จังหวัด ราชบุรี

จังหวัดราชบุรี นางสาวกุลธนา เอกศิริวรานนท์ RATCHABURI

คำ นำ รายงานเล่มนี้จั นี้ ดจัทำ เพื่อพื่เป็น ป็ ส่ว ส่ นหนึ่ง นึ่ ของ วิชวิา วิทวิยาการคำ นวณ เพื่อพื่ ให้ไห้ ด้ศึ ด้ ศึ กษาหาความรู้ผ่ รู้ า ผ่ น แหล่งการเรียรีนรู้ต่ รู้ ต่ างๆ เช่น ช่ หนังนัสือสื โดยรายงาน เล่มนี้ต้ นี้ ต้ องมีเมีนื้อนื้หาจังจัหวัดวัราชบุรี ดังดันี้ ประวัติวั ติ สัญสัลักษณ์ตำ ขวัญวัตรา ต้นไม้ ดอกไม้ ภูมิ ภู ศมิาสตร์ ที่ตั้ง ตั้ อาณาเขตติดต่อ เศรษฐกิจ การ ท่องเที่ยว วัฒวันธรรมและประเพณี การท่องเที่ยว ทางธรรมชาติ การท่องเที่ยวทั่ว ทั่ ไปจังจัหวัดวัราชบุรี ผู้จัผู้ ดจัทำ คาดหวังวัเป็น ป็ อย่า ย่ งยิ่งยิ่ว่า ว่ การจัดจัการทำ เอกสารฉบับบันี้จ นี้ ะมีข้มีอ ข้ มูลที่เป็น ป็ ประโยชน์ต่น์ ต่ อผู้ที่ผู้ ที่ สนใจศึกษาเป็น ป็ อย่า ย่ งดี

สารบัญ ประวัติ 1 คำ ขวัญ 2 ธงประจำ จังหวัด 3 ธงประจำ จังหวัด 4 ดอกไม้/ต้นไม้ 5 ภูมิศาสตร์ 6 อาณาเขตติดต่อ 7 ทรัพยากรธรรมชาติ 8 ภูมิประเทศ ภูมิอากาศ 9 10 วัฒนธรรมและประเพณี 11 การเดินทาง เศรษฐกิจ 12 13 แหล่งการท่องเที่ยว บรรณานุกรม

ราชบุรี ดินแดนวัฒวันธรรมลุ่มน้ำ แม่กลองและสายหมอกแห่งขุนเขาตะนาว ศรี เป็นจังหวัดวัหนึ่งนึ่ในภาคกลางด้านตะวันวัตกที่มีที่มีภูมิประเทศหลากหลาย จากพื้นพื้ที่ที่ที่ที่รที่าบต่ำ ลุ่มแม่น้ำ แม่กลองอันอุดม แหล่งเพาะปลูกพืชผักผลไม้ เศรษฐกิจนานาชนิด สู่พื้นพื้ที่สูที่สู งทิวเทือกเขาตะนาวศรีทรีอดตัวยาวทางทิศ ตะวันวัตกจรดชายแดนไทย-พม่า จากตำ นานและหลักฐานทางประวัติวั ติศาสตร์ ทำ ให้สันนิษฐานได้ว่าว่ราชบุรี เป็นหัวเมืองที่เที่จริญริรุ่งรุ่เรือรืงมากแห่งหนึ่งนึ่ของแคว้นว้สุวรรณภูมิมาตั้งตั้แต่สมัย ที่พที่ระเจ้าอโศกมหาราชแห่งอินเดียได้เผยแพร่พุร่พุ ทธศาสนาเข้ามาในดินแดน แถบนี้ เมื่อมื่ราวปี พ.ศ. 218 โดยแคว้นว้สุวรรณภูมินี้มีนี้มีศูนย์กลางการปกครอง อยู่ที่นที่ครปฐมหรือรืที่สที่มัยนั้นนั้เรียรีกกันว่าว่ "ทวารวดี” ราชบุรียัรี ยังเป็นแหล่ง พบปะของพ่อค้าวาณิชแต่ครั้งรั้โบราณ ทั้งทั้ยังเป็นเมืองหน้าด่านที่ติที่ติดต่อกับ พม่า ราชบุรีจึรีจึงเป็นดินแดนที่มีที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ที่สุที่สุ ดแห่งหนึ่งนึ่ ห่างจากกรุงเทพมหานครเบื้อบื้งทิศตะวันวัตกราว 110 กิโลเมตร เป็นที่ตั้ที่ตั้งตั้ของ จังหวัดวัราชบุรี ดินแดนอันเป็นที่มที่าของโอ่งเคลือบลายมังกรและผ้าทอ บ้านไร่หร่รือรืผ้าขาวม้าอันลือชื่อชื่สำ หรับรัผู้ไม่ใช่ชาวบ้านพื้นพื้ถิ่นถิ่น้อยคนนักจะ เข้าใจว่าว่อุตสาหกรรมเครื่อรื่งปั่นดินเผาและหัตถกรรมทอผ้าพื้นพื้เมืองเป็นเป็น เพียงผลงานบางส่วนที่สที่ะท้อนความหลากหลายของราชบุรีที่รี ที่ฝที่ากร่อร่งรอย ทางประวัติวั ติศาสตร์ สังคม และวัฒวันธรรม ประวัติความเป็นมา จังหวัดราชบุรี

คนสวยโพธาราม คนงามบ้านโป่ง เมืองโอ่งมังกร วัดขนอนหนัง ใหญ่ ตื่นใจถ้ำ งาม ตลาดน้ำ ดำ เนิน เพลินค้างคาวร้อยล้าน ย่านยี่สก ปลาดี คำ ขวัญของจังหวัดราชบุรี

ธงเก่าจังหวัดราชบุรี ตราประจำ จังหวัดแต่เดิมเป็นอาร์ม (Arm) วงกลม ใช้สัญลักษณ์รูปน้ำ หลากทุ่ง มีภูเขา เป็นฉากหลัง ล้อมรอบด้วยงูใหญ่ ส่วน ท้องฟ้าเหนือภูเขานั้นมีตราครุฑซึ่งใช้เป็นตรา แผ่นดินและเครื่องหมายของ ทางราชการ กำ กับด้วยข้อความว่า “จังหวัดราชบุรี” ที่ ตอนล่างภายในกรอบอาร์ม หมายความถึง “เขางู” อันเป็นสถานที่สำ คัญและรู้จักกัน อย่างแพร่หลายทั้งในหมู่ชาวราชบุรีเองและ ชาวจังหวัดใกล้เคียง

ธงประจำ จังหวัดราชบุรี ความหมายของตราประจำ จังหวัดราชบุรี เครื่อง ราชกกุธภัณฑ์ 2 อย่างคือ 1. ภาพฉลองพระบาทอยู่บนพานทอง 2. ภาพพระแสงขรรค์ชัยศรี ซึ่งวางอยู่ บนพระที่ เพราะชื่อจังหวัดราชบุรี มีความ หมายว่า เมืองของพระราชา

ดอกไม้ประจำ จังหวัด ราชบุรี ชื่อ ชื่ ดอกไม้ : ดอกกัลปพฤกษ์ ลักษณะทั่วทั่ ไป : กัลปพฤกษ์เป็น ป็ ไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูง 5–15 เมตร ผลัดใบ เรือรืนยอดกลมหรือรืรูปร่มร่แผ่กว้า ว้ ง ใบประกอบขนนก ใบย่อย 5–8 คู่ ใบรูปไข่แกมขอบขนาน ต้นไม้ประจำ จังหวัดราชบุรี ชื่อชื่ต้นไม้ : ต้นโมกมัน ต้นโมกมันเป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดใหญ่ สูง 20 เมตร เปลือกของลำ ต้นเป็นสีน้ำ ตาลหรือรืสีเทาอ่อนและมียางขาว ใบเป็นใบเดี่ยดี่ว ออกเป็นคู่ตรงข้ามกัน แผ่นใบรูปรีป้รี ป้อม หรือรื เป็นรูปไข่ ปลายใบและโคนใบแหลม ขอบใบเรียรีบเนื้อนื้ใบบาง ออกดอกเป็นช่อตามปลายกิ่งกิ่

ราชบุรี เป็น จังหวัด ที่ตั้งอยู่ทาง ภาคตะวันตก โดยเป็น ศูนย์กลางในด้านอุตสาหกรรมแปรรูปสินค้าเกษตรและการปศุสัตว์ ของประเทศ ทิศเหนือติดต่อ จังหวัดกาญจนบุรี ทิศใต้ติดต่อ จังหวัดเพชรบุรี ทิศตะวันออกติดต่อ จังหวัดสมุทรสาคร จังหวัด สมุทรสงคราม และ จังหวัดนครปฐม และทิศตะวันตกติดต่อ ประเทศพม่า จังหวัดราชบุรีเป็นจังหวัดที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่ ที่สุดในภาคตะวันตก ภูมิ ภู ศมิ าสตร์ ที่ตั้ง

อาณาเขตติด ติ ต่อ ต่ ทิศเหนือ ติดต่อกับอำ เภอด่านมะขามเตี้ย อำ เภอท่าม่วง และอำ เภอ ท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำ เภอกำ แพงแสน อำ เภอเมืองนครปฐม และ อำ เภอสามพราน จังหวัดนครปฐม; อำ เภอบ้านแพ้ว จังหวัด สมุทรสาคร; อำ เภอบางคนที อำ เภออัมพวา และ อำ เภอเมือง สมุทรสงคราม จังหวัดสมุทรสงคราม ทิศใต้ ติดต่อกับอำ เภอเขาย้อยและอำ เภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัด เพชรบุรี ทิศตะวันตก ติดต่อกับภาคตะนาวศรี ประเทศพม่า ตามภูมิศาสตร์ที่ตั้ง จังหวัดราชบุรีเป็นจังหวัดที่ถูกจัดให้อยู่ในภาคตะวันตก ของประเทศไทย แต่หากการแบ่งแบบการปกครอง กรมทางหลวง กรม อุตุนิยมวิทยาและการท่องเที่ยว จะถูกจัดอยู่ในภาคกลาง มีพื้นที่ติดต่อกับ จังหวัดข้างเคียงได้ ดังนี้

ทรัพยากรป่าไม้ มีพื้นที่ป่าเหลืออยู่ประมาณ 1,239,236 ไร่ หรือ 38.16% ของพื้นที่จังหวัด ป่าไม้ส่วนใหญ่จะอยู่ในพื้นที่ เขาและเทือกเขาตะนาวศรี แหล่งน้ำ แหล่งน้ำ ธรรมชาติที่สำ คัญ ได้แก่ แม่น้ำ แม่กลองไหล ผ่านจังหวัดราชบุรี มีความยาวในเขตจังหวัดราชบุรี 67 กิโลเมตร และแม่น้ำ สาขา ได้แก่ แม่น้ำ ภาชีต้นน้ำ เกิดจาก เทือกเขาตะนาวศรีในเขตอำ เภอบ้านคา ไหลผ่านอำ เภอ สวนผึ้ง อำ เภอจอมบึง จังหวัดราชบุรียังมีคลองสำ คัญได้แก่ คลองดำ เนินสะดวกที่ขุดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 เพื่อเชื่อมแม่น้ำ ท่าจีนกับแม่น้ำ แม่กลอง โดยเริ่มจากตำ บลสวนส้ม อำ เภอ บ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร ผ่านอำ เภอดำ เนินสะดวก จังหวัด ราชบุรี บรรจบกับแม่น้ำ แม่กลอง ที่ตำ บลบางนกแขวก อำ เภอ บางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม มีความยาวตลอดลำ คลอง 35 กิโลเมตร และลำ คลองสาขาอีกกว่า 200 คลอง และมีอ่างเก็บ น้ำ ดังต่อไปนี้ อ่างเก็บน้ำ โป่งกระทิง หมู่บ้านโป่งกระทิง ต.บ้านบึง อ่างเก็บน้ำ ห้วยท่าเคย หมู่บ้านบ้านบึง ต.บ้านบึง อ่างเก็บน้ำ ห้วยมะหาด หมู่บ้านซ้ายแดง ต.หนองพันจันทร์ อ่างเก็บน้ำ ชัฎป่าหวาย หมู่บ้านท่าเคย ต.ท่าเคย อ่างเก็บน้ำ ห้วยสำ นักไม้เต็ง หมู่บ้านน้ำ พุ ต.น้ำ พุ เป็นอ่างเก็บ น้ำ ที่ใหญ่ที่สุดในจังหวัดราชบุรี ทรัพยากรธรรมชาติ และแหล่งน้ำ

ภูมิ ภู ปมิ ระเทศ พื้นที่ภูเขาสูง อยู่บริเวณชายแดนด้านตะวันตกติดกับประเทศพม่า และด้านใต้ติดกับ จังหวัดเพชรบุรี มีสภาพเป็นเทือกเขาสูง อุดมไปด้วยป่าดิบเขา ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็ง รัง และป่าไผ่ ในระดับความสูง ตั้งแต่ 200 เมตร ถึง 1,400 เมตร ในเขตอำ เภอสวนผึ้ง อำ เภอบ้านคา และอำ เภอปากท่อด้านตะวันตก พื้นที่ราบสูง ได้แก่บริเวณถัดจากเทือกเขามาทางด้านตะวันออก กลางของพื้นที่จังหวัด ป็นที่ราบสูงและที่เนินลอนลาด มีแม่น้ำ ภาชี และลำ ห้วยสาขา เป็นสายน้ำ หลัก สภาพ เนื้อดิน เป็นดินปนทรายมีการชะล้างพังทลายของหน้าดินค่อนข้างสูงถึงปานกลาง อยู่ ในเขตอำ เภอสวนผึ้ง อำ เภอบ้านคา อำ เภอจอมบึง และด้านตะวันตกของอำ เภอ ปากท่อ อำ เภอเมืองราชบุรี อำ เภอโพธาราม และอำ เภอบ้านโป่ง ที่ราบลุ่ม ได้แก่บริเวณสองฝั่งแม่น้ำ แม่กลอง และด้านตะวันออกของพื้นที่จังหวัด เนื้อ ดินเป็นดินร่วนและดินร่วนปนดินเหนียว มีความอุดมสมบูรณ์ มีระบบชลประทานแม่ กลอง ที่เป็นระบบชลประทานขนาดใหญ่มากด้วย ที่ราบลุ่มต่ำ ได้แก่ตอนปลายของแม่น้ำ แม่กลองที่ติดต่อกับจังหวัดสมุทรสงคราม อยู่สูง จากระดับน้ำ ทะเลกลางเพียง 1-2 เมตร ดินจะมีความสมบูรณ์ เหมาะแก่การทำ สวนผัก ผลไม้[ 1. 2. 3. 4.

จังหวัดราชบุรีตั้ง ตั้ อยู่ในเขตที่ได้รับอิทธิพลจากลม มรสุมตะวันตกเฉียงใต้จากมหาสมุทรอินเดีย แต่ การที่มีเทือกเขาตะนาวศรีบังไว้อยู่ ทำ ให้เป็นที่อบ ฝน คือ อำ เภอสวนผึ้ง ผึ้ อำ เภอบ้านคา และอำ เภอ จอมบึง มีฝนตกน้อยและเป็นพื้น พื้ ที่หนึ่งที่มีฝนตก น้อยที่สุดในประเทศ ปริมาณน้ำ ฝนเฉลี่ย 1,000- 1,250 มิลลิเมตรต่อปี อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ27 องศาเซลเซียส สูงสุดเดือนเมษายน-พฤษภาคม ประมาณ 36 องศาเซลเซียส และต่ำ สุดในเดือน ธันวาคม-มกราคม ประมาณ 18 องศาเซลเซียส ฤดูฝนเริ่มตั้ง ตั้ แต่เดือนพฤษภาคม-พฤศจิกายน โดย ตกหนักที่สุดในเดือนกันยายน และทิ้ง ทิ้ ช่วงในเดือน มิถุนายนและสิงหาคมฝนส่วนใหญ่จะถูกพัดเลยไป ตกในแถบลุ่มแม่น้ำ แม่กลอง และด้านตะวันออก ของพื้น พื้ ที่จังหวัดอุณหภูมิอยู่ระหว่าง 13-38 องศา เซลเซียส แต่ในฤดูหนาวบริเวณเชิงเขาหรือหุบเขา ในพื้น พื้ ที่อำ เภอสวนผึ้ง ผึ้ และอำ เภอบ้านคาจะมีสภาพ อากาศหนาวมาก เฉลี่ย 8-15 องศาเซลเซียสและ เป็นจังหวัดที่มีปริมาณโอโซนมากที่สุดติดอันดับ ของโลก ภูมิ ภู อ มิ ากาศ

1.งานท่องเที่ยวราชบุรีของดีเมืองโอ่งและงาน กาชาด : มีการจัดขึ้น ขึ้ ทุกปีในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ ถึงเดือนมีนาคมบริเวณพื้น พื้ ที่ของศาลากลางจังหวัด 2.งานองุ่นหวานและของดีดำ เนินสะดวก : จัดที่ บริเวณเวทีกลางวัดราษฎร์เจริญธรรม (วัดสุน) อำ เภอดำ เนินสะดวก จังหวัดราชบุรี เพื่อส่งเสริม การจำ หน่ายสินค้า และผลผลิตทางการเกษตร 3.ประเพณีกินข้าวห่อมีการจัดพิธีขวัญข้อมือ กิน ข้าวห่อ ชมการแสดงวัฒนธรรมพื้น พื้ บ้าน พิธียกเสา หงส์ และผูกผ้าสีให้เสาหลักบ้าน สถานที่จัด บ้านโป่งกระทิงบน อ.บ้านคา 4.งานสืบสานประเพณีวัฒนธรรม ไททรงดำ : ชม การแสดง รำ วง ฟ้อนแคน นักร้องลูกทุ่งรับเชิญ : เดือนเมษายนของทุกปี (เฉพาะตำ บลคอนคา) สถานที่จัดงาน : วัดตากแดด 5 เมษายน : วัดดอน คา 9เมษายน : วัดดอนพรหม 17 เมษายน วัฒวั นธรรมและประเพณี

รถยนต์ ใช้เส้นทาง สายเก่าสายเพชรเกษม ทางหลวง หมายเลข 4 ผ่านบางแค- อ้อมน้อย - อ้อมใหญ่ - นครชัยศรี - นครปฐม - ราชบุรี หรือใช้เส้นทางสายใหม่ เส้นทางหลวง หมายเลข 338 จากกรุงเทพ - พุทธมณฑล - นครชัยศรี เข้า ถนนเพชรเกษมบริเวณอำ เภอนครชัยศรีก่อนถึงตัวเมือง นครปฐมประมาณ 16 กิโลเมตรจากนั้น นั้ ใช้ถนนเพชรเกษม ตรงไปตัวเมืองราชบุรี รถโดยสารประจำ ทางบริษัท ขนส่งจำ กัดมีบริการเดินรถจาก สถานีขนส่งสายใต้ ไปจังหวัดราชบุรีทุกวัน วันละหลายเที่ยว ใช้เวลา รถไฟ การรถไฟแห่งประเทศไทยมีบริการรถไฟออกจากสถานี รถไฟกรุงเทพ (หัวลำ โพง) และสถานีรถไฟ ธนบุรี(บางกอกน้อย) ทุกวันใช้เวลาเดินทางประมาณ 2 ชั่วโมง (ตั้ง ตั้ แต่เวลา 00.50-21.50 น.) การเดิน ดิ ทาง ระยะทางจากตัวจังหวัด วั ไปยังอำ เภอต่างๆ อำ เภอวัด วั เพลง 18 กิโลเมตร อำ เภอปากท่อ 21 กิโลเมตร อำ เภอโพธาราม 23 กิโลเมตร อำ เภอดำ เนินสะดวก 25 กิโลเมตร อำ เภอบางแพ 29 กิโลเมตร อำ เภอจอมบึง 30 กิโลเมตร อำ เภอบ้านโป่ง 43 กิโลเมตร อำ เภอสวนผึ้ง 56 กิโลเมตร อำ เภอบ้านคา 59 กิโลเมตร

เศรษฐกิจ กิ จังหวัดราชบุรี เป็นจังหวัดที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดใน ภาคตะวันตก จากการประกาศของคณะกรรมการพัฒนา เศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ ราชบุรีมีผลิตภัณฑ์มวลรวม จังหวัด (GPP) ปี 2562 คิดเป็นมูลค่า 201,571 ล้าน บาท[6]เป็นอันดับ 18 ของประเทศ และมีรายได้ต่อ ประชากรต่อปี (GPP PER CAPITA) 248,028 บาท เป็น อันดับที่ 13 ของประเทศ จังหวัดราชบุรี มีธุรกิจการค้าประเภทสินค้าเกษตร และ ผลิตภัณฑ์แปรรูปทางการเกษตร เป็นโครงสร้างหลักทาง เศรษฐกิจ โดยมีตลาดกลางผักผลไม้ มีขนาดใหญ่ที่สุดใน ภาคตะวันตก โดยเป็นหนึ่งในตลาดกลางสินค้าเกษตรที่ ใหญ่ที่สุด แห่งหนึ่งของประเทศไทย ตั้ง ตั้ อยู่ที่ อำ เภอเมือง และมีการเลี้ย ลี้ งปศุสัตว์ มากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ เช่น สุกร โคเนื้อโคนม ไก่ เป็นต้น มีมากในเขตอำ เภอปากท่อ และอำ เภอโพธาราม เป็นศูนย์กลางด้านพลังงาน มีโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่หลาย แห่ง มีกำ ลังผลิตไฟฟ้ามากเป็นลำ ดับต้นๆของประเทศ และ อุตสาหกรรมอื่นๆ เช่น อุตสาหกรรมยานยนต์ อุตสาหกรรม น้ำ ตาล และอุตสาหกรรมกระดาษ อุตสาหกรรมสิ่งทอ เป็นต้น ปัจจุบันมีโรงงานทั้ง ทั้ สิ้น สิ้ 1,923 โรงงาน (2562) เงินลงทุนรวมประมาณ 117,025 ล้านบาท จ้างแรงงาน 71,308 คน พื้น พื้ ที่อุตสาหกรรมหลักอยู่ที่ อำ เภอบ้านโป่ง และจังหวัดราชบุรีเป็น 1 ใน 18 จังหวัดที่มีนิคม อุตสาหกรรม ของประเทศไทย ตั้ง ตั้ อยู่ที่ อำ เภอโพธาราม ศูนย์กลางทางการค้าที่สำ คัญจะกระจายอยู่ใน พื้น พื้ ที่ชุมชน เมืองใหญ่ ได้แก่ เมืองราชบุรี เมืองบ้านโป่ง เมืองโพธาราม เป็นต้น โดยเป็นที่ตั้ง ตั้ สำ นักงานภาค สำ นักงานเขต ของ หน่วยงานราชการ และบริษัทเอกชนชั้น ชั้ นำ หลายๆ แห่ง เช่น ปตท. โตโยต้า เป็นต้น

แหล่งล่ การท่อ ท่ งเที่ย ที่ ว ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง เป็นหลักเมืองที่ตั้งตั้ขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ได้ทรง พระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้ย้ายเมืองเดิมไปตั้งตั้ ทางฝั่งตะวันออกแม่น้ำ แม่กลอง วัดหนองหอย เป็นที่ตั้งตั้ของพระวิหาร พระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ กวนอิม หรือ พระแม่กวนอิมบนยอดเขา ตำ บลเขาแร้ง อำ เภอเมือง ราชบุรี ห่างจากตัวจังหวัด 12 กิโลเมตร ไปทางถนนสายเขางู - เบิกไพร

วัดขนอนหนังใหญ่ ตั้งตั้อยู่ ตำ บลสร้อยฟ้า อำ เภอโพธาราม เป็นวัดที่มีการจัดแสดง หนังใหญ่และมีพิพิธภัณฑ์ เครื่องใช้ของโบราณ ถ้ำ ระฆัง เป็นถ้ำ หินปูน ตั้งตั้อยู่บนเขาพญาปราบ ที่อยู่ในเทือกเขางู เป็นที่ประดิษฐานของพระพุทธสยัมภู และศาลเจ้าพ่อพญาปราบ ภายในถ้ำ มีหินย้อยเป็นรูประฆัง มีค้างคาวอาศัยอยู่จำ นวนมาก บ่อน้ำ พุร้อนโป่งกระทิง เป็นบ่อน้ำ อุ่น สามารถนำ ไปใช้ประโยชน์ได้ ตลาดน้ำ ดำ เนินสะดวกหรือ ตลาดน้ำ คลองลัดพลี อยู่ใน เขตตำ บลดำ เนินสะดวก หน้าวัดราษฎร์เจริญธรรม บริเวณนี้เคยเป็น ตลาดน้ำ ดั้งดั้เดิม ซึ่งได้สูญหายไปเมื่อหลายปีก่อน กระทั่งทั่ทางจังหวัด ราชบุรีได้ร่วมมือร่วมใจกับประชาชน รื้อฟื้นคืนชีวิตให้กับตลาด

ศูนย์สืบทอดศิลปผ้าจก สถานที่อนุรักษ์แ ษ์ ละสืบทอด ศิลปะผ้าจกของชาวไท-ยวน เป็นมรดกทางภูมิปัญญาของ ชาวไท-ยวน ในราชบุรี ตลาดโคยกี๊ เป็นถนนคน เดินอยู่บริเวณถนนริมแม่น้ำ แม่กลอง เปิดทุกวันศุกร์ เสาร์ และ อาทิตย์ เมืองโบราณคูบัว ตั้งตั้อยู่ที่ตำ บลคูบัว อำ เภอเมืองราชบุรี ห่างจาก ศาลากลางจังหวัดราชบุรี ไปทางทิศใต้ประมาณ 8 กิโลเมตร เป็น อาคารพุทธศาสนาเนื่องในลัทธิมหายานที่สำ คัญอีกแห่งหนึ่ง ค่ายหลวงบ้านไร่ ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 19 กิโลเมตร อยู่ในตำ บล คลองตาคต อำ เภอโพธาราม เคยเป็นที่ตั้งตั้ของค่ายลูกเสือในรัชกาลที่ 6

เขากระโจม ตั้งตั้อยู่ในตำ บลสวนผึ้ง อำ เภอสวนผึ้ง ห่างจาก ตัวเมืองราชบุรี 80 กิโลเมตร เป็นพื้นที่สูงสุดในจังหวัดราชบุรีประมาณ 1,045 เมตรจากระดับน้ำ ทะเล การเดินทางต้องใช้พาหนะขับเคลื่อน 4 ล้อ สองข้างทางเป็นป่าเขาที่สภาพสมบูรณ์ เส้นทางเดินศึกษา ธรรมชาติและพบกล้วยไม้ป่าหลากหลายอยู่ทั่วทั่ ไป ทัศนียภาพโดยรวม คล้ายป่าทางภาคเหนือ บนจุดสูงสุดเป็นเส้นแบ่งเขตแดนประเทศไทย กับ ประเทศพม่า มีลานกว้างสำ หรับกางเต็นท์พักแรมสามารถชมวิว ทิวทัศน์ได้รอบบริเวณ ระหว่างทางมีน้ำ ตกผาแดง จุดพักชมวิว และทางเดินศึกษาธรรมชาติที่สวยงาม สระน้ำ โกสินารายณ์ จากหลักฐานการค้นคว้าทางโบราณคดีแสดงว่าเคย เป็นเมืองโบราณมาแต่สมัยเก่า ซึ่งได้ขุดพบพระกรของพระโพธิสัตว์อว โลกิเตศวร ทำ ด้วยหินทรายแดง 5 พระกรถือคัมภีร์ ลูกประคำ และ ดอกบัวกับพระบาทของพระโพธิสัตว์คู่หนึ่งปัจจุบันได้ประดิษฐานอยู่ที่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติราชบุรี รวมถึงการจัดแสดงโบราณวัตถุร่องรอย อารยธรรมและศิลปวัฒนธรรมของชนพื้นเมือง

วัดคงคารามและจิตกรรมฝาผนังวัดคงคาราม ตั้งตั้อยู่ตำ บล คลองตาคต อำ เภอโพธาราม เป็นวัดมอญ ภายในอุโบสถมีภาพ จิตรกรรมฝาผนังที่ละเอียดอ่อนสวยงาม ถ่ายทอดตามต้นแบบที่มี ชีวิตจริงและภาพพุทธประวัติต่างๆ ถ้ำ จอมพลและสวนรุกขชาติ อยู่ห่างจากตัว จังหวัดประมาณ 30 กิโลเมตร อยู่ใกล้กับ มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง เดิมชื่อ ถ้ำ มุจลินทร์ สภาพเป็นป่าธรรมชาติมีฝูงลิง อาศัยอยู่เป็นจำ นวนมากกรมป่าไม้ได้จัดเป็น สวนรุกขชาติเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ น้ำ ตกบ่อหวี ตั้งตั้อยู่บริเวณ ตำ บลตะนาวศรี อำ เภอสวนผึ้ง เป็นน้ำ ตกที่มีความสวยงาน และความเป็นธรรมชาติ วัดเขาช่องพราน ตั้งตั้อยู่หมู่ที่ 2 ตำ บลเตาปูน อำ เภอโพธาราม มีถ้ำ ที่เกิด จากหินปูน สูงจากพื้นประมาณ 30 เมตร ปากถ้ำ กว้างประมาณ 2 เมตรสิ่ง สำ คัญคือมีค้างคาวตัว เล็กๆเข้าไปอยู่อาศัยจำ นวนนับร้อยล้านตัวจนพลบค่ำ ประมาณ 18.00 น. ของทุกวัน จะเห็นภาพค้างคาวนับล้านๆตัว บินออกจาก ถ้ำ นานนับชั่วชั่ โมง

น้ำ ตกห้วยผาก อยู่ก่อนธารน้ำ ร้อนบ่อคลึงประมาณ 1 กิโลเมตร มีทางแยกซ้ายเข้าไปทางวัดห้วยผาก ประมาณ 1 กิโลเมตร เป็นน้ำ ตกสายเล็กๆเชิงเทือกเขาตะนาวศรี ความสูงของชั้นชั้น้ำ ตกสามารถเดินเที่ยวชมได้ น้ำ ตกเก้าโจน ตั้งตั้อยู่ที่บ้านผาปก อยู่ถัดจากธารน้ำ ร้อนบ่อคลึงไป 3 กิโลเมตร จากลานจอดรถซึ่งอยู่ด้านล่าง เดินด้วยเท้าอีกประมาณ 500 เมตรถึงบริเวณตัวน้ำ ตกตอนล่างของลำ ห้วยบ่อคลึง เป็นน้ำ ตก ขนาดใหญ่ ที่สูง 9 ชั้นชั้ระยะทางเดินจากชั้นชั้ล่างถึงชั้นชั้บนประมาณ 2 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 2 – 3 ชั่วชั่ โมง น้ำ ตกผาชลแดน ตั้งตั้อยู่ตำ บลตะนาวศรี อำ เภอสวนผึ้ง เป็นแหล่ง ท่องเที่ยวที่สวยงามอีกแห่งหนึ่ง ที่ยังคงสภาพธรรมชาติอยู่มากและ น้ำ ตกในแต่ละชั้นชั้มีความสวยงามไม่เหมือนกันเหมาะสำ หรับผู้ที่ ชอบธรรมชาติ

ธารน้ำ ร้อนบ่อคลึง ตั้งตั้อยู่ในเขตอำ เภอสวนผึ้ง เลยที่ว่าการอำ เภอสวน ไปประมาณ 15 กิโลเมตร ในที่ดินของเอกชน เป็นธารน้ำ ร้อนที่ไหลออก จากซอกหินเชิงเขาตะนาวศรีมีความร้อนประมาณ 50 – 57 องศา เซลเซียส นับเป็นธารน้ำ ร้อนที่อยู่ใกล้กรุงเทพมากที่สุด อุทยานเฉลิมพระเกียรติไทยพระจัน ภูมิประเทศเป็นหุบเขา ตะนาวศรีสลับซับซ้อน ปกคลุมด้วยป่าต้นน้ำ ของห้วยแม่ประจัน จัดเป็น แหล่งท่องเที่ยวที่สวยงามและสำ คัญแห่งหนึ่งของจังหวัด วัดเกาะศาลพระ ตั้งตั้อยู่ห่างจากตัวจังหวัดราชบุรีประมาณ 10 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 35 ไร่ วัดเก่าแก่แห่งนี้ไม่ปรากฏว่าสร้างขึ้นเมื่อใด แต่พอสันนิษฐานได้จากศิลปะลวดลายไทยที่ซุ้ม ประตูและหน้าบันอุโบสถ หลังเก่าว่าสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย หรือต้นรัตนโกสินทร์

พิพิธภัณฑ์ภโวทัย รวบรวมวัตถุโบราณสยามในอดีตรวมทั้งทั้มี รถม้า พันธุ์ไม้ดอก ไม้ประดับของไทยชนิดต่างๆเช่น ดอกมณโฑ พิพิธภัณฑ์เปิดให้เข้าชมทุกวัน เสาร์-อาทิตย์ วันหยุดราชการ และ วันหยุดนักขัตฤกษ์ วัดม่วงและพิพิธภัณฑ์พื้น พื้ บ้านวัดม่วง ตั้งตั้อยู่ตำ บลบ้านม่วง อำ เภอบ้านโป่ง เป็นวัดที่มีหน้าบันพระอุโบสถเป็นปูนปั้นลวดลาย เรขาคณิตระบายสีคล้ายรูปมังกร พระอุโบสถวัดม่วงสร้างขึ้น ในปี พ.ศ. 2427 ซึ่งตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระ -จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ภายในมีพิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน วัดม่วง เป็นแหล่งศึกษาค้นคว้าเรื่องราวเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ความเป็นมาวิถีชีวิตวัฒนธรรมของชุมชนท้องถิ่น จัดแสดงโบราณ วัตถุคัมภีร์ใบลาน เครื่องมือเครื่องใช้ต่างๆ