Perbezaan Perkembangan Ilmu dan Falsafah Era Bani Umayyah dan Bani Abbasiyah

Ilmu & FalsafahPerkembangan

Pemerintahan Islam Era Umaiyyah & Abbasiyyah

Subjek:
Sejarah Era Umaiyyah Dan Abbasiyah (KDI2323-19)



Nama Pensyarah:
Ustazah Shahnun Binti Haji Musa



Disediakan Oleh:
Fatin Najwa Binti Roslan (20110993)
Nur Syazni Mardhiyyah Binti Amran (20110997)
Husna Binti Mat Deris (20111006)
Siti Sarah Azzahra Binti Ahmad Azli (20111018)

Isi Kandungan

1. Isi Kandungan 1
2. Pengenalan 2
3. Perkembangan Ilmu & Falsafah Era
5
Umaiyyah
4. Perkembangan Ilmu & Falsafah Era 19

Abbasiyyah 23
5. Perbezaan Ilmu & Falsafah antara Era 27
29
Umaiyyah & Era Abbasiyyah
6. Penutup
7. Rujukan

1

PENGENALAN

2

Sejarah Kerajaan Bani Umaiyyah

Nama kerajaan di ambil Pengasasnya ialah Tempoh pemerintahan
bersempena nama Muawiyah Bin Abi daripada 41 H - 132 H &
kerajaan Umaiyyah meliputi
kiaeittuurUunmanayByaahniBUinmAaibydauh Sufian sebahagian afrika, asia dan
Shams eropah. Kerajaan ini berpusat

Terdapat 4 orang khalifah yang di Damsyik, Syria.
terkenal ketika zaman pemerintahan
Umaiyyah iaitu Muawiyah bin Abi Khalifah terawal ialah Terdapat 14 orang
Muawiyah Bin Abi Sufian, Khalifah sepanjang
Sufian, Abdul Malik bin Marwan, manakala khalifah terakhir tempoh pemerintahan
Al-Walid bin Abdul Malik & Umar
ialah Marwan Bin
bin Abdul Aziz. Muhammad

Faktor kegemilangan terbahagi kFeapkatdoar 3k:ejPaakotuhlihltaaikkn., tseorsbiaalhdaagni 3
kepada 6: Agama, politik,

ekonomi, sosial, ketenteraan
dan juga pendidikan.

Sejarah Kerajaan Bani Abbasiyyah

Nama kerajaan diambil Pengasas ialah Abu Tempoh Terdapat 37 orang
daripada bapa saudara Abbas bin Abdullah pemerintahan khalifah sepanjang
Rasulullah SAW iaitu bin Muhammad bin Ali kerajaan Abbasiyyah
ialah selama 53 tahun pemerintahan
Abbas bin Abdul as-Safah (132 H - 656 H) Abbasiyyah
Mutalib

Terdapat 4 orang khalifah yang terkenal di Khalifah awal ialah Abu Abbas
sepanjang era Abbasiyyah iaitu Abu Abbas Abdullah bin Muhammad bin Ali
Abdullah bin Muhammad bin Ali as-Safah,
Harun ar-Rasyid bin Muhammad al-Mahdi bin as-Safah, manakala khalifah
terakhir ialah Abu Ismail al-
Mansur al-Abbasi, Abu Jaafar Abdullah Muktasim bin Harun ar-Rasyid
Muhammad bin Ali al-Mansur & Al-Makmun
bin Harun ar-Rasyid bin Muhammad al-Mahdi

Faktor kegemilangan terbahagi Faktor kejatuhan terbahagi 4
kepada 6: Agama, politik, kepada 4: Politik, sosial,
ekonomi, pendidikan, ekonomi dan ketenteraan.
ketenteraan & sosial.

PERKEMBANGAN
ILMU & FALSAFAH ERA

UMAIYYAH

5

ILMU TAFSIR

Para tabiin meriwayatkan bahan- Di Iraq, lahir tokoh ulama: Hasan
bahan yang dikumpul oleh Rasulullah Basri,Masruq al-Ajda',Qatadah bin

melalui sahabat,ijtihad/pendapat Da'amah dll
sendiri

( Zaman Muawiyah Abu Sufyan )
Perkembangan Tafsir Peringkat

ke 3 : Zaman Tabiin

Pusat pengajian/madrasah tafsir Di Madinah, lahir ulama tafsir:
diwujudkan di sekitar Mekah,Madinah Muhammad bin al-Quradhi,Abu 'Aliyah

dan Iraq bin al-Riyahi dan Zaid bin Aslam

Di Makkah,madrasah diasaskan oleh 6
Abdullah bin Abbas

ILMU TAFSIR

( Zaman Hisyam Abdul Malik )
Perkembangan Tafsir
Peringkat ke 1

Mereka mengumpul riwayat tafsiran Penyusunan ilmu tafsir al-Quran
al-Quran,bersumber daripada dalam bentuk tulisan dilakukan pada

Rasul,para sahabat,tabiin/tabit tabiin awal abad ke-2 H (pemerintahan
yang bertaburan di seluruh negara Hisyam Abdul Malik)
waktu itu

Pelopor dalam usaha ini,Yazid bin
Harun as-Sulami (thiqah) , peringkat

kesembilan

7

ILMU HADIS

Zaman Hisyam Abdul Malik
Sejarah Awal Penulisan Hadis

Terdapat mereka yang turun padang Antara koleksi hadis yang dikumpul
mencari para ulama' terdiri daripada para ahli hadis: Musnad Asad bin
Musa al-Umawi dan Musnad
ahli-ahli tafsir untuk mengumpul
hadis-hadis daripada generasi selepas Ubaidillah bin Musa al-Abbasi, kedua-
duanya masa al-Ma'mun
tabiin
8

ILMU FIQH

Zaman Umar bin Abdul Aziz Sejarah dan catatan mengatakan pada

awal pemerintahan Umar bin Abdul

Aziz bermulanya titik tolak
perkembangan ilmu fekah.




Perluasan negara umat Islam turut
menyumbang kearah pembinaan hukum
yang lebih tersusun hasil daripada usaha
dan muzakarah para ulama fekah dan hadis.




9

ILMU FALAK

Ilmu Tanjim (Astrologi)
• Mengaitkan pergerakan bintang dengan kelahiran,
kematian, kebahagiaan, hujan, kesihatan dan lain-lain.




Ilmu Falak (Astronomi)
• Membincangkan kedudukan bintang, pergerakan &

ketentuan gerhana matahari dan bulan



10

ILMU FALAK

- Umat Islam terlibat aktif dalam ilmu falak sejak zaman Umaiyah hingga Abbasiyah.

- Seseorang khalifah, sultan, para wazir dan amir mengaitkan kerjaya politik mereka
kepada peredaran bintang.

- Menurut al-Mas‘udi, Khalifah Abdul Malik bin Marwan membawa ahli tanjim setiap
kali beliau ke medan perang.

- Dalam kerajaan Umaiyah, sarjana terkenal dalam kajian falak ialah Khalid bin Yazid
al-Amawi.

- Beliau dianggap orang pertama yang mengusahakan terjemahan kitab-kitab kajian
bintang.

- Banyak wang dibelanjakan untuk mempelajari ilmu falak serta membeli peralatan.

11

ILMU ULUM AL-QURAN

Nasikh wa Mansukh (Zaman Hisyam Abdul Malik)

• Ilmu yang menerangkan ayat-ayat yang •Membandingkan erti dan tujuan huraian
dianggap hukumnya sudah terhapus oleh ayat- antara satu ayat dengan ayat yang lain.

ayat lain.




• Membahaskan erti dan tujuan serta • 'Ata' bin Abi Rabah (seorang ahli hadis &
hubungan antara ayat dengan ayat yang perlu fekah), merupakan orang pertama menulis

untuk mentafsirkan ayat-ayat tersebut. berkaitan tajuk berkenaan.




12

ILMU ULUM AL-QURAN

Asbab Al-Nuzul

• Dipercayai mula ditulis pada akhir
abad pertama dan awal abad ke-2 H.




• Antara mereka yang terlibat dalam
mengkaji dan mengumpulkan kitab asbab
an-nuzul ialah al-Wahidi dan Ibn Daqiq.




13

ILMU QIRAAT

- Ilmu qiraat adalah ilmu yang memperkatakan - Yazid bin al-Qa’da’ (Imam Abu
tentang beberapa cara bacaan al-quran. Serta Jaafar), Imam qiraat sepuluh.
membicarakan cara bacaan yang sah dan cara


bacaan yang tidak diakui baik.

Zaman Hisyam Abdul Malik

- Lahirnya ramai tokoh yang mahir - Contoh tokoh qiraat adalah seperti Ibn
dalam pelbagai tahap qiraatnya. Kathir, Ibn Amir, Nafe’ Madani, Imam

‘Asim bin Abi Najud (qiraat tujuh).



14

ILMU NAHU

Zaman Marwan Muhamad

- Basrah dan Kufah adalah bandar yang terdapat berbagai-bagai kabilah Arab yang
bertutur dalam pelbagai loghat bahasa - memberi kesan kepada pencemaran
bahasa.



- Abu Aswad ad-Duali adalah seorang yang mula-mula terlibat dalam bidang ilmu
nahu pada zaman Umaiyah.



- Terdapat pakar-pakar nahu di kota Basrah terdiri daripada golongan muktazilah
yang telah membuka ruang kepada falsafah asing - memberi kesan besar kepada
alam pemikiran, khasnya bidang ilmu kalam.

15

ILMU PERUBATAN

Pada zaman keemasan Andalusia, muncul tokoh-tokoh ilmuan hebat :

1. Al-Zahrawi

Beliau menghasilkan lebih Contoh : Alat bedah dan
daripada dua ratus alatan pemeriksaan bagi mata, hidung,
lidah, telinga serta alatan dalam
pembedahan.
bidang pergigian.

16

ILMU PERUBATAN

Asal dari Cordova (Sepanyol), tokoh Berjumlah tiga puluh jilid,
ilmuan Muslim dari Andalusia yang mengutarakan pelbagai penemuan
tersohor dalam bidang ilmu perubatan. penting dalam bidang ilmu perubatan

seperti pergigian dan kelahiran.

2. Abu al-Qasim Al-Zahrawi
(Abulcasia) (936-1013 M)

Kitab ilmu pembedahan berjudul al-Tasrif Kitab itu diiktiraf oleh masyarakat di Timur
liman 'Ajiza 'an at-Ta'lif merupakan dan Barat sehingga kitab tersebut

sebuah ensiklopedia perubatan dalam diterjemahkan ke dalam beberapa bahasa
Bahasa Arab. seperti Latin, Perancis, Ibrani (Hebrew) dan

Sepanyol (Castilian).

17

ILMU PERUBATAN

Keturunan Bani Zuhr Bidang kepakaran ialah
berbangsa Arab yang menetap berkenaan ilmu perubatan

di Seville. dan pembedahan.

3. Abu Marwan Ibn Zuhr
(Avenzoar) (1094–1162)

Antara kitab yang terkenal ialah berjudul Cekap dalam melakukan pembedahan
Al-Taysīr fil-Mudāwāt wal-Tadbīr iaitu mayat dan dapat memahami anatomi

mengenai ilmu terapeutik dan diet. secara terperinci.

18

PERKEMBANGAN
ILMU & FALSAFAH ERA

ABBASIYYAH

19

1. FALSAFAH

Proses penterjemahan yang dilakukan umat Islam pada zaman Bani
Abbasiyyah mengalami kemajuan yang cukup besar.



Para penterjemah tidak sekadar menterjemahkan ilmu pengetahuan
dan peradaban bangsa Yunani, Romawi dan Parsi sahaja, bahkan
mereka juga memindahkannya ke dalam bentuk pemikiran.

20

2. ILMU

Perkembangan ilmu terbahagi kepada 2 bahagian iaitu Ilmu berteraskan wahyu dan Ilmu
berteraskan akal.

Ulama' Islam berusaha gigih untuk Tafsir al-Quran disusun
mengikut susunan surah oleh
memurnikan aqidah umat Islam Yahya Ziyad al-Fara' (207 H /
883 M)
ketika itu yang terpengaruh dengan TAUHID TAFSIR

falsafah Yunani yang menjadi

rujukan dalam masalah aqidah,

antaranya Imam Abu Hasan al- Wahyu Imam Ahmad bin Hambal pada
Asy'ari & Imam al-Ghazali.

akhir pemerintahan khalifah al-

Muncul ulama' muktabar yang FIQH HADITH Mutawakkil.
mengasaskan mazhab fiqh seperti
Imam Abu Hanifah, Imam Malik & Nai'm bin al-Khuza'i pada awal
Imam Syafie'
zaman al-Wasit.

Muncul 6 pengumpul hadith

terkemuka 21

Memberi ukuran tepat keluasan permukaan bumi.
Menghasilkan peta dunia pertama berbentuk glob.

Pembinaan 2 buah hospital GEOGRAFI Formula baru telah
di Baghdad oleh Khalifah dihasilkan oleh sarjana
Muslim.
Jaafar al-Mansur. Al-Handasah
al-Jabr
Menjelaskan kesan kuman Al-Masallis

dalam penyakit. MATEMATIK

Menjelaskan teori penyakit PERUBATAN Akal

virus seperti TB.

Mengasaskan fakta kimia KIMIA FIZIK Menyukat kelajuan bunyi dan
berdasarkan ujikaji. cahaya.
Teori penghasilan alkohol. Mencipta cermin mata.
Teori penghasilan hidroklorik. Jelaskan lapisan mata serta
proses penglihatan.

22

PERBEZAAN ILMU &
FALSAFAH ANTARA ERA
UMAIYYAH & ABBASIYYAH

23

Zaman Era Uma
iyyah Era Abb
asiyyah



Ilmu

Taf
sir - Mengumpul riwayat tafsiran al- - Disusun mengikut surah-surah
Quran. dalam al-Quran
Fiq
h - Dalam bentuk tu
lisan
Had
ith - Pusat pengajian / madrasah tafsir


- Ke arah pembinaan hukum yang - Munculnya mazh
ab-mazhab fiqh
lebih tersusun


- Muncul 6 pengumpul hadith yang - Pengumpulan dan penyusunan



terkenal hadith

Tauh
id -
- Permurnian aqidah dari pengaruh


falsafah Yunani

UQluumr
aanl- - Nasikh Mansukh -

- Asbabun Nuzul


24

Zaman Era Uma
iyyah Era Abb
asiyyah
Ilmu

-

Qir
aat - Munculnya ilmu
Qiraat

Na
hu - Munculnya ilmu
Nahu -


Falak - Ilmu Tanjim (Astrologi) - Mengukur jarak antara matahari &
- Ilmu Falak (Astronomi) bumi

- Jadual pergerakan
bulan & bintang

- Mencipta alat pengukur
Fiz
ik
Geografi - Mencipta teori p
ergerakan jirim -



- Ukuran yang tepat keluasan bumi -

- Menghasilkan pe
ta dunia (glob)

25

Zaman Era Uma
iyyah Era Abb
asiyyah
Ilmu

Matem
atik -
- Algebra

- Geometri
Kimia -

- Penemuan asid sulfurik, hitrik &

hidroklorik




- Teori penghasilan petroleum,
alkohol & proses membuat kaca

Perubatan - Mencipta picagari - Ensiklopedia perubatan dalam
- Mencipta ubat bius

- Mencipta benang khusus untuk bahasa Arab
menjahit luka

- Penyakit baru seperti Rubella, - Menghasilkan lebih 200 alatan
alahan, cacar, sakit jiwa

bedah

- Cekap dalam pembedahan

26

PENUTUP

27

Secara keseluruhannya, tajuk ini telah membincangkan mengenai pelbagai sisi
dalam jatuh bangun sesebuah kerajaan Islam terdahulu.

Melalui kajian ini, dapat kita lihat bahawa terdapat pelbagai nilai keistimewaan
dan keunikan yang ditampilkan dalam setiap pemerintahan. Terdapat pelbagai
sumbangan yang kerajaan islam terdahulu berikan kepada masyarakat kita kini,
antaranya ialah sumbangan melalui politik, dakwah, ilmu dan falsafah ,sains dan

tekonologi dan banyak lagi.
Melalui sumbangan ilmu dan falsafah, terdapat pelbagai pecahan perkembangan

ilmu yang berlaku dalam kedua-dua zaman pemerintahan ini.Antaranya ialah
ilmu nahu,fiqh,qiraat,perubatan dan banyak lagi.Kesemua ilmu tersebut kekal

dan digunakan sehingga kini.
Sebagai kesimpulannya, terdapat pelbagai pengajaran, ilmu dan juga semangat
yang dapat kita contohi darpada kedua dua tamadun ini biarpun zaman ini telah
lama berlalu.Kita selaku generasi muda hendaklah mengambil ibrah daripada

sejarah sebagai salah satu panduan dalam membentuk generasi yang akan
datang.

Sekian, terima kasih. 28

RUJUKAN

29

Ahmad Shahrien (2015), Sistem Pendidikan Kerajaan Abbasiyah, Sistem Pendidikan Kerajaan
Abbasiyah | PDF (scribd.com)

Dr. Din Muhammad Zakariya, M.Pd.I (2018), Sejarah Peradaban Islam Prakenabian Hingga
Islam di Indonesia, CV. Intrans Publishing – Malang.

Ismail Ahnaf (2016), Perkembangan Pendidikan Pada Zaman Kerajaan Abbasiyah,
Perkembangan Pendidikan Pada Zaman Kerajaan Abbasiyah by Ismail Ahnaf (prezi.com)

Mohd Hasbie al-Shiddeque Ahmad, Abdul Mukhti Baharudin, Nur Syahidatul Solihah Aziz @
Ab Aziz (2017), Kolej Universiti Islam Antarabangsa Selangor (KUIS), 16-26-mfifc-3rd.pdf (kuis.edu.my)

Muhamad Khalis (2016), Bidang-bidang Ilmu Yang Diterokai Pada Zaman Abbasiyah, (1) Bidang
bidang Ilmu Yang Diterokai Pada Zaman Abbasiyah | Muhamad Khalis - Academia.edu

Raffar Mat (2019), Kerajaan Khalifah Islam: Pemerintahn Khulafa Ar-Rasyidin (Kekuatan Abu
Bakar dan Umar) Kerajaan Umayyah / Raffar Mat, Jilid I, Cetakan Ketiga 2019.

Seow Han Lin (2020), Tamadun Asia Zaman Awal: Nilaikan Sumbangan Tamadun Islam Pada
Zaman Bani Umayyah Di Sepanyol Dan Bani Abbasiyah D Baghdad Terhadap Perkembangan Sains
Dan Teknologi, Universiti Malaya, (PDF) tamadun asia zaman awal : nilaikan sumbangan tamadun
islam pada zaman bani umayyah di sepanyol dan bani abbasiyah di baghdad terhadap perkembangan
sains dan teknologi (researchgate.net)

30