ความหลากหลายทางชีวภาพ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย

รายงานการสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพ




เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย




ปีงบประมาณ พ.ศ.2556/2557/2563

กลุ่มงานวิชาการ สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 8 (ขอนแก่น)
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช



คำนำ

โครงการสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ป่ าอนุรักษ์ภายใต้แผนงานอนุรักษ์และ
จัดการทรัพยากรธรรมชาติ ผลผลิตที่ 1 : พื้นที่ป่ าอนุรักษ์ได้รับการบริหารจัดการ กิจกรรมอนุรักษ์
ฟื้ นฟู และพัฒนาป่ าไม้ กิจกรรมบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ โดยกรมอุทยานแห่ง
ชาติ สัตว์ป่ า และพันธุ์พืช ได้มอบหมายให้สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่ าไม้และพันธุ์พืชดำเนินการจัดทำ
โครงการ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับสถานภาพ ที่ตั้ง และการใช้
ประโยชน์ของพืช สัตว์ แมลง และเห็ด ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าทั่วประเทศ ซึ่งข้อมูลที่ได้จะนำ
ไปจัดทำเป็นฐานข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ป่ าอนุรักษ์เพื่อใช้เป็นประโยชน์ด้านการ
บริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพในภาพรวมของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่ า และพันธุ์พืช

คณะทำงานสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่อนุรักษ์
สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 8 (ขอนแก่น)



สารบัญ


ป่ าเต็งรัง
พรรณไม้ป่ าเต็งรัง 1
เห็ดป่ าเต็งรัง 2
ผีเสื้อกลางวันป่ าเต็งรัง 4
แมลงและผีเสื้อกลางคืนป่ าเต็งรัง 6
8
ป่ าดิบแล้ง 10
พรรณไม้ป่ าดิบแล้ง 11
เห็ดป่ าดิบแล้ง 13
ผีเสื้อกลางวันป่ าดิบแล้ง 15
แมลงและผีเสื้อกลางคืนป่ าดิบแล้ง 17
19
ป่ าเบญจพรรณ 20
พรรณไม้ป่ าเบญจพรรณ 22
เห็ดป่ าเบญจพรรณ 24
ผีเสื้อกลางวันป่ าเบญจพรรณ 26
แมลงและผีเสื้อกลางคืนป่ าเบญจพรรณ

ป่าเต็งรัง




Deciduous dipterocarp forest




ปีงบประมาณ พ.ศ.2556

1

2

ป่ าเต็งรัง ( )
ผลการสำรวจพรรณไม้ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ – ภูกระแต

จำนวน 4 แปลง คิดเป็นพื้นที่สำรวจทั้งสิ้น 0.4 เฮกตาร์ หรือ 2.5 ไร่ พบ
พรรณไม้ยืนต้นที่มีขนาดวัดรอบตั้งแต่ 15 เซนติเมตรขึ้นไป จำนวน 370 ต้น
จำนวน 43 ชนิด 21 วงศ์

ค่าดัชนีความสำคัญของพรรณไม้ 5 อันดับ ได้แก่
รัง ( )
เต็ง ( )
ประดู่ ( )
ช้างน้าว ( )
ยอป่ า ( )
ค่าดัชนีความสำคัญของพรรณไม้ เท่ากับ 114.98, 76.75, 21.45, 9.95
และ 9.45 ตามลำดับ
ค่าความหลากหลายของพรรณไม้ เท่ากับ 3.5247

3

4

ผลสำรวจความหลากหลายของเห็ดป่ าเต็งรัง
จากการสำรวจความหลากหลายของชนิดเห็ดบริเวณป่ าเต็งรัง

ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย พบเห็ด
ทั้งหมด 35 ชนิด 20 สกุล 6 วงศ์ ไม่สามารถจำแนกได้ในระดับ
สกุล 1 ชนิด

จากการวิเคราะห์ข้อมูล มีค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพ
(Shannon's Index) เท่ากับ 2.919 ค่าความสม่ำเสมอ
(Shannon's Evenness Index) เท่ากับ 0.814

จากจำนวนของเห็ดทั้งหมดที่สำรวจพบเป็นเห็ดที่กินได้ 9 ชนิด
และเป็นเห็ดที่ไม่สามารถระบุบทบาทได้ 3 ชนิด

5

6

ผลการสำรวจความหลากหลายของผีเสื้อกลางวันป่ าเต็งรัง
จากการสำรวจความหลากหลายของแมลงในแปลงสำรวจสังคมพืชป่ าเต็งรัง

พื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย สำรวจพบผีเสื้อกลางวัน
ทั้งสิ้น 175 ตัว 47 ชนิด 34 สกุล 4 วงศ์

จากการวิเคราะห์ข้อมูล
ฤดูร้อน พบ 19 ชนิด มีค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพ (Shannon –
Wiener Diversity Index : H’) เท่ากับ 2.47234 ค่าความสม่ำเสมอ (Shannon
Evenness : J’) เท่ากับ 0.83966
ฤดูฝน พบ 41 ชนิด มีค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพ (Shannon –
Wiener Diversity Index : H’) เท่ากับ 3.36104 ค่าความสม่ำเสมอ (Shannon
Evenness : J’) เท่ากับ 0.90506

7

8

ผลการสำรวจความหลากหลายของผีเสื้อกลางคืนและด้วงป่ าเต็งรัง
จากการสำรวจความหลากหลายของแมลงในแปลงสำรวจสังคมพืชป่ าเต็งรัง

พื้นที่เขตรักษ์พันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย สำรวจพบผีเสื้อกลางคืน
และด้วงทั้งสิ้น 157 ตัว 96 ชนิด 28 วงศ์

จากการวิเคราะห์ข้อมูล
ฤดูร้อน พบ 34 ชนิด มีค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพ (Shannon –
Wiener Diversity Index : H’) เท่ากับ 3.31925 ค่าความสม่ำเสมอ (Shannon
Evenness : J’) เท่ากับ 0.94126
ฤดูฝน พบ 52 ชนิด มีค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพ (Shannon –
Wiener Diversity Index : H’) เท่ากับ 3.7569 ค่าความสม่ำเสมอ (Shannon
Evenness : J’) เท่ากับ 0.95081

9

ป่าดิบแล้ง




Dry Evergreen Forest




ปีงบประมาณ พ.ศ.2557

10



ป่ าดิบแล้ง ( )
ผลการสำรวจพรรณไม้ในพื้นที่เขตรักษาพรรณสัตว์ป่ าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย จำนวน

5 แปลง คิดเป็นพื้นที่สำรวจทั้งสิ้น 0.5 เฮกตาร์ หรือ 3.0 ไร่ พบพรรณไม้ยืนต้นที่มีขนาดวัด
รอบตั้งแต่ 15 เซนติเมตรขึ้นไป จำนวน 378 ต้น 68 ชนิด 25 วงศ์

ค่าดัชนีความสำคัญของพรรณไม้ 5 อันดับ ได้แก่
ก่อเดือย ( )
ติ้วขน ( )
ข้าวสาร ( )
ทะโล้ ( )
ตะแบกเปลือกบาง ( )
ค่าดัชนีความสำคัญของพรรณไม้ เท่ากับ 35.20,24.50,12.07,11.73 และ 9.55 ตามลำดับ
ค่าความหลากหลายของพรรณไม้ เท่ากับ 3.8328
จากการสำรวจไม้หนุ่ม (Sapling) พบทั้งสิ้น 59 ต้น จำนวน 21 ชนิด 18 วงศ์ กล้าไม้ที่
สำรวจพบมากที่สุด คือ วงศ์ FAGACEAE ชนิดที่มีจำนวนต้นมากที่สุดได้แก่ ตะแบกเปลือก
บาง ( )
จากการสำรวจลูกไม้ (Seedling) พบทั้งสิ้น 84 ต้น 27 ชนิด 17 วงศ์ กล้าไม้ที่สำรวจพบ
มากที่สุด คือ วงศ์ GUTTIFERAE และ TILIACEAE ชนิดที่มีจำนวนต้นมากที่สุด คือ เปล้า
หลวง ( )

12



ผลสำรวจความหลากหลายของเห็ดป่ าดิบแล้ง
จากการสำรวจความหลากหลายของเห็ดในแปลงสำรวจสังคมพืชป่ าดิบแล้ง

พื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย พบเห็ดทั้งหมด 59 ชนิด
33 สกุล 22 วงศ์ ไม่สามารถจำแนกได้ในระดับสกุล 7 ชนิด

จากการวิเคราะห์ข้อมูล มีค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพ (Shannon's
Index) เท่ากับ 6.1137 ค่าความสม่ำเสมอ (Shannon's Evenness Index) เท่ากับ
1.4994

จากจำนวนของเห็ดทั้งหมดที่สำรวจพบเป็นเห็ดที่กินได้ 9 ชนิด และเป็นเห็ดที่
ไม่สามารถระบุบทบาทได้ 3 ชนิด

14



ผลการสำรวจความหลากหลายของผีเสื้อกลางวันป่ าดิบแล้ง
จากการสำรวจความหลากหลายของแมลงในแปลงสำรวจสังคมพืชป่ าดิบแล้ง

พื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย สำรวจพบผีเสื้อกลางวันทั้ง
สิ้น 305 ตัว 73 ชนิด 56 สกุล 5 วงศ์

จากการวิเคราะห์ข้อมูล
ฤดูร้อน พบ 48 ชนิด มีค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพ (Shannon –
Wiener Diversity Index : H’) เท่ากับ 3.43999 ค่าความสม่ำเสมอ (Shannon
Evenness : J’) เท่ากับ 0.88860
ฤดูฝน พบ 52 ชนิด มีค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพ (Shannon –
Wiener Diversity Index : H’) เท่ากับ 3.309886 ค่าความสม่ำเสมอ (Shannon
Evenness : J’) เท่ากับ 0.83768

16



ผลการสำรวจความหลากหลายของผีเสื้อกลางคืนและด้วงป่ าดิบแล้ง
จากการสำรวจความหลากหลายของแมลงในแปลงสำรวจสังคมพืช

ป่ าดิบแล้ง พื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย
สำรวจพบผีเสื้อกลางคืนและด้วงทั้งสิ้น 203 ตัว 67 ชนิด 25 วงศ์

18

ป่าเบญจพรรณ




Mixed Deciduous Forest



ปีงบประมาณ พ.ศ.2563

19



ป่ าเบญจพรรณ ( )
ผลการสำรวจพรรณไม้ป่ าเบญจพรรณในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย
จำนวน 8 แปลง คิดเป็นพื้นที่สำรวจทั้งสิ้น 0.4 เฮกตาร์ หรือ 2.5 ไร่ พบพรรณไม้ยืนต้นที่มีเส้นรอบ
วงขนาดตั้งแต่ 15 เซนติเมตรขึ้นไปจำนวน 675 ต้น 97 ชนิด 71 สกุล 31 วงศ์ ค่าดัชนีความสำคัญ
ของพรรณไม้รวมทั้งหมด 8 แปลง 5 อันดับแรก ได้แก่
ติ้วเกลี้ยง ( )
ติ้วขน ( )
ตะแบกเปลือกบาง ( )
ประดู่ ( )
ตะคร้อ ( )
ค่าดัชนีความสำคัญของพรรณไม้ เท่ากับ 25.05, 20.79, 17.73, 16.95 และ12.85 ตามลำดับ
และมีค่าดัชนีความหลากหลายของพรรณไม้ เท่ากับ 3.8465
จากการสำรวจไม้หนุ่ม (Sapling) ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ–ภูกระแต จังหวัดเลย
จำนวน 8 แปลง พบไม้หนุ่มจำนวน 88 ต้น 25 ชนิด 22 สกุล 16 วงศ์ วงศ์ ที่สำรวจพบมากที่สุด คือ
วงศ์ FABACEAE ชนิดที่มีจำนวนต้นมากที่สุดคือ ตะแบกเปลือกบาง (
) และปอแก่นเทา ( )
จากการสำรวจลูกไม้ (Seedling) ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ–ภูกระแต จังหวัดเลย
จำนวน 8 แปลง พบไม้หนุ่มจำนวน 48 ต้น 13 ชนิด 12 สกุล 8 วงศ์ วงศ์ ที่สำรวจพบมากที่สุด คือ
วงศ์ FABACEAE ชนิดที่มีจำนวนต้นมากที่สุดคือ ปอแก่นเทา ( ) และตะแบก
เปลือกบาง ( )

21

22

ผลสำรวจความหลากหลายของเห็ดป่ าเบญจพรรณ
จากการสำรวจความหลากหลายของชนิดเห็ดในแปลงสำรวจสังคมพืชป่ าเบญจพรรณ

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย พบเห็ดทั้งหมดจำนวน 2,045 ดอก
สามารถจำแนกได้ 7 อันดับ 21 วงศ์ 35 สกุล จำแนกระดับชนิดได้ 40 ชนิด และไม่สามารถ
จำแนกได้ 11 ชนิด

จากการวิเคราะห์ข้อมูล มีค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพ (Shannon – Wiener
Diversity Index : H’) เท่ากับ 2.9811 ค่าความสม่ำเสมอ (Shannon Evenness : J’) เท่ากับ
0.6863

จากจำนวนของเห็ดทั้งหมดที่สำรวจพบเป็นเห็ดที่กินได้ 5 ชนิด เป็นเห็ดที่กินไม่ได้ 16
ชนิด และเป็นเห็ดที่ไม่สามารถระบุได้ 56 ชนิด

23

24

ผลการสำรวจความหลากหลายของผีเสื้อกลางวันป่ าเบญจพรรณ
จากการสำรวจความหลากหลายของแมลงในแปลงสำรวจสังคมพืชป่ าเบญจพรรณ

พื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย สำรวจพบผีเสื้อกลางวันทั้งสิ้น
465 ตัว 98 ชนิด 5 วงศ์

จากการวิเคราะห์ข้อมูลมีค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพ (Shannon – Wiener
Diversity Index : H’) เท่ากับ 3.8797 ค่าความสม่ำเสมอ (Shannon Evenness : J’)
เท่ากับ 0.8462

25

26

ผลการสำรวจความหลากหลายของผีเสื้อกลางคืนและด้วงป่ าเบญจพรรณ
จากการสำรวจความหลากหลายของแมลงในแปลงสำรวจสังคมพืชป่ าเบญจพรรณ

พื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ าภูค้อ-ภูกระแต จังหวัดเลย สำรวจพบผีเสื้อกลางคืนและด้วง
ทั้งหมด 386 ตัว 182 ชนิด
จากการวิเคราะห์ข้อมูล

ค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพรวม เท่ากับ 4.8126
ค่าความสม่ำเสมอรวม เท่ากับ 0.9248

27