได้ โดยครูอ่านนาแล้วใหผ้ เู้ รยี น
อา่ นตาม เมอื่ อา่ นได้แลว้ จึงฝึกใหอ้ า่ นเปน็ กล่มุ เปน็ รายบุคคล

การอา่ นบทร้อยกรองนน้ั ครจู าเปน็ ต้องอา่ นนาก่อน เพอื่ ให้รู้จังหวะ และลลี าการอ่าน
บทร้อยกรอง ตามประเภทของคาประพันธ์น้ัน ๆ

35

วิธีการสอนทง้ั 6 วิธนี ้ี ครูควรนาไปประยุกต์ใช้ใหผ้ สมผสานให้เหมาะสมแก่วัยของผเู้ รียนจะทาให้
ผู้เรียนอา่ นออกอ่านเก่ง ต่อไปครูจึงสอนอ่าน วลี ประโยค ข้อความ เรอ่ื งราวสัน้ ๆ และการฝึกการอา่ นจบั ใจความ
ในลาดับต่อไป

การสอนอ่านจบั ใจความ
ในการสอนอา่ นจับใจความ ครูควรต้งั จดุ มุ่งหมายในการอ่านแตล่ ะคร้ังว่า ต้องการใหผ้ ูเ้ รยี นอา่ น

เพื่อวตั ถุประสงค์ใด เช่น
1. จับประเดน็ สาคัญของเรื่อง
2. อ่านเพ่ือตอ้ งการรรู้ ายละเอียด
3. อ่านเพื่อตอบคาถามส่ิงที่อยากรู้
4. อ่านเพื่อย่อ หรือ เรยี บเรยี งเร่อื งให้กระชับ
5. อา่ นเพื่อสรปุ หลักเกณฑ์ แนวคดิ หรอื แก่นของเรือ่ ง
6. อ่านเพื่อคาดคะเน หรือคาดหวงั ผลทไ่ี ด้
7. อา่ นเพ่ือใหร้ คู้ ุณค่า และเกิดความซาบซงึ้ ในเรือ่ งที่อ่าน
8. อา่ นเพื่อประเมินความถกู ต้อง ใชว้ ิจารณญาณไตรต่ รอง

การสอนอ่านวรรณคดี
การสอนอ่านวรรณคดีและวรรณกรรม มจี ุดมุง่ หมายหลกั เพื่อให้ผ้เู รียนไดม้ จี นิ ตนาการ

มคี วามซาบซ้ึงในรสไพเราะของภาษา และมองเห็นคุณค่าของวรรณคดใี นแง่มมุ ต่าง ๆ ซ่งึ แฝงไวใ้ นวรรณคดี
แตล่ ะเรื่อง ท้งั ยังชว่ ยกล่อมเกลาพฒั นาการด้านจิตใจและอารมณ์ของผูเ้ รียนอีกด้วย

วิธีทเี่ หมาะสม คอื ครอู ่านให้นักศึกษา กศน.ฟังเสยี ก่อน เพ่ือใหผ้ ู้เรยี นเขา้ ใจเนอื้ เร่ืองและเกิดความ
สนกุ สนานเพลดิ เพลนิ ครตู อ้ งมีลีลาการอ่านอย่างมีชวี ิตชวี า ดงึ ดูดความสนใจของผู้เรียน ตอนใดมีคาประพันธท์ ่ีมี
คณุ คา่ กค็ วรให้ท่องจาเป็นบทอาขยาน ให้ร้จู กั คาที่ประณตี สละสลวย คาคล้องจอง คาท่ีให้ความรสู้ ึกนกึ คิดต่าง ๆ
ตลอดจนปลกู ฝงั ให้มีทัศนคติท่ดี ี มนี สิ ัยรกั การอา่ นดว้ ย

36

รหสั การเข้าใชร้ ะบบบันทึกผลการประเมินระดับการรู้หนังสอื ของนกั ศกึ ษา กศน. (การอา่ นออกเขียนได้)

1. ระดับ สานักงาน กศน.กทม./จังหวดั สามารถดรู ายงานผล ไดท้ ่ี
http://202.143.165.164/student64/province/login.php

เชน่
ชื่อผูใ้ ช้งาน Username = ชือ่ จังหวดั เป็นภาษาไทย เช่น นครราชสีมา
รหสั ผ่าน Password = รหสั จังหวัด 2 หลัก เช่น 30 รหสั จังหวัดนครราชสมี า

2. ระดับ กศน.เขต/อาเภอ สามารถดรู ายงาน ไดท้ ี่
http://202.143.165.164/student64/amper/login.php

เช่น
ชอื่ ผู้ใช้งาน Username = ชื่ออาเภอเปน็ ภาษาไทย เช่น โนนไทย เมอื งเชยี งใหม่
รหัสผ่าน Password = 1234

3. ระดบั กศน.แขวง/ตาบล บนั ทกึ ผลเอง ไดท้ ่ี
http://202.143.165.164/student64/login.php กรณีท่ี กศน.แขวง/ตาบล ไมส่ ามารถบันทึกผลได้ทนั กาหนด
ให้ กศน.เขต/อาเภอ รว่ มบนั ทึกผลได้ โดยใชร้ หสั กศน.แขวง/ตาบล

เชน่
ชือ่ ผใู้ ช้งาน Username = รหสั กศน.แขวง/ตาบล/แขวง 10 หลกั
รหัสผา่ น Password = รหัส กศน.แขวง/ตาบล/แขวง 10 หลกั
ทั้งนี้ คู่มือการประเมนิ ระดบั การรูห้ นงั สอื ของนักศึกษา กศน. ฉบับปรับปรงุ พ.ศ. 2564 สามารถดาวน์โหลดไดท้ ี่
www.nfe.go.th/pattana และคู่มือการเขา้ ใชร้ ะบบบนั ทึกข้อมลู ผล http://203.147.24.85/student64/login.php
ตอ่ ไป

37

คณะทางาน

คู่มอื และเครื่องมือประเมนิ สภาพการรู้หนังสือ กศน.

1. นายชัยยศ อิ่มสวุ รรณ์ รองปลดั กระทรวงศึกษาธิการ

2. นายสรุ พงษ์ จาจด เลขาธิการ กศน.

3. นางตรนี ชุ สุขสุเดช ผ้อู านวยการกล่มุ พัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั

4. นายรังสรรค์ เลง็ ฮะ ผู้อานวยการ กศน.อาเภอรือเสาะ จังหวัดนราธิวาส

5. นางเกศินี ฝึกฝน ผอู้ านวยการ กศน.อาเภอเมอื ง จังหวัดตาก

6. นายสุรนิ ทร์ หวา่ งจิตร ผอู้ านวยการ กศน.อาเภอมัญจาคีรี จงั หวดั ขอนแกน่

7. นางบุษบา มาลินีกลุ สถาบนั กศน.ภาคเหนือ

8. นางรสาพร หมอ้ ศรีใจ สถาบนั กศน.ภาคเหนือ

9. นางอรวรรณ ฟงั เพราะ สถาบัน กศน.ภาคเหนือ

10. นางรัตนา แกน่ สารี สานักงาน กศน.จังหวัดสมทุ รปราการ

11. นายชัยพฒั น์ พันธวุ์ ฒั นสกุล ชว่ ยราชการสานักงานปลดั กระทรวงศึกษาธกิ าร

12. นายยุทธการ สืบแก้ว กลมุ่ แผนงาน

13. นางสาวสชุ านันท์ ออ้ หิรญั กลุ่มแผนงาน

14. นายสมชาย ฐติ ริ ตั นอ์ ัศว์ กลมุ่ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัย

15. นางสาววรรณพร ปทั มานนท์ กลุ่มพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย

16. นางสาวเบจญวรรณ อาไพศรี กล่มุ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย

17. นางสาวทพิ วรรณ วงค์เรือน กล่มุ พัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย

18. นางญาณิศา สขุ อดุ ม กลมุ่ พัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย

19. นางเยาวรตั น์ ปินมณีวงศ์ กลุ่มพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย

20. นางนุสรา สกลนกุ รกจิ กลุ่มพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัย

21. นางสุจรยิ า พุ่มไสล กล่มุ พัฒนาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัย

22. นางสุกัญญา กุลเลิศพิทยา กลุ่มพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย

23. นางสาววยิ ะดา ทองดี กลมุ่ พัฒนาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัย

38

คณะทางาน (ต่อ)

ค่มู ือและเครอื่ งมือการประเมินระดบั การรหู้ นงั สือของนักศึกษา กศน. (ระยะทดลอง)

1. นางตรนี ุช สุขสุเดช ผอู้ านวยการกลุ่มพฒั นาการศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั
ขา้ ราชการบานาญ
2. นางพมิ พาพร อนิ ทจักร์ ผอู้ านวยการ กศน.อาเภอโพทะเล จังหวดั พจิ ติ ร
ผู้อานวยการ กศน.อาเภอเมอื ง จังหวดั พิจิตร
3. นางเบญจมาศ สระทองหย่อม สานกั งาน กศน.จงั หวดั อตุ รดิตถ์
สานกั งาน กศน.จงั หวัดลาปาง
4. นางสาวอรทัย จารภุ ัทรพาณชิ ย์ สานกั งาน กศน.จงั หวัดนครราชสมี า
กศน.อาเภอล้ี จังหวัดลาพูน
5. นางกฤษณา พลฤทธ์ิ หวั หนา้ หนว่ ยศึกษานิเทศก์
หน่วยศกึ ษานิเทศก์
6. นางสาวสมพร เอ่ยี มสาอางค์ ผ้อู านวยการกลมุ่ พฒั นาระบบการทดสอบ
กลมุ่ พฒั นาระบบการทดสอบ
7. นายนิกร เกษโกมล กลมุ่ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัย
กลมุ่ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย
8. นางจนั ทนี อนิ นันชัย กลมุ่ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัย
กลุ่มพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัย
9. นางทองพิน ขนั อาสา กลมุ่ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
กลมุ่ พัฒนาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัย
10. นางพิมพา หาญวัฒนะชยั กลมุ่ พัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย
กลมุ่ พัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
11. นางพรรณทิพา ชินชัชวาล กลุ่มพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย
กลมุ่ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
12. นางเกณิกา ซกิ วารท์ ซอน

13. นายสมชาย ฐิติรัตนอัศว์

14. นางพรทิพย์ พรรณนิตานนท์

15. นางสาววรรณพร ปัทมานนท์

16. นางสาวเบ็ญจวรรณ อาไพศรี

17. นางเยาวรัตน์ ปนิ มณวี งศ์

18. นางสาวณชิ าภัทร ญาติบารงุ

19. นางสาวทพิ วรรณ วงคเ์ รือน

20. นางสุกญั ญา กุลเลิศพทิ ยา

21. นางสาวนภาพร อมรเดชาวฒั น์

22. นายวชั รนิ ทร์ โสภติ ะชา

ผรู้ ับผิดชอบดาเนินงาน พรรณนติ านนท์ กลมุ่ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัย
1. นางพรทิพย์ ปนิ มณีวงศ์ กลุ่มพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัย
2. นางเยาวรัตน์ ญาตบิ ารุง กลุ่มพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย
อมรเดชาวัฒน์ กล่มุ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย
3. นางสาวณิชาภทั ร โสภติ ะชา กล่มุ พัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย
4. นางสาวนภาพร
5. นายวชั รนิ ทร์

ออกแบบปก โสภิตะชา กลุ่มพฒั นาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
1. นายวชั รนิ ทร์