ตัวทท่ี ุกขค์ ือใจเรา
ถาม: ท�ำไมรูป เวทนา สญั ญา สังขาร วิญญาณ จงึ ถูกมองวา่
ทุกขค์ รับ ท้งั ๆ ท่ีตวั ทุกขน์ ั้นสาเหตเุ กิดจากอัตตา
พระอาจารย:์ คอื มนั เปน็ ตวั ทท่ี �ำใหจ้ ติ ไปทกุ ขไ์ ง จติ ไปหลงไปตดิ
มนั เลยท�ำให้ทุกข์ ตวั ทีท่ กุ ข์ไมใ่ ช่ตัวขนั ธ์ ๕ ไมใ่ ชร่ ูป เวทนา
สญั ญา สงั ขาร ตวั ทท่ี กุ ขค์ อื ใจเรานแี่ หละ เพยี งแตว่ า่ ใจเราไป
ยดึ ไปตดิ วา่ ขนั ธ์ ๕ เปน็ เรา กเ็ ลยท�ำใหเ้ ราทกุ ขข์ น้ึ มา ท�ำใหใ้ จ
เราทุกข์
ค�ำถามจากซูม (วันท่ี ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๓)
กระแสธรรม
50
จติ รวมกบั จิตหลับ
ถาม: นงั่ สมาธแิ ล้ว จติ รวมกบั หลบั แยกได้อยา่ งไรครับ
พระอาจารย:์ คอื รตู้ วั หรอื ไมร่ ตู้ วั ไมร่ ตู้ วั กห็ ลบั ถา้ รตู้ วั กไ็ มห่ ลบั
เหมือนเราคยุ กันน่ี ถ้าเราคุยกนั เรารู้ตัว ใช่ไหม แสดงวา่ เรา
ไมห่ ลบั แตถ่ า้ เราฟงั ไปๆ แลว้ ไมร่ เู้ รอื่ งรรู้ าว นแ่ี สดงวา่ เราหลบั
ค�ำถามจากซูม (วนั ท่ี ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย5์ส1ชุ าติ อภชิ าโต
การละสักกายทฏิ ฐิ
ถาม: สงสยั เรอื่ งการละสกั กายทฏิ ฐิ นหี่ มายถงึ วา่ ใหป้ ลอ่ ยวาง
ขันธ์ รปู ขันธ์ แลว้ กน็ ามขนั ธ์ ใช่ไหมคะ
พระอาจารย:์ รปู ขนั ธก์ ร็ า่ งกาย นามขนั ธก์ เ็ วทนา สญั ญา สงั ขาร
วิญญาณ คือ ทุกขเวทนา ตัวท่ีเปน็ ปัญหาคอื ตัวทุกขเวทนา
คอื เวลาเจบ็ นี่ เวลารา่ งกายเจบ็ ใจมนั ทกุ ข์ กอ็ ยา่ ไปทกุ ขก์ บั มนั
ที่ทกุ ขเ์ พราะอยากใหม้ นั หาย อยากไมใ่ หม้ ันเจบ็ ดังน้นั ต้อง
สอนใจวา่ อยา่ ไปอยาก ปลอ่ ยมนั เจบ็ ไป เจบ็ กเ็ จบ็ เดย๋ี วมนั ก็
หายเอง มนั เปน็ อนจิ จงั อนตั ตา เราไปควบคมุ บงั คบั มนั ไมไ่ ด้
มนั ไมห่ ายกต็ อ้ งอยกู่ บั มนั ไป มนั หายกด็ ไี ป หายแลว้ เดยี๋ วมนั
ก็กลับมาใหม่ เพราะว่ามนั เป็นอนจิ จงั ตอ้ งฝึกหัดจติ อยา่ ไป
รงั เกียจ ไปกลวั ความเจ็บ
หัดอย่กู ับความเจ็บให้ได้ เท่าน้ันเอง คอื ปล่อยเวทนา ปล่อย
นามขนั ธ์ รา่ งกายกป็ ลอ่ ยเวลามนั จะแก่ กป็ ลอ่ ย ไมต่ อ้ งไปท�ำ
ศลั ยกรรม ตบหนา้ ดงึ หนา้ อะไร ไปท�ำเผา้ ท�ำผมอะไร ปลอ่ ยให้
มนั แก่ ปลอ่ ยใหม้ ันอยู่ไปตามธรรมชาติของมนั อยา่ ไปถอื วา่
กระแสธรรม
52
เปน็ ตวั เราของเรา เทา่ นนั้ เอง มนั เปน็ ธรรมชาติ มนั เปน็ ดนิ นำ�้
ลม ไฟ มารวมตวั กนั เราเปน็ เพยี งแตด่ วงวญิ ญาณมาเกาะมนั
เท่าน้นั เอง เกาะทตี่ าหูจมกู ลน้ิ กาย เพ่ือรบั ขอ้ มูลทางตาหูจมูก
ลน้ิ กาย เพอ่ื เสพ เพราะใจมีความอยากเสพกาม เสพรปู เสยี ง
กลนิ่ รส ปญั หามนั เลยตอ้ งมาเกดิ ถา้ ตดั ความอยากเสพกามได้
ก็ไม่ต้องมามีร่างกายต่อไป ฉะน้ันต้องพยายามละความแก่
ความเจบ็ ความตายใหไ้ ด้ ไมก่ ลวั ความแกค่ วามเจบ็ ความตาย
ไปหาหมอ หมอบอกเป็นมะเร็ง เป็นกเ็ ปน็ สิ ร้วู ่าตอ้ งเปน็ อยู่
แล้ว
ค�ำถามจากซมู (วนั ที่ ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย5ส์ 3ชุ าติ อภิชาโต
บุญคือความสขุ ใจ
ถาม: บญุ คอื ความสบายใจใช่ไหมครับ
พระอาจารย์: เออ บญุ คอื ความสุขใจเบาใจอิ่มใจ
ถาม: แตบ่ างทถี า้ เจอคนทเ่ี รา อยา่ งเจอพระอาจารยก์ ร็ สู้ กึ อม่ิ ใจ
แบบนเ้ี รียกว่าบญุ ไหมครบั
พระอาจารย์: บญุ ทันตาไง บญุ ทนั ตา ไปสัมผัสกบั รปู ท่ีถกู ใจ
มนั ก็อม่ิ ใจ
ถาม: เห็นค�ำสอนของพ่อแม่ครูบาอาจารย์หลายอย่างท่ีสอน
เรอ่ื งการป้องกนั การโกรธ
พระอาจารย:์ ในพระสตู รทา่ นบอกวา่ การเหน็ สมณะเปน็ มงคล
อย่างยงิ่ เปน็ กุศล เป็นมงคล
กระแสธรรม
54
ถาม: ผมมปี ญั หาอยา่ งหนงึ่ คอื เรอ่ื งความโกรธ ผมจะใชเ้ มตตา
เขา้ สู้ แตถ่ า้ เรอื่ งความเศรา้ มนั กลายเปน็ เรอื่ งความรสู้ กึ ผดิ ใน
ตวั เองอยา่ งนล้ี ะครบั หลวงพอ่ ตอ้ งใชป้ ญั ญาดา้ นไหนชว่ ยครบั
พระอาจารย:์ เศรา้ กต็ อ้ งใชอ้ เุ บกขา ชว่ ยเขา ท�ำอะไรไมไ่ ดก้ ต็ อ้ ง
วางเฉย เป็นเร่ืองกรรมของเขาไป เรอ่ื งกรรมของเราไป
ถาม: ครับ เพราะความรู้สึกผิดน่ีมันไม่ใช่อารมณ์แบบร้อน
แบบวา่ อารมณโ์ ทสะ แตม่ ันอารมณ์แบบอารมณห์ นกั ๆ ครับ
พระอาจารย์: ก็ยอมรบั วา่ ท�ำไมไ่ ดไ้ ป อย่าไปรู้สึกผิด อันไหน
ท�ำได้กท็ �ำ อนั ไหนท�ำไม่ไดก้ ็เรยี กว่าเป็นกรรมไป อเุ บกขา เรา
และเขามกี รรมเปน็ ของๆ ตน จะท�ำกรรมอันใดไว้ ดีหรือชวั่
ก็ต้องรับผลของกรรมนั้น ไม่ว่าใครก็ตาม เราหรือใครก็
เหมือนกนั เม่ือเขาตอ้ งรบั ผลท่ีไมด่ ี หรือเราตอ้ งรับผลทีไ่ มด่ ี
ก็ตอ้ งยอมรับไป
ถาม: ครับ ทางสายกลางทหี่ ลวงพอ่ บอก เราจะรไู้ ดย้ ังไงวา่
อนั ไหนกลาง หรือวา่ ตงึ เกินไปละครับ
พระอาจารย5์ส5ชุ าติ อภชิ าโต
พระอาจารย์: อ๋อ ถ้ามันง่ายก็แสดงว่ามันต้องท�ำให้มากขึ้น
ถา้ มนั ยากกต็ อ้ งลดหนอ่ ย ใหม้ นั อยพู่ อดี ไมย่ ากไมง่ า่ ย ถา้ นง่ั
๕ นาทรี ูส้ กึ มนั ง่าย กต็ ้องเพมิ่ เปน็ ๒๐ นาที เพ่มิ ๒๐ นาที
ยงั งา่ ยอยู่ ก็เอาชั่วโมงหน่งึ ช่วั โมงหนึง่ รสู้ ึกวา่ ไมไ่ หวแลว้ โว้ย
ก็ลดลงมาเหลอื ๕๕ นาที หาทางสายกลางให้เจอ
ถาม: เหมือนยกเวท (weight) ใช่ไหมครับ ใหน้ ำ�้ หนกั พอดี
พระอาจารย:์ เออ นน่ั แหละ เหมอื นยกก�ำลงั เหมอื นยกนำ้� หนกั
แหละ ดกู �ำลังของเรา
ถาม: ครบั พอไดย้ นิ พดู ถงึ บญุ แลว้ รสู้ กึ ถงึ ความอมิ่ อกอม่ิ ใจ
กเ็ ลยนกึ วา่ คนบางคนท�ำจิตอาสา รสู้ ึกอ่มิ อกอ่ิมใจมากกวา่ มา
นัง่ สมาธิ ขณะทนี่ ัง่ สมาธิมนั ได้บุญมากกวา่ ยังไงครับ
พระอาจารย:์ เพราะวา่ มนั ยงั ไมไ่ ดผ้ ล มนั เลยไมร่ สู้ กึ จากสมาธิ
แตผ่ ลทไ่ี ดจ้ ากการไปเปน็ จติ อาสามนั ไดผ้ ลกอ่ น เหน็ ชดั มนั เลย
เหน็ วา่ อมิ่ ใจกวา่ แตน่ งั่ สมาธยิ งั ไมไ่ ดผ้ ล ยงั ตอ่ สกู้ บั กเิ ลส แทนท่ี
จะอม่ิ ใจ กลบั ทกุ ขแ์ ลว้ เพราะตอ้ งสกู้ บั ความอยากตา่ งๆ แตถ่ า้
ชนะมันแลว้ มันจะอิ่มใจกวา่ พอมันสงบแลว้ มนั จะอิ่มใจกว่า
การไปเป็นจติ อาสา
กระแสธรรม
56
ถาม: ออ๋ ทกุ วนั นรี้ สู้ กึ ดใี จทไ่ี ดฝ้ กึ คอื คณุ แมพ่ าไปหาพระอาจารย์
ตั้งแต่เด็กๆ ครับ สถานการณ์บ้านเมืองสมัยนี้ท�ำให้เรารู้ว่า
การรักษาใจมันส�ำคัญกว่าไปบนถนนเยอะแยะ มากมายเลย
ละครับ
พระอาจารย:์ เออ ดแี ลว้ ละ
ค�ำถามจากซมู (วันท่ี ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย5ส์ 7ชุ าติ อภิชาโต
พระมหากษัตริยก์ บั ศาสนาพทุ ธ
ถาม: ร้สู ึกว่าเปน็ หนบี้ ุญคุณ ตั้งแต่พระมหากษัตริย์ทกุ องคท์ ี่
ท�ำนุบ�ำรุงพระศาสนามา ท�ำใหเ้ ราเจอศาสนาพทุ ธในวนั น้ี
พระอาจารย:์ คอื ไมศ่ กึ ษาประวตั คิ วามเปน็ มา แลว้ กค็ ดิ แตเ่ อา
ผลประโยชนข์ องตัวเองเปน็ หลัก
ถาม: กด็ ใี จ เรามศี าสนาพทุ ธอยเู่ พราะพระมหากษตั รยิ ์ ถา้ ไมม่ ี
พระมหากษตั ริย์ ก็ไมม่ ศี าสนาพทุ ธ
พระอาจารย:์ มธี รรมราชา มกี ษตั รยิ ท์ ใี่ ชธ้ รรมะปกครองประเทศ
รชั กาลตา่ งๆ น่ี ทา่ นบวชทงั้ นนั้ แหละ ทา่ นบวช รชั กาลท่ี ๕ กบ็ วช
รชั กาลที่ ๔ กบ็ วชนาน แลว้ สกึ ออกมาเปน็ กษตั รยิ ์ พอลกู ของทา่ น
รชั กาลท่ี ๕ ทา่ นกใ็ หบ้ วช บวชมาตลอดแทบทกุ พระองค์ มธี รรมะ
ปกครองประเทศ
ถาม: ครบั ฟงั เทศนข์ องหลวงพอ่ วนั กอ่ นทบ่ี อกวา่ เหมอื นวคั ซนี
มนั เหน็ ภาพเลยครบั กอ่ นหนา้ นใี้ สเ่ ทา่ ไหรถ่ งึ จะพอ พอไดว้ คั ซนี
เออ มนั คอื ส�ำหรบั เชอื้ โรคทอี่ อ่ นแอทสี่ ดุ เพราะถา้ ใสแ่ รงเกนิ ไป
กระแสธรรม
58
เราจะตดิ จากเชอื้ โรคแทน มนั เหน็ ภาพชดั เลยครบั ชอบค�ำอปุ มา
ของหลวงพอ่ อนั นน้ั มากเลยครบั
พระอาจารย:์ โอเค พยายามปฏบิ ตั เิ พม่ิ ขนึ้ ไปเรอื่ ยๆ นะ แลว้ จติ
จะก้าวหน้า
ถาม: ขอบคุณหลวงพ่อมากครบั
ค�ำถามจากซมู (วนั ที่ ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย5ส์ 9ุชาติ อภชิ าโต
การบชู ากมุ ารท่ดี ังๆ
ถาม: อยากถามเพอ่ื คนอนื่ ดว้ ยละครบั คอื ทสี่ รุ าษฎร์ ทใ่ี ตล้ ะครบั
รู้สึกจะมีการบูชากุมารท่ีดังๆ อะไรอย่างนี้ละครับ อยากให้
พระอาจารยแ์ สดงธรรมเลยวา่ การบชู าของพวกนมี้ นั ยงั ไงบา้ ง
ครบั
พระอาจารย์: เป็นเดรัจฉานวิชา เป็นวิชาท่ีไม่พาให้หลุดพ้น
จากการเวียนว่ายตายเกิด
ถาม: มันเกดิ จากความโลภของคนหรอื เปลา่ ครับ
พระอาจารย:์ มนั เกดิ จากความหลง ความหลงทว่ี า่ เปน็ สง่ิ ศกั ดสิ์ ทิ ธิ์
สามารถท�ำใหร้ �่ำให้รวยหรืออะไรกว็ า่ ไป
ถาม: แล้วเราจะขจดั มนั ออกไปยังไงครับ
พระอาจารย:์ กย็ ึดพระพทุ ธ พระธรรม พระสงฆ์ เปน็ ทพี่ ง่ึ ไง
เราไมบ่ ชู าอยา่ งอน่ื นอกจากพระพทุ ธ พระธรรม พระสงฆ์ หรอื
บุคคลทพ่ี ระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ขอใหบ้ ูชา บิดามารดา
กระแสธรรม
60
ปยู่ า่ ตายาย ครบู าอาจารยผ์ มู้ พี ระคณุ ทงั้ หลาย บชู าได้ แตก่ มุ าร
ไมร่ จู้ ักมัน ไปบูชามนั ท�ำไม ไปบูชาเดก็ ท�ำไม เพียงแต่เขาวา่
เด็กคนนีเ้ ก่ง วเิ ศษ กเ็ ลยเอา เชือ่ กัน เหมือนกระตา่ ยตนื่ ตมู
ไม่มใี ครพสิ จู นไ์ ดว้ า่ รวยจริงหรอื เปลา่
ค�ำถามจากซูม (วันที่ ๑๑ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย6ส์ 1ุชาติ อภชิ าโต
ธมั มวจิ ยสัมโพชฌงค์
ถาม: ธัมมวจิ ยสัมโพชฌงคน์ ี่ คืออรยิ สจั ๔ หรอื เปล่าคะ
พระอาจารย:์ ธัมมวิจยะ ก็คอื การพิจารณาธรรม คอื ปัญญา
ถาม: อริยสจั ๔ ไหมคะ หรือว่าทุกอย่าง
พระอาจารย์: ทุกอย่าง กป็ ัญญา อนิจจงั ทุกขงั อนตั ตา นี่
การพจิ ารณาไตรลกั ษณก์ เ็ รยี กวา่ ธมั มวจิ ยะ วจิ ยะแปลวา่ วจิ ยั
รจู้ กั ค�ำวา่ วจิ ยั ไหม วจิ ยั ธรรม วจิ ยั ธรรม ธรรมมอี ะไร ธรรมกม็ ี
ไตรลกั ษณ์ อรยิ สจั ๔ คอื พจิ ารณาไตรลกั ษณ์ พจิ ารณารา่ งกาย
วา่ เปน็ ไตรลกั ษณ์ พิจารณาเวทนาว่าเป็นไตรลักษณ์ พจิ ารณา
อารมณข์ องจิตเปน็ ไตรลักษณ์ คอื ความหมาย
ค�ำถามจากซมู (วนั ท่ี ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
กระแสธรรม
62
การเจริญปญั ญา
ถาม: เวลาโยมจะเจรญิ ปัญญาละ่ คะ
พระอาจารย:์ กพ็ จิ ารณารา่ งกายเราไปกอ่ น รา่ งกายเราไมเ่ ทยี่ ง
ถาม: คะ่ คอื การพจิ ารณารา่ งกายนี่ โยมตอ้ งพจิ ารณามากนอ้ ย
แค่ไหนคะ
พระอาจารย์: จนกระทั่งเราปล่อยวางได้ไง ไม่กลัวความแก่
ไม่กลวั ความเจ็บ ไมก่ ลวั ความตาย
ถาม: ถา้ อยา่ งนนั้ กแ็ สดงวา่ โยมตอ้ งพจิ ารณาตลอดเวลา ถกู ไหมคะ
เพื่อให้มันต่อเนือ่ ง
พระอาจารย:์ ใช่ จนกวา่ มนั จะปลอ่ ยวาง แลว้ มนั กไ็ มต่ อ้ งพจิ ารณา
ถ้าไมพ่ จิ ารณามันกจ็ ะไปคดิ วา่ มันไม่แก่ไม่เจบ็ ไมต่ าย มนั จะ
อยากไมแ่ กไ่ มเ่ จบ็ ไมต่ าย พจิ ารณาเพอ่ื ใหด้ บั ความอยากไมแ่ ก่
ไมเ่ จบ็ ไมต่ าย
พระอาจารย6์ส3ชุ าติ อภิชาโต
ถาม: แลว้ เมอ่ื พจิ ารณาอยา่ งน้ันแลว้ ความฟงุ้ ซ่านอย่าง เช่น
ความกงั วล ความผกู พนั ความยดึ มน่ั กบั ธาตขุ นั ธ์ ความยดึ มนั่
กบั ครอบครัว มันจะไปเอง ใชไ่ หมคะ
พระอาจารย:์ เออ ถา้ มันปล่อยวางแล้ว มนั ก็จะหายไปหมด
ถาม: แลว้ ก�ำลังสมาธิทีเ่ ราท�ำจากในสมาธิ จนกระทัง่ ถึงจดุ ท่ี
เราไมฟ่ งุ้ ซา่ น จนกระทงั่ มนั นง่ิ อาจจะฟงุ้ ซา่ นนอ้ ย ก�ำลงั สมาธิ
ตัวน้ีจะมาผลกั ดันใหป้ ัญญาเกิดขึน้ เรว็ ขึ้น ใชไ่ หมคะ
พระอาจารย์: ไม่หรอก ปัญญาเกิดข้ึนจากการพิจารณามาก
อยู่บ่อยๆ สมาธิช่วยปัญญาปล่อยวาง ปัญญาบอกต้อง
ปลอ่ ยวาง ถ้าไม่มสี มาธกิ ป็ ลอ่ ยไมไ่ ด้ ไมม่ ีอเุ บกขา
ถาม: ถา้ อยา่ งนัน้ เราควรจะเจรญิ ปัญญา ใชไ่ หมคะ มากกวา่
การเจริญสมาธิ หรอื เปลา่ คะ
พระอาจารย์: กต็ อ้ งเจรญิ สมาธใิ หไ้ ดส้ มาธิก่อน แล้วคอ่ ยไป
เจรญิ ปญั ญาไดต้ อ่ ไป ตอนตน้ เจรญิ สมาธใิ หม้ าก พอไดส้ มาธิ
แลว้ ทนี ก้ี ไ็ ปเจรญิ ปญั ญาใหม้ าก แตไ่ มท่ ง้ิ สมาธิ กส็ ลบั กนั ท�ำ
คอื ตอนตน้ น่ี ปญั ญากน็ อ้ ย ไมจ่ �ำเปน็ ตอ้ งรมู้ ากก็ รแู้ คน่ กี้ พ็ อแลว้
รูอ้ นิจจงั ทุกขัง อนตั ตาแลว้ รรู้ ่างกายแล้ว แตย่ ังปลอ่ ยไมไ่ ด้
กระแสธรรม
64
เพราะไมม่ สี มาธิ กพ็ ยายามฝกึ สมาธใิ หม้ ากๆ ไปกวา่ จะปลอ่ ยได้
ถา้ ลมื วา่ รา่ งกายตอ้ งแกต่ อ้ งเจบ็ ตอ้ งตาย กพ็ จิ ารณาอยเู่ รอื่ ยๆ
ดงึ มนั กลบั มาใหม่ เพราะบางทมี นั เผลอ ลมื ได้ พอเหน็ ผวิ หยอ่ น
หนอ่ ย เหน็ ผมหงอกหนอ่ ย เกดิ ความวติ กขนึ้ มา แสดงวา่ ลมื แลว้
หรอื เวลาเจบ็ ทอ้ งขน้ึ มา ตกใจแลว้ วา่ เปน็ มะเรง็ หรอื เปลา่ กแ็ สดง
วา่ ลืมแลว้
ค�ำถามจากซูม (วนั ที่ ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย6์ส5ชุ าติ อภชิ าโต
สันดาน กบั สัญญา
ถาม: เวลากิเลสมนั เกดิ ข้นึ จากเราคดิ หรือว่ายงั ไงคะ อยาก
กินนู่นอยากกนิ นี่ มนั คือจิตคนุ้ ชนิ หรอื คะ
พระอาจารย:์ คอื มนั เปน็ นสิ ยั ของมนั ถงึ เวลามนั กจ็ ะอยากขนึ้ มา
มันไมม่ ผี ลหรอก
ถาม: ก็คือมนั เกิดจากจิตท่เี ราสะสมไว้เป็นสญั ญาหรอื คะ
พระอาจารย์: มันเป็นสนั ดาน ไม่ใช่สญั ญา เข้าใจไหม
ค�ำถามจากซมู (วันท่ี ๑๑ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
กระแสธรรม
66
ความวา่ งในสมาธิ
ถาม: ความว่างในสมาธิมีอาการแบบไหนคะ
พระอาจารย:์ กว็ า่ งจากความคดิ ไง วา่ งจากอารมณต์ า่ งๆ ไมร่ กั
ชังกลวั หลง ไมค่ ดิ โน่นคิดนี่ รเู้ ฉยๆ สักแต่ว่ารู้อยู่
ค�ำถามจากซูม (วันท่ี ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย6์ส7ุชาติ อภชิ าโต
ปญั ญาจากการฟังกับปัญญาจากการปฏิบตั ิ
ถาม: ฟงั ธรรมมากขนึ้ ปฏบิ ตั มิ ากขน้ึ ออกจากสมาธแิ ลว้ มนั จ�ำมา
ถามตวั เองวา่ ตรงไหนเป็นเรา แลว้ มนั เร่มิ มองร่างกายตัวเอง
รายละเอยี ดมากขน้ึ มนั มองไปถงึ เสน้ ขน หนงั อะไรตา่ งๆ แลว้
มนั เถยี งในใจตอบวา่ ไมม่ ตี รงไหนเปน็ เรา อนั นเี้ ปน็ ปญั ญาจาก
การฟงั หรอื ปัญญาภายในจากการปฏิบตั คิ รับ
พระอาจารย:์ กเ็ กดิ จากการทเี่ ราพจิ ารณา ยงั เปน็ ปญั ญาขนั้ ที่ ๒
เรยี กวา่ “จนิ ตามยปญั ญา” ปญั ญาทเี่ กดิ จากความนกึ คดิ ของเรา
จะใหเ้ ปน็ ปญั ญาขน้ั ที่ ๓ คอื “ภาวนามยปญั ญา” กต็ อ้ งฝกึ สมาธิ
ใหจ้ ติ มอี เุ บกขา แลว้ กม็ าปลอ่ ยวางรา่ งกายตอ่ ไป อนั นรี้ า่ งกาย
เรายงั ปลอ่ ยไมไ่ ด้ ถงึ แมร้ วู้ า่ มนั ไมใ่ ชต่ วั เรา แตก่ ย็ งั ปลอ่ ยไมไ่ ด้
เพราะยังกลัวตายอยู่ พอคดิ วา่ รา่ งกายตาย เราตายไปกบั มัน
แสดงวา่ เรายงั หลง เราตอ้ งพจิ ารณาใหเ้ หน็ วา่ เวลารา่ งกายตายไป
เราไม่ได้ตายไปกับร่างกาย เพราะฉะนั้นเราต้องไม่กลัวตาย
จงึ ถอื วา่ เรามปี ญั ญาจรงิ ถา้ ยงั กลวั ตายอยกู่ ย็ งั ไมม่ ปี ญั ญาจรงิ
ค�ำถามจากซูม (วันท่ี ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
กระแสธรรม
68
เรากบั จิตมันก็ตัวเดยี วกัน
ถาม: จติ เมอื่ ท�ำงาน ดี แตข่ อถามวา่ เจา้ จติ นี้ เวลาออกมาเลน่ กฬี า
เขาสามารถออกมาเลน่ กับเราด้วยได้ไหมครบั บางครงั้ ตวั เอง
ก็ไม่ร้วู ่าท�ำได้อย่างไรครับ
พระอาจารย:์ ออ๋ เรากบั จติ มนั กต็ วั เดยี วกนั มนั เลน่ กบั เราไดไ้ ง
เรากบั มนั กเ็ ปน็ ตวั เดยี วกนั
ค�ำถามจากซูม (วนั ที่ ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย6ส์ 9ุชาติ อภิชาโต
ทำ� ไมเราถงึ ทุกขเ์ มอ่ื มคี นมาทำ� ร้ายจติ ใจเรา
ถาม: การทคี่ นอน่ื มาท�ำรา้ ยจติ ใจเรา ท�ำรา้ ยรา่ งกายเรา ท�ำไมเรา
ถึงตอ้ งทุกข์เจา้ คะ ควรท�ำอย่างไรดคี ะ
พระอาจารย:์ ออ๋ เพราะวา่ เราไมอ่ ยากใหเ้ ขามาท�ำเรา ความไม่
อยากใหเ้ ขาท�ำเรานท่ี �ำใหเ้ ราทกุ ข์ เรยี กวา่ “วภิ วตณั หา” ความอยาก
ไมใ่ หเ้ ขามาท�ำใหเ้ ราทกุ ข์ เรากเ็ ลยทกุ ข์ ถา้ เราไมม่ คี วามอยาก
อนั นแ้ี ลว้ เราจะไมท่ กุ ข์ เขาอยากจะท�ำรา้ ยเรา กป็ ลอ่ ยเขาท�ำรา้ ยไป
เขาอยากจะดา่ เรา กป็ ลอ่ ยเขาดา่ ไป เรากจ็ ะไมท่ กุ ข์ ถา้ เรายอมให้
เขาท�ำ ถา้ เราไมย่ อมใหเ้ ขาท�ำ เรากจ็ ะทกุ ข์ เพราะยงั ไง ถา้ เขาจะท�ำ
เขาก็ท�ำอยดู่ ี เรากไ็ ปหา้ มเขาไมไ่ ด้ เขาเปน็ อนัตตา เพราะว่า
เขาเปน็ สง่ิ ทเ่ี ราไปหา้ มไปบงั คบั เขาไมไ่ ด้ เขาอยากจะท�ำรา้ ยเรา
เรากไ็ ปหา้ มเขาไมไ่ ด้ แตเ่ ราไมต่ อ้ งไปทกุ ข์ เรายอมใหเ้ ขาท�ำรา้ ย
หรอื ถา้ เราหลบไมไ่ ด้ หลกี ไมไ่ ด้ เขามาท�ำรา้ ยเรา กค็ ดิ วา่ เราไม่
สามารถทจี่ ะปอ้ งกนั ได้ กป็ ลอ่ ยใหเ้ ขาท�ำไป อยา่ ไปทกุ ขก์ บั มนั
ถ้ายอมแลว้ มันจะไมท่ ุกข์ ถา้ ไมย่ อมแล้วมันจะทุกข์
ค�ำถามจากซูม (วนั ท่ี ๑๑ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
กระแสธรรม
70
ปฏิบัตธิ รรมเพ่ือฆ่ากิเลส ไม่ใชเ่ พอ่ื ส่งเสรมิ กเิ ลส
ถาม: การเพยี รจติ การฝกึ ผรู้ ู้ จะสามารถท�ำใหเ้ ราคน้ พบจรติ ตน
คน้ พบแนวทางการด�ำเนนิ ทยี่ งั ประกอบกจิ อยทู่ างโลก เชน่ การ
ศกึ ษา การเลือกสายอาชีพได้อย่างไรบ้างครับ
พระอาจารย:์ ไมร่ เู้ หมอื นกนั นะ การปฏบิ ตั ธิ รรมนเ้ี พอื่ ฆา่ กเิ ลส
ไมใ่ ชเ่ พอ่ื สง่ เสรมิ กเิ ลส การปฏบิ ตั ธิ รรมนเี้ พอื่ สรา้ งความสขุ ให้
กับใจ ใจจะไดไ้ มต่ อ้ งไปหาอะไรภายนอก เม่ือมคี วามสุขแลว้
ไม่ตอ้ งไปศกึ ษา ไมต่ ้องไปท�ำงานหาเงินหาทองมาใหเ้ สยี เวลา
ดังนนั้ สงิ่ ท่ีคุณถาม ร้สู กึ วา่ เราคงจะตอบไมไ่ ด้
ค�ำถามจากซูม (วันท่ี ๑๑ พ.ย. พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย7ส์ 1ุชาติ อภิชาโต
รา่ งกายไม่ใชเ่ รา เวทนาก็ไม่ใชเ่ รา เราเป็นผู้รผู้ ้คู ดิ ใหร้ ูเ้ ฉยๆ
ถาม: ตอนทพ่ี ระอาจารยเ์ ทศนห์ รอื ไปฟงั พระเทศนท์ ว่ี ดั กร็ สู้ กึ วา่
มสี มาธมิ ากครบั เพราะวา่ มนั จะมคี วามรสู้ กึ แตว่ า่ ตอนทเ่ี รานงั่
สมาธิมนั จะแนน่ กวา่ ท่ีเราไม่ไดเ้ ดนิ จงกรมละครบั
พระอาจารย์: เพราะมีสติมากขนึ้ ไง เวลาเดนิ จงกรมนีเ่ ราสรา้ ง
สติขน้ึ มา สงบไดม้ ากขึ้น
ถาม: ครบั ผม ผมกจ็ ะพยายามเดนิ ใหม้ ากเพมิ่ ข้นึ ไปครบั
พระอาจารย์: เออ เดินก็ต้องเดินแบบมีสติ ไม่ได้เดินแบบ
ใจลอยนะ
ถาม: ครบั ผม ใช่ครับ ก็อยู่ทีพ่ ทุ โธ พุทโธ ครบั
พระอาจารย์: น่ันแหละอย่าปล่อยให้ใจคดิ
ถาม: ผมวา่ เวลาเดนิ นานๆ จะปวดขาปวดอะไรก็ ใจมนั กไ็ มไ่ ป
ปวดดว้ ยครบั
กระแสธรรม
72
พระอาจารย์: เวทนา กป็ ลอ่ ยใหม้ นั ปวดไป มนั เป็นอนตั ตา
เราไมไ่ ดเ้ ป็นเวทนา เวทนาเปน็ ของร่างกาย ร่างกายไมใ่ ชเ่ รา
เวทนาก็ไมใ่ ช่เรา เราเป็นผู้รู้ผูค้ ดิ ก็ใหร้ เู้ ฉยๆ ไป อย่าไปปวด
กบั มนั อย่าไปใหม้ ันหายปวด
ถาม: ครบั ผม มนั กจ็ ะเหน็ ความปวดครบั แตผ่ มกไ็ มไ่ ดเ้ ขา้ ไป
เป็นผูป้ วดละครบั เพราะมนั ปวดก็ให้มนั ปวดไป อยา่ งน้ีครบั
พระอาจารย์: ตัวเราแยกออกจากมัน มันกับเราไม่ใช่คน
เดยี วกนั
ถาม: ครับผม
พระอาจารย:์ ดี ท�ำไปเรอ่ื ยๆ นะ
ค�ำถามจากซมู (วนั ท่ี ๒๕ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย7์ส3ชุ าติ อภิชาโต
คนท่ีเป็นโรคจิตเวชภาวนาไดห้ รือไม่
ถาม: คนที่เปน็ โรคจิตเวชน่ีภาวนาไดไ้ หมเจ้าคะ
พระอาจารย:์ ถา้ มสี ตพิ อกภ็ าวนาได้ ถา้ ควบคมุ จติ ได้ ควบคมุ
ใหพ้ ทุ โธ พทุ โธได้กภ็ าวนาได้
ถาม: แลว้ จะมผี ลเสียอะไรไหมเจา้ คะ
พระอาจารย์: ไม่มีหรอก จะชว่ ยท�ำให้หายจากโรคจิตเวชดว้ ย
ซำ�้ ไป โรคจติ เวชเกิดจากไมม่ สี ติ ปลอ่ ยให้จิตมนั คิดฟงุ้ ซา่ น
สะเปะสะปะไป เรอ่ื งนน้ั เรอื่ งน้ี แลว้ กม็ ที กุ ขไ์ ป ถา้ มพี ทุ โธ พทุ โธนี้
จติ มนั กส็ งบ มันก็จะหายจากโรคได้
ค�ำถามจากซูม (วนั ที่ ๒๕ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
กระแสธรรม
74
รกั ษาศลี ๕ ไปนพิ พานไดห้ รอื ไม่
ถาม: ถา้ เกดิ รกั ษาศลี ๕ น่ี แลว้ ปฏบิ ตั อิ ยทู่ บ่ี า้ นนี่ มโี อกาสไป
นิพพานได้ไหมเจา้ คะ
พระอาจารย์: ได้ๆ มีทั้งนน้ั แหละทุกคน แตจ่ ะไดห้ รือไม่ได้
กต็ อ้ งอยู่ท่ีว่าปฏบิ ัตถิ ึงพรกิ ถึงขงิ หรอื เปล่า
ถาม: คอื รกั ษาศลี ๕ นะคะ ไดแ้ คศ่ ลี ๕ นะคะ ไปนพิ พานได้
ใช่ไหมเจ้าคะ
พระอาจารย:์ กไ็ ม่แน่นะ บางทตี ้องเพิ่มเปน็ ศลี ๘ เพราะตอ้ ง
นั่งสมาธิ ท�ำจิตให้สงบให้ได้ก่อน แล้วต้องมีปัญญาเห็น
ไตรลักษณ์ เห็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ถึงจะสามารถไป
นิพพานได้
ถาม: ตอ้ งเพม่ิ เปน็ ศีล ๘ ใชไ่ หมเจ้าคะ
พระอาจารย7์ส5ุชาติ อภชิ าโต
พระอาจารย์: เออ ตอนต้นกเ็ อาศีล ๕ กอ่ น แล้วค่อยเพิม่ ไป
ตอนตน้ กศ็ ลี ๕ ไปนงั่ สมาธิ ไปไดใ้ นระดบั หนง่ึ แตถ่ า้ อยากได้
สมาธิมากกว่าน้นั กเ็ พ่ิมเป็นศลี ๘
ถาม: แตโ่ ยมวา่ ศลี ๘ นตี่ อ้ งไปปฏบิ ตั ทิ วี่ ดั เจา้ คะ่ อยบู่ า้ นนป่ี ฏบิ ตั ิ
ล�ำบากเจ้าคะ่
พระอาจารย:์ ได้ อยทู่ บ่ี า้ นกไ็ ด้ ไมต่ อ้ งไปอยทู่ วี่ ดั กไ็ ด้ อยทู่ ต่ี วั เรา
เพยี งแตว่ า่ อยทู่ บ่ี า้ นมนั อาจจะยาก เขากนิ ขา้ วเยน็ เราไมก่ นิ ขา้ วเยน็
กท็ นไมไ่ หว แตถ่ า้ เราหา้ มใจเราได้ เขาจะกนิ กเ็ รอื่ งของเขา เราถอื
ศลี ๘ เรากไ็ มก่ นิ ไป คนอน่ื เขาดหู นงั เรากไ็ มไ่ ปดกู บั เขา ดลู ะคร
เรากไ็ มต่ อ้ งไปดกู ับเขา เรากป็ ฏบิ ัติของเราไป
ถาม: นอนบนท่ีนอนที่ฟกู น่มิ ๆ ก็ไมไ่ ดใ้ ช่ไหมเจ้าคะ
พระอาจารย:์ ได้ แตท่ �ำใหไ้ มห่ นา ถา้ แบบบางๆ พอทจ่ี ะท�ำใหม้ นั กนั
ความเยน็ ได้ อย่างน้ไี ด้อยู่ แตถ่ า้ ให้มันน่มุ มนั หนามันสบายนี้
ไมไ่ ด้ กป็ เู สอ่ื นอนกบั พนื้ ดสู ิ เวลาถา้ ถอื ศลี ๘ กป็ เู สอ่ื กบั พนื้ เลย
ไมต่ อ้ งไปนอนเตยี ง ไมต่ อ้ งการใหส้ บายเกนิ ไปเพราะมนั จะนอน
มากเกินไป เด๋ียวมันจะไมม่ เี วลามานัง่ สมาธกิ ัน
ค�ำถามจากซูม (วนั ที่ ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
กระแสธรรม
76
สุดยอดของธรรม คอื อนิจจงั ทกุ ขงั อนัตตา
ถาม: ผมใชภ้ าพถา่ ยพระบรมสารรี กิ ธาตุ เชน่ พระบรมสารรี กิ ธาตุ
ของวดั ญาณฯ เปน็ ตน้ มาเปน็ วอลลเ์ ปเปอรค์ รบั ขอค�ำแนะน�ำ
พระอาจารยว์ า่ อนั ไหนเหมาะสมครบั
พระอาจารย:์ ออ๋ กอ็ นั ไหนกไ็ ด้ ไมเ่ ปน็ ไร อนั ไหนทเี่ ราประทบั ใจ
ท�ำใหเ้ รามสี ตกิ ใ็ ชอ้ นั นน้ั เตอื นสตเิ ราใหไ้ ด้ เตอื นวา่ ทกุ อยา่ งไม่
เท่ียง เป็นทุกข์ ไม่ใช่ของเรา เราเอา อนิจจัง ทุกขงั อนัตตา
ไมด่ ีกวา่ หรอื
ถาม: อนจิ จงั ทกุ ขงั อนตั ตา โอ้ สาธคุ รบั ผมจะเอาเปน็ วอลล-์
เปเปอร์เตอื นสตติ ัวเองด้วยครับ
พระอาจารย์: พอเหน็ อนิจจงั ทกุ ขงั อนัตตา จะได้ปลงได้
วางได้
ถาม: สาธุ ครบั กราบขอบพระคณุ มากครบั มองแนวทางที่
ตอ้ งบอกวา่ หลดุ เลยครบั ไม่ต้องมีสมมตุ คิ รบั
พระอาจารย7ส์ 7ุชาติ อภิชาโต
พระอาจารย:์ ใชค้ �ำว่า “สต”ิ เป็นวอลล์เปเปอรก์ ็ได้ สติ
ถาม: ครบั อนจิ จงั ทุกขัง อนตั ตา
พระอาจารย:์ ดีท่สี ดุ แหละ อนจิ จงั ทกุ ขงั อนตั ตา นีค่ ือสดุ
ยอดของธรรม คอื อนจิ จงั ทุกขัง อนตั ตา
ถาม: สาธุครับ
พระอาจารย:์ พระอรหนั ตท์ กุ รปู ตอ้ งผา่ น ตอ้ งรจู้ กั อนจิ จงั ทกุ ขงั
อนตั ตา
ถาม: สาธุครับ น้อมนมสั การพระอาจารย์ครับ
ค�ำถามจากซมู (วนั ที่ ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
กระแสธรรม
78
พระพทุ ธเจา้ สอนวิธีการดบั ทุกข์อย่างไร
ถาม: ผมยงั ไมเ่ ขา้ ใจวธิ กี ารปฏบิ ตั คิ รบั วา่ ปฏบิ ตั อิ ยา่ งไรนะครบั
ผมเลยมคี �ำถามทจี่ ะมาถามพระอาจารยว์ า่ พระพทุ ธเจา้ สอนวธิ ี
การดับทุกข์อย่างไรครบั
พระอาจารย์: ดับด้วยสติกับปัญญาไง ตอนท่ีเราไหว้พระ
สวดมนต์น่ีเราก�ำลังฝึกสติ คือคอยควบคุมใจไม่ให้ไปคิด
เร่ืองราวต่างๆ เวลาเราสวดมนต์เราก็ต้องมีสติอยู่กับการ
สวดมนต์ ไปคดิ ถึงแฟน ไปคดิ ถงึ เพื่อนไมไ่ ด้ คิดถึงที่เที่ยว
ทเ่ี ล่นไม่ได้ ถ้าไมค่ ิดถงึ มัน มนั ก็ไม่มีความอยากจะไปเทยี่ ว
อยากจะไปเลน่
ถาม: ครับ แล้วเราจะมีวธิ กี ารหลดุ พน้ ยังไง
พระอาจารย์: ก็นี่แหละ ก็ข้ันต้นให้มีสติเพ่ือจะได้นั่งสมาธิ
นั่งสมาธพิ อจติ สงบ เราจะได้พบกับความสุขแบบทด่ี ี แบบท่ี
ไมต่ อ้ งใชร้ า่ งกาย ไมต่ อ้ งใชต้ าหจู มกู ลนิ้ กาย เรากจ็ ะไดต้ ดั การ
พระอาจารย7์ส9ชุ าติ อภิชาโต
ไปหาความสขุ ทางตาหจู มกู ลนิ้ กายได้ พอเราไมต่ อ้ งใชร้ า่ งกาย
เราก็ไมต่ อ้ งกลับมาเกดิ ไมต่ ้องมรี า่ งกายอกี ต่อไป
ถาม: ถา้ คนทย่ี ดึ มนั่ ถอื มน่ั น่ี ในหลกั ค�ำสอนของศาสนานจี้ ะไม่
ถอื วา่ ตดิ กบั ค�ำสอนหรอื ครับ
พระอาจารย:์ ตดิ ไมเ่ ปน็ ไรไง ถา้ ไมต่ ดิ มนั กไ็ ปไมไ่ ด้ ค�ำสอนมนั
เปน็ ของมปี ระโยชน์ เหมอื นยา คนไข้กต็ ้องติดยา ตอ้ งกินยา
ไม่กินยามันก็ไม่หาย น่ีจะไปนิพพานก็ต้องติดค�ำสอน
ของพระพทุ ธเจา้ แตพ่ อไปถึงนพิ พานแลว้ กท็ งิ้ ได้ ไม่ตอ้ งติด
คนหายไขแ้ ลว้ ก็ไมต่ ้องกินยา
ถาม: หมายความว่าหลักค�ำสอนคือหนทางแห่งการหลุดพ้น
ใช่ไหมครับ
พระอาจารย:์ ใช่ เหมอื นแผนทไ่ี ง ถา้ ไมม่ แี ผนท่ี กเ็ ดนิ ทางไมถ่ กู
ว่าจะไปทศิ ไหน ใชไ่ หม แตพ่ อคณุ ถึงจุดหมายปลายทางแล้ว
คณุ กเ็ กบ็ แผนท่ีไว้ ไมต่ ้องกางแผนทด่ี ู ตอนนย้ี ังต้องยึดหลัก
ธรรมค�ำสอนอยู่ เพราะว่าเรายังไม่พ้นทุกข์ ทุกข์ยังไม่ดับ
ยงั ไม่หมด แตพ่ อหายทุกขแ์ ล้ว ทนี ้ีกเ็ อาธรรมะค�ำสอนเก็บไว้
ในลนิ้ ชกั ได้ ไม่ตอ้ งน�ำเอามาใช้
กระแสธรรม
80
ถาม: เป็นค�ำถามท่ีคาใจ ขอบคุณมากครบั
พระอาจารย:์ ตอนนีต้ อ้ งยดึ ตดิ ให้ได้นะ อย่าทิ้ง เพราะเรายงั
รักษาไม่ได้ เรายังดับความทุกข์ไม่ได้ เราต้องอาศัยธรรมะ
ค�ำสอน โอเคนะ
ค�ำถามจากซมู (วนั ท่ี ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย8ส์ 1ุชาติ อภิชาโต
ทำ� ทานแลว้ ตอ้ งขอพรไหม
ถาม: การใหท้ าน ขอพรกบั ไมข่ อพร แบบไหนอานสิ งสม์ ากกวา่
ครับ
พระอาจารย:์ การใหท้ านนี้ พรไมต่ อ้ งขอหรอก ขอไมไ่ ดเ้ พราะ
บางทขี อเกนิ ทีท่ านมันจะให้เรา มันก็ไมไ่ ด้ ท�ำทานน้มี ันมีพร
อย่แู ลว้ ไม่ต้องไปขอกไ็ ด้ ถา้ ขอมากกว่าน้นั เช่น ท�ำทานแล้ว
ขอไปพระนพิ พาน อยา่ งนกี้ ไ็ ปไมไ่ ดอ้ ยดู่ ี ท�ำทานไปไดม้ ากกแ็ ค่
สวรรค์ช้ันเทพ แต่ตอ้ งไปรกั ษาศีลดว้ ยนะถึงจะไปสวรรคช์ ั้น
เทพได้ ถ้าไม่รักษาศลี กไ็ ปเปน็ หมานา่ รักใหเ้ ขาเลย้ี ง
ค�ำถามจากซมู (วันท่ี ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
กระแสธรรม
82
เครียดเร่อื งการเมือง ท�ำอยา่ งไรจะปลอ่ ยวางได้
ถาม: เครยี ดเรอื่ งการเมอื ง ท�ำอยา่ งไรใหป้ ลอ่ ยวางไดค้ ะ่ อดไมไ่ ด้
เลยคะ่
พระอาจารย์: อยา่ ไปฟงั สิ ปิดมันสิ อย่าไปฟัง ปดิ หูปดิ ตา
อยา่ ไปสนใจ ไปเครยี ด เหมอื นเดนิ หากองไฟมนั กร็ อ้ น กเ็ ดนิ
ออกจากกองไฟไปเทา่ นั้นเอง อะไรท่ที �ำให้เราเครียดก็อย่าไป
ฟังมัน อย่าเข้ากองไฟ
ค�ำถามจากซมู (วนั ที่ ๒๕ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย8์ส3ุชาติ อภชิ าโต
หนทางดบั ทกุ ข์
ถาม: หลวงพอ่ ครับ หนทางดับทกุ ข์ตอ้ งท�ำอยา่ งไรครับ
พระอาจารย:์ กต็ อ้ งดบั กเิ ลส ดบั ความอยาก ละกเิ ลสตณั หาใหไ้ ด้
อยา่ ไปโลภ อย่าไปอยากไดน้ นู่ ไดน้ ่ี ความทกุ ข์ก็จะไม่มี
ค�ำถามจากซมู (วนั ท่ี ๒๕ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
กระแสธรรม
84
ความโกรธเพ่มิ ขึน้ เม่ือห่างจากการปฏิบตั ิ
ถาม: เมอื่ กอ่ นเคยปฏบิ ตั ภิ าวนามาตลอด ๓ - ๔ เดอื น จนการ
นงั่ สมาธเิ ขา้ ฌานไดแ้ บบแวบเดยี ว พอหา่ งจากการปฏบิ ตั ิ ตอนน้ี
ความโกรธมากขน้ึ ใครท�ำอะไรไมด่ นี ดิ ๆ หนอ่ ยๆ กโ็ กรธ ควรท�ำ
อย่างไรดคี รับ
พระอาจารย:์ กต็ ้องกลบั ไปไปปฏิบัตใิ หม่ ถ้าปฏิบัตกิ จ็ ะมีสติ
มนั กจ็ ะลดความอยากได้ ลดความโกรธได้ พอไมม่ สี ติ ความ
อยากมันก็เพม่ิ มากขนึ้ ยิง่ อยากมากก็ยิ่งโกรธมาก
ค�ำถามจากซมู (วันท่ี ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓)
พระอาจารย8ส์ 5ชุ าติ อภิชาโต
กิจและเวลาประจำ� วนั ท่ีสามารถเข้าพบ
พระอาจารย์สุชาติ อภชิ าโต
แผนที่เส้นทางเดนิ บณิ ฑบาต
เวลา ๐๕.๕๐ - ๐๖.๔๕ น. (โดยประมาณ)
• เดินบณิ ฑบาตบรเิ วณบ้านอ�ำเภอ เริม่ ที่ซอยนาจอมเทยี น ๓๐
สิ้นสดุ ทซ่ี อยนาจอมเทียน ๒๘ (เวลาสามารถเปลีย่ นแปลงตามสภาพ
อากาศ)
กระแสธรรม
86
เวลา ๐๗.๐๐ - ๐๘.๐๐ น. (โดยประมาณ)
• ฉนั เช้าทีศ่ าลาฉัน วดั ญาณสงั วราราม เฉพาะวันธรรมดา
• งดลงศาลาทุกวันเสาร์ วนั อาทิตย์ วนั พระ และวันหยดุ นักขตั ฤกษ์
เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๕.๔๕ น. (โดยประมาณ)
• แสดงธรรมหนา้ กฏุ ิ ทกุ วนั เสาร์ วนั อาทติ ย์ วนั พระ และวนั หยดุ นกั ขตั ฤกษ์
ทกี่ ฏุ ิ ๕ วดั ญาณสงั วราราม ญาตโิ ยมสามารถเขา้ มาทกี่ ฏุ ไิ ดป้ ระมาณเวลา
๑๓.๓๐ น. เป็นตน้ ไป โดยจอดรถได้ที่กฏุ ิ ๔ กฏุ ิ ๖ และลานจอดรถ
ภายในวดั
• งดแสดงธรรมนอกเหนอื จากวนั ท่ีระบขุ า้ งต้น
หมายเหตุ : ขอความกรณุ างดเขา้ พบพระอาจารยน์ อกเหนอื จากเวลา
ดังกล่าว และขอความรว่ มมอื สภุ าพสตรงี ดสวมกางเกงขาสนั้ และ
กระโปรงสั้น
**งดรบั กิจนมิ นตใ์ นทกุ กรณ*ี *
พระอาจารย8์ส7ชุ าติ อภชิ าโต
กระแสธรรม
88