รายงาน สภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 กลุ่มติดตามและรายงานผล สำนักติดตามและประเมินผลการอาชีวศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา
คำำ�นำำ� รายงานสภาพปััญหาและข้้อเสนอแนะของสถานศึึกษารองรัับการขัับเคลื่่�อน การจััดการอาชีีวศึึกษา ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566 เป็็นส่่วนของภารกิิจของสำนัักติิดตาม และประเมิินผลการอาชีีวศึึกษาในการติิดตามและรายงานผลการดำเนิินงานของ สถานศึึกษาในการขัับเคลื่่�อนการจััดการอาชีีวศึึกษา ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566 โดยข้้อมููลจากเอกสารรายงานรายงานสภาพปััญหาและข้้อเสนอแนะของสถานศึึกษา รองรัับการขัับเคลื่่�อนการจััดการอาชีีวศึึกษา ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566 เป็็นข้้อมููลจาก การลงพื้้�นที่่�เก็็บข้้อมููลตามสภาพจริิงจากสถานศึึกษาของรััฐ สัังกััดสำนัักงาน คณะกรรมการการอาชีีวศึึกษา จำนวน 75 แห่่ง กลุ่่มติิดตมและรายงานผล สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา ขอขอบพระคุุณผู้้บริิหารสถานศึึกษา และบุุคลากรของสถานศึึกษาทุุกท่่านที่่�ได้้สะท้้อน ข้้อมููลจากสภาพจริิง อัันเนื่่�องจากการดำเนิินงานในการขัับเคลื่่�อนการจััดการ อาชีีวศึึกษา หวัังเป็็นอย่่างยิ่่�งว่่าข้้อมููลจากเอกสารรายงานสภาพปััญหาและข้้อเสนอแนะ ของสถานศึึกษารองรัับการขัับเคลื่่�อนการจััดการอาชีีวศึึกษา ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566 จะสามารถสะท้้อนสภาพปััญหาและข้้อจำกััดของสถานศึึกษาเพื่่�อให้้ ผู้้บริิหารระดัับสููงและหน่่วยงานที่มี่�ีหน้้าที่รั่�ับผิิดชอบได้้นำไปใช้ป้ระโยชน์์ในการขัับเคลื่่�อน การจััดการอาชีีวศึึกษาและแก้้ไขปััญหาข้้อติิดขััดของสถานศึึกษาได้้อย่่างยั่่�งยืืนต่่อไป กลุ่่�มติิดตามและรายงานผล สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา พฤศจิิกายน 2566 รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 1
ส่่วนที่่� 3 ข้้อเสนอแนะเชิิงนโยบาย ส่่วนที่่� 2 ข้้อเสนอแนะสถานศึึกษาเพื่่�อการขัับเคลื่่�อนการจััดการอาชีีวศึึกษา ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566 สารบััญ ส่่วนที่่� 1 สภาพปััญหาและข้้อจำกััดของสถานศึึกษาในการขัับเคลื่่�อน การจััดการอาชีีวศึึกษา ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566 หน้้า 3 8 13 รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา 2 รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
ส่่วนที่่� 1 สภาพปััญหาและข้้อจำำกััด ของสถานศึึกษาในการขัับเคลื่ ่� อน การจััดการอาชี ีวศึึกษา ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566 1. ด้้านนโยบายและการบริิหารจััดการ 1.1 ความไม่่แน่่นอนของนโยบาย ความไม่ชั่ ัดเจนของแนวปฏิิบััติิและแนวทางการใช้จ่้่ายงบประมาณส่่วนกลาง ส่่งผลต่่อการขัับเคลื่่�อนภาระงานการบริิหารจััดการภาระงานของสถานศึึกษา เช่่น โครงการขัับเคลื่่�อนศููนย์์บริิหาร เครืือข่่ายการผลิิตกำลัังคนอาชีีวศึึกษา (CVM) โครงการอาชีีวะสร้้างโอกาสทางการศึึกษาให้้เยาวชน เพื่่�อผลิิตกำลััง คนของประเทศ (อาชีีวะอยู่่ประจำ เรีียนฟรีี มีีอาชีีพ) โครงการสร้้างองค์์ความรู้้ทางการอาชีีวศึึกษาเพื่่�อถ่่ายทอด เทคโนโลยีีเป็็นต้้น 1.2 สถานศึึกษาขาดความพร้้อมด้้านปััจจััยสนัับสนุุนการจััดการเรีียนการสอน โดยเฉพาะด้้านบุุคลากร ครุุภััณฑ์์การศึึกษา และงบประมาณสนัับสนุุนที่่�เพีียงพอ ส่่งผลให้้สถานศึึกษาหลายแห่่งไม่่สามารถจััดการเรีียน การสอนในสาขาวิิชาที่่�ตอบสนองต่่อความต้้องการของหน่่วยงานและสถานประกอบการในพื้้�นที่่�ได้้ 1.3 การเพิ่่�มขึ้้�นของจำนวนสถานศึึกษาเอกชนในบางพื้้�นที่่� ส่่งผลต่่อการเพิ่่�มปริิมาณผู้้เรีียนอาชีีวศึึกษา โดยเฉพาะระดัับประกาศนีียบััตรวิิชาชีีพ (ปวช.) ในสถานศึึกษาอาชีีวศึึกษาของรััฐ 1.4 สถานศึึกษาขนาดเล็็กที่่�ตั้้�งอยู่่ในพื้้�นที่่�ห่่างไกลประสบปััญหาด้้านสาธารณููปโภคในเรื่่�องของระบบน้้ำ ที่่�ใช้้ในการอุุปโภคบริิโภคภายในสถานศึึกษา บางแห่่งมีีปััญหาเกี่่�ยวกัับระบบน้้ำประปามีีหิินปููนเจืือปบน และระบบ น้้ำบาดาลจะมีีปริิมาณน้้อยในช่่วงฤดููแล้้ง นอกจากนี้้� ยัังประสบปััญหาเกี่่�ยวกัับเส้้นทางการคมนาคมที่่�ไม่่สะดวก 1.5 นโยบายการเปิิดเสรีีเกี่่�ยวกัับพืืชกระท่่อม และกััญชา ส่่งผลต่่อการบริิหารจััดการของสถานศึึกษา ในการดููแลผู้้เรีียนอย่่างมาก ซึ่่�งสถานศึึกษาบางแห่่งมีีร้้านจำหน่่ายน้้ำจากพืืชกระท่่อมในบริิเวณพื้้�นที่่�ใกล้้กัับ สถานศึึกษา 1.6 การจััดซื้้�อจััดจ้้าง (e-biding) เพื่่�อจััดหาอุุปกรณ์ป์ระจำตััวผู้้เรีียนสายอาชีีพ โดยการใช้้เกณฑ์์การพิจิารณา คััดเลืือกเลืือกบริิษััทที่่�เสนอราคาต่่ำสุุดเพีียงอย่่างเดีียว ส่่งผลให้้สถานศึึกษาได้้อุุปกรณ์์การเรีียนที่่�มีีคุุณภาพไม่่ดีี เท่่าที่่�ควร 1.7 สถานศึึกษาหลายแห่่งได้้รัับรางวััลชนะเลิิศจาการเข้้าร่่วมการแข่่งขัันในระดัับชาติิและระดัับนานาชาติิ โดยใช้้เงิินรายได้้ของสถานศึึกษา และแสวงหาการสนัับสนุุนจากหน่่วยงานภายนอกเอง โดยไม่่ได้้รัับการสนัับสนุุน งบประมาณจากหน่่วยงานส่่วนกลางในการพััฒนาการคิิดค้้นสิ่่�งประดิิษฐ์์ของผู้้เรีียน 1.8 สถานศึึกษามีีปััญหาเกี่่�ยวกัับการก่่อสร้้างอาคารเนื่่�องจากผู้้รัับเหมาไม่่เร่่งรััดการก่่อสร้้างให้้แล้้วเสร็็จ ทัันตามระยะเวลาที่่�กำหนด ทำให้้การเบิิกค่่างวดงานก่่อสร้้างล่่าช้้าและส่่งผลกระทบให้้สถานศึึกษาอาจโดนระงัับ การเบิิกจ่่ายงบประมาณข้้ามปีี 1.9 กลุ่่มผู้้เรีียนภายใต้้โครงการอาชีีวะ สร้้างช่่างฝีีมืือ ตามแนวทางโรงเรีียนพระดาบส มีีความหลากหลาย ของพฤติิกรรม ส่่งผลต่่อการปรัับพฤติิกรรมเข้้ากัับสิ่่�งแวดล้้อมภายในสถานศึึกษา 1.10 จำนวนผู้้เรีียนที่่�ไม่่จบการศึึกษาตามระยะเวลาที่่�หลัักสููตรกำหนดมีีจำนวนมาก รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 3
2. ด้้านงบประมาณ 2.1 ความไม่่ชััดเจนของหลัักเกณฑ์์การจััดสรรงบประมาณ และการจััดสรรงบประมาณไม่่ตรงตามภารกิิจ และวััตถุุประสงค์์ของโครงการที่่�มอบหมายให้้สถานศึึกษาดำเนิินงาน เช่่น โครงการอาชีีวะสร้้างโอกาส ทางการศึึกษาให้้เยาวชนเพื่่�อผลิิตกำลัังคนของประเทศ (อาชีีวะอยู่่ประจำ เรีียนฟรีี มีีอาชีีพ) เป็็นต้้น 2.2 ความล่่าช้้าของการจััดสรรงบประมาณจากส่่วนกลางส่่งผลกระทบต่่อการดำเนิินงานของสถานศึึกษา ทั้้�งในเรื่่�องของระยะเวลาการดำเนิินงานและการเบิิกจ่่ายงบประมาณ เช่่น งบประมาณโครงการสร้้าง องค์์ความรู้้ทางการอาชีีวศึึกษาเพื่่�อถ่่ายทอดเทคโนโลยีี โครงการพััฒนาการอาชีีวศึึกษาในจัังหวััดชายแดนภาคใต้้ โครงการเสริิมสร้้างภููมิิคุ้้มกัันเพื่่�อสัันติิสุุขในจัังหวััดชายแดนภาคใต้้(โดยเฉพาะค่่าตอบแทน ค่่าจ้้างผู้้ปฏิิบััติิหน้้าที่่� รัักษาความปลอดภััย) เป็็นต้้น 2.3งบประมาณที่่�จััดสรรให้กั้ับสถานศึึกษาทั้้�งการจััดการเรีียนการสอนและการดำเนิินงานตามภารกิจิโครงการ ต่่างๆ และงบประมาณค่่าสาธารณููปโภคมีีแนวโน้้มลดลงอย่่างต่่อเนื่่�อง 2.4 งบประมาณที่่�ได้้รัับจััดสรรไม่่เพีียงพอต่่อการดำเนิินงานตามภารกิิจของสถานศึึกษาภายใต้้โครงการ สำคััญต่่าง ๆ ที่่�ได้้รัับมอบหมายจากส่่วนกลาง และไม่่สอดคล้้องกัับเป้้าหมายผลผลิิตของโครงการ เช่่น โครงการ อาชีีวะสร้้างโอกาสทางการศึึกษาให้้เยาวชนเพื่่�อผลิิตกำลัังคนของประเทศ (อาชีีวะอยู่่ประจำ เรีียนฟรีี มีีอาชีีพ) โครงการขัับเคลื่่�อนศููนย์์บริิหารเครืือข่่ายการผลิิตกำลัังคนอาชีีวศึึกษา (CVM) โครงการอาชีีวศึึกษาเพื่่�อคนพิิการ โครงการสร้้างองค์์ความรู้้ทางการอาชีีวศึึกษาเพื่่�อถ่่ายทอดเทคโนโลยีีโครงการอาชีีวะต้้านยาเสพติิด โครงการ อนุุรัักษ์์พัันธุุกรรมพืืชอัันเนื่่�องมาจากพระราชดำริิสมเด็็จพระเทพรััตนราชสุุดาฯ สยามบรมราชกุุมารีีโครงการ พััฒนาศัักยภาพผู้้เรีียนอาชีีวศึึกษาในการเป็็นผู้้ประกอบการ โครงการบููรณาการการพััฒนาทัักษะทางวิิชาชีีพกัับ การเสริิมสร้้างคุุณลัักษณะของผู้้เรีียนอาชีีวศึึกษา (Fix it Center) เป็็นต้้น 2.5 ขาดงบประมาณสนัับสนุุนการพััฒนาและยกระดัับคุุณภาพสถานศึึกษาขนาดเล็็กในพื้้�นที่่�ห่่างไกล ทั้้�งในเรื่่�องของการพััฒนาโครงสร้้างพื้้�นฐาน ระบบสารสนเทศ การขยายสััญญาณอิินเตอร์์เนต เป็็นต้้น นอกจาก นี้้�หลัักเกณฑ์์การจััดสรรงบประมาณภายใต้้โครงการสร้้างองค์์ความรู้้ทางการอาชีีวศึึกษาเพื่่�อถ่่ายทอดเทคโนโลยีี โดยพิจิารณาจากปริิมาณชิ้้�นงานที่ส่่�่งเข้้าประกวดส่่งผลกระทบต่่อการดำเนิินงานในการคิิดค้้นสิ่่�งประดิิษฐ์์นวัตักรรม โครงงานวิิทยาศาสตร์์หรืืองานสร้้างสรรค์์ของผู้้เรีียนในสถานศึึกษาขนาดเล็็กอย่่างมาก 2.6 งบประมาณด้้านการส่่งเสริิมและพััฒนาศัักยภาพครููและบุุคลากรในการเข้้ารัับการฝึึกอบรม เพื่่�อพััฒนา ทัักษะทางวิิชาชีีพมีีไม่่ทั่่�วถึึง เช่่น การจััดส่่งครููฝึึกประสบการณ์์ในสถานประกอบการ 2.7 ขาดงบประมาณสนัับสนุุนการส่่งเสริิมและพััฒนาทัักษะการสื่่�อสารภาษาต่่างประเทศให้้กัับผู้้เรีียน โดยเฉพาะงบประมาณในการจ้้างครููชาวต่่างชาติิ รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา 4 รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
3. ด้้านครุุภััณฑ์์ อาคารและสิ่่� งปลููกสร้้าง 3.1 ครุุภััณฑ์์ที่่�ใช้้ในการจััดการเรีียนการสอน 3.1.1 มีีอายุุการใช้้งาน และมีีสภาพไม่่พร้้อมใช้้งาน ชำรุุด ขาดการซ่่อมแซมบำรุุงรัักษา 3.1.2 ล้้าสมััยไม่ทั่ ันต่่อการเปลี่่�ยนแปลงของเทคโนโลยีีในยุุคปััจจุุบััน เช่่น ครุุภััณฑ์์คอมพิิวเตอร์ ์ครุุภััณฑ์์ เกี่่�ยวกัับยานยนต์์ไฟฟ้้า (EV) 3.1.3 มีจีำนวนไม่่เพีียงพอต่่อการจััดการเรีียนการสอนและจำนวนผู้้เรีียนโดยเฉพาะสถานศึึกษาขนาดเล็็ก 3.2 ครุุภััณฑ์์ยานพาหนะ 3.2.1 มีีอายุุการใช้้งานนาน และต้้องซ่่อมแซมบำรุุงรัักษาบ่่อย ทำให้้เกิิดความไม่่ปลอดภััยต่่อชีีวิิต และร่่างกายของครููและผู้้เรีียนเมื่่�อต้้องใช้้งานในการเดิินทางระยะไกล 3.2.2 สถานศึึกษาหลายแห่่งมีีภารกิิจต้้องรัับผิิดชอบการจััดการเรีียนการสอนในพื้้�นที่่�ห่่างไกล และพื้้�นที่่� ชายแดน ยัังขาดแคลนครุุภััณฑ์์ยานพาหนะรถบรรทุุกหกล้้อหรืือรถยนต์ขั์ับเคลื่่�อนสี่่ล้�้อ (โฟร์วิ์ิล) เพื่่�อใช้้ในการปฏิิบััติิ งานในพื้้�นที่่�บริิการที่่�อยู่่ห่่างไกลและพื้้�นที่่�สภาพถนนขรุุขระ 3.3 อาคารเรีียน อาคารปฎิิบััติิการ และโรงฝึึกงาน 3.3.1 สถานศึึกษาหลายแห่่งยัังประสบปััญหาเกี่่�ยวกัับอาคารเรีียน ห้้องเรีียน ห้้องปฏิิบััติิการ และ โรงฝึึกงานไม่่เพีียงพอต่่อจำนวนผู้้เรีียน 3.3.2 อาคารสิ่่�งก่่อสร้้างที่่�มีีอยู่่มีีสภาพชำรุุด ทรุุดโทรม เช่่น หลัังคารั่่�ว น้้ำซึึม อาคารทรุุด โดยเฉพาะ สถานศึึกษาที่่�อยู่่ในพื้้�นที่่�ลุ่่มน้้ำ ทะเล และพื้้�นที่่�ใกล้้กัับทางด่่วนยกระดัับมอเตอร์์เวย์์นอกจากนี้้�ยัังมีีประเด็็น เกี่่�ยวกัับความไม่่ปลอดภััยของระบบไฟฟ้้า 3.3.3 ห้้องเรีียนไม่่ตอบโจทย์์การจััดการเรีียนรู้้ในยุุคปััจจุุบััน เช่่น ห้้องเรีียนไม่่เป็็น Smart Classroom หรืือไม่่สามารถเป็็นแหล่่งค้้นคว้้าในการเรีียนรู้้ 3.3.4 ขาดแคลนบ้้านพัักครููและอาคารบ้้านพัักชำรุุดทรุุดโทรม ทั้้�งนี้้� สถานศึึกษาบางแห่่งตั้้�งแต่่มีีการ จััดตั้้�งสถานศึึกษา ยัังไม่่มีีอาคารบ้้านพัักครููปััจจุุบัันประยุุกต์์ใช้้อาคารเรีียนชั่่�วคราวเป็็นบ้้านพัักครูู 3.3.5. สถานศึึกษาขนาดเล็็กหลายแห่่ง (วิทิยาลััยการอาชีีพ) ขาดแคลนอาคารอเนกประสงค์์และอาคาร วิิทยบริิการ รวมถึึงหลัังคาโดมสำหรัับใช้้ในการจััดกิิจกรรมพััฒนาผู้้เรีียน สนามกีีฬาที่่�ได้้มาตรฐาน และโรงอาหาร ซึ่่�งบางแห่่งช่่วงพัักเที่่�ยงผู้้เรีียนต้้องออกไปนอกสถานศึึกษาเพื่่�อรัับประทานอาหารกลางวััน 3.3.6 โรงเรืือนและงานฟาร์์มต่่างๆ ของสถานศึึกษาประเภทวิิทยาลััยเกษตรและเทคโนโลยีีหลายแห่่ง มีีสภาพทรุุดโทรมต้้องได้้รัับการปรัับปรุุงซ่่อมแซม และการพััฒนาระบบน้้ำภายในสถานศึึกษา 3.3.7 สถานศึึกษาขาดแคลนหอพัักสำหรัับนัักเรีียนโครงการอาชีีวะสร้้างโอกาสทางการศึึกษาให้้เยาวชน เพื่่�อผลิิตกำลัังคนของประเทศ (อาชีีวะอยู่่ประจำ เรีียนฟรีี มีีอาชีีพ) รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 5
4. ด้้านการจััดการเรีียนการสอน 4.1 การจััดการเรีียนการสอนระบบทวิิภาคีี 4.1.1 สถานศึึกษาบางพื้้�นที่่�ขาดสถานประกอบการขนาดใหญ่่ที่่�ได้้มาตรฐานตามมาตรฐานที่่�กำหนด ในการจััดส่่งผู้้เรีียนออกฝึึกประสบการณ์์วิิชาชีีพและหากต้้องส่่งผู้้เรีียนออกฝึึกประสบการณ์์นอกพื้้�นที่่�สถานศึึกษา ต้้องมีีภาระค่่าใช้้จ่่ายการนิิเทศติิดตามผู้้เรีียน 4.1.2 ค่่านิิยมของผู้้ปกครองและผู้้เรีียนที่ยั่�ังขาดความเข้้าใจและความเชื่่�อมั่่�นต่่อการจััดการเรีียนการสอน ระบบทวิิภาคีี 4.1.3 ครูฝึูึกในสถานประกอบการยัังขาดความรู้้เกี่่�ยวกัับการวััดประเมิินผล และการดููแลผู้้เรีียน และความรู้้ ความเข้้าใจในการจััดทำแผนการฝึึกอาชีีพร่่วมกัับสถานศึึกษา 4.1.4 สถานประกอบการไม่่รัับผู้้เรีียนระบบอาชีีวศึึกษาทวิิภาคีีที่่�มีีอายุุต่่ำกว่่า 18 ปีีเข้้ารัับการฝึึก ประสบการณ์์วิิชาชีีพ เนื่่�องจากวุุฒิิภาวะของผู้้เรีียนยัังไม่่มีีความพร้้อมส่่งผลให้้เกิิดการออกกลางคััน 4.1.5 สถานศึึกษายัังขาดความเข้้าใจเกี่่�ยวกัับการจััดการเรีียนการสอนรููปแบบทวิิภาคีีโดยเฉพาะ การจััดทำแผนการสอน และแผนการฝึึกประสบการณ์์ในสถานประกอบการ 4.1.6 การลงนามความร่่วมมืือกัับสถานประกอบการขนาดใหญ่่ในพื้้�นที่มี่�ีข้้อติิดขััดต้้องได้รั้ับการพิจิารณา เห็็นชอบจากสำนัักงานใหญ่่ 4.1.7 การออกฝึึกประสบการณ์์นอกพื้้�นที่่�ของผู้้เรีียนในพื้้�นที่่�ชายแดนภาคใต้้เนื่่�องจากข้้อกำหนด การฝึึกงานในสถานประกอบการบางแห่่งส่่งผลต่่อการดำรงชีีวิิตของผู้้เรีียนที่่�นัับถืือศาสนาอิิสลาม 4.2 การจััดการเรีียนการสอนหลัักสููตรวิิชาชีีพระยะสั้้�น 4.1.1 สถานศึึกษาประเภทวิิทยาลััยสารพััดช่่างส่่วนใหญ่่ขาดแคลนครููหรืือผู้้ที่่�มีีความเชี่่�ยวชาญ วิชิาชีีพเฉพาะด้้านในรายวิชิาที่่�เป็็นความสนใจของผู้้เข้้ารัับการฝึึกอบรม เช่่น สาขาวิชิาเสริิมสวย ผ้้าและการตััดเย็็บ 4.1.2 การจััดฝึึกอบรมวิิชาชีีพระยะสั้้�น ส่่วนใหญ่่ผู้้เข้้ารัับการฝึึกอบรมจะเป็็นกลุ่่มเป้้าหมายเดิิม และหลัักสููตรการฝึึกอบรมไม่่สอดคล้้องกัับความต้้องการของชุุมชน 4.3 การจััดการเรีียนการสอนทวิิศึึกษา 4.3.1 ความไม่่เข้้าใจการดำเนิินงานระหว่่างสถานศึึกษาสัังกััดสำนัักงานคณะกรรมการการศึึกษา ขั้้�นพื้้�นฐาน (สพฐ.) และความไม่่สะดวกในการเดิินทางมาเรีียนภาคปฏิิบััติิของกลุ่่มผู้้เรีียนทวิิศึึกษา ซึ่่�งสถานศึึกษา บางแห่่งต้้องมีีภาระในการจััดรถรัับส่่งผู้้เรีียน 4.3.2 บุุคลากรของสถานศึึกษายัังมีีความเข้้าใจคลาดเคลื่่�อนเกี่่�ยวกัับนโยบายการจััดการเรีียนการสอน ทวิิศึึกษารูปูแบบใหม่่นอกจานี้้�สถานศึึกษาเดิิมที่มี่�ีการจััดการเรีียนการสอนทวิิศึึกษาไม่่ใช่่กลุ่มเ่ป้้าหมายการจััดการ เรีียนการสอนทวิิศึึกษาแนวใหม่่ 4.4 การจััดการเรีียนการสอนสถานศึึกษาประเภทวิิทยาลััยเกษตรและเทคโนโลยีี 4.4.1 ครููและบุุคลากรที่่�ปฏิิบััติิงานในสถานศึึกษาประเภทวิิทยาลััยเกษตรและเทคโนโลยีีมีีภาระงาน นอกเหนืือการจััดการเรีียนการสอนแล้้ว ยัังมีีภาระงานเกี่่�ยวกัับดููแลครุุภััณฑ์์งานฟาร์์มพืืชและสััตว์์ด้้วย 4.4.2 เนื้้�อหาหลัักสููตรไม่่หลากหลาย และไม่่ทัันต่่อการเปลี่่�ยนแปลงของสภาะการณ์์ปััจจุุบััน ส่่งผล ต่่อการเพิ่่�มปริิมาณผู้้เรีียน รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา 6 รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
5. ด้้านบุุคลากร 5.1 การจััดสรรอััตรากำลัังไม่่เป็็นไปตามกรอบอััตราและภาระหน้้าที่่�ของสถานศึึกษา โดยเฉพาะอััตรากำลััง ทดแทนตำแหน่่งลููกจ้้างประจำที่่�เกษีียณ 5.2 ข้้าราชการครููและบุุคลากรสายสนัับสนุุนมีีการหมุุนเวีียนเข้้าออกบ่่อยโดยเฉพาะสถานศึึกษาในพื้้�นที่่� ห่่างไกล และพื้้�นที่่�จัังหวััดชายแดนภาคใต้้ ส่่งผลให้้การดำเนิินงานสถานศึึกษาขาดความต่่อเนื่่�อง 5.3 การเปลี่่�ยนแปลงโยกย้้ายผู้้บริิหารบ่่อยและไม่่เป็็นไปตามเกณฑ์์ที่่�กำหนด ส่่งผลให้้การพััฒนาสถานศึึกษา ขาดความต่่อเนื่่�อง 5.4 สถานศึึกษาขาดอััตรากำลัังสายสนัับสนุุนเพื่่�อปฏิิบััติิหน้้าที่่�งานธุุรการ การเงิิน บััญชีี พััสดุุ รวมถึึง การขัับเคลื่่�อนภาระงานตามนโยบายด้้านต่่าง ๆ โครงการอาชีีวะอยู่่ประจำเรีียนฟรี มีีอาชีีพ การจััดการเรีียนการสอน สำหรัับคนพิิการ การจััดการเรีียนการสอนห้้องเรีียนอาชีีพหรืือทวิิศึึกษา 5.5 ครููผู้้สอนต้้องทำงานหลายหน้้าที่่�นอกเหนืือจากการเรีียนการสอนซึ่่�งเป็็นหน้้าที่่�หลััก เช่่น ธุุรการ การเงิิน บััญชีี พััสดุุ ทะเบีียน 5.6 สถานศึึกษามีีภาระงานการจ้้างครููอััตรา และลููกจ้้างชั่่�วคราวเพื่่�อเป็็นบุุคลากรสายสนัับสนุุนจำนวนมาก โดยใช้้เงิินรายได้้ของสถานศึึกษา 5.7 การจััดหลัักสููตรในการอบรมเพื่่�อพััฒนาครููและบุุคลากรของส่่วนกลางยัังไม่่ทั่่�วถึึงและยัังไม่่ครอบคลุุม ทุุกสาขาวิิชา 5.8 การตััดอัตัรากำลัังตำแหน่่งพนัักงานราชการเพื่่�อสนัับสนุุนการดำเนิินงานของสำนัักงานอาชีีวศึึกษาจัังหวััด ส่่งผลกระทบต่่อการบริิหารงานของสถานศึึกษาขนาดเล็็ก 6. ด้้านอื่�น่ ๆ 6.1 สถานศึึกษาศึึกษาที่่�อยู่่ในพื้้�นที่่�ห่่างไกลและมีีชายแดนติิดต่่อกัับประเทศเพื่่�อนบ้้านหลายแห่่ง ประสบปััญหาผู้้เรีียนเกี่่�ยวข้้องกัับยาเสพติิด และความไม่ป่ลอดภััยของบุุคลากรที่จ่� ะออกไปให้้บริิการฝึึกอบรมวิชิาชีีพ 6.2 การออกกลางคัันของผู้้เรีียนภายใต้้โครงการโครงการอาชีีวะสร้้างโอกาสทางการศึึกษาให้้เยาวชน เพื่่�อผลิิตกำลัังคนของประเทศ (อาชีีวะอยู่่ประจำ เรีียนฟรีี มีีอาชีีพ) 6.3 การพััฒนาสิ่่�งประดิิษฐ์์และนวััตกรรมยัังไม่่ตอบโจทย์์การเปลี่่�ยนแปลงของยุุคสมััย เนื่่�องจากขาดแคลน วััสดุุอุุปกรณ์์ที่่�ทัันสมััยในการดำเนิินงาน นอกจากนี้้�หลัักเกณฑ์์การจััดส่่งผลงานสิ่่�งประดิิษฐ์์เข้้าประกวด มีีการเปลี่่�ยนแปลงทุุกปีีและการแจ้้งหลัักเกณฑ์์ให้้กัับสถานศึึกษามีีความล่่าช้้า ส่่งผลให้้สถานศึึกษาการจััดเตรีียม สิ่่�งประดิิษฐ์์ของสถานศึึกษาไม่่สามารถดำเนิินการได้้อย่่างเต็็มตามศัักยภาพ 6.4 สถานศึึกษาหลายแห่่งระบบการเชื่่�อมต่่ออิินเตอร์์เนตยัังไม่่ครอบคลุุมทั้้�งสถานศึึกษา 6.5 ผู้้มีีหน้้าที่่�เกี่่�ยวข้้องโครงการอนุุรัักษ์พั์ ันธุุกรรมพืืชอัันเนื่่�องมาจากพระราชดำริิสมเด็จ็พระเทพรัตันราชสุุดาฯ สยามบรมราชกุุมารีี ของสถานศึึกษาส่่วนใหญ่่ยัังขาดความรู้้ในการดำเนิินงานตามภารกิิจภายใต้้โครงการ รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 7
ส่่วนที่่ 2� ข้้อเสนอแนะ สถานศึึกษาเพื่ ่�อการขัับเคลื่ ่� อน การจััดการอาชี ีวศึึกษา ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566 1. ด้้านนโยบายและการบริิหารจััดการ 1.1 การมอบหมายให้้สถานศึึกษาจััดตั้้�งศููนย์์ความเป็็นเลิิศเฉพาะทางด้้านต่่างๆ ส่่วนกลางควรพิิจารณา ความพร้้อมและโครงสร้้างพื้้�นฐานของสถานศึึกษาก่่อนการจััดสรรงบประมาณให้้สถานศึึกษาดำเนิินงาน และ ส่่วนกลางควรเป็็นหน่่วยจััดอบรมสำหรัับสถานศึึกษาที่่�มีีความเป็็นเลิิศเฉพาะทางเพื่่�อให้้บุุคลากรได้้รัับการพััฒนา ความรู้้ความสามารถที่่�สอดคล้้องกัับความเฉพาะทาง 1.2 ส่่วนกลางควรแจ้้งแผนปฏิิบััติิปฏิิบััติิราชการประจำปีีของสำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษา ให้้สถานศึึกษาได้้รัับทราบตั้้�งแต่่ไตรมาสที่่� 1 (เดืือนตุุลาคม - เดืือนธัันวาคม) เพื่่�อนำไปใช้้เป็็นกรอบแนวทาง การดำเนิินงานแลจััดทำแผนปฏิิบััติิบิิตราชการของสถานศึึกษา และผ่่อนปรนหลัักเกณฑ์์การดำเนิินงานขัับเคลื่่�อน ภาระงานโครงต่่าง ๆ เพื่่�อให้้สถานศึึกษาเกิิดความคล่่องตััวในการบริิหารจััดการภาระงานของสถานศึึกษา 1.3 ส่่วนกลางควรกำหนดบทบาทหน้้าที่ข่�องผู้้อำนวยการสถาบัันการอาชีีวศึึกษาและผู้้อำนวยการอาชีีวศึึกษา จัังหวััดให้้ชััดเจน 1.4 ส่่วนกลางควรส่่งเสริิมการเพิ่่�มคุุณวุุฒิิของครููผู้้สอนโดยการจััดสรรทุุนการศึึกษาต่่อในสายวิิชาชีีพ 1.5 ส่่วนกลางควรมีีการปรัับปรุุงรายการอุุปกรณ์์ประจำตััวผู้้เรีียนสายอาชีีพให้้บัันสอดคล้้องกัับสภาพ การเปลี่่�ยนแปลงของเทคโนโลยีีในสัังคมปััจจุุบััน 1.6 ผู้้เรีียนภายใต้้โครงการอาชีีวะสร้้างช่่างฝีีมืือตามแนวทางโรงเรีียนพระดาบส เมื่่�อจบหลัักสููตรแล้้ว ควรได้้รัับใบรัับรองที่่�สามารถนำไปใช้้ในการประกอบอาชีีพหรืือศึึกษาต่่อในสายอาชีีพได้้ 1.7 การส่่งเสริิมและพััฒนาผู้้เรีียนเพื่่�อการเป็็นผู้้ประกอบการส่่วนกลางควรให้้ความสำคััญกัับกิิจกรรม การพััฒนาศัักยภาพผู้้เรีียนเพื่่�อการเป็็นผู้้ประกอบการอย่่างทั่่�วถึึงมากกว่่าเน้้นการประเมิินเพื่่�อแข่่งขััน 2. ด้้านงบประมาณ 2.1 การจััดสรรงบประมาณ 2.1.1 หน่่วยงานระดัับสำนััก/หน่่วย/กลุ่่ม/ศููนย์์ควรมีีกรอบวงเงิินการจััดสรรงบประมาณและแนวทาง การดำเนิินงานที่ชั่�ัดเจนให้กั้ับสถานศึึกษาและกรณีีที่มี่�ีการเปลี่่�ยนแปลงกรอบวงเงิินงบประมาณควรแจ้้งสถานศึึกษา ได้้รัับทราบล่่วงหน้้าเพื่่�อปรัับแนวทางการปฏิิบััติิงาน 2.1.2 การจััดสรรงบประมาณให้้กัับสถานศึึกษาเพื่่�อขัับเคลื่่�อนภาระงานโครงการต่่าง ๆ ส่่วนกลาง ควรจััดสรรให้้กัับสถานศึึกษาตั้้�งแต่่ช่่วงต้้นปีีงบประมาณ หรืืออย่่างช้้าก่่อนเปิิดภาคเรีียนที่่� 1 เพื่่�อสถานศึึกษาจะได้้ มีีเวลาดำเนิินงานและเบิิกจ่่ายงบประมาณได้้ทัันตามกำหนดระยะเวลา นอกจากนี้้�ควรแจ้้งเป็็นลายลัักษณ์์อัักษร เพื่่�อให้้สถานศึึกษาดำเนิินงานตามวััตถุุประสงค์์และเป็็นไปตามระเบีียบของทางราชการ 2.1.3 ส่่วนกลางควรจััดสรรหรืือสนัับสนุุนงบประมาณในการคิิดค้้น หรืือพััฒนาสิ่่�งประดิิษฐ์์นวััตกรรม และงานสร้้างสรรค์์ของผู้้เรีียนเพิ่่�มขึ้้�น มากกว่่าการส่่งเสริิมให้้มีีการแข่่งขัันเพื่่�อผลรางวััล รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา 8 รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
2.1.4 การจััดสรรงบประมาณเพื่่�อพััฒนาครููและบุุคลากรส่่วนกลางควรจััดสรรลงไปให้้กัับสถานศึึกษา โดยตรงจะเกิิดประโยชน์์และทั่่�วถึึงมากกว่่า 2.1.4 การจััดสรรงบประมาณหมวดเงิินอุุดหนุุนในการจััดซื้้�อหนัังสืือเรีียนควรให้้สถานศึึกษาปรัับลดวงเงิิน หรืือหากมีีเงิินเหลืือ ควรให้้สถานศึึกษานำไปจััดหาสื่่�อและหนัังสืืออิิเล็็กทรอนิิกส์์หรืืออุุปกรณ์์การจััดการเครืือข่่าย อิินเตอร์์เน็็ต 2.1.5 การจััดสรรงบประมาณของศููนย์์อาชีีวศึึกษาทวิิภาคีีที่่�ผ่่านมาส่่วนกลางไม่่ได้้จััดสรรให้้กัับ สถานศึึกษาโดยตรง ส่่งผลให้้การขัับเคลื่่�อนการจััดการอาชีีวศึึกษาระบบทวิิภาคีีของสถานศึึกษายัังไม่่บรรลุุตาม เป้้าหมาย เนื่่�องจากการจััดการศึึกษาระบบทวิิภาคีีในปััจจุุบััน สถานศึึกษาได้้ใช้้รายได้้ของสถานศึึกษาในการ ดำเนิินการตั้้�งแต่่การจััดทำความร่่วมมืือการประชาสััมพัันธ์์การส่่งผู้้เรีียนเข้้าฝึึกประสบการณ์์ในสถานประกอบการ การนิิเทศติิดตามผู้้เรีียน และการจััดพิิธีีเชิิดชููเกีียรติิให้้กัับสถานประกอบการ นอกจากนี้้�สำนัักพััฒนาสมรรถนะ ครููและบุุคลการทางการศึึกษา และศููนย์์อาชีีวศึึกษาทวิิภาคีีควรจััดสรรงบประมาณในการพััฒนาครููเข้้าไปฝึึก ประสบการณ์์ในสถานประกอบการให้้กัับสถานศึึกษาโดยตรง 2.1.6 สำนัักนโยบายและแผนการอาชีีวศึึกษาพิิจารณาให้้ความช่่วยเหลืือโดยจััดสรรงบประมาณ ให้้กัับสถานศึึกษาที่่�รัับผู้้เรีียนเข้้าร่่วมโครงการอาชีีวะสร้้างโอกาสทางการศึึกษาให้้เยาวชนเพื่่�อผลิิตและกำลัังคน ของประเทศ (อาชีีวะอยู่่ประจำ เรีียนฟรีี มีีอาชีีพ) เนื่่�องจากในปีีงบประมาณ พ.ศ.๒๕๖๖ สถานศึึกษา บางแห่่งได้้รัับผู้้เรีียนที่่�ขาดโอกาสทางการศึึกษารุ่่นที่่�๒ ตามความต้้องการ ของชุุมชนและผู้้ปกครอง 2.1.7 ศููนย์์ความปลอดภััยอาชีีวศึึกษาควรมีีการจััดสรรงบประมาณภายใต้้โครงการอาชีีวะต้้านยาเสพติิด ให้้กัับสถานศึึกษาทุุกแห่่งต่่อเนื่่�องทุุกปีีโดยให้้สอดคล้้องกัับปััญหายาเสพติิดและการเพิ่่�มขึ้้�นของผู้้เรีียนกลุ่่มเสี่่�ยง ที่่�เกี่่�ยวข้้องกัับกระท่่อมและกััญชา 2.1.8 สำนัักมาตรฐานการอาชีีวศึึกษาและวิชิาชีีพควรจััดสรรงบประมาณในโครงการขัับเคลื่่�อนศููนย์์บริิหาร เครืือข่่ายผลิิตและพััฒนากำลัังคนอาชีีวศึึกษา (CVM) ให้้เพีียงพอต่่อภารกิิจ ปััจจุุบัันสถานศึึกษาที่่�เป็็นศููนย์์บริิหาร เครืือข่่ายฯ ต้้องบริิหารเครืือข่่ายสถานศึึกษาในระดัับประเทศมีีภาระหน้้าที่่�ในการแสวงหาความร่่วมมืือการพััฒนา หลัักสููตรให้้เป็็นไปตามกรอบคุุณวุุฒิิวิิชาชีีพ การจััดการศึึกษาระบบทวิิภาคีีและการพััฒนาครูู 2.1.9 สำนัักนโยบายและแผนการอาชีีวศึึกษาควรจััดสรรงบประมาณโครงการสนัับสนุุนค่่าอุุปกรณ์์ การเรีียนของนัักเรีียนสายอาชีีพให้้ตรงตามปีีงบประมาณ ป้้องกัันสถานศึึกษาสัับสนในการจััดซื้้�ออุุปกรณ์์การเรีียน 2.1.10 สำนัักมาตรฐานการอาชีีวศึึกษาและวิิชาชีีพควรสำรวจและจััดสรรงบประมาณในโครงการ จััดการอาชีีวศึึกษาเพื่่�อสนองพระราชดำริิให้้กัับสถานศึึกษาที่่�มีีภาระในการดููแลพระราชวัังภููพานราชนิิเวศน์์และ สถานศึึกษาที่่�มีีภารกิิจในการเดิินทางไปให้้บริิการฝึึกอบรมวิิชาชีีพในโรงเรีียนท้้องถิ่่�นห่่างไกล หรืือโรงเรีียนตำรวจ ตระเวนชายแดนในพื้้�นที่่�ที่่�มีีสภาพเป็็นภููเขาเพื่่�อสนัับสนุุนการดำเนิินงานของสถานศึึกษา 2.1.11 การจััดสรรงบประมาณจากส่่วนกลางเพื่่�อพััฒนาครููและบุุคลากร ควรจััดสรรลงไปให้้กัับ สถานศึึกษาโดยตรงจะเกิิดประโยชน์์และทั่่�วถึึงมากกว่่า 2.2 การสนัับสนุุนงบประมาณเพิ่่�มเติิมให้้กัับสถานศึึกษา สำนัักนโยบายและแผนการอาชีีวศึึกษาการสนัับสนุุนงบประมาณเพิ่่�มเติิมให้้กัับสถานศึึกษา ดัังนี้้� 2.2.1 เพื่่�อเป็็นค่่าใช้้จ่่ายในการจ้้างครููและบุุคลากรทางการศึึกษาสายสนัับสนุุน และพััฒนาคุุณภาพ การจััดการเรีียนการสอนของสถานศึึกษาขนาดเล็็ก 2.2.2 เพื่่�อเป็็นค่่าใช้้จ่่ายในการจ้้างผู้้เชี่่�ยวชาญ เนื่่�องจากการเรีียนการสอนของวิิทยาลััยสารพััดช่่าง ต้้องอาศััยความรู้้ความเชี่่�ยวชาญในวิิชาชีีพเฉพาะ รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 9
2.2.3 ปรัับปรุุงซ่่อมแซมเพื่่�อจััดหาทดแทนครุุภััณฑ์์การศึึกษา ครุุภััณฑ์์ยานพาหนะ รวมถึึงอาคาร สิ่่�งก่่อสร้้าง บ้้านพััก งานฟาร์์มต่่าง ๆ ระบบไฟฟ้้า ประปา น้้ำบาดาลที่มี่�ีสภาพทรุุดโทรมและอายุุการใช้้งานยาวนาน ได้้แก่่ ซ่่อมแซมบ้้านพัักครููหอพัักนัักศึึกษา อาคารเรีียน โรงฝึึกงาน เป็็นต้้น 2.2.4 เพื่่�อการดำเนิินงานศููนย์์ฝึึกอบรมวิิชาชีีพในพื้้�นที่่�ห่่างไกล และโรงเรีียนตำรวจตระเวนชายแดน 2.2.5เพื่่�อสนัับสนุุนให้ผู้้้เรีียน ครููและบุุคลากร ได้้รัับการพััฒนาทัักษะการใช้้ภาษาอัังกฤษในการสื่่�อสาร 2.2.6 เพื่่�อสนัับสนุุนนัักเรีียนที่่�มีีฐานะยากจน เพื่่�อลดภาระค่่าใช่่จ่่ายของผู้้ปกครอง 2.2.7 เพื่่�อการดำเนิินงานลดปััญหาผู้้เรีียนออกกลางคััน เนื่่�องจากปััจจุุบัันสถานศึึกษาต้้องดำเนิินการ ติิดตามและนำผู้้เรีียนกลัับเข้้าสู่่ระบบการศึึกษา โดยใช้้เงิินรายได้้ของสถานศึึกษา 2.2.8 เพื่่�อสนัับสนุุนให้้ข้้าราชการครููในพื้้�นที่่�สามจัังหวััดชายแดนภาคใต้้ได้้รัับโอกาสให้้ไปศึึกษา ดููงาน นอกสถานที่่�เพื่่�อนำความรู้้และประสบการณ์์มาใช้้ในการพััฒนาการเรีียนการสอน 3. ด้้านบุุคลากร 3.1 ส่่วนกลางจััดสรรกรอบอััตรากำลัังทั้้�งผู้้บริิหาร ข้้าราชการ ทดแทนอััตราเกษีียณให้้กัับสถานศึึกษา เต็็มกรอบอััตรากำลัังของสถานศึึกษา เพื่่�อให้้การบริิหารสถานศึึกษาเป็็นไปอย่่างต่่อเนื่่�อง โดยไม่่เกิิดช่่องว่่าง ของการบริิหารงานสถานศึึกษา และการเกลี่่�ยอััตรากำลัังส่่วนกลางควรดำเนิินการด้้วยความเหมาะสมตรงตาม ความจำเป็็นของแต่่ละสถานศึึกษา 3.2 ส่่วนกลางควรสนัับสนุุนอััตรากำลัังสายสนัับสนุุนให้้กัับสถานศึึกษา เช่่น การเงิิน บััญชีี ธุุรการเพื่่�อให้้ครูู ทำหน้้าที่่�สอนและดููแลผู้้เรีียนได้้อย่่างเต็็มที่่� 3.3 ส่่วนกลางควรสนัับสนุุนกรอบอััตรากำลัังพนัักงานราชการเพื่่�อแก้้ไขปััญหาการเปลี่่�ยนแปลงโยกย้้าย ครููหรืือบุุคลากรทางการศึึกษาให้้กัับสถานศึึกษาขนาดเล็็ก เพื่่�อช่่วยลดภาระการใช้้เงิินรายได้้ของสถานศึึกษา ในการจ่่ายค่่าตอบแทนครููอััตราจ้้าง รวมถึึงเป็็นการทดแทนอััตราครููให้้เพีียงพอต่่อการเรีียนการสอน 3.4 ส่่วนกลางควรส่่งเสริิม และสร้้างขวััญกำลัังใจของครููและบุุคลากรที่่�ปฏิิบััติิงานในพื้้�นที่่�สามจัังหวััด ชายแดนภาคใต้้เนื่่�องจากมีีความเสี่่�ยงในการออกปฏิิบััติิงานในพื้้�นที่่�ชุุมชนหรืืออำเภอห่่างไกล 3.5 ส่่วนกลางควรจััดสรรอััตรากำลัังพนัักงานราชการในสถานศึึกษาที่่�ดำเนิินการขัับเคลื่่�อนโครงการอาชีีวะ สร้้างโอกาสทางการศึึกษาให้้เยาวชนเพื่่�อผลิติและพััฒนากำลัังคนของประเทศ (อาชีีวะอยู่่ประจำ เรีียนฟรี มีีอาชีีพ) และโครงการอาชีีวะสร้้างช่่างฝีีมืือเพื่่�อเป็็นขวััญและกำลัังใจในการทำงาน 3.6 ส่่วนกลางควรมีีการจััดอบรมให้้กัับครููฝึึกในสถานประกอบการและครููนิิเทศ ในการจััดการเรีียนการสอน ระบบทวิิภาคีี 3.7 การพััฒนาบุุคลากรของสถานศึึกษาควรจััดในรูปูแบบการประชุุมเชิิงปฏิิบััติิมากกว่่าการประชุุมในรูปูแบบ ออนไลน์์และกรณีีที่่�จััดนรูปูแบบออนไลน์์ควรเพิ่่�มหรืือขยายเวลาการรัับสมััครและเพิ่่�มจำนวนผู้้เข้้ารัับการฝึึกอบรม 3.8 ส่่วนกลางควรจััดฝึึกอบรมการใช้้เทคโนโลยีีสมััยใหม่่ให้้กัับครููผู้้สอนและบุุคลากรทางการศึึกษา 3.9 ส่่วนกลางควรมีีหลัักสููตรการพััฒนาครููผู้้ช่่วยบรรจุุใหม่่ให้้รู้้ และความเข้้าใจเกี่่�ยวกัับภารกิิจหน้้าที่่�ของ สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษา รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา 10 รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
4. ด้้านครุุภััณฑ์์ 4.1 ส่่วนกลางสนัับสนุุนครุุภััณฑ์์ด้้านเทคโนโลยีีสมััยใหม่่ให้้ทัันกัับการเปลี่่�ยนแปลงของสภาพสัังคมปััจจุุบััน เช่่น ครุุภััณฑ์์เกี่่�ยวกัับรถยนต์์ไฮบริิดส์์ (HEV,PHEV) และสนัับสนุุนครุุภััณฑ์์ที่่�ใช้้สำหรัับการจััดการเรีียนการสอน รููปแบบ Online ให้้กัับสถานศึึกษา 4.2 ส่่วนกลางควรจััดสรรครุุภััณฑ์์ด้้านการศึึกษาให้้กัับสถานศึึกษาที่่�มีีการปรัับบทบาทการจััดการเรีียน การสอนให้้สอดคล้้องกัับบทบาทการจััดการเรีียนการสอน ได้้แก่่ วิิทยาลััยสารพััดช่่าง หรืือวิิทยาลััยเทคโนโลยีีและ การจััดการที่่�ปรัับบทบาทเป็็นวิิทยาลััยเทคนิิค วิิทยาลััยสารพััดช่่างปรัับบทบาทเป็็นวิิทยาลััยอาชีีวศึึกษา เป็็นต้้น รวมถึึงการจััดสรรครุุภััณฑ์์การศึึกษาสำหรัับสถานศึึกษาที่่�จััดตั้้�งใหม่่ 4.3 ส่่วนกลางควรเปิิดโอกาสให้้สถานศึึกษาจััดทำการของบประมาณสนัับสนุุนด้้านครุุภััณฑ์์การศึึกษา โดยไม่่จำกััดรายการ ตามสภาพการขาดแคลนของสถานศึึกษา 5. ด้้านการจััดการเรีียนการสอน 5.1 ส่่วนกลางควรมีีความชััดเจนเกี่่�ยวกัับนโยบายการดำเนิินการจััดการศึึกษาเรีียนร่่วมหลัักสููตรอาชีีวศึึกษา และมััธยมศึึกษาตอนปลาย (ทวิิศึึกษา) เนื่่�องจากสถานศึึกษาบางแห่่งในสัังกััดสำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษา และสถานศึึกษาในสัังกััดสำนัักงานคณะกรรมการการศึึกษาขั้้�นพื้้�นฐาน (สพฐ.) ยัังไม่่เข้้าใจในการจััดการศึึกษารูปูแบบ ทวิิศึึกษา จึึงไม่่ได้้ประสานความร่่วมมืือในการจััดการศึึกษาในปีีการศึึกษา ๒๕๖๖ 5.2 ส่่วนกลางควรมีีแนวปฏิิบััติิให้กั้ับสถานศึึกษาในการปฏิิบััติิงานเกี่่�ยวกัับการจััดการเรีียนการสอนของผู้้เรีียน พิิการ และการจััดการเรีียนการสอนห้้องเรีียนอาชีีพ 5.2 ส่่วนกลางสนัับสนุุนและส่่งเสริิมการดำเนิินงานเกี่่�ยวกัับการเพิ่่�มทัักษะการสื่่�อสารภาษาต่่างประเทศให้กั้ับ ผู้้เรีียน 5.3 ส่่วนกลางควรมีีการสร้้างความรู้้ความเข้้าใจให้้กัับสถานประกอบการในการจััดการเรีียนการสอนระบบ ทวิิภาคีีและควรเป็็นหน่่วยงานที่่�มีีหน้้าที่่�เกี่่�ยวกัับการขอลดหย่่อนภาษีีให้้กัับสถานประกอบการในการเข้้าร่่วมจััด การศึึกษาระบบทวิิภาคีี 5.4 ส่่วนกลางควรจััดให้้มีีการฝึึกอบรมครููฝึึกในสถานประกอบการเพื่่�อให้้มีีความรู้้ ความเข้้าใจ และถ่่ายทอด ให้้กัับผู้้เรีียนได้้อย่่างมีีประสิิทธิิภาพ 5.5 ส่่วนกลางควรมีีการสนัับสนุุนและจััดหาครููต่่างชาติิให้้กัับสถานศึึกษา 5.6 การจััดทำหลัักสููตรการจััดการเรีียนการสอนสาขาวิิชาต่่าง ๆ ควรเปิิดโอกาสหรืือรัับฟัังความคิิดเห็็น จากผู้้ปฏิิบััติิงานจริิงได้้มีีส่่วนร่่วมในการแสดงความคิิดเห็็น 6. ด้้านอื่่�น ๆ 6.1 ส่่วนกลางควรทบทวนนโยบายเกี่่�ยวกัับการจััดการเรีียนการสอนรููปหลัักสููตรทวิิศึึกษา เนื่่�องจาก มีผู้้ีเรีียนจากสถานศึึกษาสัังกััดสำนัักงานคณะกรรมการการศึึกษาขั้้�นพื้้�นฐานให้้ความสนใจเข้้าศึึกษาหลัักสูตูรดัังกล่่าว จำนวนมาก 6.2 การฝึึกอบรมครูปูระจำการ ครูฝึูึกในสถานประกอบการของ10 กลุ่ม่ อุุตสาหกรรม ควรปรัับปรุุงหลัักเกณฑ์์ การอบรมข้้ามจัังหวััดตามที่่�กำหนดไว้้ในหลัักเกณฑ์์ 6.3 การพิิจารณาตััดสิินรางวััลต่่างๆ ในเวทีีควรพิิจารณาโดยความโปร่่งใส เพื่่�อเป็็นขวััญและกำลัังใจ ของผู้้เรีียนหรืือบุุคลากรทางการศึึกษาที่่�มีีความมุ่่งมั่่�นในการคิิดค้้นและจััดทำผลงาน รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 11
6.4 ส่่วนกลางควรจััดอบรมเกี่่�ยวกัับการพััฒนาอาชีีวศึึกษาในการเป็็นผู้้ประกอบการให้้กัับครููและ บุุคลากรที่่�สนใจเพื่่�อเป็็นต้้นแบบ ต่่อยอดความคิิด นำกลัับมาขยายผลต่่อไปได้้นอกจากนี้้� ทุุนสนัับสนุุนในการ ส่่งเสริิมธุุรกิิจค่่อนข้้างต่่ำทำให้้การประกอบธุุรกิิจเติิบโตได้้ช้้า 6.5 การพิจิารณาคััดเลืือกสถานศึึกษาเข้้าร่่วมโครงการสำคััญต่่าง ๆ ของสำนััก/หน่่วย/กลุ่ม/่ศููนย์์ควรพิจิารณา จากบริิบทสถานศึึกษา ความพร้้อมด้้านบุุคลากรของสถานศึึกษา 6.6 ส่่วนกลางควรส่่งเสริิมสถานศึึกษาในแต่่ละพื้้�นที่่�คิิดค้้นสิ่่�งประดิิษฐ์์ให้้สอดรัับกัับความต้้องการของชุุมชน มากกว่่าการมุ่่งเน้้นการแข่่งขัันระหว่่างสถานศึึกษา 6.7 ส่่วนกลางควรมีีแนวปฏิิบััติิกรณีีสถานศึึกษาจััดทำสััญญาเข้้าร่่วมกัับการไฟฟ้้านครหลวงในการติิดตั้้�ง แผงสััญญาณโซล่่ารููฟบนอาคารของสถานศึึกษาหลายหแห่่ง 6.8 การให้้ทุุนการศึึกษาควรมีีการกำหนดหลัักเกณฑ์์การให้้ทุุนและมีีระบบติิดตามผู้้ได้้รัับทุุน ตลอดจน จบการศึึกษา 6.9 สำนัักความร่่วมมืือควรเพิ่่�มระยะเวลาในการดำเนิินกิิจกรรมโครงการบููรณาการการพััฒนาทัักษะ ทางวิิชาชีีพกัับการเสริิมสร้้างคุุณลัักษณะอัันพึึงประสงค์์ของผู้้เรีียนอาชีีวศึึกษา (Fix it - จิิตอาสา) เพื่่�อบริิการชุุมชน ได้้ครอบคลุุมยิ่่�งขึ้้�น รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา 12 รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
ส่่วนที่่ 3�ข้้อเสนอแนะเชิิงนโยบาย 1. ด้้านนโยบายและการบริิหารจััดการ 1.1 สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษา โดยสำนัักนโยบายและแผนการอาชีีวศึึกษาควรจััดทำแผน ยุุทธศาสตร์์การพััฒนาการจััดการอาชีีวศึึกษา ระยะ 3 - 5 ปีีเพื่่�อใช้้เป็็นกรอบแนวทางในการพััฒนาและขัับเคลื่่�อน การจััดการอาชีีวศึึกษาที่่�สอดคล้้องตามยุุทธศาสตร์์ชาติิแผนแม่่บทภายใต้้ยุุทธศาสตร์์ชาติิและแผนระดัับต่่าง ๆ ของประเทศ 1.2 สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษาควรมีีนโยบายและให้้ความสำคััญการยกระดัับคุุณภาพ สถานศึึกษาให้้มีีความพร้้อมรองรัับการขัับเคลื่่�อนการการผลิิตและพััฒนากำลัังคนอาชีีวศึึกษาสมรรถนะสููง โดยเฉพาะสถานศึึกษาขนาดเล็็กที่่�มีีความขาดแคลนปััจจััยส่่งเสริิมสนัับสนุุนการจััดการเรีียนการสอน 1.3 หน่่วยงานส่่วนกลางระดัับสำนััก/หน่่วย/กลุ่ม/่ศููนย์์ควรมีีแผนการดำเนิินงานและกำหนดช่่วงเวลาขั้้�นตอน การดำเนิินงานให้้ชััดเจนในการจััดสรรงบประมาณและมอบหมายภารกิิจการขัับเคลื่่�อนภาระงานโครงการต่่าง ๆ แก่่สถานศึึกษาตั้้�งแต่่ต้้นปีีงบประมาณ ไตรมาสที่่� 1 (ตุุลาคม - ธัันวาคม) 1.4 สำนัักมาตรฐานการอาชีีวศึึกษาและวิิชาชีีพควรจััดทำรายการครุุภััณฑ์์มาตรฐานประจำห้้องเรีียนแต่่ละ สาขาวิิชาที่่�ทัันสมััยและเป็็นปััจจุุบัันทัันกัับการเปลี่่�ยนแปลงเพื่่�อให้้สถานศึึกษาได้้พััฒนาห้้องเรีียน ห้้องปฏิิบััติิการ และโรงฝึึกงานให้้เป็็นไปตามมาตรฐาน 1.5 สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษาควรมีีการควบคุุมและตรวจสอบกระบวนการส่่งนัักศึึกษา ไปฝึึกงานในสถานประกอบการในต่่างประเทศเพื่่�อให้้ถููกต้้องตามกฎหมาย ระเบีียบและหลัักเกณฑ์์ที่่�ทางราชการ กำหนด 2. ด้้านงบประมาณ 2.1 สำนััก/หน่่วย/กลุ่่ม/ศููนย์์ที่่�รัับผิิดชอบโครงการสำคััญต่่าง ๆ ควรมีีความชััดเจนเกี่่�ยวกัับหลัักเกณฑ์์ การพิิจารณาจััดสรรงบประมาณให้้กัับสถานศึึกษา รวมถึึงแนวทางการใช้้จ่่ายเงิินงบประมาณ และในกรณีีที่่�มีี การเปลี่่�ยนแปลงกรอบวงเงิินงบประมาณควรแจ้้งให้้สถานศึึกษาได้้รัับทราบล่่วงหน้้าเพื่่�อปรัับแนวทางการทำงาน ให้้บรรลุุตามวััตถุุประสงค์์เป้้าหมาย และตััวชี้้�วััดความสำเร็็จของโครงการ โดยการแจ้้งเป็็นลายลัักษณ์์อัักษร เพื่่�อให้้สถานศึึกษาได้้ดำเนิินการตามวััตถุุประสงค์์ของวงเงิินงบประมาณให้้เป็็นไปตามระเบีียบของทางราชการ 2.2 ส่่วนกลางโดยสำนััก/หน่่วย/กลุ่่ม/ศููนย์์ที่่�รัับผิิดชอบโครงการสำคััญต่่าง ๆ ควรปรัับหลัักเกณฑ์์การจััดสรร งบประมาณ โดยควรคำนึึงถึึงความพร้้อมของสถานศึึกษาและจำนวนผู้้เรีียนเพื่่�อส่่งเสริิมให้ผู้้้เรีียนได้ป้ระโยชน์สู์ูงสุุด มากกว่่าคำนึึงถึึงหลัักเกณฑ์์การได้้รัับรางวััลของสถานศึึกษา 2.3 สำนัักวิิจััยและพััฒนาการอาชีีวศึึกษาควรสนัับสนุุนงบประมาณเพื่่�อให้้ผู้้เรีียนอาชีีวศึึกษาคิิดค้้นหรืือ พััฒนาสิ่่�งประดิิษฐ์์ต่่างๆ เข้้าสู่่เชิิงพาณิิชย์์และสามารถนำไปใช้้ประโยชน์์ในการพััฒนาประเทศมากขึ้้�น นอกจากนี้้� ควรสนัับสนุุนงบประมาณให้กั้ับสถานศึึกษาที่่�นำผลงานสิ่่�งประดิิษฐ์์หรืือนวัตั กรรมเข้้าร่่วมการแข่่งขัันและได้รั้ับรางวััล ระดัับนานาชาติิ รวมถึึงการส่่งเสริิมการจดสิิทธิิบััตรสิ่่�งประดิิษฐ์์และนวััตกรรมของสถานศึึกษา 2.4 สำนัักนโยบายและแผนการอาชีีวศึึกษาควรจััดสรรงบประมาณด้้านวััสดุุ อุุปกรณ์์ครุุภััณฑ์์ และอาคาร สถานที่่�ให้้เป็็นไปตามมาตรฐานรายการครุุภััณฑ์์การศึึกษา เพื่่�อให้้สถานมีีมาตรฐานเดีียวกัันในการจััดการเรีียน การสอน 2.5 สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษาโดยศููนย์์ความปลอดภััย ควรสนัับสนุุนงบประมาณเพื่่�อให้้ สถานศึึกษาจััดหาอุุปกรณ์์การตรวจสุุขภาพประจำปีีให้้กัับสถานศึึกษาเพื่่�อตรวจคััดกรองผู้้เรีียนทุุกระดัับชั้้�น รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 13
3. ด้้านอััตรากำำ�ลััง 3.1 สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษาการมีีมาตรการการสร้้างความชััดเจนในการส่่งเสริิมสนัับสนุุน ให้้บุุคลากรมีีความก้้าวหน้้าในวิิชาชีีพ และพิิจารณากำหนดแนวทางการส่่งเสริิมการพััฒนาบุุคลากรด้้วยการจััดหา ทุุนการศึึกษาต่่อในระดัับสููงขึ้้�น 3.2 สำนัักอำนวยการควรจััดสรรอััตรากำลัังบุุคลากรสายสนัับสนุุนงานด้้านบััญชีี ธุุรการ และพััสดุุ เพื่่�อแบ่่ง เบาภาระงานของครููผู้้สอนและส่่งเสริิมให้้สถานศึึกษามีีความสามารถในบริิหารจััดการด้้านพััสดุุ การเงิิน ได้้อย่่าง มีีประสิิทธิิภาพ และเป็็นไปตามระบบทางราชการกำหนด รวมถึึงการจััดสรรอััตรากำลัังทดแทน หรืือกรอบอััตรา พนัักงานราชการทดแทนตำแหน่่งว่่างหรืืออััตราเกษีียณเพื่่�อลดภาระค่่าใช้้จ่่ายให้้กัับสถานศึึกษาและลดภาระงาน ให้้แก่่ครููผู้้สอน 3.3 สำนัักอำนวยการ ควรทำการสำรวจจำนวนอััตราครููอััตราจ้้างของสถานศึึกษาเพื่่�อจััดทำเป็็นข้้อมููล ในการจััดทำแผนรองรัับการขอรัับงบประมาณสนัับสนุุนเพิ่่�มเติิมด้้านอััตรากำลััง เนื่่�องจาก ปััจจุุบัันสถานศึึกษา หลายแห่่งจ้้างครููอััตราจ้้างจำนวนมากโดยใช้้เงิินงบประมาณและเงิินรายได้้ฃองสถานศึึกษาจำนวนมากในการจ้้าง ครููอััตราจ้้าง 3.4 สำนัักพััฒนาสมรรถนะครููและบุุคลการทางการศึึกษาและสำนััก/หน่่วย/กลุ่ม/่ศููนย์์ที่รั่�ับผิิดชอบโครงการ สำคััญต่่างๆ ควรจััดให้้มีีหลัักสููตรการอบรมเพื่่�อพััฒนาศัักยภาพครููหรืือผู้้รัับผิิดชอบภาระงานโครงการสำคััญ ของสถานศึึกษาทุุกแห่่งได้รั้ับการพััฒนาและเพิ่่�มความรู้้และทัักษะเกี่่�ยวกัับการปฏิิบััติิตามภาระงานที่รั่�ับผิิดชอบ ดัังนี้้� 3.4.1 ศููนย์์อาชีีวศึึกษาทวิิภาคีีควรจััดหลัักสููตรการอบรมเพื่่�อพััฒนาครููผู้้สอนในสถานศึึกษา และ ครููฝึึกในสถานประกอบการให้้มีีความรู้้เชิิงลึึกเกี่่�ยวกัับการจััดการศึึกษาระบบทวิิภาคีีการเขีียนแผนการฝึึกในสถาน ประกอบการ การฝึึกประสบการณ์์ในสถานประกอบการ เพื่่�อพััฒนาการจััดการศึึกษาระบบทวิิภาคีีอย่่างต่่อเนื่่�อง 3.4.2 สำนัักวิิจััยและพััฒนาการอาชีีวศึึกษาควรจััดหลัักสููตรการอบรมให้้ครููผู้้รัับผิิดชอบมีีองค์์ความรู้้ เกี่่�ยวกัับการจััดทำวิิจััย การพััฒนาคิิดค้้นสิ่่�งประดิิษฐ์์และนวััตกรรม เพื่่�อตอบโจทย์์การพััฒนาประเทศ 3.4.3 สำนัักอำนวยการควรจััดการอบรมหลัักสููตรเพื่่�อสร้้างความเข้้าใจให้้กัับผู้้รัับผิิดชอบในการดำเนิิน งานโครงการอนุุรัักษ์์พัันธุุกรรมพืืชอัันเนื่่�องจากพระราชดำริิสมเด็็จพระกนิิษฐาธิิราชเจ้้า กรมสมเด็็จพระเทพรััตน ราชสุุดา ฯ สยามบรมราชกุุมารีี ทราบถึึงแผนงาน วััตถุุประสงค์์กระบวนการและองค์์ประกอบในการจััดโครงการ ฯ รวมทั้้�งรููปแบบของเอกสานใบงานอัันเกี่่�ยวเนื่่�องกัันโครงการให้้เป็็นรููปแบบเดีียวกััน 3.5 สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษาโดยสำนัักนโยบายและแผนการอาชีีวศึึกษาควรพิจิารณาจััดสรร อัตัราตำแหน่่งเจ้้าหน้้าที่่�หรืือบุุคลากรมาพร้้อมกัับโครงการที่มี่�ผู้้ีเรีียนต้้องพัักในสถานศึึกษาเพื่่�อดููแลผู้้เรีียนโดยเฉพาะ เช่่น โครงการอาชีีวะสร้้างโอกาสทางการศึึกษาให้้เยาวชนเพื่่�อผลิติกำลัังคนของประเทศ (อาชีีวะอยู่่ประจำ เรีียนฟรีี มีีอาชีีพ) โครงการอาชีีวะสร้้างช่่างฝีีมืือ ตามแนวทางโรงเรีียนพระดาบส เพื่่�อให้้สามารถดููแลผู้้เรีียนได้้ตลอดเวลา ในการให้้คำปรึึกษาด้้านการเรีียน ด้้านสุุขภาพจิิต และแก้้ปััญหาต่่าง ๆ ที่่�เกิิดขึ้้�นกัับผู้้เรีียน รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา 14 รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 15 4. ด้้านครุุภััณฑ์์ 4.1 สำนัักนโนยบายและแผนการอาชีีวศึึกษาและสำนัักมาตรฐานการอาชีีวศึึกษา ควรพิิจารณาคุุณลัักษณะ ของอุุปกรณ์์การเรีียนของนัักเรีียนสายอาชีีพให้้มีีความทัันสมััยและหลากหลายเพื่่�อให้้สถานศึึกษาได้้เลืือกจััดซื้้�อ ตามความต้้องการของผู้้เรีียนและทดแทนอุุปกรณ์์การเรีียนของนัักเรีียนสายอาชีีพที่ช่�ำรุุด รวงมถึึงการจััดหาหนัังสืือ เรีียนในโครงการสนัับสนุุนค่่าใช้จ่้่ายในการจััดการศึึกษาตั้้�งแต่่ระดัับอนุุบาลจนจบการศึึกษา โดยเฉพาะหนัังสืือเรีียน ภาษาต่่างประเทศให้้ทัันสมััยและสอดคล้้องกัับราคาที่่�เพิ่่�มขึ้้�นในสภาวะเศรษฐกิิจปััจจุุบััน 4.2 สำนัักนโยบายและแผนการอาชีีวศึึกษาควรจััดสรรครุุภััณฑ์์การศึึกษาให้้กัับสถานศึึกษาขนาดเล็็ก ให้้เป็็นไปตามรายการมาตรฐานครุุภััณฑ์์ตามที่่�สำนัักมาตรฐานการอาชีีวศึึกษาจััดทำเพื่่�อลดความเหลื่่�อมล้้ำ ทางการศึึกษาให้กั้ับผู้้เรีียน และควรมีีการปรัับปรุุงข้้อมููลคุุณลัักษณะของครุุภััณฑ์์อย่่างน้้อยทุุก ๆ 2 ปีีเพื่่�อให้้เท่่าทััน ต่่อการเปลี่่�ยนแปลงของเทคโนโลยีีเนื่่�องจากในบางสาขาวิิชามีีการจััดสรรวััสดุุครุุภััณฑ์์ให้้เลืือกน้้อย และไม่่เหมาะ สมกัับสภาพการใช้้งาน 5. ด้้านการจััดการเรีียนการสอน 5.1 สำนัักนโยบายและแผนการอาชีีวศึึกษาและสำนัักมาตรฐานการอาชีีวศึึกษา ควรพิิจารณาตรวจสอบ ความพร้้อมของสถานศึึกษาในการขอเปิิดสาขาวิิชาใหม่่ โดยพิิจารณาจากบริิบทของสถานศึึกษา และความพร้้อม ด้้านครุุภััณฑ์์การศึึกษา ครุุภััณฑ์์สำนัักงาน อาคารเรีียน สถานประกอบการในพื้้�นที่่�โดยเฉพาะอย่่างยิ่่�งสถานศึึกษา ตั้้�งใหม่่ และสถานศึึกษาขนาดเล็็ก 5.2 สำนัักมาตรฐานการอาชีีวศึึกษาและวิชิาชีีพควรมีีการปรัับปรุุงการเทีียบโอนผลการเรีียนระหว่่างหลัักสูตูร ของสำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษา และหลัักสููตรของสำนัักงานคณะกรรมการการศึึกษาขั้้�นพื้้�นฐาน รวมถึึงการจััดทำหลัักสูตูรสำเร็จรู็ ป ูระดัับประกาศนีียบัตัรวิชิาชีีพในการเรีียนร่่วมกัันโดยเฉพาะ และพััฒนาหลัักสูตูร อาชีีวศึึกษาให้้มีีความยืืดหยุ่่น หลากหลาย และทัันสมััย ตอบสนองต่่อการทำงานและการประกอบอาชีีพ 6. ด้้านอื่�น่ๆ 6.1 สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษาควรประชาสััมพัันธ์์การศึึกษาต่่อสายอาชีีพในระดัับ ประกาศนีียบััตรวิิชาชีีพชั้้�นสููง (ปวส.) มากขึ้้�นเพราะปััจจุุบัันค่่านิิยมของผู้้ปกครองในพื้้�นที่่�นิิยมให้้บุุตรหลาน ประกอบอาชีีพเกษตรกรหลัังจบการศึึกษาระดัับประกาศนีียบัตัรวิชิาชีีพ (ปวช.) ส่่งผลต่่ออัตัราการเพิ่่�มของนัักเรีียน ระดัับประกาศนีียบััตรวิิชาชีีพชั้้�นสููง (ปวส.) การผลิิตและพััฒนากำลัังคนจึึงไม่่เป็็นไปตามความต้้องการของตลาด แรงงาน 6.2 สำนัักวิิจััยและพััฒนาการอาชีีวศึึกษาควรพิิจารณาและประกาศเกณฑ์์การประกวดแข่่งขััน สิ่่�งประดิิษฐ์์ อาชีีวศึึกษาให้้ชััดเจนก่่อนเปิิดภาคเรีียนของปีีการศึึกษาเพื่่�อให้้การประกวดแข่่งขัันมีีความเป็็นธรรมกัับสถานศึึกษา ที่่�เข้้าร่่วมทุุกแห่่ง อีีกทั้้�งควรให้้ความสำคััญกัับเกณฑ์์สิ่่�งประดิิษฐ์์ที่่�ช่่วยเหลืือชุุมชน ประชาชน และต่่อยอด เชิิงพาณิิชย์์ได้้ 6.3 ศููนย์์ความปลอดภััยสำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษา ควรมีีมาตรการรัับมืือกัับผู้้เรีียนกลุ่่มเสี่่�ยง ที่่�เกี่่�ยวข้้องกัับน้้ำใบกระท่่อม และกััญชา โดยออกแนวปฏิิบััติิให้้กัับสถานศึึกษาดำเนิินการแก้้ปััญหาและป้้องกััน เนื่่�องจากปััจจุุบัันไม่่ได้้จััดอยู่่ในบััญชีียาเสพติิด ทำให้ผู้้้เรีียนในสถานศึึกษามีีความเสี่่�ยงใช้น้้ ้ำใบกระท่่อม เสพกััญชา เพิ่่�มมากขึ้้�น
รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา 16 รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 6.4 สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษา ควรมีีมาตรการช่่วยเหลืือผู้้เรีียนที่่�มีีความเสี่่�ยงออกกลางคััน เนื่่�องจากสภาพสัังคม พฤติิกรรม ส่่งผลให้้ผู้้เรีียนมีีปััญหาด้้านการปรัับตััว 6.5 สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษาควรมีีแผนรัับมืือภััยพิิบััติิในกรณีีที่่�สถานศึึกษาได้้รัับผลกระทบ จากภััยพิิบััติิเช่่น ภััยแล้้ง อุุทกภััย วาตภััยและอััคคีีภััย ซึ่่�งส่่งผลต่่อระบบสาธารณููปโภคการขาดแคลนน้้ำสะอาด ในการอุุปโภค บริิโภค 6.6 สำนัักความร่่วมมืือควรลลดการประเมิินประเมิินศููนย์์ซ่่อมสร้้างเพื่่�อชุุมชน (Fix it Center) แบบถาวร เพื่่�อให้้สถานศึึกษานำงบประมาณในส่่วนของการจััดประเมิินศููนย์์ฯ สนัับสนุุนให้้กัับสถานศึึกษาตามภารกิิจ ซ่่อม ภารกิิจสร้้าง และต่่อยอดผลิิตภััณฑ์์ชุุมชนซึ่่�งส่่งเสริิมภาพลัักษณ์์ของจััดการเรีียนการสอนอาชีีวศึึกษาของ สถานศึึกษาในพื้้�นที่่�กระชัับความสััมพัันธ์์ระหว่่างสถานศึึกษากัับชุุมชน และเพิ่่�มปริิมาณผู้้เรีียนได้้ 6.7 สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษาโดยศููนย์์เทคโนโลยีีสารสนเทศควรมีีระบบเทคโนโลยีีสารสนเทศ ในการติิดตามผู้้สำเร็็จการศึึกษาที่่�มีีประสิิทธิิภาพ เข้้าใจง่่าย โดยมีีแนวปฏิิบััติิอธิิบายการใช้้ระบบอย่่างละเอีียด (การนิิยามคำศััพท์์) 6.8 สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษา ควรมีีการสร้้างความร่่วมมืือกัับหน่่วยงานหรืือองค์์กรวิิชาชีีพ เพื่่�อให้้ผู้้เรีียนอาชีีวศึึกษาได้้รัับใบรัับรองมาตรฐานอาชีีพขององค์์กรรัับรองในประเทศหรืือสากล
รายชื่ ่� อคณะผู้้จััดทำ ำ ที่่�ปรึึกษา 1. นายสง่่า แต่่เชื้้�อสาย ผู้้ช่่วยเลขาธิิการคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษา 2. นางสาวก้้านทิิพย์์ ชาติิวงศ์์ ผู้้อำนวยการสำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา 3. นายสกุุลชััย ลััพกิิตโร รองผู้้อำนวยการ สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา คณะทำงาน 1. นายบรรยงค์์ วงศ์์สกุุล ผู้้ทรงคุุณวุุฒิิ 2. นายพิิมนศิิลป์์ ทััพนัันตกุุล ผู้้อำนวยการวิิทยาลััยเทคนิิคป่่าพะยอม 3. นายทิิว กาสิิวุุฒิิ ผู้้อำนวยการวิิทยาลััยเทคโนโลยีีเกษตรและประมงปััตตานีี 4. นายอภิิรัักษ์์ สุุขเกษม รองผู้้อำนวยการวิิทยาลััยสารพััดช่่างนครศรีีธรรมราช 5. นางสาวสรััลกร พุุฒนวล สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา 6. นางสาวบุุญญะวิิภา ตัันทนานนท์์ สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา 7. นางสาวคััทลีียา เจริิญสุุข สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา 8. นายเอกพงศ์์ ศรทอง สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา 9. นางสาวธิิดา พลกลาง สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา 10. นางสาวณััฐิิภา ทองศรีี สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา 11. นางสาวขวััญใจ แซ่่ซิ้้�ม สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา 12. นางสาวเปรมจิิต มณีีแกม สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา 13. นางสาวพจนีีย์์ ศรีีสวััสดิ์์� สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา ผู้้เรีียบเรีียง นางสาวพััชรีี คนใหญ่่ สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา หน่่วยงานเจ้้าของเรื่่�อง กลุ่่มติิดตามและรายงานผล สำนัักติิดตามและประเมิินผลการอาชีีวศึึกษา สำนัักงานคณะกรรมการการอาชีีวศึึกษา รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 17
รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา 18 รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 19
รายงานสภาพปัญหาและข้อเสนอแนะของสถานศึกษา 20 รองรับการขับเคลื่อนการจัดการอาชีวศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
กลุ่มติดตามและรายงานผล สำนักติดตามและประเมินผลการอาชีวศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา bme.vec.go.th ช่องทางการติดต่อ 02 026 5555 ต่อ 4020 [email protected]