กาพย์เห่เรือ

ก า พ ย์ เ ห่ เ รื อ

ครสู รุ เชษฐ์ อาจหมนั่
ครูนทุ

“ไม่สามารถเทียบความงามกับขบวนเรืออ่ืนใดได้ นิโคลาส แชแวร์
เป็นขบวนเรอื ที่มโหฬาร มีเรือกว่า 200 ลา ฝพี ายทไี่ ด้รับการ ราชทตู ฝรงั่ เศส
ฝึกพายมาจนชานาญ ทุกคนสวมหมวก เส้ือ ปลอกเขา่ ปลอก
แขน มที องคาประกอบ เวลาพายพร้อมกับเปน็ จงั หวะ พายนั้น
ก็เปน็ ทอง เสียงพายกระทบเปน็ เสยี งประสานไปกับทานองเพลง
ยอพระเกยี รตขิ องพระเจ้าแผ่นดนิ "

หัวเรือทาเป็นรูปเหมือนม้าปิดทองท้ังลา คร้ัน กวีย์ ตาชารด์
บรรทกุ เสรจ็ แลว้ กถ็ อยออก ไปลอยลาอยกู่ ลางแมน่ า้ อยา่ งสงบ
เงียบ และตลอดเวลาทีล่ อยลาอยนู่ ้ี ไม่มีสุม้ เสียงใดเลยบนฝ่ัง จดหมายเหตุ
และไม่มีเรือลาได้เลยแล่นข้ึนล่องในแม่น้า เป็นการแสดง การเดินทางส่ปู ระเทศสยาม
ความเคารพต่อเรือบลั ลังกห์ ลวง และเครื่องราชบรรณาการที่
บรรทุกอยูน่ น้ั "

พระราชประวตั ิ

เจ้าฟา้ ธรรมธเิ บศรไชย
เชษฐส์ รุ ยิ วงศ์

ว่าทม่ี หากษัตรยิ แ์ หง่ กรงุ ศรอี ยธุ ยา

พระราชประวตั ิ

ประสตู ิ ทรงกอ่ เรอื่ ง

เจ้าฟ้ากุ้งประสูติ พ.ศ. มีเร่ืองกรมขุนสุเรนทรพิทักษ์

๒๒๕๘ ในสมเด็จพระ พระราชโอรสในสมเด็จพระสรร

เจ้าอยหู่ ัวบรมโกศ เพชญ์ท่ี 9 (ทรงผนวช)

พระราชประวตั ิ

ต้องผนวช

กรมหลวงอภยั นชุ ติ ทรงพระ
ประชวรหนักและได้ตรัสทูล
ขอพระราชทานอภัยโทษ

ทรงดารง พระราชประวตั ิ
ตาแหนง่ อปุ ราช
พ.ศ. 2284 สมเด็จพระพุทธเจ้าอยู่หัว
ประชวร พระราชทานสถาปนากรมขุนเสนาพิทักษ์
ขึ้นประดษิ ฐานท่ีกรมพระราชวงั บวรสถาน
ถูกถอดเปน็ ไพร่ มงคล

กรมพระราชวังบวรสถานมงคลประชวร
ดว้ ยโรคสาหรับบรุ ุษ

กรมหมื่นสุนทรเทพกราบทูลสมเด็จ
พระพุทธเจ้าอยู่หัวเป็นการลับว่า กรม
พระราชวงั บวรสถานมงคลเสดจ็ เขา้ มาลอบ
ทาชกู้ ับเจา้ ฟา้ นมิ่ เจา้ ฟา้ สงั วาลย์

พระราชประวตั ิ

“ชีวิตของเจา้ ฟา้ กงุ้

จากสงู สดุ ส่สู ามญั ”

พระราชประวตั ิ

กวีเอกแหง่ กรงุ ศรอี ยธุ ยา

ผลงานเร่ืองอื่นๆ เช่น นันโทปนันท
สูตรคาหลวง พระมาลัยคาหลวง กาพย์ห่อ
โคลงประพาสธารทองแดง กาพย์ห่อโคลง
นริ าศพระบาท และกาพยเ์ หเ่ รอื่ งกากี

กาพยเ์ หเ่ รอื

แต่งไว้สาหรับขับร้องเห่ในกระบวนเรือ
โดยมีทานองเห่ที่สอดคล้องกับจังหวะการพายของ
ฝีพาย ว่าช้า หรือเร็ว มีพนักงานขับเห่หนึ่งคนเป็น
ต้นเสยี ง และฝีพายคอยร้องขับตามจังหวะ พร้อมกับ
การใหจ้ ังหวะจากพนักงาน

รูปแบบการประพนั ธก์ าพยเ์ หเ่ รือ

ใช้ กาพยห์ อ่ โคลง ในการประพนั ธ์

แตง่ ดว้ ยกาพยย์ านี ๑๑ และโคลงสส่ี ภุ าพ

โดยเนอ้ื ความของโคลงจะเหมอื นกาพยบ์ ทแรก

เมอ่ื จะขนึ้ ตอนใหมก่ จ็ ะยกโคลงสส่ี ภุ าพมาอกี หนึ่งบท แลว้ ตามดว้ ยกาพยจ์ นจบตอน เชน่ นส้ี ลบั กนั ไป

ปางเสดจ็ ประเวศดา้ ว ชลาลยั โคลง
ทรงรตั นพมิ านไชย กง่ิ แกว้ กาพย์
พร่ังพรอ้ มพวกพลไกร แหนแห่ โคลง
เรอื กระบวนตน้ แพรว้ เพรศิ พรงิ้ พายทอง กาพย์

รปู แบบการประพนั ธ์ พระเสดจ็ โดยแดนชล ทรงเรอื ตน้ งามเฉดิ ฉาย
กาพยเ์ หเ่ รอื กงิ่ แกว้ แพรว้ พรรณราย พายออ่ นหยบั จบั งามงอน
นาวาแนน่ เปนขนดั ล้วนรปู สตั วแ์ สนยากร
เรือรว้ิ ทวิ ธงสลอน สาครลน่ั ครนั่ ครนื้ ฟอง

พิศพรรณปลาวา่ ยเคลา้ คลงึ กนั

ถวลิ สดุ าดวงจนั ทร์ แจม่ หนา้

มศั ยายงั พวั พนั พศิ วาศ

ควรฤพรากนอ้ งชา้ ชวดเคลา้ คลงึ ชม ๚

พศิ พรรณปลาวา่ ยเคลา้ คดิ ถงึ เจา้ เศรา้ อารมณ์
มัศยายงั รชู้ ม สมสาใจไมพ่ ามา
นวลจนั ทรเ์ ปนนวลจรงิ เจา้ งามพรงิ้ ยงิ่ นวลปลา
คางเบอื นเบอื นหนา้ มา ไมง่ ามเทา่ เจา้ เบอื นชาย

รปู แบบการประพนั ธก์ าพยเ์ หเ่ รอื
เรียงลาดบั บทเหพ่ ยหุ ยาตราชลมารค ของเจา้ ฟา้ กงุ้
เช้า เรือ
เทย่ี งวัน ปลา
บา่ ย ไม้
เย็น นก

เรือกิ่ง เรือตน้ เรอื พระทนี่ ง่ั หรือเรือพระราชพธิ ี

เรอื พระท่ีนัง่ สพุ รรณหงส์
เรอื พระท่ีนัง่ นารายณ์ทรงสบุ รรณ

เรอื พระท่ีนัง่ อนันตนาคราช
เรอื พระที่นัง่ อเนกชาติภชุ งค์

เรอื กงิ่ เรือตน้ เรอื พระทน่ี ง่ั หรอื เรอื พระราชพธิ ี

เรอื พระทนี่ งั่ สุพรรณหงส์

เรือพระทนี่ งั่ นารายณท์ รงสบุ รรณ
เรอื พระทน่ี ง่ั อนนั ตนาคราช
เรอื พระทนี่ งั่ อเนกชาตภิ ชุ งค์

เรอื กิ่ง เรอื ตน้ เรือพระทนี่ งั่ หรอื เรอื พระราชพธิ ี

เรอื พระทนี่ งั่ สพุ รรณหงส์
เรือพระทนี่ ง่ั นารายณท์ รงสบุ รรณ

เรือพระทนี่ ง่ั อนนั ตนาคราช
เรือพระทนี่ งั่ อเนกชาตภิ ชุ งค์

เรอื กิ่ง เรือตน้ เรือพระทนี่ ง่ั หรือเรอื พระราชพธิ ี

เรอื พระทน่ี งั่ สพุ รรณหงส์

เรือพระทนี่ งั่ นารายณท์ รงสบุ รรณ
เรอื พระทน่ี งั่ อนนั ตนาคราช
เรือพระทน่ี ง่ั อเนกชาตภิ ชุ งค์

กิจกรรมเหเ่ รือยงั คณุ คา่

พจิ ารณาวรรณกรรม

ชมเรอื ชมปลา ชมไม้ ชมนก

แบ่งกลมุ่ นาเสนอคณุ คา่ ทไี่ ดร้ บั จากประเดน็ ตอ่ ไปน้ี
๑.อธบิ ายคาศพั ท์ / แปลวรรณกรรม
๒.วเิ คราะหค์ ณุ คา่ ทไี่ ดร้ บั ดา้ นสงั คม ด้านวรรณศลิ ป์
๔.ตง้ั คาถาม/เกม/กจิ กรรมใหเ้ พอื่ นในชนั้ เรยี นมสี ว่ นรว่ ม
๕.นาเสนอโดยใช้สอ่ื PPT. VDO หรอื เทคโนโลยอี นื่

ในรปู แบบรายการ Talkshow ละคร เกมโชว์ หนงั ตะลงุ ฯลฯ
๖.ใชเ้ วลานาเสนอกลมุ่ ละ ๒๐ นาที

กจิ กรรมเหเ่ รอื ยงั คุณคา่
พจิ ารณาวาทกรรม

กิจกรรมเหเ่ รอื ยงั คณุ คา่
พจิ ารณาวาทกรรม

ชมเรือ

กิจกรรมเห่เรือยงั คณุ ค่า
พิจารณาวาทกรรม

ชมนก

กจิ กรรมเหเ่ รอื ยงั คณุ คา่
พจิ ารณาวาทกรรม

ชมไม้

กจิ กรรมเหเ่ รอื ยงั คณุ คา่
พจิ ารณาวาทกรรม

ชมปลา

กจิ กรรมเหเ่ รอื ยงั คุณคา่
พจิ ารณาวาทกรรม