รูปเล่มการไหว้

การไหว

จั ด ทาํ โ ด ย

น า ง ส า ว เ น รั ญ ช ญ า พ ล ม ณี 6 2 8 1 1 1 0 0 4 2

น า ง ส า ว ฐ า น ะ ม า ศ เ บ ญ จ กุ ล 6 2 8 1 1 1 0 0 4 4

น า ย เ ต ชิ น ท์ แ ก้ ว ม า ล า 6281110047

ส า ข า ค ณิ ต ศ า ส ต ร์ ( ค . บ . 4 ป )
ค ณ ะ วิ ท ย า ศ า ส ต ร์ แ ล ะ เ ท ค โ น โ ล ยี
ม ห า วิ ท ย า ลั ย ร า ช ภั ฏ บ้ า น ส ม เ ด็ จ เ จ้ า พ ร ะ ย า

สารบั ญ

02

?การไหว้สาํ คัญอย่างไร

05

-ไปลา มาไหว้

08

ค ว า ม เ ป น ม า ข อ ง ก า ร ไ ห ว้

11

ค ว า ม ห ม า ย ข อ ง ก า ร ไ ห ว้

15

ร ะ ดั บ ข อ ง ก า ร ไ ห ว้

18

ส รุ ป

การไหวส าํ คญั อยา งไร ?

เอกลกั ษณ การไหว้ เปนประเพณีวัฒนธรรม และยังเปน
เอกลักษณ์ของชาวไทย ซึงในปจจุบันคนส่วนมาก
คูค นไทยมายาวนาน มักมองข้ามหรอื หลงลืมการไหว้ไปด้วยเหตุผลที
หลายประการ...ไม่ว่าจะเปนวัฒนธรรมตะวันตกที
เข้ามาในสือต่าง.ๆ.การมีสังคมทีเปดกว้างมากขึน
เปนต้น..ไม่ว่าอย่างไรก็ตามการไหว้ยังเปนการ
แสดงออกถึงความเปนไทยทีดีงามทางกิรยิ าที
ปฏิบัติต่อกันด้วยความสุภาพ มีสัมมาคารวะ
และมิตรภาพทีดี...ซึงการไหว้แบ่งได้หลายระดับ
การไหว้ผิดระดับอาจทําให้การไหว้มีความงดงาม
น้อยลง ดังนันการไหว้ให้ถูกระดับและเรยี นรู้
การไหว้อย่างถูกต้องจึงเปนสิงจาํ เปนอย่างยิง
และเปนมรดกทางวัฒนธรรมทีเราชาวไทย
ทุกคนควรอนุรกั ษ์สืบทอดภูมิปญญาไทย
ขนบธรรมเนียมประเพณี ให้อยู่คู่ไทยสืบต่อไป

ไปลา - มาไหว

"ไปลา-มาไหว”้ มารยาทไทยทีเปนวฒั นธรรมการทักทายเวลาพบปะหรอื ลาจาก
กัน "การไหว”้ เปนการแสดงถึงความมสี มั มาคารวะ และการใหเ้ กียรติซงึ กันและกัน
นอกเหนอื จากการกล่าวคําวา่ "สวสั ด”ี ศ.ดร.กาญจนา นาคสกลุ ราชบณั ฑิต ไดเ้ คย
เขยี นเรอื งนไี วว้ า่ คนไทยเปนคนทีมอี ุปนสิ ยั อ่อนนอ้ มมสี มั มาคารวะ การไหวเ้ ปน
การแสดงความมสี มั มาคารวะอยา่ งหนงึ และเปนธรรมเนยี มการทักทายและแสดง
ความเคารพ เมอื จะไปโรงเรยี นและเมอื กลับจากโรงเรยี นมาถึงบา้ นลกู จะไหวพ้ อ่ แม่
ถ้ามผี ปู้ กครองก็ไหวผ้ ปู้ กครอง เมอื ไปถึงโรงเรยี นและเมอื กลับจากโรงเรยี น
เดก็ จะไหวค้ รู การไหวท้ ําใหผ้ ใู้ หญร่ กั และเอ็นดู คนทีพบเหน็ ก็ชนื ชม ในภาษาไทย
มคี ํากล่าวถึงผทู้ ีมสี มั มาคารวะและไดร้ บั การอบรมมรรยาทใหร้ จู้ กั ไหวว้ า่ รจู้ กั "ไปลา
มาไหว”้ หมายความวา่ เมอื มาถึงก็ไหว้ เมอื จะไปก็ลา

เม่ือมาถึงก็ไหว เม่ือจะไปก็ลา

ความหมายของการไหว

การไหวความหมายของ

“การไหว”้ เปนภาษาท่าทางทีใชแ้ สดงความเคารพ
ทักทาย โดยการยกมอื สองขา้ งประนม พรอ้ มกับการ
ยกขนึ ไหวใ้ นระดบั ต่าง ๆ นอกจากนยี งั แสดงออกถึง
ความหมายของ

การขอบคุณ การขอโทษ
การยกยอง การระลึกถึง

และอีกหลายความหมายแล้วแต่โอกาส การไหว้
เปนการแสดงมติ รภาพทีเปนขนบธรรมเนยี มประเพณี
เปนวฒั นธรรมทีงดงาม รวมทังเปนสงิ ทีแสดงถึง
เอกลักษณ์ และเปนมรดกทางวฒั นธรรมของคนไทย
ทีปจจุบนั เลือนหายและถกู ละเลยอยา่ งนา่ เสยี ดาย
ประเทศไทยซงึ เคยไดช้ อื วา่ มวี ฒั นธรรมทีงดงามเปน
ดนิ แดนแหง่ รอยยมิ (Land of Smile) ทีผคู้ นรจู้ กั กัน
ไปทัวโลกกําลังสญู เสยี สงิ เหล่านไี ป ทังทีการไหวเ้ ปน
มารยาทแบบไทย ๆ ทีเราค้นุ เคยกันมาตังแต่เดก็

ความเปนของการไหว

ความเปนมาของการไหว

การไหวนั้นเกิดจาก
ธรรมชาติของมนุษย

วฒั นธรรมในเรอื งของการไหวม้ คี วามเปนมาอยา่ งไร ไมม่ หี ลักฐานทีระบุไวแ้ นช่ ดั
นายพะนอม แก้วกําเนดิ อดตี เลขาธกิ ารคณะกรรมการวฒั นธรรมแหง่ ชาติ (ปจจุบนั
ชอื กรมสง่ เสรมิ วฒั นธรรม) ใหค้ วามเหน็ วา่ การไหวน้ นั เกิดจากธรรมชาติของมนษุ ย์
ทีจะแสดงความรกั และความเคารพต่อกัน เนอื งจากมนษุ ยม์ กี ารพฒั นาการทีแตก
ต่างจากสงิ มชี วี ติ อืน ๆ จงึ มคี วามคิดวา่ ทําอยา่ งไรจะมชี วี ติ และความเปนอยูท่ ีดขี นึ
จะกินอาหารอยา่ งไรจงึ จะดตี ่อสขุ ภาพ แต่งตัวอยา่ งไรจงึ จะเหมาะสม ทีอยูอ่ าศัยทํา
อยา่ งไรจงึ จะปลอดภัย รวมไปถึงเมอื เจอกันจะทักทาย จะแสดงความรกั ต่อกันอยา่ งไร
ดี โดยธรรมชาติแล้วการสมั ผสั ถกู เนอื ต้องตัวกัน เปนภาษาท่าทางทีแสดงออกถึง
ความรกั ทีมตี ่อกัน สตั วเ์ ลียงอยา่ งสนุ ขั หรอื แมวมกั จะแสดงความรกั กับเจา้ ของดว้ ย
การเขา้ มาสมั ผสั คลอเคลียดว้ ย มนษุ ยก์ ็เชน่ กันทีมกี ารแสดงความรกั ต่อกันดว้ ยการ
โอบกอด หลายประเทศทางยุโรปใชก้ ารสมั ผสั มอื เมอื พบกัน บางประเทศใชแ้ ก้มสมั ผสั
กัน ใชห้ นา้ ผากสมั ผสั กัน หรอื ใชจ้ มูกสมั ผสั กันก็มี แต่ทางแถบเอเชยี นนั การสมั ผสั ถกู
เนอื ต้องตัวผอู้ ืนนนั ถือวา่ ไมส่ ภุ าพนกั คนทางแถบเอเชยี จงึ ใชก้ ารสมั ผสั ตัวเอง
เปนการแสดงการทักทายหรอื ทําความเคารพ เชน่ ชาวจนี ใชม้ อื ทังสองขา้ งสมั ผสั กัน
เพอื แสดงการคารวะ อินเดยี ใชฝ้ ามอื ทังสองประนมประกบกันเหมอื นดอกบวั ตมู เพอื
แสดงความเคารพและบูชา ของไทยเรานา่ จะรบั วฒั นธรรมนมี าจากอินเดยี นาํ มาปรบั
ปรน ใหเ้ หมาะกับวถิ ีชวี ติ ของคนไทยจงึ เกิดเปนวฒั นธรรมการไหวท้ ีแบง่ เปนระดบั
ต่าง ๆ ขนึ มา โดยใชม้ อื กับใบหนา้ เปนตัวแบง่ ระดบั

ระดับของการไหว

ก า ร ไ ห ว้ ร ะ ดั บ ที ห นึ ง

ก า ร ไ ห ว พ ร ะ พุ ท ธ พ ร ะ ธ ร ร ม พ ร ะ ส ง ฆ

ประนมมือไหว้ ให้นิว
หั ว แ ม่ มื อ จ ร ด ร ะ ห ว่ า ง คิ ว
ป ล า ย นิ ว ชี จ ะ จ ร ด ส่ ว น
บ น ข อ ง ห น้ า ผ า ก

ชาย : ยืนตรง ค้อมตัวลงตํา พร้อมกับประนมมือขึนไหว้

หญิง : ยืนตรง ย่อเข่าลงให้ตํา โดยถอยเท้าข้างทีถนัดไป
ข้างหลัง พร้อมกับประนมมือขึนไหว้

ก า ร ไ ห ว้ ร ะ ดั บ ที ส อ ง

การไหวผูมีพระคุณและผูท่ีมีอายุมาก และผูที่เรานับถือ

ประนมมือไหว้ ให้นิวหัวแม่มือ
อยู่ทีปลายจมูก ปลายนิวชีจรด
ร ะ ห ว่ า ง คิ ว

ชาย : ยืนตรง น้อมตัวลงน้อยกว่าระดับการไหว้พระพร้อม
ป ร ะ น ม มื อ ขึ น ไ ห ว้

หญิง : ยืนตรง ถอยเท้าข้างทีถนัดไปข้างหลัง ย่อเข่าลง
น้อยกว่าระดับการไหว้พระ พร้อมประนมมือขึนไหว้

ก า ร ไ ห ว้ ร ะ ดั บ ที ส า ม

การไหวบุคคลทั่วไป ท่ีเคารพหรืออาวุโสนอยกวา

ยืนตัวตรง ประนมมือ
ใ ห้ นิ ว หั ว แ ม่ มื อ อ ยู่ ที
ปลายคาง ปลายนิวชี
จ ร ด ป ล า ย จ มู ก

ชาย/หญิง : ยืนตรง ค่อมตัวลงตําแต่ให้สูงกว่าระดับ
การไหว้ผู้อาวุ โส พร้อมกับประนมมือขึนไหว้



สืบสานวัฒนธรรมการไหว

สดุ ท้ายนี การไหว้ เปนการทักทายของชาวไทย เพอื แสดง
ความเคารพหรอื สกั การะดว้ ยการพนมมอื ถือเปนการใหเ้ กียรติ
และแสดงถึงความมสี มั มาคารวะแก่กันและกัน….นอกจากนี
ยงั แสดงถึงการขอบคณุ การขอโทษ การยกยอ่ ง หรอื อืน ๆ
ตามแต่โอกาส……ในปจจุบนั สงั คมไทยสว่ นใหญม่ กั หลงลืม
วฒั นธรรมการไหวท้ ีถือวา่ เปนเอกลักษณส์ าํ คัญของชาวไทย…..
การเรยี นรเู้ รอื งมารยาทไทยทีถกู ต้องตามระเบยี บแบบแผนจงึ
ถือเปนสงิ สาํ คัญ….เพราะผทู้ ีมมี ารยาทงดงามนนั ยอ่ มเปนที
รกั ใครเ่ อ็นดขู องผพู้ บเหน็ ชว่ ยเสรมิ สรา้ งความประทับใจใหแ้ ก่
ผอู้ ืนไดเ้ ปนอยา่ งดี ดงั นนั เพอื ใหก้ ารไหวย้ งั คงอยู่ เราจงึ ควร
อนรุ กั ษ์ความเปนไทยนใี หอ้ ยูส่ บื ไป

“ ก า ร ไ ห ว้ เ ป น สิ ง ที ดี แ ล ะ เ ร า นี ค ว ร ก ร ะ ทํา

เ พื อ ทํา ใ ห้ สู ง เ ลิ ศ ลาํ ด้ า น วั ฒ น ธ ร ร ม ข อ ง ช า ติ ไ ท ย ”

ผู้ ห ญิ ง ไ ร้ เ ง า . ( 2 5 4 6 , 2 4 ตุ ล า ค ม ) .