ชุดองค์ความรู้จากการวิจัย รวมเล่ม ดร.ลำพอง กลมกูล

โมเดลประสทิ ธผิ ลการจัดการเรยี นรู
ออนไลนโ ดยใชว จิ ยั เปนฐานของ
คณะครุศาสตรใ นสถานการณแ พรระบาด
ไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)

ดร.ลาํ พอง กลมกูล
ผศ.ดร.บญุ มี พรรษา

KRnesoewoaflrecdhge

คณะครุศาสตร
มหาวทิ ยาลยั มหาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลัย

โมเดลประสทิ ธผิ ลการจัดการเรยี นรู
ออนไลนโดยใชวจิ ัยเปนฐานของ
คณะครศุ าสตรใ นสถานการณแพรระบาด
ไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)

ผูเขียน ดร.ลำพอง กลมกลู
พิสจู นอักษร ผศ.ดร.บุญมี พรรษา
พระมหาญาณวฒั น ฐติ วฑฺฒโน, ผศ.ดร.
ออกแบบปก ดร.ทองดี ศรตี ระการ
นางสาวอรณุ รัตน วิไลรัตนกุล
ออกแบบรูปเลม พระมหาปย ะนัฐ ปย รตโน
พิมพค รง้ั แรก พระมหาวัชระ วชิรญาโณ
จำนวนหนา
พระมหาปย ะนฐั ปยรตโน
๗ เมษายน ๒๕๖๕

๒๑ หนา

จัดทำโดย
คณะผูวจิ ัย โครงการวิจัย
เร่ือง “โมเดลประสทิ ธผิ ลการจัดการเรียนรอู อนไลนโ ดยใชว ิจัยเปน ฐานของ
คณะครุศาสตรใ นสถานการณแ พรระบาดไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)”
คณะครศุ าสตร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลัย
เลขท่ี ๗๙ หมู ๑ ตำบลลำไทร อำเภอวังนอ ย จังหวดั พระนครศรีอยธุ ยา ๑๓๑๗๐

-A-

คำ�นำ�
โครงการวิจัยเรื่อง “โมเดลประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ออนไลน์โดยใช้วิจัยเป็นฐาน
ของคณะครุศาสตรใ์ นสถานการณ์แพร่ระบาดไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19) (An Effective-
ness Model of Online Research-based Learning in Faculty of Education during
Epidemic Situation of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)) จดั ทำ�ขนึ้ เพอ่ื ศึกษาและ
พัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในช่วงการแพร่ระบาดโควิด-๑๙ ของคณะครุศาสตร์ โดยมุ่ง
เน้นการฝึกประสบการณ์ให้กับกลุ่มเป้าหมายของการศึกษาในด้าน ต้องใช้ศักยภาพของตนเอง
ในการออกแบบการจดั การเรยี นรู้ที่มีการบูรณาการความรู้ ๓ ดา้ น ประกอบดว้ ย ความร้วู ่าดว้ ย
เนอ้ื หาในรายวิชาทจ่ี ดั การเรยี นการสอน (Content Knowledge) ความร้ทู ว่ี ่าด้วยศาสตร์การ
สอน (Pedagogical knowledge) และความรวู้ า่ ดว้ ยการบรู ณาการเทคโนโลยมี าใชใ้ นการจดั การ
เรยี นการสอนใหม้ ปี ระสทิ ธภิ าพ ผสู้ อนทสี่ ามารถออกแบบการจดั การเรยี นการสอนไดใ้ นรปู แบบ
น้นี น้ั จะเป็นการสะทอ้ นคดิ สู่จติ วิญญาณครูมืออาชพี อย่างแทจ้ ริง

ชุดความรู ดร.ลําพอง กลมกูล
จากการวจิ ยั ผศ.ดร.บุญมี พรรษา

สารบญั

ค�ำ นำ� ก
สารบญั ข
บทสรุปผบู้ รหิ าร ค
ชดุ ความรู้จากการวิจัย ๑
ความเป็นมาและความสำ�คญั ของปัญหา ๒
วัตถุประสงคข์ องการวิจัย ๓
ขอบเขตการวิจัย ๔
- ขอบเขตด้านเน้อื หา ๔
- ขอบเขตดา้ นประชากรและผูใ้ หข้ ้อมลู สำ�คญั ๔
- ขอบเขตดา้ นตัวแปร ๔
- กรอบแนวคดิ ในการวิจยั ๕
รูปแบบการวจิ ยั ๖
ขั้นตอนการวิจัย ๗
ผลการวจิ ยั ๘
องค์ความรู้การวจิ ยั ๑๑
ร่องรอยการจดั กิจกรรมการเรียนร้ ู ๑๒
การวจิ ยั ใช้ประโยชน์ ๑๕
การเผยแพร่ผลงานวจิ ัย ๑๖
ประวัตผิ วู้ จิ ัย ๒๐

-- Cข --

บทสรปุ สำ�หรบั ผ้บู รหิ าร
(Executive Summary)

ช่ือวิจยั โมเดลประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ออนไลน์โดยใช้วิจัยเป็นฐานของคณะ
ครุศาสตร์ในสถานการณ์แพรร่ ะบาดไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)
An Effectiveness Model of Online Research-based Learning in
Faculty of Education during Epidemic Situation of Coronavirus
Disease 2019 (COVID-19)
ผ้วู จิ ัย ดร.ล�ำ พอง กลมกลู และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บุญมี พรรษา
งบประมาณ ๒๕๖๓
แหล่งทนุ สถาบนั วจิ ยั พุทธศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาจฬุ าลงกรณราชวิทยาลยั

รายงานการวิจัยคร้ังนี้มีวัตถุประสงค์ ๑) เพ่ือศึกษาปรากฏการณ์การจัดการเรียน
รู้ออนไลน์ของคณะครุศาสตร์ในสถานการณ์แพร่ระบาดไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)
๒) เพ่ือวิเคราะห์ประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้จากการใช้นวัตกรรมการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
ออนไลน์โดยใช้วิจัยเป็นฐานของคณะครุศาสตร์ในสถานการณ์แพร่ระบาดไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙
(COVID-19) และ ๓) เพื่อสร้างและตรวจสอบโมเดลประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ออนไลน์
โดยใชว้ จิ ยั เปน็ ฐานของคณะครศุ าสตรใ์ นสถานการณแ์ พรร่ ะบาดไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)
ออกแบบการวจิ ยั โดยใชว้ ธิ วี จิ ยั แบบผสมวธิ พี หรุ ะยะ (A Multiphase Mixed Methods Design)
ประกอบดว้ ย การวจิ ยั เชงิ คณุ ภาพดว้ ยการสมั ภาษณเ์ ชงิ ลกึ การวจิ ยั เชงิ ปรมิ าณดว้ ยการออกแบบ
การวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) และการวิจยั เชิงปรมิ าณเพื่อตรวจสอบ
ความตรงของโมเดลสมการโครงสร้าง (Structural Equation Model: SEM) ผลการวิจัยสรปุ
ได้ดงั นี้

สรปุ ผลการวิจัย
การนำ�เสนอสรุปผลการวิจัยในคร้ังนี้ คณะผู้วิจัยได้แบ่งออกเป็น ๓ ประเด็นตาม
วตั ถุประสงคข์ องการวิจัย ดงั นี้
๑) ปรากฏการณก์ ารจดั การเรยี นรอู้ อนไลนข์ องคณะครศุ าสตรใ์ นสถานการณแ์ พรร่ ะบาด
ไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19) จะเป็นการจัดการเรียนรู้ออนไลน์โดยใช้การเรียนรู้เชิงรุก
ตามแนววิถีใหม่ (New Normal) ท่ีผู้สอนจะต้องใช้ศักยภาพของตนเองในการออกแบบ
การจดั การเรยี นรทู้ มี่ กี ารบรู ณาการความรู้ ๓ ดา้ น ประกอบดว้ ย ความรวู้ า่ ดว้ ยเนอื้ หาในรายวชิ า

ชดุ ความรู ดร.ลาํ พอง กลมกลู
จากการวจิ ยั ผศ.ดร.บญุ มี พรรษา

ที่จัดการเรียนการสอน ความรู้ท่ีว่าด้วยศาสตรก์ ารสอน (Pedagogical knowledge) และความ
รู้ว่าด้วยการบูรณาการเทคโนโลยีมาใช้ในการจัดการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพ ผู้สอน
ทสี่ ามารถออกแบบการจดั การเรยี นการสอนไดใ้ นรปู แบบนนี้ น้ั จะเปน็ การสะทอ้ นคดิ สจู่ ติ วญิ ญาณ
ครมู อื อาชพี อยา่ งแทจ้ รงิ
๒) ประสทิ ธผิ ลการจดั การเรยี นรจู้ ากการใชน้ วตั กรรมการจดั กจิ กรรมการเรยี นรอู้ อนไลน์
โดยใชว้ จิ ยั เปน็ ฐานของคณะครศุ าสตรใ์ นสถานการณแ์ พรร่ ะบาดไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)
สามารถวัดได้จากผลการจัดการเรียนรู้ท่ีผู้เรียนมีความสามารถในการพัฒนางานวิจัยปฏิบัติการ
ในชนั้ เรยี นไดอ้ ยา่ งมคี วามรคู้ วามเขา้ ใจ ประกอบดว้ ย ความสามารถในการก�ำ หนดชอ่ื เรอ่ื งวจิ ยั ที่
เชอื่ มโยงกบั ปญั หาวจิ ยั สามารถก�ำ หนดวตั ถปุ ระสงคก์ ารวจิ ยั ไดส้ อดคลอ้ งกบั ปญั หาวจิ ยั สามารถ
ออกแบบนวตั กรรมการเรยี นรทู้ นี่ �ำ ไปใชแ้ กไ้ ขปญั หาหรอื พฒั นาผเู้ รยี นได้ สามารถหาประสทิ ธภิ าพ
ของนวัตกรรม และสามารถวิเคราะห์ข้อมูลและแปลผลการวิจัยได้ โดยมีองค์ประกอบที่เช่ือม
โยงให้เกิดประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ออนไลน์โดยใช้วิจัยเป็นฐาน ประกอบด้วย ๑) ความรู้
ท่ีสอดคลอ้ งกับสาระการเรียนรขู้ องหลกั สตู ร ๒) การออกแบบนวัตกรรมสำ�หรับใช้ในการจดั การ
เรียนการสอนออนไลน์ ๓) แสดงออกในการจัดการเรียนรู้อย่างมีจิตวิญญาณความเป็นครู
๔) สามารถจัดกิจกรรมการเรยี นรูท้ เี่ นน้ ให้เกิดกระบวนการสะท้อนคดิ ระหว่างผูเ้ รยี นและผู้สอน
๓) โมเดลประสิทธผิ ลการจัดการเรยี นรอู้ อนไลนโ์ ดยใช้วจิ ยั เปน็ ฐานของคณะครุศาสตร์
ในสถานการณ์แพร่ระบาดไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19) ที่พัฒนาขึ้น มีความสอดคล้อง
กลมกลนื กบั ขอ้ มลู เชงิ ประจกั ษ์ (Chi-square=64.48, df=64, p=.459, GFI=.946, AGFI=.840,
RMR=.060) ทุกตวั แปรในโมเดล ประกอบดว้ ย สาระการเรยี นรู้ของหลกั สตู ร จิตวิญญาณความ
เปน็ ครู ทกั ษะการสะทอ้ นคดิ และนวตั กรรมการเรยี นรอู้ อนไลนด์ ว้ ยวจิ ยั เปน็ ฐาน รว่ มกนั อธบิ าย
ประสทิ ธผิ ลการจดั การเรียนรอู้ อนไลนโ์ ดยใช้วิจยั เปน็ ฐาน ได้ร้อยละ ๘๔.๔๐ และเมื่อวิเคราะห์
อิทธิพลทางตรงและทางอ้อมได้ข้อค้นพบท่ีน่าสนใจคือ นวัตกรรมการเรียนรู้ออนไลน์ด้วยวิจัย
เป็นฐาน และทกั ษะการสะทอ้ นคิดเป็นตวั แปรสง่ ผ่าน (Mediator) ระหวา่ งสาระการเรียนรูข้ อง
หลกั สูตรกับประสิทธผิ ลการจัดการเรียนรอู้ อนไลนโ์ ดยใชว้ จิ ยั เป็นฐาน

ข้อเสนอแนะ
๑. ขอ้ เสนอแนะในการนำ�ผลวจิ ัยไปใช้
๑) จากขอ้ คน้ พบจะเหน็ ไดว้ า่ นวตั กรรมเปน็ ตวั แปรสง่ ผา่ นในการพฒั นาทกั ษะการจดั การ
ในการสอนในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดโควิด-19 ให้เกิดประสิทธิผลในการจัดการเรียนรู้
โดยนวัตกรรมท่ีพัฒนาข้ึนจะใช้การวิจัยเป็นฐานในการออกแบบการจัดการเรียนรู้บนเครือข่าย
ออนไลน์ซ่ึงจะเป็นต้นแบบให้กับสถานศึกษาต่างๆ สามารถนำ�ไปปรับใช้ให้เหมาะสมกับระดับ

-- Eง --

ของการจัดการเรยี นร้ใู ห้เกดิ ประสทิ ธิผลแก่ผเู้ รยี นตอ่ ไป
๒) จากผลการศึกษาพบว่าอีกว่าในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในช่วงการแพร่ระบาด
โควดิ -19 นน้ั จ�ำ เปน็ ตอ้ งมกี ารออกแบบการจดั การเรยี นรทู้ เ่ี นน้ กระบวนการสะทอ้ นคดิ ในระหวา่ ง
การจัดการเรียนการสอนบนเครือข่ายออนไลน์ทั้งน้ีเพ่ือให้ผู้เรียนได้มีปฏิสัมพันธ์ในการโต้ตอบ
ในระหวา่ งการบรรยายหรอื การจดั กจิ กรรมใหเ้ กดิ ความนา่ สนใจ ส�ำ หรบั ผเู้ รยี นรวมทงั้ ความเปน็
กัลยาณมิตรของครูก็เป็นส่วนสำ�คัญที่จะทำ�ให้การจัดกิจกรรมการเรียนรู้บนเครือข่ายออนไลน์
ประสบความส�ำ เรจ็ และดงึ ดดู ความสนใจของผเู้ รยี นใหต้ ดิ ตามและเรยี นรตู้ ลอดชว่ งเวลาของการ
จัดกิจกรรมการเรยี นการสอน
๒. ข้อเสนอแนะในการวิจยั ครั้งตอ่ ไป
๑) ในการวิจัยครั้งนี้ผู้วิจัยได้ศึกษาในบริบทของการจัดการเรียนการสอนรายวิชาวิจัย
เพอื่ พฒั นาการเรยี นรขู้ องนสิ ติ ในระดบั ประกาศนยี บตั รบณั ฑติ วชิ าชพี ครซู ง่ึ เปน็ นสิ ติ ทอี่ ยใู่ นระดบั
อดุ มศกึ ษาดงั นน้ั ในการวจิ ยั ครง้ั ตอ่ ไปสามารถเลอื กศกึ ษาในกลมุ่ ตวั อยา่ งทมี่ คี วามแตกตา่ งกนั ดา้ น
ระดับการศึกษาและช่วงวัยที่ศึกษาเพ่ือให้เห็นประสิทธิผลของการจัดการเรียนรู้ด้วยนวัตกรรม
ออนไลน์ในกลุ่มทแี่ ตกตา่ งกันจะมผี ล ทเ่ี หมอื นหรือตา่ งกันหรอื ไมอ่ ย่างไร
๒) ในการวิจัยครั้งน้ีผู้วิจัยได้ออกแบบการจัดการเรียนรู้โดยการพัฒนานวัตกรรมบน
เครือข่ายออนไลน์และทดลองใช้กับนิสิตท่ีเรียนในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาด โควิด-๑๙
ซ่ึงการออกแบบกิจกรรมท่ีพัฒนาข้ึนน้ี สามารถนำ�ไปใช้ในการออกแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติ
การ (Action Research) เม่ือมีการจัดการเรียนการสอนในพ้ืนที่ได้ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบ
Blended Learnin

ชุดความรู ดร.ลําพอง กลมกูล
จากการวิจยั ผศ.ดร.บญุ มี พรรษา

โมเดลประสิทธผิ ลการจดั การเรียนรอู อนไลนโดยใชวจิ ยั เปน ฐาน
ของคณะครศุ าสตรใ นสถานการณแ พรร ะบาดไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)

An Effectiveness Model of Online Research-based Learning
in Faculty of Education during Epidemic Situation
of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)

-1-

ความเป็นมาและความสำ�คญั ของปัญหา
- สถานการณก์ ารแพรร่ ะบาดไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ ไดแ้ พร่ไปทวั่ โลก
- ประเทศไทยรวมทั้งมหาวิทยาลัยซ่ึงเป็นสถาบันการศึกษาจำ�เป็นต้องปรับตัวเพื่อให้
สามารถจดั การเรยี นการสอนในชว่ งสถานการณแ์ พรร่ ะบาดของไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)
- คณะครศุ าสตร์ เป็นหนว่ ยงานทางการศึกษาในระดับมหาวทิ ยาลัยท่มี บี ทบาทส�ำ คัญ
ในการผลิตครูให้มีคุณภาพและสามารถจัดการเรียนการสอนในยุคของการเปลี่ยนแปลงนี้ให้ทัน
ทว่ งที

ชุดความรู ดร.ลําพอง กลมกลู
จากการวิจัย ผศ.ดร.บุญมี พรรษา

วตั ถปุ ระสงคก์ ารวิจยั
๑. เพอ่ื ศกึ ษาปรากฏการณก์ ารจดั การเรยี นรอู้ อนไลนข์ องคณะครศุ าสตรใ์ นสถานการณ์
แพรร่ ะบาดไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)
๒. เพื่อวเิ คราะหป์ ระสิทธผิ ลการจดั การเรยี นรู้จากการใช้นวัตกรรมการจัดกิจกรรมการ
เรียนรู้ออนไลน์โดยใช้วิจัยเป็นฐานของคณะครุศาสตร์ในสถานการณ์แพร่ระบาดไวรัสโคโรนา
๒๐๑๙ (COVID-19)
๓. เพอื่ สรา้ งและตรวจสอบโมเดลประสิทธิผลการจัดการเรยี นร้อู อนไลน์โดยใช้วจิ ยั เป็น
ฐานของคณะครุศาสตรใ์ นสถานการณแ์ พร่ระบาดไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)

-3-

ขอบเขตการวิจยั

ขอบเขตด้านเนือ้ หา
ประกอบดว้ ย
๑) ปรากฏการณ์การแพรร่ ะบาดไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)
๒) การบริหารการจัดการเรยี นรู้ในช่วงสถานการณแ์ พรร่ ะบาด COVID-19
๓) การจัดการเรียนรู้ออนไลนโ์ ดยใช้วิจยั เปน็ ฐาน
๔) การเรียนรู้เชิงรกุ ตามแนววถิ ใี หม่ (New Normal)
๕) ทกั ษะการสะท้อนคิดสูจ่ ติ วิญญาณครมู ืออาชพี
ขอบเขตดา้ นประชากรและผ้ใู ห้ข้อมลู สำ�คัญ
ผใู้ หข้ อ้ มลู ส�ำ คญั ในการสมั ภาษณเ์ ชงิ ลกึ คอื อาจารยม์ หาวทิ ยาลยั สงั กดั คณะครศุ าสตร์
ของมหาวิทยาลัยท่ีมีการจัดการเรียนการสอนออนไลน์ในสถานการณ์แพร่ระบาดไวรัสโคโรนา
๒๐๑๙ (COVID-19) จ�ำ นวน ๑๒ รูป/คน ได้จากการเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling)
ประชากรท่ีใช้ในการวิจัยกึ่งทดลองและการตรวจสอบความตรงของโมเดลท่ีพัฒนา
ข้ึน คอื นสิ ติ หลักสูตรประกาศนียบัตรบณั ฑติ วชิ าชีพครู คณะครศุ าสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจฬุ า
ลงกรณราชวิทยาลยั จ�ำ นวน ๑๘๐ รปู /คน
ขอบเขตดา้ นตัวแปร
ตวั แปรทีส่ นใจศกึ ษาแบง่ เป็น ๒ ชุดตัวแปร ประกอบดว้ ย ตัวแปรที่ใชส้ ำ�หรบั การวจิ ัย
เชงิ ทดลอง ประกอบดว้ ย ตวั แปรต้น คือ นวตั กรรมการเรยี นรู้ออนไลน์ดว้ ยวจิ ัยเปน็ ฐาน และ
ตัวแปรตามคือ ประสทิ ธิผลการจดั การเรยี นรู้ออนไลนโ์ ดยใช้วจิ ัยเป็นฐาน
ตวั แปรท่ีใช้ส�ำ หรบั โมเดลสมการโครงสร้าง ประกอบดว้ ย ตัวแปรภายนอกแฝง จำ�นวน
๑ ตัวแปร คือ ๑) สาระการเรยี นรูข้ องหลักสตู ร และ ๒) ตวั แปรภายในแฝง จำ�นวน ๔ ตัวแปร
คือ ๑) จติ วิญญาณความเปน็ ครู ๒) ทกั ษะการสะทอ้ นคิด ๓) นวัตกรรมการเรยี นรู้ออนไลนด์ ้วย
วิจยั เป็นฐาน และ ๔) ประสิทธิผลการจดั การเรียนรูอ้ อนไลน์โดยใช้วิจยั เป็นฐาน

ชุดความรู ดร.ลาํ พอง กลมกูล
จากการวิจยั ผศ.ดร.บุญมี พรรษา

กรอบแนวคิดวิจยั
-5-

รปู แบบการวิจยั
การวิจัยครั้งนี้ออกแบบการวิจัยโดยใช้การวิจัยผสมวิธีแบบพหุระยะ (A Multiphase
Mixed Methods Design)

ระยะที่ ๑ การสมั ภาษณเ์ ชิงลกึ และการวิจยั เอกสารเพือ่ ศึกษาปรากฏการณ์การจัดการ
เรยี นรอู้ อนไลนข์ องคณะครศุ าสตรใ์ นสถานการณแ์ พร่ระบาดไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)
ระยะท่ี ๒ การวิจัยก่ึงทดลองเพื่อวิเคราะห์ประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้จากการใช้
นวตั กรรมการจดั กจิ กรรมการเรยี นรอู้ อนไลนโ์ ดยใชว้ จิ ยั เปน็ ฐานของคณะครศุ าสตรใ์ นสถานการณ์
แพร่ระบาดไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)
ระยะท่ี ๓ การตรวจสอบความตรงของโมเดลประสทิ ธผิ ลการจดั การเรยี นรอู้ อนไลนโ์ ดย
ใชว้ ิจัยเปน็ ฐานของคณะครุศาสตร์ในสถานการณแ์ พรร่ ะบาดไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)

ชดุ ความรู ดร.ลาํ พอง กลมกลู
จากการวจิ ัย ผศ.ดร.บญุ มี พรรษา

ขน้ั ตอนการวิจยั
-7-

ผลการวจิ ยั
๑. ปรากฏการณก์ ารจดั การเรยี นรอู้ อนไลนข์ องคณะครศุ าสตรใ์ นสถานการณแ์ พรร่ ะบาด
ไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19) จะเป็นการจดั การเรยี นรอู้ อนไลน์โดยใช้การเรยี นรูเ้ ชิงรกุ ตาม
แนววถิ ใี หม่ (New Normal) ทีผ่ สู้ อนจะตอ้ งใช้ศักยภาพของตนเองในการออกแบบการจัดการ
เรยี นรู้ทมี่ กี ารบรู ณาการความรู้ ๓ ดา้ น ประกอบดว้ ย ความรู้วา่ ดว้ ยเน้อื หาในรายวชิ าทจ่ี ดั การ
เรียนการสอน ความรู้ทว่ี ่าดว้ ยศาสตร์การสอน (Pedagogical Knowledge) และความร้วู า่ ดว้ ย
การ บูรณาการเทคโนโลยมี าใช้ในการจดั การเรยี นการสอนให้มีประสทิ ธิภาพ ผูส้ อนทส่ี ามารถ
ออกแบบการจัดการเรียนการสอนได้ในรูปแบบนี้น้ันจะเป็นการสะท้อนคิดสู่จิตวิญญาณครูมือ
อาชพี อย่างแทจ้ ริง
๒. ประสทิ ธผิ ลการจดั การเรยี นรจู้ ากการใชน้ วตั กรรมการจดั กจิ กรรมการเรยี นรอู้ อนไลน์
โดยใชว้ จิ ยั เปน็ ฐานของคณะครศุ าสตรใ์ นสถานการณแ์ พรร่ ะบาดไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)
สามารถวัดได้จากผลการจัดการเรียนรู้ท่ีผู้เรียนมีความสามารถในการพัฒนางานวิจัยปฏิบัติการ
ในชน้ั เรียนได้อย่างมีความรู้ความเขา้ ใจ ประกอบดว้ ย ความสามารถในการก�ำ หนดช่ือเร่อื งวิจยั
ท่ีเชื่อมโยงกับปัญหาวิจัย สามารถกำ�หนดวัตถุประสงค์การวิจัยได้สอดคล้องกับปัญหาวิจัย
สามารถออกแบบนวัตกรรมการเรียนรู้ที่นำ�ไปใช้แก้ไขปัญหาหรือพัฒนาผู้เรียนได้ สามารถหา
ประสิทธิภาพของนวัตกรรม และสามารถวิเคราะห์ข้อมูลและแปลผลการวิจัยได้ โดยมีองค์
ประกอบท่ีเชื่อมโยงให้เกิดประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ออนไลน์โดยใช้วิจัยเป็นฐาน ประกอบ
ดว้ ย ๑) ความร้ทู สี่ อดคล้องกบั สาระการเรียนรู้ของหลกั สตู ร ๒) การออกแบบนวัตกรรมสำ�หรบั
ใช้ในการจัดการเรียนการสอนออนไลน์ ๓) แสดงออกในการจัดการเรียนรู้อย่างมีจิตวิญญาณ
ความเป็นครู ๔) สามารถจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นให้เกิดกระบวนการสะท้อนคิดระหว่าง
ผเู้ รยี นและผสู้ อน

ชดุ ความรู ดร.ลําพอง กลมกูล
จากการวจิ ัย ผศ.ดร.บญุ มี พรรษา

ภาพที่ 1 โมเดลประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ออนไลน์โดยใช้วิจัยเป็นฐานของคณะครุศาสตร์
ในสถานการณแ์ พรร่ ะบาดไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19) (พฒั นาจากการวจิ ัยเชงิ คุณภาพ)
๓. โมเดลประสทิ ธิผลการจดั การเรยี นรอู้ อนไลนโ์ ดยใชว้ ิจยั เป็นฐานของคณะครุศาสตร์
ในสถานการณ์แพร่ระบาดไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19) ท่ีพัฒนาขึ้น มีความสอดคล้อง
กลมกลนื กบั ขอ้ มลู เชงิ ประจกั ษ์ (Chi-square=64.48, df=64, p=.459, GFI=.946, AGFI=.840,
RMR=.060) ทุกตวั แปรในโมเดล ประกอบด้วย สาระการเรยี นรขู้ องหลกั สูตร จติ วญิ ญาณความ
เปน็ ครู ทกั ษะการสะทอ้ นคดิ และนวตั กรรมการเรยี นรอู้ อนไลนด์ ว้ ยวจิ ยั เปน็ ฐาน รว่ มกนั อธบิ าย
ประสิทธิผลการจดั การเรยี นร้อู อนไลน์โดยใช้วจิ ยั เป็นฐาน ไดร้ ้อยละ ๘๔.๔๐ และเมือ่ วิเคราะห์
อิทธิพลทางตรงและทางอ้อมได้ข้อค้นพบที่น่าสนใจคือ นวัตกรรมการเรียนรู้ออนไลน์ด้วยวิจัย
เปน็ ฐาน และทกั ษะการสะท้อนคิดเปน็ ตัวแปรส่งผ่าน (Mediator) ระหวา่ งสาระการเรียนรขู้ อง
หลักสตู รกับประสิทธผิ ลการจัดการเรียนรู้ออนไลนโ์ ดยใชว้ จิ ัยเปน็ ฐาน

-9-

ภาพที่ 2 โมเดลประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ออนไลน์โดยใช้วิจัยเป็นฐานของคณะครุศาสตร์
ในสถานการณ์แพรร่ ะบาดไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)
๓. โมเดลประสิทธผิ ลการจัดการเรยี นรูอ้ อนไลน์โดยใชว้ จิ ัยเปน็ ฐานของคณะครศุ าสตร์
ในสถานการณ์แพร่ระบาดไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19) ท่ีพัฒนาข้ึน มีความสอดคล้อง
กลมกลนื กบั ขอ้ มลู เชงิ ประจกั ษ์ (Chi-square=64.48, df=64, p=.459, GFI=.946, AGFI=.840,
RMR=.060) ทุกตวั แปรในโมเดล ประกอบดว้ ย สาระการเรยี นรู้ของหลกั สตู ร จิตวญิ ญาณความ
เปน็ ครู ทกั ษะการสะทอ้ นคดิ และนวตั กรรมการเรยี นรอู้ อนไลนด์ ว้ ยวจิ ยั เปน็ ฐาน รว่ มกนั อธบิ าย
ประสิทธผิ ลการจดั การเรยี นรอู้ อนไลนโ์ ดยใช้วิจัยเปน็ ฐาน ไดร้ ้อยละ ๘๔.๔๐ และเม่อื วเิ คราะห์
อิทธิพลทางตรงและทางอ้อมได้ข้อค้นพบที่น่าสนใจคือ นวัตกรรมการเรียนรู้ออนไลน์ด้วยวิจัย
เป็นฐาน และทกั ษะการสะทอ้ นคดิ เป็นตวั แปรสง่ ผ่าน (Mediator) ระหว่างสาระการเรียนรู้ของ
หลกั สตู รกบั ประสทิ ธผิ ลการจดั การเรียนร้อู อนไลน์โดยใช้วจิ ยั เปน็ ฐาน

ชุดความรู ดร.ลาํ พอง กลมกูล
จากการวจิ ัย ผศ.ดร.บุญมี พรรษา

องค์ความรู้จากการวจิ ยั
ภาพที่ 3 โมเดลองคค์ วามรู้จากการวจิ ยั
- 11 -

ร่องรอยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้

ชดุ ความรู ดร.ลําพอง กลมกลู
จากการวิจยั ผศ.ดร.บุญมี พรรษา

- 13 -

ชดุ ความรู ดร.ลาํ พอง กลมกลู
จากการวิจยั ผศ.ดร.บญุ มี พรรษา

การวิจยั ใชป้ ระโยชน์
- 15 -

การเผยแพรผ่ ลงานวจิ ัย

ชุดความรู ดร.ลําพอง กลมกูล
จากการวิจยั ผศ.ดร.บุญมี พรรษา

- 17 -

https://www.journalppw.com/index.php/jpsp/article/view/2809

ชุดความรู ดร.ลําพอง กลมกูล
จากการวิจยั ผศ.ดร.บุญมี พรรษา

วีดที ศั นส์ รุปผลการวิจยั
เร่ืองโมเดลประสิทธผิ ลการจดั การเรยี นรู้ออนไลน์โดยใช้วิจัยเปน็ ฐานของคณะครุศาสตร์

ในสถานการณแ์ พร่ระบาดไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-19)
An Effectiveness Model of Online Research-based Learning in
Faculty of Education during Epidemic Situation of Coronavirus

Disease 2019 (COVID-19)
- 19 -

ประวัติ
คณะผูวิจยั

ชดุ ความรู ดร.ลาํ พอง กลมกลู
จากการวิจยั ผศ.ดร.บญุ มี พรรษา

ประวัตคิ ณะผวู้ จิ ัย

ดร.ล�ำ พอง กลมกลู ส�ำ เรจ็ การศกึ ษาระดบั ปรญิ ญาตรี สาขาการสอนมธั ยมศกึ ษา วชิ าเอก
คณติ ศาสตร-์ ฟสิ กิ ส์ มหาวทิ ยาลยั ขอนแกน่ เมอ่ื ปกี ารศกึ ษา ๒๕๔๔ และในขณะก�ำ ลงั ศกึ ษาระดบั
ปรญิ ญาตรไี ดร้ ับทนุ กาญจนาภเิ ษก (Golden Jubilee Scholarship) ไปศึกษา ณ มหาวิทยาลัย
Guelph ประเทศแคนาดา เป็นเวลา ๒ ปี ส�ำ เรจ็ การศกึ ษาหลักสตู รครุศาสตรมหาบณั ฑติ สาขา
วิจัยการศึกษา ภาควิชาวิจัยและจิตวิทยาการศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
เมือ่ ปกี ารศึกษา ๒๕๔๘ และสำ�เรจ็ การศกึ ษาหลกั สตู รครุศาสตรดษุ ฎีบัณฑติ สาขาวธิ ีวิทยาการ
วิจัยการศึกษา ภาควิชาวิจัยและจิตวิทยาการศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
เมื่อปีการศึกษา ๒๕๕๔ เคยได้รับรางวัลสภาวิจัยแห่งชาติ รางวัลวิทยานิพนธ์ระดับดี
ประจ�ำ ปี ๒๕๕๖ (สาขาการศกึ ษา) จากส�ำ นกั งานคณะกรรมการวจิ ยั แหง่ ชาติ และรางวลั Gradu-
ate Scholar Award จากการเขา้ รว่ มน�ำ เสนอผลงานวจิ ยั ในการประชมุ วชิ าการระดบั นานาชาติ
ครงั้ ท่ี ๑๙ ณ มหาวิทยาลยั ลอนดอน ประเทศองั กฤษ เป็นนกั วจิ ยั ทุนวจิ ัยมุ่งเปา้ ปี ๒๕๕๘ สาขา
การศกึ ษา และทนุ วจิ ยั มุง่ เป้าปี ๒๕๖๐ สาขาการศกึ ษา จากส�ำ นักงานคณะกรรมการวิจยั แหง่
ชาติ (วช.) ไดร้ บั รางวลั นกั วจิ ยั “ระดบั ดเี ดน่ ” ประจ�ำ ปี พ.ศ. ๒๕๖๓ จากสถาบนั วจิ ยั พทุ ธศาสตร์
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย มีผลงานตีพิมพ์ทั้งในระดับชาติและนานาชาติท้ัง
ผเู้ ขยี นหลกั และผเู้ ขยี นรว่ มมากกวา่ ๕๐ เรอื่ ง และไดร้ บั เชญิ บรรยายพเิ ศษในเวทปี ระชมุ วชิ าการ
นานาชาติอย่างต่อเน่ือง ปัจจุบันเป็นอาจารย์ประจำ� ภาควิชาหลักสูตรและการสอน คณะ
ครุศาสตร์ ตำ�แหน่งบริหารเป็นรักษาการผู้อำ�นวยการส่วนวิจัย สารสนเทศและบริการวิชาการ
ศนู ยอ์ าเซยี นศกึ ษา มหาวทิ ยาลยั มหาจฬุ าลงกรณราชวิทยาลยั เบอรต์ ิดต่อ ๐๙๒-๒๕๑๑๒๑๒
E-mail: [email protected]
ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.บุญมี พรรษา ส�ำ เร็จการศกึ ษาระดับปรญิ ญาตรี พธ.บ. (ภาษา
อังกฤษ) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย สำ�เร็จการศึกษาระดับมหาบัณฑิต M.A.
(Linguistics) Banaras Hindu University และสำ�เร็จการศึกษาระดับดุษฎีบัณฑิต Ph.D.
(Linguistics) Calcutta University มีประสบการณใ์ นการท�ำ วิจยั เรื่อง เรอื่ ง “แนวทางกำ�กบั
ดแู ลสถาบนั การเงนิ ประเภทธนาคารพาณชิ ยต์ ามกฎหมายวา่ ดว้ ยการปอ้ งกนั และปราบปรามการ
ฟอกเงิน ดา้ นการตรวจสอบขอ้ เท็จจรงิ เกี่ยวกบั ลกู ค้า” เรื่อง “รปู แบบการบรหิ ารอุตสาหกรรม
ในครวั เรอื นเพอื่ การรองรบั การรวมกลมุ่ AEC” และเรอื่ ง “รปู แบบการพฒั นาทกั ษะการใชภ้ าษา
อังกฤษเพอื่ การสอ่ื สารของคนขับแทก็ ซีใ่ นประเทศไทย” ปัจจบุ ันมีตำ�แหน่งเปน็ อาจารยป์ ระจำ�
และหวั หนา้ ภาควชิ าหลกั สตู รและการสอน คณะครศุ าสตร์ มหาวิทยาลยั มหาจฬุ าลงกรณราช-
วิทยาลัย โทรศัพท์มือถอื ๐๖๕-๙๒๖๒๙๗๘ E-mail: [email protected]

- 21 -

KRnesoewoaflrecdhge

Faculty of Education
Mahachulalongkornrajavidyalaya University

ชุดความรู ดร.ลาํ พอง กลมกลู
จากการวิจัย ผศ.ดร.บุญมี พรรษา