KM สัญจร ความสำเร็จจาก ผอ.ศูนย์กสิกรรมธรรมชาติมาบเอื้อง

ส ถ า บั น ก า ร พั ฒ น า ุช ม ช น
ก ร ม ก า ร พั ฒ น า ุช ม ช น

ูศ น ย์ ึศ ก ษ า แ ล ะ พั ฒ น า ุช ม ช น ช ล ุบ รี

KM ก า ร จั ด ก า ร ค ว า ม รู้ โ ค ร ง ก า ร พั ฒ น า
สัญจร พื น ที ต้ น แ บ บ ก า ร พั ฒ น า คุ ณ ภ า พ ชีวิต

ต า ม ห ลั ก ท ฤ ษ ฎี ใ ห ม่ ป ร ะ ยุ ก ต์ สู่
"โคก หนอง นา โมเดล"

น า ง ส า ว ศ ลิ ษ า ศั ล ย กํา ธ ร
ผู้ อํา น ว ย ก า ร ศู น ย์ ก สิ ก ร ร ม ธ ร ร ม ช า ติ ม า บ เ อื อ ง

สารบัญ1 จุดเรมิ ต้นของศูนยฯ์
3 ปจจยั ของความสาํ เรจ็
5 ปญหาอุปสรรค
6 วางแผนต่อยอด
7 เชญิ ชวนคนมาเขา้ รว่ มโครงการ โคก หนอง นา
8 กล่าวถึงกรมการพัฒนาชุมชน

ศู น ย์ ศึ ก ษ า แ ล ะ พั ฒ น า ชุ ม ช น ช ล บุ รี ส ถ า บั น ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น
ก ร ม ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น
จุ ดเริมต้น
ข อ ง ศู น ย์ ฯ หลังจากนันก็ฝกอบรมใหค้ วามรูเ้ รอื ย
มา ตังแต่เกษตรกร ข้าราชการ
เปนศูนย์ฝกอบรมทีถ่ายทอด นักเรยี น นักศึกษา หน่วยงานต่างๆที
แนวคิดปรชั ญาของพระบาทสมเด็จ สนใจในเรอื งราวของเศรษฐกิจพอ
พระเจ้าอยู่หัวรชั การที 9 น้อมนาํ เพียงได้มาเรยี นรูก้ ันทังภาคทฤษฎี
แนวคิดของพระองค์ท่านมาแปลง และฝกปฏิบัติ ตอนนีได้ขยายผล
ลงสู่การลงมือทํา ก่อตังขึนมา มีเครอื ข่ายอยู่มากหลายศูนย์ทัว
ตังแต่ป พ.ศ.2540 เรมิ จดทะเบียน ประเทศ ทุกภูมิภาค ก็จะมีเครอื ข่ายที
เปนมูลนิธิกสิกรรมธรรมชาติป ไปเรอื งของปรชั ญาเศรษฐกิจพอ
พ.ศ.2544 เพียง เกษตรทฤษฎีใหม่ในหลายๆ
พืนทีทัวประเทศ รวมถึงแนวคิดใน
การทํา โคก หนอง นา โมเดล คือการ
จัดการพืนที การจัดการดิน นาํ ปา
และทรพั ยากร รวมไปถึงการจัดการ
ทรพั ยากรมนุษย์ด้วยเพือทีจะใหเ้ รา
อยู่ท่ามกลางสถานการณ์วิกฤติและ
การพึงพาตนเอง ความมันคงทาง
อาหารได้อย่างยังยืน

PAGE 1

ศู น ย์ ศึ ก ษ า แ ล ะ พั ฒ น า ชุ ม ช น ช ล บุ รี ส ถ า บั น ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น
ก ร ม ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น

วชิ าหลักไดแ้ ก่ ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง รวมถึงฐานการเรยี นรทู้ ีจะเปนฐานฝกใหค้ น
กสกิ รรมธรรมชาติ หลักสตู รพนื ฐาน ไดแ้ ก่ หนั กลับมาพงึ ตนเองไดใ้ นหลายๆดา้ น
พฒั นากสกิ รรมไปสรู่ ะบบเศรษฐกิจพอเพยี ง ยกตัวอยา่ งเชน่ ฐานคนรกั ษ์แมธ่ รณี ซงึ จะ
วชิ าทีใหค้ วามรแู้ ละระยะเวลาในการเรยี น 5 วนั เปนเรอื งของการทําปุยหมกั ชวี ภาพ ฐาน
4 คืน นอกจากนยี งั มหี ลักสตู รอืนๆดว้ ย เชน่ คนรกั ษ์นาํ จะเปนการจดั การนาํ ตังแต่ต้นนาํ
หลักสตู ร Crisis Management and Survival กลางนาํ ปลายนาํ ตังแต่การเก็บรกั ษา
camp หรอื CMS เปนหลักสตู รทีสรา้ งอาสา อนรุ กั ษ์ไปจนถึงการบาํ บดั ฟนฟู ฐานคนรกั ษ์
สมคั รภาคประชาชนใหไ้ ปเรยี นรเู้ ผชญิ ภัยพบิ ตั ิ แมโ่ พสพจะเปนเรอื งของการปลกู ขา้ ว
ตังแต่การปองกัน เตือนภัย และฟนฟูหลังเกิด การทํานาอินทรยี ์ การใชเ้ ทคโนโลยแี บบ
เหตภุ ัยพบิ ตั ิดว้ ย เพราะเราเชอื วา่ วนั นี ภมู ปิ ญญาพนื บา้ นมาปลกู และขยายผล
สถานการณว์ กิ ฤติมาหลายดา้ น เราจะเตรยี ม ตังแต่การเก็บเมล็ดพนั ธุไ์ ปจนถึงไดผ้ ลผลิต
พรอ้ มกล่มุ คนกล่มุ หนงึ ทีจะไปรบั มอื และ และแปรรปู ออกมา นอกจากนยี งั มฐี านคนมี
รองรบั สถานการณว์ กิ ฤติและไปชว่ ยเหลือ นาํ ยา คนเอาถ่าน คนรกั ษ์สขุ ภาพ คนติดดนิ
ผู้คนในสังคมด้วย รวมถึงหลักสูตรย่อยๆที ก็จะมฐี านทังหมดอยู่ 9 ฐานการเรยี นรู้ ซงึ ก็
ยังมีอยู่ เช่น หลักสูตรเรอื งการจัดการพืนที จะเหมาะกับบรบิ ทของพนื ทีศูนยฝ์ กแต่ละที
การทําโคก หนอง นา โมเดลการสรา้ งพืนที นนั ๆ
ตัวอย่างความสาํ เรจ็ ให้เปนพืนทีสรา้ งความ
มันคง สรา้ งแหล่งอาหารให้กับคนในชุมชน
หรอื พัฒนาในเรอื งของการจัดการทีม
พัฒนาองค์กรการสรา้ งคน การจัดการ
ทรพั ยากรธรรมชาติ หลักสูตรอืนๆทีเปน
หลักสูตรย่อยๆ ก็จะเปนในเรอื งของการพึง
ตนเอง

ห ลั ก สู ต ร ใ น ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ศู น ย์ ก สิ ก ร ร ม กสิกรรมธรรมชาติ หลักสูตร
พืนฐาน ได้แก่ พัฒนากสิกรรม
ไปสู่ระบบเศรษฐกิจพอเพียง

PAGE 2

ศู น ย์ ศึ ก ษ า แ ล ะ พั ฒ น า ชุ ม ช น ช ล บุ รี ส ถ า บั น ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น
ก ร ม ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น

ป จ จั ย ข อ ง เสาหลักต้นที 1 การคิดพึงตน เราชวนให้
ค ว า ม สาํ เ ร็ จ ผู้คนทีมาเรยี นรูห้ ันกลับมาคิดพึงตนเองก่อน
ทําอะไรทีจะพึงตนเองได้บ้างในวิถีชีวิต ในการ
ศู น ย์ ก สิ ก ร ร ม ธ ร ร ม ช า ติ ม า บ เ อื อ ง ทํางานหรอื ในการประกอบกิจการต่างๆ
ยกตัวอย่าง เกษตรกรถ้าวันนียังซือปุย ซือ
งานของทีศูนย์กสิกรรมมาบเอืองจะมีงาน ยาเคมีอยู่ ก็ไม่สามารถพึงตนเองได้แล้ว
หลักๆอยู่ 2 เรอื ง คือ ในเรอื งปจจัยการผลิต เราก็ชวนเขากับมา
1.การสรา้ งคน เรยี นรูท้ ีจะกลับมาพึงตนเองในหลายๆเรอื ง
2.การสรา้ งพืนทีตัวอย่างความสาํ เรจ็ เรมิ จากหลักคิดพืนฐานก่อน

ปจจัยหลักทีคิดว่าทําให้การทํางาน เสาหลักต้นที 2 เปนเสาหลักทีเราชวนให้
ของเราพัฒนาและขับเคลือนเปนทีพึงให้กับ เขามาเปลียน mind set ในเรอื งของการ
ผู้คนได้สาํ เรจ็ เพราะเราเชือว่าการทีเราตังใจ ฝกเทคนิค ซึงเปนเทคนิคทีเราจะเอาตัว
เอาคําสอนมาแปลงลงสู่การลงมือได้อย่าง รอดได้ยามเกิดวิกฤตินันเอง ฐานฝกทีเรา
เปนรูปธรรม คือการเรยี นรูผ้ ่านการลงมือ ฝกปฏิบัติการเรยี นรูต้ ่างๆ ต่อให้มีความรู้
ทําจรงิ เรามีแนวคิดทีใช้ในการพัฒนาคนที มากแค่ไหนแต่ไม่ได้ฝกเทคนิคและไม่ได้
นี ทีเราเรยี กว่า เสาหลัก อยู่ 4 เรอื ง ได้แก่ ลงมือทําก็ไม่เกิดประโยชน์ เราจึงเชือว่า
1.แนวคิดการพึงตนเองได้แล้ว 2.จะต้อง
ฝกเรยี นรูป้ ฏิบัติจรงิ ด้วยเทคนิคต่างๆใน
การจัดการ ดิน นาํ ปา ฐานงานต่างๆทีเรา
มีอยู่ในการพึงตนเองทัง 9 ฐาน

PAGE 3

ศู น ย์ ศึ ก ษ า แ ล ะ พั ฒ น า ชุ ม ช น ช ล บุ รี ส ถ า บั น ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น
ก ร ม ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น

เสาหลักต้นที 3 จะเปนเรอื งการสะสม ทุน เสาหลักต้นสุดท้าย คือ เรอื งการจัดการ
เราคิดว่าทุนทีสาํ คัญไม่ใช่เปนเพียงแค่เงิน เสาต้นนีเราเชือว่า ถ้าเราจะไปจัดการชุมชน สังคม
อย่างทีหลายคนบอกว่าไม่มีเงินแล้วทําอะไรไม่ ประเทศชาติ หรอื องค์กร ศูนย์เรยี นรูข้ องเรา
ได้เลย แต่จรงิ ๆแล้วทุนทีเราคิดว่าสาํ คัญ สิงสาํ คัญคือเรมิ ต้นจัดการทีตัวเราเองก่อน เราฝก
มากกว่า คือทุนทรพั ยากร ทุนธรรมชาติ ทีจะจัดการตัวเราเอง จัดการสังคม ชุมชน ด้วย
ทุนนาํ ใจ ทุนทางสังคมทีเรามีอยู่ หรอื ทุนที การจัดการเรอื งง่ายๆ อย่างเช่นทีศูนย์ฝกจะสอน
อยู่รอบตัว ทีเกษตรกรอาจจะมองข้ามไปนัน เรอื งการจัดเรยี งรองเท้าให้เปนระเบียบ ไม่ขวาง
คือทุนทางแรงงานทีเขามีอยู่มากมาย เครอื หน้าประตู ไม่ซ้อนกัน เรอื งการรบั ประทานอาหาร
ข่ายทีมี หรอื แม้แต่ทุนทีเปนบุญ ทาน ทีได้ทํา ทานข้าวต้องล้างจาน ดูแลตัวเองเปนเรอื งพืนฐาน
ไว้ นีถือเปนทุนทีสาํ คัญเช่นเดียวกัน เราจะ นีคือหลักการจัดการ การพึงตนเอง การสะสมทุน
ชวนให้เขากลับมาเห็นคุณค่าของทรพั ยากร และฝกเทคนิค ซึงเปนเสาหลักพืนฐานทีเราใช้ใน
ทุน ทีเขามีรอบตัว และเรมิ สรา้ งความมันคง การพัฒนาคนทีนีและเปลียน mind set ของคน
และสะสมทุนเหล่านันกลับคืนมา ทีมาเรยี นรู้ จรงิ แล้วๆ สิงทีเราเปลียน เราไม่ได้เปน
คนเปลียนเขาแต่ผู้ทีมาเรยี นรูน้ ันแหละเปนคน
เปลียน เลือกตัดสินใจทีจะเปลียนด้วยตัวเขาเอง
จากสิงทีเขาได้เห็นจากการทีเขาเรยี นรูผ้ ่านการ
ลงมือทําทีนี

รูปแบบการเรยี นรู้ ก็จะเปน เช้าบรรยาย
บ่ายลงมือทํา คําสรุป โดยเรมิ ตังแต่ ตี 5
ไปจนถึงประมาณ 3 ทุ่ม เพราะเราเชือว่าเรอื ง
เวลาเปนปจจัยสาํ คัญ หลักสูตรและเนือหา
เปนเรอื งสาํ คัญทีเราออกแบบให้มารอ้ ยเรยี ง
เข้ากับสิงทีเขาต้องเอาไปใช้จรงิ ใน
สถานการณ์ปจจุบันและในเนือหาวิชาชีพของ
เขาด้วย การเรยี นรูใ้ นช่วงเวลาทีเหมาะสมก็
เช่นเดียวกัน พอเรมิ สว่างเราก็เรมิ ลงแปลง
ขุดดิน ขุดจอบ ให้เขาได้เรยี นรูใ้ นแบบที
เกษตรกรได้ทําจรงิ ๆ ก็จะเข้าถึงแนวคิด เข้า
ถึงหลักปฏิบัติของแต่ละพืนทีและได้แลก
เปลียนกันสาํ หรบั คนทีมาเรยี นรูด้ ้วย เราเชือ
ว่าคําสอนของในหลวง รชั กาลที 9 ท่านได้
เรยี นรูไ้ ด้ฝกทําด้วยพระองค์เอง หากตังใจมา
เรยี นรูศ้ าสตรข์ องพระราชา จึงต้องเอามา
เรยี นรูท้ ังรา่ งกายและหัวใจของเรา

PAGE 4

ศู น ย์ ศึ ก ษ า แ ล ะ พั ฒ น า ชุ ม ช น ช ล บุ รี ส ถ า บั น ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น
ก ร ม ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น

ปญหาอุ ปสรรค

ศู น ย์ ก สิ ก ร ร ม ธ ร ร ม ช า ติ ม า บ เ อื อ ง

ถ้าถามว่าการทีเรามาทําสิงเหล่านี ก็เหมือนกับเรากําลังทําทวนกระแสกับ
กระแสสังคมปจจุบัน กระแสทุนนิยมทีส่วนใหญ่เราเห็นว่าเงินเปนสิง
สาํ คัญในชีวิต แต่สิงทีเราพาให้คนมาเรียนรู้ เราให้เขาเรียนรู้เพือทีจะแบ่ง
ปน มีแล้วไปแบ่งปนก่อน ไปทําบุญทําทานก่อน ซึงมันอาจจะขัดกับกระแส
แนวคิดของสังคมส่วนใหญ่ในปจจุบัน แน่นอนว่ามันต้องเกิดปญหาที
ทําให้คนยากทีจะเข้าใจ นโยบายทีอาจจะไม่เอือต่อการทําสิงเหล่านีและ
กระแสสังคมทีต่อต้าน ปญหาเหล่านีเปนปญหาปจจัยภายนอกทีหลายคน
ต้องเจอ แต่สิงทีทําให้เราตังมันอยู่และยังดําเนินตามแนวทางนีได้ก็คือ
หลักธรรมและคําสอนของในหลวงรัชกาลที 9 ทีเปนหลักยึดและตัวอย่าง
ความสาํ เร็จทีมีอยู่อย่างมากมาย มีศูนย์ศึกษาและพัฒนาอยู่ทัวประเทศ
และทําศูนย์ศึกษาและพัฒนาพืนทีตรงนันเปนตัวอย่างความสาํ เร็จ มี
ทฤษฎีมากมายไม่น้อยกว่า 40 ทฤษฎีทีพระองค์ท่านคิดค้นและลงมือ
ปฏิบัติจริงเปนผลสาํ เร็จแล้ว นันยิงทําให้เราเปนหลักประกันและเชือมันได้
ว่าแนวคิดนีมันถูกทําจริงแล้วมันเกิดผลประโยชน์กับผู้คนได้จริง เราก็
เลยใช้ความเพียร เรียนรู้ด้วยความเพียร ฝกปฏิบัติอย่างเต็มที ก็จะ
สามารถทําให้ปญหาอุ ปสรรเหล่านัน ข้ามผ่านไปได้ ในเครือข่ายเราจึงมีคํา
สอนทีมักจะสอนกันในเครือข่ายว่า “ความขาดแคลนไม่เปนปญหา ถ้ามี
ปญหาและความอดทน” แม้จะขาดแคลนเงินงบประมาณ ขาดแคลนคน
ช่วย ขาดแคลนความรู้ แต่เราก็สามารถทีจะหาความรู้หรือแก้ไขปญหา
เหล่านันได้ ขอให้มีปญญาและความอดทนหรือความ “ความเพียร”

PAGE 5

ศู น ย์ ศึ ก ษ า แ ล ะ พั ฒ น า ชุ ม ช น ช ล บุ รี ส ถ า บั น ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น
ก ร ม ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น

วางแผนต่ อยอด

ศู น ย์ ก สิ ก ร ร ม ธ ร ร ม ช า ติ ม า บ เ อื อ ง

ว า ง แ ผ น ต่ อ ย อ ด ที จ ะ พั ฒ น า ศู น ย์ ฝ ก ห ร ือ ศู น ย์ เ ร ีย น รู ้
ไปในอนาคต คือ

จุดเริมต้นของเราทําจากพืนทีดินดาน จากพืนที 40 ไร่
ทีชาวบ้านบริจาคให้ทําเปนศูนย์การเรียนรู้ อ.ยักษ์ ได้มา
เริมลงมือทําและสร้างเปนตัวอย่างความสาํ เร็จ จนคนเริม
มาเรียนรู้ ขยายเครือข่ายไปทัวประเทศ ซึงเราไม่คิดว่าจะ
ขยายไปเร็วขนาดนัน รวมถึงไม่คิดว่าทางรัฐบาล หน่วย
งานของกรมการพัฒนาชุมชนและอีกหลายๆ หน่วยงาน
จะเห็นคุณค่าและเข้ามาสนับสนุนเอาไปขยายผลจนทําเปน
รูปธรรมชัดขึน อันนีเปนพลังทีเราคิดว่ามันขยายไปได้
มากกว่ากลุ่มเกษตรกรจะทํากันเอง เมือรัฐบาลมาช่วย
หนุนเสริม ภาคเอกชนมามีส่วนร่วม รวมถึงหน่วยงาน
ภาครัฐ ภาคประชาสังคม สือ ภาควิชาการ ซึงมาหนุนเสริม
ทําให้งานของเราขับเคลือนไปได้เร็วก้าวหน้าไปได้ยิงขึน

ใ น อ น า ค ต เ ร า ตั ง ใ จ ว่ า จ า ก ศู น ย์ เ ล็ ก ๆ เ ห ล่ า นี จ ะ เ ป น ที พึ ง
ให้ผู้คนได้ หากมันไปอยู่ทุกอําเภอ ทุกตําบล ทุกหมู่บ้าน
เ ว ล า ที ช า ว บ้ า น ใ น ชุ ม ช น เ กิ ด ป ญ ห า ห ร ือ วิ ก ฤ ต เ ดื อ ด ร ้อ น
ศูนย์เล็กๆ หรือจุดเรียนรู้เล็กๆเหล่านีจะเปนทีพึง เปนจุด
ทีเปนศูนย์รวมพลังของคนในชุมชนได้ ตอนนีนอกจาก
เปนศูนย์เรียนรู้แล้ว ก็ได้พัฒนาไปเปนรูปแบบของ social
enterprise หรือเรียกว่า วิสาหกิจเพือสังคม เปนรูปแบบ
ทีพาให้ชาวบ้านรวมกลุ่มกัน หรือองค์กร บุคคล ทีทํา
กิจการเลียงตัวเองได้แล้วก็ไปช่วยเหลือสังคมด้วย
รูปแบบนีก็จะทําให้เกิดความยังยืนในอนาคตว่าเราทํา
กิ จ ก า ร ใ ด ๆ เ ร า ก็ จ ะ เ กื อ กู ล กั น ใ น สั ง ค ม แ ล ะ พั ฒ น า ชุ ม ช น ใ ห้
เจริญก้าวหน้าพร้อมกัน

PAGE 6

ศู น ย์ ศึ ก ษ า แ ล ะ พั ฒ น า ชุ ม ช น ช ล บุ รี ส ถ า บั น ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น
ก ร ม ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น

"โคก หนอง นา
ไ ม่ ใ ช่ ท า ง เ ลื อ ก
แ ต่ คื อ ท า ง ร อ ด "

เชิญชวนคนมาเข้าร่วมโครงการ โคก หนอง นา

โคก หนอง นา โมเดล วันนีมันไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่ว่ามันคือทางรอด ของคนหลายๆคน วันหนึงถ้าเรา
เห็นว่าวิกฤติเกิดขึนบนแผ่นดิน เราจะเห็นว่าคําตอบ อยู่ทีโคก หนอง นา โมเดล คําว่าโคก หนอง นา
โมเดล ถ้าหลายคนไม่เข้าใจ ไม่แปลกเลย เพราะว่ามันคือภูมิปญญา มันคือองค์ความรูท้ ีพ่อแม่ บรรพบุรุษ
สังสม ทํามานานแล้วและวันนีก็ยังทําอยู่ แต่ถ้าหากวันหนึงสิงทีเปนองค์ความรูแ้ ละภูมิปญญาอันมีค่านีไม่
ได้ถูกสืบสาน รกั ษา ต่อยอด มันก็จะหายไปในอากาศ คําสอนของในหลวงรชั กาลที 9 แนวคิดตัวอย่าง
ความสาํ เรจ็ มากมายทีเอาไว้แก้ไขปญหาทุกข์ให้แก่ราษฎรทีมีอยู่มากมาย แต่ถ้าวันนีเรายังไม่เรมิ ลงมือทํา
สักหนึงเรอื ง ไม่ต้องลงมือทําหลายเรอื ง โคก หนอง นา โมเดล เปนหนึงเรอื งในเรอื งการจัดการพืนทีทํา
เกษตร ควบคุมจัดการนาํ ดูแลพืนทีให้ใช้ทรพั ยากรได้อย่างยังยืน ก็เปนทางเลือกทีทําให้เราได้รูว้ ่าวันนีไม่
ได้เปนแค่ทางเลือกแล้วแต่เปนทางรอดของคนไทยและพีน้องทีอยู่ในต่างประเทศอีกมาหมายหลายคน วัน
นีวิกฤติเกิดขึน เราคงจะเห็นว่า โคก หนอง นา โมเดล เปนคําตอบให้กับหลายๆครงั ในความอดอยาก
วิกฤตินาํ ท่วม ภัยแล้ง ข้าวยากหมากแพง หรอื ว่าความขัดแย้งในสังคม สงคราม โจร ขโมย สิงเหล่านีมีคํา
ตอบอยู่ในสิงทีเรากําลังสรา้ งความมันคงทางอาหาร มันมีคําตอบอยู่ในอากาศ ในดิน ในนาํ ในบ้านของเรา
เราสรา้ งขึน จากคําว่า โคก หนอง นา โมเดล

PAGE 7

ศู น ย์ ศึ ก ษ า แ ล ะ พั ฒ น า ชุ ม ช น ช ล บุ รี ส ถ า บั น ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น
ก ร ม ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น

กรมการพัฒนาชุมชนเปนองค์กรของ ก ล่ า ว ถึ ง
ภาครฐั เปนองค์กรทีเข้าถึงชาวบ้านได้มาก ก ร ม ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น
ทีสุด เข้าใจการทํางานรว่ มกันกับชาวบ้านได้
มากทีสุด วันนีกรมการพัฒนาชุมชนได้ ดังนัน ปญหาทีเราเจอในวันนีมีพลังสาํ คัญ
ลุกขึนมาขับเคลือนและเอาแนวคิดของ จากหน่วยงานภาครฐั ทีมาช่วย ต้องขอ
ในหลวงรชั กาลที 9 มาแปลงสู่การลงมือทํา ขอบคุณหน่วยงานภาครฐั ทีสนับสนุนและ
และสนับสนุนใหช้ าวบ้านได้ลงมือทํา โคก ลงมือทําอย่างจรงิ จัง ขับเคลือนงานกันอยู่
หนอง นา โมเดล เปนแนวทางทีคิดว่าจะ ทัวประเทศ เหน็ดเหนือยไปพรอ้ มกันกับ
ช่วยพัฒนาประเทศ พัฒนาสังคมและคนใน ชาวบ้าน หวังว่ากรมการพัฒนาชุมชน จะ
ชุมชนใหไ้ ปสู่การแก้ไขปญหาวิกฤติทีเกิด เปนทีพึง เปนเหมือนครู เปนแหล่งเรยี นรู้
ขึนในเรอื งของความขาดแคลนทางอาหาร ทีสาํ คัญใหก้ ับคนในสังคมและคนทีอยู่ใน
ซงึ ไม่ได้เปนเพียงวิกฤติในประเทศไทย พืนทีจรงิ ในชุมชน
แต่เปนวิกฤติทีเกิดขึนทังโลก
PAGE 8