ผลงานการปฏิบัติงานที่เป็นเลิศ (Best Practice) การทำไม้กวาดดอกหญ้าและไม่กวาดทางมะพร้าว

1

2

ผลงานการปฏิบัติงานท่ีเป็นเลิศ (Best Practice)

การพฒั นาการจดั การศึกษาเพื่อพัฒนาอาชพี ทส่ี อดคลอ้ งกับวิถีชวี ติ
และความตอ้ งการของกลุ่มผู้เรียน

กศน.ตาบลปา่ หวาย

ศูนยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอสวนผึ้ง
สานักงาน กศน.จงั หวัดราชบรุ ี
สานักงาน กศน.

3

คานา

ผลงานการปฏิบัติงานท่ีเป็นเลิศ (Best Practice) ของ กศน.ตาบลป่าหวาย อาเภอสวนผ้ึง
จังหวัดราชบุรี จัดทาข้ึนเพ่ือเป็นแนวทางในการจัดทาผลงาน ผลการดาเนินงานท่ีดีท่ีสุด โดยประกอบไปด้วย
ผลงานการปฏบิ ัตงิ านทเ่ี ป็นเลศิ (Best Practice) ความสาคญั และความเปน็ ของผลงานที่นาเสนอ จุดประสงค์
เป้าหมายการดาเนินงาน ขั้นตอนการดาเนินงาน กระบวนการทางาน แผนการดาเนินงาน ผลการดาเนินงาน
ประโยชน์ท่ีได้รับ ปัจจัยแห่งความสาเร็จ การเผยแพร่ผลงาน/ประชาสัมพันธ์ และรูปภาพ ภาพ/โครงการ/
กิจกรรม ท่ีดาเนินงาน เพ่ือกาหนดเป็นแนวปฏิบัติและแนวทางในการดาเนินงานที่เป็นเลิศของ
กศน.ตาบลปา่ หวาย ใหเ้ ปน็ ไปตามเป้าหมายทีต่ ้งั ไว้อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ

การจัดทาผลงานการปฏิบัติงานท่ีเป็นเลิศ (Best Practice) ของ กศน.ตาบลป่าหวาย
ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 เล่มนี้ สาเรจ็ ลุล่วงดว้ ยดี ด้วยความร่วมมอื ของภาคีเครือข่าย และผู้เก่ียวข้อง
ร่วมกันระดมความคิดเห็น โดยนาผลการดาเนินงานที่ดีท่ีสุดมาเป็น Best Practice ของ กศน.ตาบลป่าหวาย
และเพอ่ื เผยแพร่ผลการดาเนนิ งานดังกล่าว ให้ชมุ ชนได้ทราบและเห็นความสาคญั ของการจัดการศึกษามากขน้ึ
ผู้จัดทาหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ผลงานการปฏิบัติงานท่ีเป็นเลิศ (Best Practice) ของ กศน.ตาบลป่าหวาย เล่มน้ี
จะเป็นแนวทางในการดาเนินงานของบุคลากรและผู้เก่ียวข้อง เพื่อให้การจัดการศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัยให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ และมีคุณภาพตามเป้าหมาย ตลอดจนเป็นประโยชน์ต่อผู้มี
สว่ นเก่ยี วข้อง ประชาชน ชุมชน สังคม และประเทศชาติตอ่ ไป

กศน.ตาบลปา่ หวาย

สารบัญ 4

เรอื่ ง หนา้
ผลงานการปฏิบัติงานทีเ่ ปน็ เลิศ (Best Practice) 1
ความสาคัญและความเปน็ ของผลงานท่นี าเสนอ 1
จดุ ประสงค์ 3
ข้นั ตอนการดาเนินงาน 3
ผลการดาเนินงาน 4
ประโยชน์ทีไ่ ดร้ บั 4
ปจั จัยแห่งความสาเร็จ 5
การเผยแพร่ผลงาน/ประชาสมั พันธ์ 6
ภาพกิจกรรม 7
คณะผู้จัดทา

5

ผลงานการปฏบิ ัติงานท่ีเป็นเลศิ (Best Practice)
การพฒั นาการจัดการศึกษาเพอื่ พัฒนาอาชีพ ทส่ี อดคล้องกับวถิ ีชวี ติ

และความตอ้ งการของกลุม่ ผเู้ รียน

โครงการศนู ย์อาชพี ชุมชน หลักสูตรการทาไมก้ วาดดอกหญ้าและไมก้ วาดทางมะพรา้ ว
ในพน้ื ที่ตาบลป่าหวาย สถานทด่ี าเนินการ หม่ทู ่ี 4 และ หมูท่ ่ี 7 ตาบลปา่ หวาย
อาเภอสวนผึ้ง จังหวดั ราชบุรี

ชื่อผลงาน การพัฒนาการจดั การศึกษาเพ่ือพฒั นาอาชีพ ที่สอดคล้องกบั วถิ ีชีวติ และความ
ต้องการของกลุ่มผ้เู รียน
ชือ่ ผู้เสนอผลงาน นางสาววันวิสาข์ เฉลิมพล
สถานศกึ ษา กศน.ตาบลปา่ หวาย
โทรศพั ท์ 092-284-4843
E-Mail : [email protected]

1. ความสาคญั และความเป็นของผลงานที่นาเสนอ

ก า ร จ ัด ก า ร ศ ึก ษ า อ า ช ีพ ใ น ป ัจ จ ุบ ัน จ ะ ต ้อ ง มุ ่ง พ ัฒ น า ป ร ะ ช า ก ร ใ น ช ุม ช น ใ ห ้ม ีค ว า ม รู้
ความสามารถ และทักษะในการประกอบอาชีพ สอดคล้องตามความต้องการและภูมิปัญหาของท้องถ่ิน เน้น
การบูรณาการให้สอดคล้องกับศักยภาพด้านต่างๆ ซ่ึงเป็นการจัดการศึกษาตลอดชีวิตในรูปแบบใหม่ที่สร้างความ
มั่นคงให้แก่ประชาชนและประเทศชาติ ตลอดจนสามารถแก้ปัญหาการว่างงานและส่งเสริมความเข้มแข็งให้แก่
เศรษฐกจิ ชุมชน

จากเวทกี ารขบั เคล่ือนการพฒั นาประเทศไทย ตามโครงการไทยนยิ ม ยงั่ ยืน ระดับตาบล จากการสอบถาม
ความต้องการของหมู่บ้าน มีการรายงานความต้องการ ด้านการส่งเสริมอาชพี และการสารวจภมู ิปัญญาท้องถิ่นใน
พนื้ ทีต่ าบลป่าหวาย อาเภอสวนผงึ้ พบว่า ประชาชนส่วนใหญ่มอี าชีพหลักในการทาไร่ และไม่มีอาชีพเสริมอย่างอื่น
ประกอบกับการสารวจภูมิปัญญาท้องถ่ินในพ้ืนที่ส่วนใหญ่เป็นภูมิปัญญาที่ทาวัสดุธรรมชาติในชุมชนมาประดิษฐ์
เป็นส่ิงของเครื่องใช้เช่น การสานเข่ง การสานตะกร้า การสานเครื่องดักปลา ซงึ่ จะเห็นได้ว่าภูมิปัญญาท้องถิ่นไดน้ า
วัสดุธรรมชาติมาใช้ให้เกิดประโยชน์และสร้างรายได้ให้กับครอบครัว แต่สิ่งต่างๆเหล่านี้กาลังจะหายไปจากชุมชน

6

เพราะไม่มีผู้สืบทอด กศน.ตาบลป่าหวายเห็นว่าในพ้ืนท่ีชุมชนมีวัสดุธรรมชาติมากมายท่ีสามารถนามาใช้ให้เกิด
ประโยชน์และพัฒนาเป็นอาชีพเสริมแก่คนในชุมชนได้ เช่น ก้านมะพร้าว และไม่ไผ่ ครู กศน.ตาบลป่าหวานและ
ผู้นาชุมชนจึงลงพื้นท่ีสารวจความต้องและความพร้อมในการพัฒนาอาชีพเสริมโดยเสนอให้มีการเรียนการทาไม้
กวาดดอกหญ้าและไม้กวาดทางมะพร้าว ซึ่งผู้นาชุมชน ประชาชนในพื้นที่เห็นด้วยและมีความพร้อมเรียนในวิชา
ดังกล่าว และครู กศน.ตาบล ภมู ิปัญญาท้องถ่ิน ผนู้ าชุมชนจึงรว่ มกันพัฒนาหลกั สูตรการทา ไมก้ วาดดอกหญ้าและ
ไม้กวาดทางมะพร้าว ของตาบลป่าหวาย อาเภอสวนผ้ึง ขึ้นเพื่อใช้ในการสอนพัฒนาอาชีพดังกล่าวซึ่งตรงกับ
นโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ และสานักงาน กศน. ทีม่ ุ่งเน้นการจัดการศกึ ษาอาชีพเพ่ือการมีงานทาใน 5 กลุ่ม
อาชีพ ประกอบด้วย กลุ่มอาชีพด้านเกษตรกรรม ด้านอุตสาหกรรม ด้านพาณิชยกรรม ด้านความคิดสร้างสรรค์
และด้านอานวยการและอาชีพเฉพาะทาง ซ่ึงเป็นการศึกษาต่อเนื่องเพื่อการพัฒนายั่งยืนตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง และเป็นช่องทางที่จะช่วยให้มีรายได้เสริมแก่ครอบครัว เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและความ
เป็นอยูท่ ีด่ ีขนึ้ รวมถึงเพอ่ื เป็นการสนับสนุนการรวมกลุม่ กอ่ ใหเ้ กิดรายไดใ้ นชมุ ชน ชุมชนเกิดความเข้มแขง็ ตอ่ ไป

กศน.ตาบลป่าหวาย จึงได้ดาเนินการจัดกิจกรรมพัฒนาอาชีพ หลักสูตรการทาไม้กวาดดอกหญ้าและ
ไม้กวาดทางมะพร้าว ณ หมทู่ ี่ 4 บ้านทุ่งศาลา ตาบลป่าหวาย อาเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี ได้ดาเนินการจัด
กิจกรรมเรียนรู้ ให้กับประชาชนที่สนใจในพื้นที่หมู่ท่ี 4 และหมู่ที่ 7 ตาบลป่าหวาย หลักจากจบการเรียนการ
สอน ครู กศน.ตาบลได้ลงพน้ื ทเี่ พ่ือติดตามผลการดาเนินงาน ปรากฏว่าผเู้ รียนมีการขยายผลโดยการนาความรู้
ท่ีได้ไปประกอบเป็นอาชีพเสริม สามารถประกอบเป็นอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ให้กับผู้ที่มาเรียน โดยผลิตและ
จาหนา่ ยในพ้ืนทีช่ ุมชน สร้างรายไดใ้ ห้กับผ้เู รียนไดเ้ ปน็ อยา่ งดี

จากการดาเนินโครงการโครงการศูนย์อาชีพชุมชน หลักสูตรการทาไม้กวาดดอกหญ้าและไม้กวาด
ทางมะพร้าวในพื้นท่ีตาบลป่าหวาย สถานท่ีดาเนินการ หมู่ที่ 4 และ 7 ตาบลป่าหวาย อาเภอสวนผึ้ง จังหวัด
ราชบุรี สามารถสรุปได้ว่า การดาเนินการกิจกรรมพัฒนาอาชีพให้ประสบความเสร็จ จะต้องเป็นหลักสูตรท่ีมี
ความสอดคล้องกับชุมชน วิถีชีวิตและความต้องการของชุมชน โดยมีประบวนการ สารวจ ศึกษา วิเคราะห์
ความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของอาชีพ การ่วมมือกันระหว่าง ครู กศน.ตาบลกับภาคีเครือข่ายทั้งผู้นา
ชุมชนและภูมิปัญญาท้องถิ่น รวมถึงการติดตามผลการดาเนินงาน อย่างต่อเน่ือง โดย กศน.ตาบลป่าหวายขอ
นาเสนอผลงานการปฏิบัติงานท่ีเป็นเลิศ (Best Practice) การพัฒนาการจัดการศึกษาเพ่ือพัฒนาอาชีพ
ทีส่ อดคล้องกับวถิ ชี ีวติ และความตอ้ งการของกลุ่มผ้เู รยี น

7

2.หลักการของหลกั สูตร
1. เป็นหลักสูตรที่เน้นการจัดการศึกษาอาชีพเพื่อการมีงานทา ที่เน้นบูรณาการเน้ือหาสาระ
ภาคทฤษฎีควบคู่ไปกับการฝึกปฏบิ ัติจรงิ ผ้เู รียนสามรถนาความรู้และทกั ษะไปประกอบอาชพี ได้
จรงิ อย่างมีคุณภาพและมีคณุ ธรรมจริยธรรม
2. เป็นหลักสูตรที่เน้นการดาเนินงานร่วมกับเครือข่าย สถานประกอบการ เพ่ือประโยชน์ในการ
ประกอบอาชีพและการศึกษาดูงาน

3.จดุ ประสงค์
เพอ่ื ให้ผ้เู รียนมคี ุณลักษณะดงั น้ี
1. มีความร้แู ละทักษะในการประกอบอาชีพ สามารถสร้างรายได้ท่ีมัน่ คง
2. ตดั สินใจประกอบอาชพี ใหส้ อดคลอ้ งกับศักยภาพของตนเอง ชุมชน สังคม และส่ิงแวดลอ้ มอยา่ งมี

คณุ ธรรมจรยิ ธรรม
3. มเี จตคติที่ดีในการประกอบอาชีพ
4. มคี วามรูค้ วามเข้าใจและฝึกทักษะการบรหิ ารจดั การในอาชีพได้อยา่ งมปี ระสิทธิภาพ
5. มโี ครงการประกอบอาชพี เพ่ือใช้เป็นแนวทางในการพฒั นาอาชีพของตนเอง

4. ลาดับขั้นตอนการดาเนินกจิ กรรมพัฒนา Flow Chart (แผนภูม)ิ ของวิธีหรอื แนวทางปฏบิ ตั ทิ ่เี ปน็ เลศิ
1. สารวจ ศึกษาชมุ ชน และภมู ปิ ญั ญาท้องถิ่นของชุมชน
2. วิเคราะหค์ วามเหมาะสมและความเปน็ ไปได้ของอาชีพ
3. การตดิ ต่อประสานงานกบั ผู้นาชุมชน /นาเสนอหลกั สูตร
4. การร่วมมอื กนั ระหว่าง ครู กศน.ตาบล ภาคเี ครือข่ายท้งั ผูน้ าชมุ ชนและภูมิปญั ญาท้องถ่นิ ในการ
พัฒนาหลักสูตรให้เหมาะสมกบั ชุมชน
5. การวางแผนการดาเนนิ งาน
6.การติดตามผลการดาเนินงานอย่างต่อเนือ่ ง ชว่ ยแกป้ ัญหา พฒั นาความรู้

8

5. ผลการดาเนนิ งาน/ประโยชนท์ ไ่ี ด้รบั
- ระบผุ ลสาเร็จของการดาเนินงาน การสรา้ งคา่ นยิ มหลกั คุณคา่ ของผลงาน /นวตั กรรมท่สี ่งผลต่อการ
พฒั นา ผู้เรียน และประโยชนท์ ไ่ี ดร้ บั จากผลงาน/นวตั กรรม

สารวจ/ศึกษา/ วิเคราะห์ความเหมาะสม ติดต่อประสานงาน/
ภมู ิปัญญาท้องถิ่น นาเสนอหลกั สูตร

การตดิ ตามผลการ การวางแผนการดาเนนิ งาน พัฒนาหลกั สูตรที่มีความ
ดาเนนิ งานอย่างตอ่ เนื่อง ร่วมกันกบั ชุมชน เหามะสมกับชุมชน

ช่วยแกป้ ัญหา พฒั นา ประชาสมั พนั ธ์ เผยแพร่
ความรู้ ความสาเรจ็

หลงั จากจัดกจิ กรรมเสรจ็ ส้นิ แลว้ พบว่า
- ผู้เรยี นมีความใจสามารถนาความรู้ไปสร้างเปน็ อาชพี เสรมิ ได้
- ผเู้ รยี นเกิดอาชีพเสรมิ มรี ายได้
- ผเู้ รียนสามารถนาวัสดุทม่ี ีอยใู่ นชุมชนมาผลติ เปน็ สินคา้ เพ่ือจาหนา่ ยได้ ทาให้ผ้เู รยี น
สามารถลดตน้ ทุนในการผลิตได้

9

ผลการดาเนนิ การ
1. ผเู้ รียนมรี ายได้เสริมจากการทาไม้กวาดดอกหญา้ และไม้กวาดทางมะพร้าว เพื่อจาหนา่ ยในชุมชน
2. เป็นแหลง่ เรยี นรขู้ องคนในชมุ ชน และที่อื่น ๆท่ีสนใจเรียนรู้
3. ความเรียนรู้ ความตั้งใจ นาไปสเู่ ป้าหมาย

ปัจจยั ความสาเร็จ
-ระบุบคุ คล /หนว่ ยงาน/องค์กร หรือวธิ ีการที่ช่วยใหก้ ารสรา้ งค่านยิ มหลักประสบผลสาเรจ็ ตามจุดประสงค์
การจัดกิจกรรมสาเรจ็ ลุล่วงได้ดว้ ยปัจจยั ดังตอ่ ไปน้ี

ผนู้ าชุมชน : ใหค้ วามรว่ มมือในการสารวจความต้องการชมุ ชน
สารวจภมู ิปญั ญาทอ้ งถนิ่ ในพ้ืนที่

ภูมิปัญญาท้องถิน่ : ให้ความรู้ ประสบการณ์ และเทคนิคในการเรียนรู้
ประชาชน : ใหค้ วามสนใจ ในการเรียน เปิดรับการเรยี นรู้
สานกั งาน กศน : มีสว่ นสนบั สนุนงบประมาณและจัดอบรมให้ความร้กู ับผู้เรยี น ให้คาปรกึ ษา

ใหค้ วามรู้ พัฒนาความรู้ แล้วแก้ไขปัญญาในการพฒั นาอาชพี
สภาพของชุมชน : มวี สั ดุใหผ้ ู้เรียนได้ใช้ในการประกอบอาชีพ

บทเรียนท่ีได้รับ
การจดั กิจกรรมพัฒนาอาชีพต้องมกี ระบวนการโดยสรปุ ดังนี้

สารวจ/ศกึ ษา/ วเิ คราะห์ความเหมาะสม ตดิ ต่อประสานงาน/
ภมู ิปญั ญาท้องถนิ่ นาเสนอหลกั สตู ร

การตดิ ตามผลการ การวางแผนการดาเนินงาน พฒั นาหลกั สตู รท่มี ีความ
ดาเนินงานอย่างตอ่ เน่ือง รว่ มกนั กบั ชมุ ชน เหามะสมกบั ชุมชน

ช่วยแก้ปัญหา พฒั นา ประชาสมั พันธ์ เผยแพร่
ความรู้ ความสาเรจ็

10

การเผยแพร่ /การไดร้ ับการยอมรบั / รางวัลที่ได้รับ
-ระบุข้อมูลทที่ าใหเ้ หน็ ร่องรอย หลักฐาน การเผยแพร่ผลงาน /นวัตกรรม และการยกย่องชมเชย
- จาหน่ายสนิ คา้ ผ่าน Facebook
- ประชาสมั พันธท์ างสื่อตา่ ง ๆในชมุ ชน เพ่อื เชญิ ชวน หรือเผยแพร่ให้ประชาชนทั่วไปได้

สถานทีด่ าเนินการ/ตดิ ตอ่ สอบถามรายละเอียด/แหล่งจาหนา่ ยผลติ ภณั ฑ์
- นางกาญจนา ศรีฉ่า เลขท่ี 12 ม.4 ตาบลป่าหวาย อาเภอสวนผึง้ จง้ั หวัดราชบรุ ี
- นางป่ิน มหาไทย เลขท่ี 45 ม.4 ตาบลปา่ หวาย อาเภอสวนผง้ึ จง้ั หวดั ราชบุรี
- นางสาราญ มหาไทย เลขท่ี 46 ม.4 ตาบลปา่ หวาย อาเภอสวนผง้ึ จ้งั หวัดราชบรุ ี

11

ภาพกิจกรรมการทาไม้กวาดดอกหญา้ และไมก้ วาดทางมะพรา้ ว

12

ภาพกิจกรรมการทาไม้กวาดดอกหญา้ และไมก้ วาดทางมะพรา้ ว

13

ภาพกจิ กรรมการติดตามการทาไมก้ วาดดอกหญา้ และไม้กวาดทางมะพรา้ ว

14

ภาพกจิ กรรมการติดตามการทาไมก้ วาดดอกหญา้ และไม้กวาดทางมะพรา้ ว

15

คณะผ้จู ดั ทา

ที่ปรกึ ษาโครงการ สายหมี ผอู้ านวยการ กศน.อาเภอสวนผ้ึง
1. นางสาวชนากานต์ รักษา งานการศกึ ษาต่อเนื่อง
2. นายบญั ญตั ิ

ผู้เสนอผลงานการปฏิบัตงิ านทเ่ี ปน็ เลศิ (Best Practice)
นางสาววนั วสิ าข์ เฉลมิ พล

16