Buku Program Konvensyen Kualiti JKN KEDAH 2022

A CLINICAL AUDIT ON POST OPERATIVE REFRACTIVE ERROR AND VISUAL
IMPAIRMENT STATUS AMONG KLINIK KATARAK KEMENTERIAN KESIHATAN

MALAYSIA-HOSPITAL SULTANAH BAHIYAH (KKKKM-HSB) PATIENTS
Noorsuriani Binti Mohamad, Nurul Huda Bt Abd Latiff, Anis Suzazanna Bt Mohamad, Rohaila Bt Ariffin
AIMS/OBJECTIVES
This audit aims to determine post operative refractive error and visual impairment status among Klinik Katarak Kementerian
Kesihatan Malaysia-Hospital Sultanah Bahiyah (KKKKM-HSB) patients.
METHODOLOGY
A retrospective study was carried out in Ophthalmology Department Hospital Sultanah Bahiyah from June to December
2019. The refractive error achievements of KKKKM-HSB patients who underwent cataract surgery were compared to the
standard criteria set by the Malaysian National Eye Database (NED). Data analysis were descriptively presented and
tabulated.
RESULTS
Eighty eight patients were included in this audit and post operatively, 97.0% of patients successfully achieved unaided
Visual Acuity of 6/12 or better in the operated eye without ocular co-morbidity. Among all, phacoemulsification technique
has contributed to 98.0% of post operative Best Corrected Visual Acuity of 6/12 or better. In terms of refractive outcome,
91.0% of operated eyes successfully achieved post operative refractive error of within ±1.0D range different from the
targeted aim. Majority of the patients (97.0%) has shown marked visual impairment status improvement after the cataract
surgery, namely from blindness to severe, moderate, mild and no visual impairment category with the percentage of 1.14%,
2.27%, 29.54% and 12.50% respectively.
CONCLUSION
The positive impact of visual impairment status for majority of post cataract operation patients are markedly evidenced in
this audit. Therefore, there is a clear need to continue and improve outreach cataract surgery services especially for Klinik
Katarak Kementerian Kesihatan Malaysia (KKKKM-HSB) with the aim to provide large volume, low cost and yet high quality
cataract surgery and at the same time to ensure good quality of life among cataract patients in Kedah.

50

AN AUDIT LOOKING INTO THE COMPLIANCE TO INFECTION CONTROL MEASURES
IN A HOSPITAL SETTING DURING A PANDEMIC AND STRATEGIES
TO IMPROVE COMPLIANCE
Dr Chew Eng Lai,Nur Faizah Binti Azmi,Siti Aida Binti Mohamad Rajali

AIMS/OBJECTIVES
To audit the compliance to infection control measures by hospital staff and visitors/public during COVID-19 pandemic in
Hospital Sultanah Maliha, Langkawi and to improve the compliance through interventions.
METHODOLOGY
An audit-on-the-go was conducted separately by three audit team members by using a standard data collection form.
Infection control measures audited were face mask wearing, sanitizing the hands after touching face mask and physical
distancing. The compliance to infection control measures were audited again after the introduction of some interventions.
The standards were based on the COVID-19 Management Guidelines in Malaysia.
Two planned interventions were conducted, which was verbal reminder and education via an educational talk and the
placement of graphic/visual reminders at strategic locations. Two unplanned interventions were introduced which were
written reminders from the State Health Department and Hospital Sultanah Maliha plus logistic adjustment of the specialist
clinic waiting area.
RESULTS
Doctors and paramedics showed improvements in all the audited infection control measures after the interventions. Others
group (administrative staff, hospital support staff, hospital care assistants, laboratory technicians etc.) only showed
improvement in physical distancing after the interventions. The visitors/public showed marked improvement in compliance
to physical distancing, from 42.3% to 89.7%. The visitors/public also improved in terms of wearing the face mask correctly
(77.2% to 88.4%).
CONCLUSION
A multi-pronged approach, comprising verbal, written, visual, graphic and logistic adjustment interventions can help to
improve the compliance rate to infection control measures. In addition, audit-on-the-go is a safe way of collecting data during
a pandemic and meaningful data can be obtained

51

SCREENING FOR AND MANAGEMENT OF ANEMIA AMONG PATIENTS WITH
CHRONICKIDNEY DISEASE UNDERGOING HEMODIALYSIS IN HOSPITAL YAN

Dr.Wong Hon Liang Bryan, MA Nazrul Bin Ibrahim, SN Norida Binti Zakaria (auditors)
Dr. Mithali Binti Abdullah @ Jacquline Sapen
(facilitator)

AIM
Anemia is common in End Stage Renal Disease (ESRD) patients. Although the primary cause of anemia in chronic kidney
disease is erythropoietin deficiency, other factors may contribute as well which need to be treated accordingly. The aim is
to ensure that all hemodialysis patients in Hospital Yan receive proper anemia screening and optimal treatment for anemia.
METHODOLOGY
Only patients receiving hemodialysis treatement in the hemodialysis unit of Hospital Yan for at least 3 months were included
in the study. Data on the following criteria (anemia screening; frequency of anemia screening every 3 months; treatment
with ESA and initiation of treatment by nephrologist; and Hb level) were collected for the period of 1.1.2020 until 31.12.2020
for the first cycle audit and for the period of 1.1.2021 until 31.12.2021 for the second cycle audit to assess efficacy of
remedial measures taken. Hb readings of less than 10g/dL is considered not achieving the desired target. The average Hb
of the available Hb readings for each patient during the duration of each audit cycle was used for analysis.
RESULTS
The initial audit cycle identified the 2 criteria which did not achieve the required respective standards which were the
frequency of anemia screening every 3 months and patients who achieve optimal Hb >10g/dL. Remedial measures were
taken to correct the frequency of anemia screening and to identify and treat accordingly the causes of anemia in the patients.
The effectiveness of the remedial measures taken was assessed in the second audit cycle.
CONCLUSION
The effectiveness of the remedial measures taken was assessed in the second audit cycle. There was improvement in the
correct frequency of anemia screening and the proportion that achieved the optimal Hb target. Correct frequency of anemia
screening for patients in the cohort increased from 33.8% to 90.8%. Proportion of patients in the cohort achieving optimal
Hb target increased from 67.7% to 80%. Recurring contributing causes of anemia was also identified which were ESA dose
insufficiency, iron deficiency anemia and peptic ulcer disease.

52

AN AUDIT ON FAMILY PLANNING SERVICE AT KLINIK KESIHATAN PENDANG
Dr Nurlida AR, Dr Siti Zulaikha A, Dr Muhammad Suffian S, JM Akma AA
Klinik Kesihatan Pendang, PKD Pendang, Kedah.

INTRODUCTION
Family Planning Service (FPS) is one of the services provided in government health clinics in Malaysia. It is provided by the
Maternal and Child Health Unit with aims to reduce rate of unintended pregnancies and pregnancy-related morbidities and
mortalities. No formal findings of staff performance for Family Planning Service was available, hence, an audit was carried
out in Klinik Kesihatan Pendang (KKP) to assess knowledge and skill of staff involved.
OBJECTIVE
The aim of this audit was to compare staff performance in FPS against a set criterion from Bahagian Pembangunan
Kesihatan Keluarga and to find areas for improvement. Staff performance was reassessed in Audit Cycle 2 after extensive
retraining program.
METHODOLOGY
2 cycles of audit were conducted. A cross sectional, retrospective audit was conducted among clients newly registered for
Family Planning within July till December 2020 (Cycle 1) and July till December 2021 (Cycle 2). Demographic data was
collected and performance criteria were reviewed by 2 reviewers. Good performance was defined as score ≥85%.
RESULTS
A total of 31 family planning cards were reviewed for each cycle. Mean age of women receiving family planning at KKP was
32.3 years old. 100% of family planning clients are Malay with majority of them within the age of 20-29 years old (91.93%).
Mean staff performance score for Cycle 1 was 63.66% (range: 14.3 - 100%) and had improved to a mean of 83.35% (range:
60-100%) in Cycle 2. The percentage of staff with good performance had increased from 16.12% to 38.70% after
intervention.
STRATEGY FOR CHANGE
Based on the result of Audit Cycle 1, we noted substandard care for FPS in KKP especially in term of conducting Routine
Medical Examination (RME) and Pap smear. Hence, multiple programs were conducted for all MCH staff and medical
officers to strengthen the FPS.
CONCLUSION
Although improvement of staff performance was noted during Cycle 2, there is still an obvious poor performance for
conducting routine Pap smear. More programs to emphasize on age group indicated for routine Pap Smear should be
carried out to further improve the delivery of FPS.

53

AUDIT PENCAPAIAN HBA1C DI KALANGAN PESAKIT DIABETES DI KLINIK
KESIHATAN PARIT PANJANG,PKD BALING

Dr Mohd Rusyidan Adnil B Mohd Pakri, Dr Norzazalina Bt Samsudin,Dr Yugendri A/p Perumal,Dr Nurhidayatul Husna Bt
Johari,JT Noor Haizah Bt Ahmad,PPP Muhamad khairul Naim B Nordin.

OBJEKTIF UMUM
Meningkatkan peratus HbA1c < 6.5 % di kalangan pesakit diabetes di Klinik Kesihatan Parit Panjang untuk mencapai ≥
30%
METODOLOGI
Kajian ini dijalankan secara retrospektif cross-sectional study. Sebanyak 100 sampel dipilih secara rawak di antara 350
pesakit diabetes yang aktif di Klinik Kesihatan Parit Panjang dalam tempoh 1 September 2018 – 31 Ogos 2019.
Pengambilan data menggunakan sistem National Diabetes Registry (NDR).
KEPUTUSAN
Pada tahun 2019, HbA1c telah meningkat daripada 26% (2018) kepada 28%. Tetapi, nilai HbA1c tersebut belum mencapai
target ³ 30% seperti yang telah ditetapkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM).
KESIMPULAN
Pada tahun 2019, keputusan HbA1c tidak mencapai target yang ditetapkan. Selepas implementasi dijalankan di klinik
(sistem, pengetahuan dan anggota), pencapaian HbA1c meningkat kepada 37.8% pada tahun 2020, dan seterusnya 33%
pada tahun 2021.

54

AUDIT ON GLYCAEMIC CONTROL AMONG TYPE 2 DIABETIC PATIENTS IN PRIMARY
CARE CLINIC, BANDAR BAHARU DISTRICT HEALTH OFFICE
Bandar Baharu District Health Office

Dr Amalina Bt Asmail @Ismail,Dr Rozaimah Bt Abu Talib,Dr Khairunnisa Bt Mohd Khatri,En Hasbullah Bin Husin,Nur
Mahirah Bt Muhammad

AIM/OBJECTIVE
To determine the performance of the glycemic control among type 2 diabetic patients, identify the causative factor for the
poor performance and to evaluate the interventions taken to improve glycemic control at a district level in primary care
clinics in Bandar Baharu District Health Office, glycated hemoglobin (HbA1c) is greatly valued as a determinant of success
in improving glycemic control.
METHODOLOGY
This audit is a retrospective, cross-sectional study conducted among all Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) patients from
all the public health clinics in Bandar Baharu District. Data collection was conducted in two phases. First phase data is
collected from January 2015 until December 2018 with a total of 3348 sample was randomly selected and information on
the HbA1c was collected from the National Diabetes Registry. Second phase data is collected with a total of 1700 sample
was randomly selected from January 2019 until December 2021.
RESULTS
Overall, from 2015 until 2018 showed drastically fall in trend from 28.05% to 18.65. From 2015 to
2016, the percentage dropped from 28.05% in 2015 to 24.4% in 2016. The trend climbs up back from 24.4% in 2016 to
25.2% in 2017 and dramatically decreased to 18.65% in 2018. The percentage rise back in 2019 to 32.48 % and relatively
stable in trend until 2021.
CONCLUSIONS AND RECOMMENDATION
The highlight of the audit acknowledge the intervention taken to improve the glycemic control among type 2 diabetic
patients. The secrets to the successful strategy execution utilized by healthcare team in primary care clinics in Bandar
Baharu District Health Office could be an entry toward formulating a better and more effective approach in the future.
Thus, it is vital to design a strategy to achieve an optimal glycemic control to protect patients from diabetes-related
complications and potentially avoidable glycemic burden.

55

AUDIT ON RISK ASSESSMENT IN MANAGEMENT OF NEONATAL JAUNDICE IN
HEALTH CLINICS PEJABAT KESIHATAN DAERAH (PKD) KUALA MUDA
Dr Azira Azmi, Dr Hasniza Hasim, PJK Noorsiah Ibrahim, PPP Mohd Anas Ismail.
Pejabat Kesihatan Daerah Kuala Muda.

INTRODUCTION
Jaundice is common in new-born babies. In severe condition, it may cause permanent neurological damage. Ministry of
Health (MOH) has introduced severe neonatal jaundice (SNNJ) as Quality Assurance Indicator in 1993 to reduce incidence
rate of SNNJ (1–5). PKD Kuala Muda did not achieved the indicator since 2016. Hence an audit was done to investigate
risk assessment practice in neonatal jaundice.
OBJECTIVES
The objectives were to determine the percentages of risks assessment done by doctors managing NNJ and to reduce the
incidence rate of SNNJ by using a standardised jaundice risk assessment form.
METHODOLOGY
A cross-sectional audit of 208 neonatal jaundice assessment form from eight health clinics in Kuala Muda district was
performed in January 2018 and a second audit in January 2022. Nine criteria considered as important risks were assessed
and graded. Data from 6 monthly incidence rate for SNNJ was compiled from 2016 till 2021 for trend monitoring.
RESULTS
The first audit showed total 57.2% risk assessment was documented. 4 out of 8 clinics scored between the range of 40-
59%, 1 clinic scored within range of 80-100% and 3 clinics scored <40%. Recognising inconsistent risk assessment as
contributing factor, a standardised neonatal jaundice risk assessment form was introduced in February 2018. After the
implementation, the SNNJ incidence rate showed a decreasing trend. We achieved target in July-December 2018 cohort
with incidence rate of 43.1/10,000 ELB. Second audit done in January 2022 showed 6 out of 8 clinics scored between 80-
100%. Only 2 clinics scored in the range 60-79%.
CONCLUSION
The new standardised neonatal jaundice risk assessment approach, managed to emphasise good clinical assessment and
risk stratification. It heightened awareness among practitioners to refer according to risk, preventing occurrence of severe
neonatal jaundice. Overall, it improves quality of care for neonatal jaundice and reduce incidence rate of SNNJ.

56

AN AUDIT ON SCREENING OF DIABETIC RETINOPATHY AMONG TYPE 2 DM
PATIENTS IN KLINIK KESIHATAN AYER HITAM, KEDAH
Siti Rahayu I, Wan Syafiqah WS

INTRODUCTION
Diabetic retinopathy (DR) is the leading cause of blindness among adults in developed countries. In Malaysia, the
prevalence of diabetic retinopathy from the 2007 Diabetes Eye Registry was 36.8%. Patient registered under KKAH in 2017
was 1284. In 2017, from audit NDR, only 2.4% of them had DR as compared to Malaysia Diabetic Eye Registry which was
36.8%. Screening for DR also lower, only 36.7%.
OBJECTIVES
To identify the percentage of Type 2 DM in Klinik Kesihatan Ayer Hitam screening for retinopathy, to identify the contributing
factors of patient not underwent fundoscopy, to identify shortfall in quality and to formulate the strategy for change.
STANDARD
According to CPG Type2 DM (6th edition) in 2020, screening for diabetic retinopathy should be done in all patients at annually
and yearly.
METHODOLOGY
A cross sectional and retrospective study among Type2 DM patient in KK Ayer Hitam was conducted from 2017-2021. Data
was collected from National Diabetes Registry (NDR). Inclusion criteria including all Type2 DM follow-up at KK Ayer Hitam.
The exclusion criteria were all Type2 DM under eye clinic follow-up and cataract patient.
RESULT
Analysis has revealed from NDR showed that screening for DR was only 36.7% in 2019. Short fall in quality(SIQ ) identified
are poor knowledge among staff(60%), no reminder for yearly screening(73%) and high defaulter rate(80%).
STRATEGY FOR CHANGE
CME and workshop were arranged, NDR checklist was created, increasing number of DR screening per day and defaulter
tracing has been done.
CONCLUSION
Re-audit was done in 2020 showed that increasing achievement of DR screening from 36% to 58%, however still not
achieving standard (100%). The confounding factors that affect the outcome was identified and implementation was done.

57

KUMPULAN INOVATIF &
KREATIF (KIK)

58

SMART E-COUNSELING
Alderred R, Hazirah B, Kasturi V, Ho JW, Shahruliza HH

Pejabat Kesihatan Daerah Kulim

Salah satu peranan vital pegawai farmasi ialah tugas memberi kaunseling ubat-ubatan dan alat bantuan sedut. Musim
pandemik covid-19, pesakit yang berumur, keluarga pesakit yang mengambil ubat dan kewujudan pelbagai informasi
daripada media massa terutamanya Internet telah menyebabkan kurangnya kefahaman pesakit terhadap penyakit dan
komplians terhadap kaedah rawatan.
Satu produk baru berteraskan konsep video kaunseling melalui imbasan kod QR setelah berjaya dibangunkan sehingga
penerbitan Smart E-Counseling.
Penguatkuasaan penjarakan sosial telah menyukarkan sesi kaunseling seterusnya menjejaskan kefahaman dan kepatuhan
pesakit terhadap pengubatan. Sesi kaunseling perlu diulang beberapa kali bagi seseorang pesakit terutamanya warga emas
kerana faktor usia. Senario di mana keluarga pesakit atau waris pesakit yang datang mengambil ubat boleh mendorong
kepada kesalahfahaman apabila waris tersebut gagal untuk menerangkan semula tatacara pengambilan ubatan tersebut
kepada pesakit. Hasil perkembangan teknologi media massa dapat dilihat melalui perkembangan aktiviti-aktiviti penyebaran
maklumat menerusi alam maya. Senario ini boleh mengelirukan pesakit apabila mereka ingin merujuk tentang cara
penggunaan sesuatu ubat atau alat bantuan perubatan dengan tepat.
Kadar pembekalan alat sedut dan insulin adalah tidak teratur sama ada terlalu kurang atau lebih kepada beberapa pesakit
disebabkan oleh penggunaan yang salah. Tahap komplians juga dikuiri kerana punca-punca yang dinyatakan sebelum ini.
Smart E-Counseling merupakan inovasi di mana kod QR dicetak berdasarkan video kaunseling yang dirakam oleh pegawai
farmasi Unit Farmasi PKD Kulim setelah diverifikasi. Pesakit hanya perlu mengimbas kod QR untuk membawa pesakit ke
video kaunseling yang berkaitan.
Smart E-Counseling telah menjimatkan tenaga kerja dan masa. Hal ini demikian kerana sesi kaunseling tidak perlu diulang
berulang kali bagi seorang pesakit dan pesakit atau waris juga dapat merujuk kembali segala informasi melalui kod QR
dengan mudah dan cepat. Keselamatan kakitangan dan pesakit lebih terjamin kerana dapat mengurangkan kebarangkalian
pesakit membuka pelitup muka semasa sesi kaunseling alat sedut. Pembantu pegawai farmasi juga dapat menggunakan
kod QR untuk kaunseling jika terdapat pesakit yang memerlukan semasa bertugas di klinik URTI dan di ‘extended-hours’
klinik. Info mengelirukan dari media massa juga dapat dielak.
Kos untuk penghasilan stiker kod QR adalah hanya RM 0.012.

59

AINA: APLIKASI CARIAN LOKASI INVENTORI ANDA
Ahmad Fathi Mahayudin Afif Bin Abdul Halim Siti Syahirah Binti Abd Manan Norehan Bt Mad Isa Ismawati Bt Ishak Nor

Alliana Hanim Bt Rosli Siti Sarah Bt Fahmy Hazim
Pejabat Kesihatan Daerah Kota Setar

Carta lokasi yang tidak tepat dipaparkan di unit-unit farmasi PKD Kota Setar telah dipilih sebagai masalah untuk
diselesaikan. Satu audit mengejut dan soal selidik telah dibuat dan mendapati maklumat-maklumat berikut:

- Purata ketepatan carta lokasi yang dipaparkan adalah hanya 89.91% sahaja
- Purata masa yang diperlukan untuk mencari item dari carta lokasi sedia ada adalah
- 10 minit. Hal ini disumbangkan oleh carta lokasi tidak menunjukkan kod lokasi yang tepat.
- Purata kekerapan unit farmasi kemaskini carta lokasi sedia ada adalah setahun sekali sahaja
- Terdapat juga pegawai terutamanya pegawai lelaki mendapati kerja memotong kertas warna dan laminate ini

tidak sesuai dengan mereka.
Aplikasi AINA diperkenalkan, dengan ciri-ciri teknologi IR4.0. Pengguna hanya mengimbas QR kod pada setiap poster
AINA. Carian boleh dibuat melalui telefon pintar pengguna dengan menguci masuk item yang ingin dicarI. Aplikasi AINA
akan memberi kod lokasi dan animasi ke lokasi. Aplikasi AINA mampu menyediakan fungsi untuk menghubungi pegawai
yang berkaitan secara telefon atau SMS. Kemaskini maklumat carta lokasi boleh dilakukan dengan segera kerana setiap
perubahan maklumat hanya dilakukan di Google Sheet yang telah dikongsi dengan pegawai yang bertanggungjawab.
Perubahan tersebut akan terus dipaparkan pada skrin telefon pintar.
Terdapat beberapa faedah hasil dari penggunaan AINA. Soal selidik dan audit mengejut dijalankan setelah 7 bulan
penggunaan AINA. Antaranya ialah:

- Ketepatan carta lokasi meningkat kepada 100%. Sebelum hanya 89.91%
- Penjimatan masa kepada kurang 15 minit sahaja untuk setiap proses kemaskini carta lokasi
- Masa pecarian item disingkatkan kepada 3 minit sahaja.
- Produktiviti dari segi kekerapan kemaskini carta lokasi juga meningkat 600%
- Anggaran penjimatan sebanyak RM790.00 setahun untuk setiap proses kemaskini.

Aplikasi AINA dalam menyelesaikan masalah ini adalah bertepatan dengan misi dan visi JKN Kedah dalam memberikan
pekhidmatan yang berkualiti berteraskan terknologi terkini. Ia juga sejajar dengan Dasar Sains, Teknologi Dan Inovasi
Negara (DSTIN) iaitu menggarusperdanakan teknologi sedia ada dalam sektor kesihatan. Pematuhan kepada Arahan
Perbendaharaan (Tatacara pengurusan stor) dan kriteria Audit Dalaman Amalan Farmasi. Pemansuhan Carta lokasi
manual juga meningkatkan imej korporat selaras dengan Amalan EKSA.
Proses replikasi juga telah dilaksanakan ke 11 PTJ lain di sekitar Kedah dan Pulau Pinang.

60

D’Hygiene Box
Dr Nur Kamalia Binti Mohd Sobri Dr Vivek A/L Raveenthiran En. Mohd Sofi Bin Mansor En. Muhamad Izwan Bin Ahmad

Zaini Pn. Nurul Hasyimah Binti Majed
Pejabat Kesihatan Pergigian Daerah Baling

Pembuatan gigi palsu merupakan salah satu tugas hakiki personel pergigian di klinik pergigian. Proses kerja ini melibatkan
pelbagai kategori personel pergigian iaitu Pegawai Pergigian, Pembantu Pembedahan Pergigian dan Juruteknologi
Pergigian. Dalam era pandemik COVID-19, semua personel pergigian perlu memberi lebih perhatian dalam urusan
pengendalian pesakit bagi mengelakan penularan penyakit. Projek KIK ini merupakan satu inovasi penyampaian
perkhidmatan di bawah kategori penciptaan untuk membantu mengurangkan risiko jangkitan silang antara personel
pergigian, pesakit dan persekitaran kerja semasa proses penghantaran model gigi palsu dari bilik rawatan ke makmal
pergigian.
Cetusan idea projek KIK ini terhasil disebabkan masalah jarak di antara bilik rawatan dan makmal pergigian yang jauh
seterusnya boleh mengundang risiko jangkitan silang semasa proses penghantaran gigi palsu tersebut. Sebelum
penciptaan produk KIK ini, proses kerja yang melibatkan penghantaran model gigi palsu dari bilik rawatan ke makmal
pergigian seperti penghantaran impresi, blok gigitan dan sebagainya agak sukar. Personel pergigian perlu melalui suatu
jarak yang jauh dari bilik rawatan ke makmal pergigian serta melalui beberapa pintu dan ruang kerja lain sebelum tiba di
makmal pergigian. Proses ini boleh menyebabkan pendedahan kepada beberapa risiko seperti jangkitan silang, gigi palsu
terjatuh ke lantai, pertukaran gigi palsu antara pesakit dan sebagainya. Justeru itu, satu inovasi KIK iaitu penggunaan
medium penghantaran D’Hygiene Box yang boleh digerakkan ke merata tempat dihasilkan bagi memudahkan pengurusan
penghantaran gigi palsu.
D’Hygiene Box merupakan sebuah kotak lutsinar khas bertutup dengan saiz 23x28x24cm yang dilengkapi dengan alat
semburan disinfektan yang berkonsep mudah alih dengan berat sekitar 8kg. Penggunaan D’Hygiene Box dapat
menjimatkan masa, kos, sumber manusia dan peralatan/ bahan kerana 2 set impresi/ blok gigitan/ model gigi palsu dapat
dihantar dalam satu masa. D'Hygiene Box juga mudah dibawa, ringan dan mesra pelanggan. Selain itu, ia juga boleh
digunakan di mana-mana tempat atau agensi lain sebagai medium untuk tujuan disinfeksi dan penghantaran pelbagai jenis
peralatan klinikal/ spesimen. Kos pembuatan inovasi KIK ini adalah sebanyak RM238.80 seunit.
Penggunaan inovasi KIK ini di peringkat daerah telah bermula sejak Disember 2020 dan merupakan prototaip pertama.
Inovasi KIK ini masih di peringkat penambahbaikan untuk prototaip D’Hygiene Box 2.0 dan dijangkakan akan siap pada
Julai 2022. Penggunaan D’Hygiene Box telah mendapat maklumbalas yang positif daripada personel pergigian melalui
kajian kepuasan pelanggan dalaman dan luaran yang telah dijalankan di beberapa klinik pergigian kerajaan dan swasta di
daerah Baling. Konsep inovasi KIK ini berpotensi memberi keberhasilan dari segi proses penghantaran dapat dilaksanakan
dengan baik dan seterusnya memberi impak yang tinggi dengan mengurangkan penularan penyakit berjangkit.

61

HEALTHY SETTING

62

SIK GO CLEAN N GREEN

Hadzri Z.1, Noorul Emilin AK.1*, Mohd Fairul Hisyam M.1, Thumaa A.,
1Pejabat Kesihatan Daerah Sik.

*Corresponding author: Noorul Emilin Bt Abdul Khalid, Pejabat Kesihatan Daerah Sik, 08200 Sik, Kedah,
[email protected]

PENGENALAN
Pembuangan sampah sarap adalah amnya tidak terkawal di kawasan luar bandar kerana berada di luar kawasan operasi
pihak berkuasa tempatan. Bahan buangan termasuk yang boleh dikitar semula dibakar secara terbuka atau dilonggokkan
dan terbiar. Ini menyumbang kepada pencemaran alam sekitar dan impak kesihatan yang serius kepada penduduk seperti
penyakit Denggi iaitu penyakit bawaan vektor yang berpunca dari pembiakan Aedes. Kejadian wabak Denggi di Kampung
Chong, Sik, Kedah dikenalpasti berpunca dari pembiakan di dalam bekas-bekas berpotensi, telah mendorong para
pemegang taruh untuk mengambil tindakan definitif bagi mengelakkan insiden berulang. Penerapan amalan kitar semula
di kalangan penduduk adalah salah satu usaha mewujudkan kaedah pengurusan sisa pepejal di kawasan luar bandar.
Projek ini mendokong matlamat Agenda Nasional Malaysia Sihat (ANMS) menjadikan rakyat Malaysia sihat sejahtera
melalui kelestarian persekitaran yang menyokong hidup sihat melalui kerjasama para pemegang taruh untuk menjaga
kebersihan persekitaran dan memastikannya bebas penyakit

PERLAKSANAAN
Projek kitar semula dilaksanakan di lokaliti wabak denggi tahun 2020 dengan kerjasama Pejabat Kesihatan Daerah Sik,
Syarikat E-Idaman dan penduduk Kampung Chong. Visi: Komuniti Sik Go Clean and Green. Misi: Memperkasakan komuniti
dalam memelihara kebersihan persekitaran yang menyokong kelestarian kesihatan. Objektif umum adalah untuk
memantapkan kebersihan persekitaran dikalangan komuniti setempat. Objektif khusus adalah mengurangkan kejadian kes
Denggi, meningkatkan penglibatan dan kerjasama komuniti berkaitan aktiviti kebersihan dalam masyarakat dan membantu
ekonomi komuniti setempat menukarkan barangan kitar semula dengan wang tunai. Projek dilaksanakan dari Februari 2021
sehingga sekarang. Intervensi dilakukan adalah perbincangan bersama penduduk, kempen kesedaran kitar semula dan
penempatan sangkar kitar semula di tempat tumpuan penduduk.Model program kitar semula Kg Chong ini dirancang untuk
dikembangkan ke kampung-kampung lain di daerah Sik untuk mencapai matlamat ANMS.

IMPAK
Projek ini berjaya mewujudkan persekitaran lokaliti luar bandar yang bersih, sihat serta bebas dari Denggi. Tiada notifikasi
kes denggi diterima dari lokaliti Kg Chong sejak kali terakhir pada Ogos 2020 maka kos aktiviti kawalan kes/wabak denggi
dapat dijimatkan Ia turut membantu meningkatkan dana Wat Chong Charern Trakulthong, Kampung Chong bagi manfaat
ekonomi penganut dan komuniti. Berpotensi dikembangkan sebagai suatu kaedah pengurusan sisa pepejal yang mampan
di daerah Sik yang mempunyai majoriti penduduk di kawasan luar bandar.

KESIMPULAN
Kejayaan model Kg Chong dalam projek Sik Go Clean and Green menjadi pencetus usaha mewujudkan persekitaran sihat
sejahtera di peringkat komuniti dan seterusnya daerah selari dengan matlamat, objektif dan teras ANMS.

KATA KUNCI
Agenda Nasional Malaysia Sihat, kitar semula, kelestarian persekitaran, kerjasama komuniti, penyakit berjangkit bawaan
vektor

63

ACM (AEROSPACE COMPOSITES MALAYSIA):
WARGA INDUSTRI SIHAT TANPA ROKOK

Madihah.A1 , Mohd Yusuf M.A2 , Nuratiqah.D1 , Masitah.R1 , Raihanah.A1 , Nurul Akmal.B.A1 , Imran.S1 , Nur Dinah.J1 ,
Shafiq.S1, Emirda.A1

1Klinik Kesihatan Laka Temin
2Pejabat Kesihatan Daerah Kubang Pasu
*Corresponding author: Madihah.A, Klinik Kesihatan Laka Temin, [email protected]

PENDAHULUAN
Kajian mendapati peratusan merokok adalah tinggi di kalangan pekerja industri iaitu 29.7% berbanding bidang pendidikan
dan latihan iaitu 8.7%. Pendekatan mewujudkan persekitaran bebas asap rokok di tempat kerja di kalangan pemain industri
antara yang perlu ditekankan. Sehubungan itu, satu kerjasama perkongsian awam-swasta antara PKD Kubang Pasu dan
kilang Aerospace Composites Malaysia (ACM) telah diadakan untuk melahirkan warga industri bebas asap rokok sejajar
dengan Agenda Nasional Malaysia Sihat 2020.
ANALISA SITUASI
Pihak ACM mempunyai komitmen yang tinggi bagi mewujudkan persekitaran bebas asap rokok di tempat kerja dan di
kalangan pekerja. Namun akses kepada perkhidmatan berhenti merokok terbatas berikutan jadual kerja shift. Klinik Berhenti
Merokok (KBM) Klinik Kesihatan Laka Temin terdiri dari pasukan terlatih, mempunyai kepakaran dalam memberi nasihat
teknikal bagi mewujudkan warga industri bebas rokok.
PERLAKSANAAN PROJEK
Klinik Berhenti Merokok Bergerak hasil persetujuan bersama awam- swasta telah diadakan di kilang ACM pada setiap hari
Khamis melibatkan aktiviti pendidikan kesihatan, kaunseling, rawatan farmakologi dan terapi tingkah laku yang bakal
melibatkan 138 klien dalam jangkamasa setahun. Saringan kesihatan seperti saringan penyakit tidak berjangkit dan
saringan kanser mulut hasil kerjasama dengan pejabat pergigian daerah turut dilaksanakan.
IMPAK PROJEK
Peningkatan tahap pengetahuan klien dari 28% ke 93% (n=138) telah dicapai. Sehingga Jun 2022 sudah 20% (n=15) dari
klien yang telah ada quit date telah berjaya berhenti merokok dan 19 orang telah memulakan rawatan farmakoterapi.
LANGKAH SETERUSNYA
Projek warga industri sihat tanpa rokok akan di teruskan ke kilang-kilang lain nanti iaitu di kilang Nichias dan kilang Gano
Excel.
KATA KUNCI
Klinik berhenti merokok, warga industri sihat, kerjasama awam-swasta

64

KEJIRANAN HIJAU KEARAH SEJAHTERA MINDA
Fatin Aina A.B.1, Asma A.1*, Farhana M.L.1, Shahrul Izzat M.A1,
Azlina A.1, Mazlan I.1, Chek Zaiton Y.1, Mohd Izham S.1
1Pejabat Kesihatan Daerah Yan, Kedah

*Corresponding author: Dr Asma Binti Abdullah, Pejabat Kesihatan DaerahYan, [email protected]

PENGENALAN
Projek Kejiranan Hijau PKD Yan telah dilancarkan pada 26 April 2022, merangkumi penanaman sayuran dan herba, sistem
penggunaan semula air hujan (SPAH), inisiatif kitar semula serta baja kompos.
PERLAKSANAAN
Projek ini telah dimulakan dengan pelantikan ahli jawatankuasa projek, perancangan dan aktiviti gotong-royong berkala.
Kakitangan yang terlibat telah menjalankan saringan kesihatan mental sebelum dan selepas pelaksanaan projek. Satu
kolaborasi bersama Jabatan Pertanian Yan telah dilaksanakan bagi mendapatkan khidmat nasihat, bimbingan serta
sumbangan dalam bentuk baja tanaman. Hasil tanaman juga dijual bagi mengatasi masalah kekurangan dana. Kekuatan
utama projek ini adalah lokasinya yang terletak di dalam kawasan pejabat yang memudahkan penglibatan berterusan dari
semua kakitangan. Kelemahan yang dikenal pasti adalah kekurangan kepakaran dalam pertanian, perubahan cuaca yang
tidak menentu, serta tiada peruntukan yang mencukupi bagi menampung kesempurnaan projek. Visi projek adalah
Kejiranan Hijau PKD Yan Mampan Kestabilan Ekosistem dan Kesejahteraan Minda. Misi utama adalah mewujudkan
persekitaran tempat kerja yang hijau dan sihat serta menjadi terapi minda kepada staff. Objektif projek ini adalah
mewujudkan persekitaran yang bersih, selesa dan ceria di samping mengurangkan masalah kesihatan mental khususnya
dalam kalangan kakitangan PKD Yan
IMPAK
Persekitaran yang hijau saujana mata memandang berjaya diwujudkan di Pkd Yan. Tanaman telah memberi hasil dan
berjaya menggalakkan pemakanan sihat dikalangan staff. Saringan DASS mendapati kesihatan mental staff bertambah
baik sejak projek dilaksanakan. Projek telah berjaya mengguna pakai semula barangan terpakai dengan inovasi seperti
pasu berbagai bentuk dari bekas detergen, bekas miyak dan tayar terbuang bagi menghasilkan pasu yang cantik dan
menarik serta tong sisa kompos dan SPAH.
KESIMPULAN
Projek Kejiranan Hijau ini berjaya mewujudkan persekitaran yang hijau,sihat dan ceria serta berkesan mengurangkan
masalah tekanan ditempat kerja yang telah dibuktikan dengan data DASS yang diperolehi.
KATA KUNCI
kejiranan hijau, sejahtera, minda, PKD Yan

65

BERAT BADAN UNGGUL DAN SIHAT, PRODUKTIVITI MENINGKAT
Noor Atika A.*, Eliana A., Norliza M.S., Mohd Nasrul A., Hafsah K., Azmar M.H, Shahrulzima I., Norsyahira R.,

Suziana R.
Pejabat Kesihatan Daerah Kuala Muda, Kementerian Kesihatan Malaysia, Kedah.
*Corresponding author: Noor Atika Azit, Pejabat Kesihatan Daerah Kuala Muda, 08000 Sungai Petani, Kedah,

[email protected].

PENGENALAN
Masalah berlebihan berat badan dan obesiti merupakan cabaran kesihatan global yang menyumbang kepada beban
penyakit tidak berjangkit (NCD) dan kematian awal. Kadar obesiti yang tinggi di kalangan pekerja merupakan ancaman
kesihatan yang boleh menjejaskan produktiviti disebabkan penyakit kronik yang dihadapi, terutamanya di kalangan pekerja
pejabat yang kurang melakukan aktiviti fizikal. Oleh kerana unit pengurusan merupakan nadi tadbir urus Pejabat Kesihatan
Daerah Kuala Muda (PKD KM), projek “Healthy Setting” telah dilaksanakan, bertujuan untuk mengenalpasti anggota
berisiko dan memberi intervensi pengurusan berat badan bagi mencapai berat badan unggul di kalangan staf pengurusan
di PKD KM.
PERLAKSANAAN
Program ini dilaksanakan dari Januari 2022 hingga Jun 2022, melibatkan sesi pendidikan kesihatan, aktiviti fizikal berjadual,
bimbingan pemakanan sihat dan sokongan berterusan daripada penganjur yang melibatkan penilaian asas, intervensi dan
pemantauan (pengukuran Body Mass Index (BMI) sebelum dan selepas intervensi). Projek ini adalah kerjasama unit
pengurusan, kesihatan pekerjaan, pemakanan, wellness hub, kesihatan keluarga, dan unit fisioterapi.
IMPAK
Seramai 35 orang anggota unit pengurusan telah terlibat. Sejumlah 69% mempunyai berat badan berlebihan/obes. Selepas
intervensi, mean BMI peserta menunjukkan penurunan (paired t-test [t (34) = 4.391, p-value<0.001]). Manakala peserta
yang mempunyai BMI unggul meningkat daripada 31% kepada 40%.
KESIMPULAN
Projek ini telah memberi peluang kepada peserta untuk menurunkan berat badan, mencapai BMI ideal dan mempunyai
berat badan unggul seterusnya menjadi motivasi kepada anggota lain bagi mewujudkan persekitaran tempat kerja yang
lebih sihat dan positif. Bagi memastikan kesinambungan projek ini, pemantauan secara berterusan, penglibatan staf
pengurusan sebagai penganjur serta kepelbagaian aktiviti diharap dapat menarik minat lebih ramai peserta.
KATA KUNCI
healthy setting, obesity, office worker, intervention, non-communicable disease,

66

HOSPITAL SULTANAH BAHIYAH: HOSPITAL SEJAHTERA
Zaiton U., Balkhis A., Yuhanis M., Nurul Firdausi H.B., Loh Sze Jing., Cheang Jia Wei., Nurul Azri M.R., Nafiisah

M.P., Kalaivarman N., Jamilah A.W., Masrina S.H., Ahmad Sharizi H.
Hospital Sultanah Bahiyah, Kementerian Kesihatan Malaysia, Kedah.

*Corresponding author: Masrina Binti Sahul Hameed, Hospital Sultanah Bahiyah, [email protected]

PENGENALAN
Hospital Sultanah Bahiyah (HSB) telah memulakan program Hospital Sejahtera Jawatankuasa Health Promoting Hospital.
Pada tahun 2022, tema program telah dipinda kepada Hospital Sejahtera bagi memantapkan aktiviti tersebut.
PERLAKSANAAN DAN IMPAK
Program Stroke Step Down Care (SSDC) ditambahbaik setiap tahun. Program Stroke Step Down Care (SSDC) tahun 2022
ini dirangka untuk menambah baik transisi pesakit strok dari ‘acute hospital care’ kepada ‘community care’ semasa rawatan
perubatan dan proses pemulihan strok. Pesakit strok diberi rawatan susulan dan terapi rehabilitasi di pusat SSDC yang
lebih dekat dengan rumah selepas discaj. Pakar neurologi dan pakar perubatan rehabilitasi membuat lawatan berkala ke
pusat SSDC. Aspek pemantauan SSDC termasuklah peratusan keciciran kes lama dan baru, tahap kefungsian berdikari
dan anggota pesakit (MBI dan MAS Score), pencapaian target kawalan tekanan darah, kencing manis (HbA1C) dan
kolesterol, serta penggunaan ubat ‘statin’ dan ‘antiplatelet’ berdasarkan CPG strok Malaysia. Pusat SSDC ini mempunyai
‘multidiscliplinary team’, sumber aset dan tempat sediaada yang membolehkan rawatan strok dijalankan secara
menyeluruh.
Program Minda Sihat anjuran HSB telah dijalankan secara berkala dan penambahbaikan telah dibuat setiap tahun untuk
meningkatkan tahap pemahaman, pengetahuan dan kemahiran di kalangan penjawat kesihatan tentang kepentingan
kesihatan minda. Saringan Minda Sihat 2022 telah dijalankan dengan membuat saringan awal kesihatan mental terhadap
staf yang bekerja di hospital ini dengan menggunakan skor DASS-21. Penjawat kesihatan yang mempunyai tanda
Depression, Anxiety dan Stress akan dirujuk kepada pihak Kaunseling atau Jabatan Psikiatri untuk penilaian dan rawatan
susulan. Sejak dari Januari hingga Mac 2022, sebanyak 518 kakitangan telah disaring. Didapati bahawa 1.5% iaitu 8 orang
daripada 518 kakitangan tersebut mempunyai masalah kesihatan mental dan telah menerima rawatan susulan daripada
Jabatan Psikiatri. Saringan Minda Sihat adalah penting untuk pengesanan awal simtom masalah kesihatan mental dan
perlu diberi tumpuan yang lebih teliti.
KESIMPULAN
Semua projek yang dinyatakan adalah projek yang Berjaya mengekalkan aktiviti dan meningkatkan pencapaian dari tahun
ke tahun (sustainable project)

67

GREEN WALL
Muhammad Azzamudeen I.S.1*, Muhammad Husaini Bin Abdullah Halim A.H.2, Mohd Ismadi M.I.2, Muhammad

Sufyan Amir P. 2
1Hospital Sultanah Maliha, Langkawi 2Edgenta Mediserve Sdn Bhd
*Corresponding author: Muhammad Azzamudeen I.S., [email protected]

PENGENALAN
‘Green Wall’ adalah satu projek yang dibuat dibawah Jawatankuasa Pengurusan Tenaga Hospital Sultanah Maliha dimana
projek ini menggunakan peruntukan ‘Sustainability Programme’ pada tahun 2020.
PERLAKSANAAN
Objektif utama pelaksanaan projek ini adalah untuk mempromosikan program bangunan hijau dikalangan kakitangan
Hospital Sultanah Maliha dan umum disamping mengurangkan pelepasan karbon kepada alam sekitar. ‘Green Wall’ adalah
dinding berkonsepkan sistem mini akuafonik yang merupakan gabungan dari hidroponik dan akuakultur. Projek ini
merupakan inovasi dari dinding hijau konvensional yang hanya mempunyai tumbuhan. Disamping bahan seperti tanah dan
air, ‘Green Wall’ ini mempunyai beberapa komponen utama untuk diintegrasi kepada tumbuhan dan ikan iaitu saluran
perpaipan, lapisan kalis air dan pam air.
IMPAK
Projek ini memberi impak kepada pemeliharaan alam sekitar yang mana sisa ikan itu dipam bersama air menjadi nutrien
baja kepada tumbuhan. Tumbuhan tersebut pula adalah sebagai penapis biologi kepada air untuk membekalkan sumber
air bersih kepada ikan. Justeru itu, gabungan elemen akuakultur dan hidrofonik ini menghilangkan keperluan untuk biofilter
yang berasingan atau penggantian nutrien yang habis. Gabungan kesemua elemen ini telah menghasilkan satu kolam mini
yang indah dimana ia juga menjadi salah satu tarikan di ruangan lobi Hospital Sultanah Maliha.
KESIMPULAN
Kesimpulannya, hasil daripada projek ini dapat memberi kebaikan kepada flora dan fauna, selari dengan pensijilan
bangunan hijau demi memelihara alam sekitar.
KATA KUNCI
Green Wall, Dinding Hijau, Inovasi, Akuafonik

68

KE ARAH MELESTARIKAN TEMPAT KERJA SEJAHTERA
Mohd Azhar Mohd Yusoff1, Norlida Mat Shariff1, Nor Fauziah Saleh1, Norida Zakaria1, Ummi Kalson Don1

1Hospital Yan, Kedah
*Corresponding author: Mohd Azhar Mohd Yusoff, Hospital Yan, [email protected]
PENGENALAN
Tempat kerja yang sejahtera adalah tempat yang paling perlu dititkberatkan untuk memantapkan mutu perkhidmatan dalam
sesebuah organisasi. Persekitaran yang kondusif, kemudahan prasarana yang lengkap untuk kemudahan kakitangan
seperti di dalam surau bagi unit –unit di dalam hospital di lengkapi dengan tempat mengambil wuduk. Program Kelestarian
(SP) telah dilaksanakan di Hospital Yan sejak tahun 2015. Program ini merupakan gabungan antara Program Penjimatan
Tenaga, Program Kualiti Udara (IAQ) dan Program Kitar Semula (3R). Program ini diwujudkan berdasarkan Perjanjian
Konsesi (CA) antara KKM dan Syarikat Konsesi (CC). Kewujudan taman rekreasi sediada telah dibuat penambahbaikan
dengan mewujudkan elemen hijau dengan penggunaan hiasan daripada bahan kitar semula. Program pengurusan obesiti
di hospital di wujudkan bagi membantu anggota hospital dan pesakit mengurangkan BMI <30.
PERLAKSANAAN
Pembinaan tempat wuduk di bina melalui hasil sumbangan semua kakitangan hospital dengan kerjasama jawatankuasa
HMI. Taman rekreasi sediada telah dibuatpenambahbaikan dengan penggunaan hiasan daripada bahan kitar semula
seperti tayar kenderaan dan botol plastik. Penukaran semua lampu kalimatang kepada lampu LED bagi program penjimatan
elektrik. Program obesiti dipantau setiap 6 bulan dan sesi latihan dilakukan setiap hari selasa setiap minggu.
KESIMPULAN
Dapat mencegah insiden staff jatuh dan ruangan solat bersih dan bebas daripada bau hapak akibat karpet basah. Progra
m Penjimatan Tenaga memastikan tenaga digunakan dengan cekap tanpa menjejaskan operasi harian hospital dan
memberi kesan kepada keselesaan dan keselamatan kakitangan, pesakit, dan pelawat. Persekitaran yang hijau, taman
yang dibina menggunakan konsep 3R dapat memberi ketenangan kepada semua anggota yang bertugas dan juga pesakit
dan waris yang datang ke hospital. BMI berkurangan daripada > 30 kepada < 30.

69

PERSEKITARAN KERJA KONDUSIF, WARGA AKTIF
Nur Izzatul Afifah Ms1, Muhammad Faiz M1, Nur Afinii Af1,
Nur Atikah H1, Asmilia A1, Nadhirah A1
1Klinik Pergigian Kodiang

*Corresponding author: Nur Izzatul Afifah Ms, Klinik Pergigian Kodiang, [email protected]

PENGENALAN
‘Persekitaran Kerja Kondusif, Warga Aktif’ merupakan sebuah projek Healthy Setting di Klinik Pergigian Kodiang yang
bermula pada tahun 2019 sehingga kini. Beberapa masalah telah dikenalpasti sebelum projek ini dijalankan dimana ia
meliputi aspek organisasi, persekitaran, anggota kesihatan, pesakit dan masyarakat. Projek ini dimulakan bagi menangani
permasalahan cuti sakit anggota, Program Komuniti Sihat Perkasa Negara (KOSPEN) dan mengenai keselesaan klinik.
PERLAKSANAAN
Objektif projek ini dijalankan adalah untuk menyampaikan perkhidmatan kesihatan pergigian yang menjamin keselamatan,
keselesaan, kesihatan dan kesejahteraan anggota serta pelanggan menerusi perkhidmatan yang berkualiti. Aktiviti-aktiviti
yang dirancang adalah menerusi prinsip Workplace Health Model dan Ottawa Charter. Antara aktiviti yang dijalankan
berdasarkan kedua-dua prinsip tersebut adalah polisi kawasan klinik sebagai zon bebas asap rokok / rokok elektronik, polisi
pantri sihat, gotong-royong bulanan, program KOSPEN, latihan dalaman anggota, kaedah senaman kendiri serta program
bersama warga pergigian daerah Kubang Pasu dan Kelab Warga Emas.
IMPAK
Projek ini telah berjaya mencapai objektif yang disasarkan dimana terdapat perubahan positif yang berlaku terhadap
anggota kerja serta kawasan persekitaran kerja. Perkara ini menjadikan gerak kerja dilakukan dengan lebih cekap dan
berkesan. Justeru, kepuasan pelanggan luaran dan dalaman terhadap perkhidmatan yang ditawarkan turut menunjukkan
peningkatan yang baik
KESIMPULAN
Persekitaran tempat kerja yang kondusif telah menghasilkan peningkatan terhadap perubahan amalan gaya hidup sihat
dalam kalangan anggota Klinik Pergigian Kodiang.
KATA KUNCI
Persekitaran, kerja, kondusif, warga, aktif, anggota, pergigian.

70

KLINIK PERGIGIAN MESRA KANAK-KANAK
Zuhair M. A1, Muhammad Zikri M.R.1

1Pegawai Pergigian Klinik Pergigian Padang Serai
*Corresponding author: Zuhair M. A, Klinik Pergigian Padang Serai, [email protected]

PENGENALAN
Kanak-kanak yang dilahirkan dengan masalah kesihatan fizikal atau mental serta kurang upaya dan lazimnya tidak mampu
melakukan aktiviti harian seperti kanak-kanak lain yang sebaya dengan mereka. Ramai kanak-kanak ini didapati
mempunyai masalah kesihatan perigigian seperti karies gigi dan masalah gusi.
Antara faktor yang dikenalpasti mempengaruhi kesihatan pergigian kanak-kanak keperluan khas ini ialah mereka
memerlukan perhatian yang lebih mendalam berbanding kanak-kanak normal yang lain. Selain itu, kanak-kanak keperluan
khas ini memerlukan bantuan daripada ibu-bapa, penjaga dan guru dalam penjagaan kebersihan dan kesihatan mulut,
maka pentingnya kesedaran ibu-bapa, penjaga dan guru dalam memahami kepentingan kesihatan perigigan dan berusaha
menyempurnakan tanggungjawab tersebut.
PERLAKSANAAN
Projek ini merupakan pilot project yang dijalankan di PDK Padang Serai dalam usaha untuk meningkatkan taraf kesihatan
pergigian dalam kalangan kanak-kanak keperluan khas dengan menjalankan pemeriksaan dan rawatan berkala oleh
pegawai pergigian dan juruterapi pergigian. Sebuah bilik khas telah diwujudkan di PDK tersebut sebagai tempat rawatan
bagi membiasakan kanak-kanak ini untuk mendapatkan rawatan susulan di klinik pergigian kelak. Selain itu, ceramah dan
latihan turut dijalankan bagi meningkatkan pengetahuan dan kemahiran ibu bapa, penjaga dan guru.
IMPAK
Kesihatan pergigian kanak-kanak keperluan khas dapat ditambah baik dan rawatan yang efektif dapat diberikan melalui
kerjasama pihak-pihak yang terlibat.
KESIMPULAN
Melalui penghasilan Klinik Pergigian Mesra Kanak-Kanak ini, kesihatan pergigian kanak-kanak keperluan khas ini dapat
ditingkatkan.
KATA KUNCI
Kanak-kanak keperluan khas, karies gigi aktif, bengkak gusi

71

‘PENUNGGANG CERMAT, PERJALANAN SELAMAT’
STAF UNIT VEKTOR PEJABAT KESIHATAN DAERAH KULIM

Wan Mohd Haniff W.Y., Nur Amira A.
Pejabat Kesihatan Dearah Kulim

*Corresponding author: Wan Mohd Haniff W.Y

PENGENALAN
Sebuah program ‘Healthy Setting’ yang memfokuskan kepada penunggang motosikal dalam kalangan staf Unit Vektor
Pejabat Kesihatan Daerah Kulim. Kajian sebelum ini menunjukkan kempen keselamatan jalan raya yang diimplementasi
secara efektif dan berterusan mampu meningkatkan kesedaran pengguna jalan raya seterusnya mengurangkan risiko
kemalangan.
Visi; Ke arah sifar kejadian kemalangan jalan raya melibatkan staf Unit Vektor yang menunggang motosikal
Misi; Menerapkan pembudayaan etika penunggangan berhemah semasa, sebelum dan selepas menunggang motosikal
Objektif:

i. Membudayakan etika pemakaian yang selamat semasa menunggang motosikal
ii. Mengamalkan pemeriksaan kendiri kenderaan bagi memastikan motosikal dalam keadaan baik untuk ditunggang
iii. Meningkatkan pengetahuan bagi mengenal pasti, menilai dan mengambil langkah-langkah untuk mengelakkan

hazard dan risiko kemalangan di jalan raya
METODOLOGI
Aktiviti yang dijalankan mulai Mac 2022 hingga Jun 2022 ;(i) Pelancaran kempen keselamatan jalan raya, (ii) Pengagihan
Safety Vest, (iii) Kad pemeriksaan kenderaan iv) Ceramah keselamatan jalan raya
IMPAK

i. 100% staf mengamalkan pemakaian safety vest dengan betul semasa menunggang motosikal
ii. Peningkatan bilangan staf yang menjalankan pemeriksaan kenderaan kendiri sebelum memulakan

perjalanan meningkat daripada 24% kepada 90%,
iii. Sifar kes kemalangan motosikal melibatkan staf yang mengikuti program ini sepanjang tempoh

pelaksanaannya
iv. Pengetahuan staf berkaitan penunggangan selamat meningkat 28.1%
KESIMPULAN
Program ini dapat memupuk tingkah laku positif pengguna jalan raya terutamanya penunggang motosikal dalam kalangan
staf Unit Vektor, seterusnya dapat menjamin keselamatan serta mengurangkan kejadian kemalangan jalan raya. Skop
program akan diperluas kepada seluruh warga PKD Kulim.
KATA KUNCI
Keselamatan, penunggang, kemalangan, safety vest, pemeriksaan kenderaan

72

KLINIK DESA BAGAN SAMAK: KLINIK SELAMAT DAN SIHAT, KOMUNITI
SEJAHTERA

Nor Natrah Z.1, Nur Hamizah A.H1., Rozaimah A.T.2, Rosnita M.Y2, Abdol Hafiz A.H1.
1Unit Kesihatan Pekerjaan, Pejabat Kesihatan Daerah Bandar Baharu
2Unit Pentadbiran, Pejabat Kesihatan Daerah Bandar Baharu

*Corresponding author: Nor Natrah Binti Zakari @ Awang, Unit KPAS PKD Bandar Baharu, [email protected]
PENGENALAN
“Klinik Selamat Dan Sihat, Komuniti Sejahtera” merupakan projek “Healthy Clinic” di Klinik Desa Bagan Samak bermula
pada Februari 2020 sehingga kini. Objektif projek ini dijalankan adalah untuk mengatasi beberapa masalah iaitu kacau
ganggu ular dan pokok-pokok besar yang berisiko untuk tumbang disamping menceriakan lagi persekitaran kawasan klinik.
PERLAKSANAAN
Projek ini dimulakan dengan program gotong-royong pembersihan kawasan untuk membersihkan kawasan persekitaran
dalaman klinik dan menebang pokok-pokok besar dalam klinik. Penggantian pagar jenis kawat besi kepada pagar jenis
“metal deck “ dan penambahbaikan kaki lima bangunan yang merekah juga telah dibuat untuk mengurangkan kacau ganggu
dan infestasi ular dalam bangunan klinik. Aktiviti mengecat serta penanaman pokok juga dibuat untuk menceriakan lagi
kawasan klinik.
IMPAK
Kerjasama yang baik diantara ahli jawatankuasa projek telah memberikan impak yang positif kepada projek ini. Aduan
berkenaan kacau ganggu ular semakin berkurangan dan bilangan pesakit untuk menerima rawatan juga meningkat dari
tahun ke tahun. Kakitangan juga tidak lagi berasa takut dan tertekan untuk bekerja.
KESIMPULAN
Projek ini berjaya meningkatkan tahap keselamatan kakitangan dan pesakit seterusnya meningkatkan semula kehadiran
pesakit yang menerima rawatan. Projek ini juga boleh di praktikkan di fasiliti lain yang mempunyai masalah yang sama.
Klinik yang selamat dan sihat akan melahirkan komuniti yang sejahtera.

73

KOMUNITI SIHAT HASIL MUAFAKAT
Dr Husna Afifah Bt Ahmad Badrudin, PPKP Nor Hasyimah Binti Abu Bakar

1Pejabat Kesihatan Daerah Pendang
2. Klinik Kesihatan Kubur Panjang

PENGENALAN
Kampung Kepala Bukit merupakan sebuah kampung yang terletak di Mukim Tobiar, Pendang dengan bilangan penduduk
seramai 506 orang yang majoritinya bekerja sebagai pesawah padi dan penoreh getah. Kebanyakan aktiviti
kemasyarakatan dijalankan di ruang legar Perpustakaan Desa Dewan Komuniti Kampung Kepala Bukit yang terletak
bersebelahan pejabat penghulu. Menerusi kajian saringan awal kesihatan dapat dilihat komuniti mempunyai risiko masalah
kesihatan berikutan pengamalan gaya hidup tidak sihat dan kurang kesedaran berkenaan tahap kesihatan semasa
seterusnya mendapatkan rawatan kesihatan di klinik berhampiran. Tujuan utama projek ini adalah memastikan komuniti
mampu meningkatkan keupayaan fizikal, mental dan spiritual dengan menerapkan elemen kesihatan dan amalan gaya
hidup sihat menerusi aktiviti kemuafakatan.
PELAKSANAAN
Kaedah yang digunakan untuk projek adalah saringan kesihatan secara sukarela oleh penduduk seramai 50 orang iaitu 25
lelaki dan 25 orang perempuan. Purata umur responden adalah dari 30 hingga 80 tahun. Hasil kajian didapati bahawa
daripada 50 responden yang diambil hanya 14 daripada 50 orang (28%) yang mengetahui tahap kesihatan dan menjalani
rawatan di fasiliti kesihatan. Kajian menunjukkan responden yang mempunyai masalah paras gula melebihi normal adalah
30 orang (60%), responden yang melebihi berat badan normal adalah 35 orang (70%) dan responden yang mempunyai
masalah hipertensi 12 orang (24%). Menerusi kajian ini, majoriti responden mempunyai risiko masalah kesihatan penyakit
tidak berjangkit yang tinggi.
KESIMPULAN
Menerusi projek ini dapat diwujudkan satu komuniti yang sihat dengan memperkasakan amalan gaya hidup sihat seterusnya
meningkatkan kesedaran dan pengetahuan penduduk berkenaan tahap kesihatan diri dan menurunkan risiko penyakit tidak
berjangkit.

74

RAWAT BUMI RAWAT DIRI
Norhasliza S, Haniyah H, Ahmad Syukry S, Nurain Zhahirah MZ, Noorazila A, Norhayati MN,Irwan H, Izzazudin M,

Nailah A
Hospital Kuala Nerang
*Corresponding author: Harisah MS, Hospital Kuala Nerang, [email protected]
PENDAHULUAN
Ketika dunia diancam pemanasan global, usaha merawat bumi seperti teknologi dan amalan gaya hidup hijau menjadi
solusi terbaik daripada bumi terus tercemar sehingga menyebabkan ‘kesan rumah hijau’. Penggunaan tenaga yang tidak
dikawal di hospital telah menyebabkan peningkatan terhadap kos utiliti dan peningkatan jejak gas karbon dioksida serta
menyumbang kepada pemanasan global. Bumi yang sejahtera menyumbang kepada kelestarian dalam kesihatan.
PELAKSANAAN
Antara wadah Hospital Kuala Nerang dalam merawat bumi termasuklah Program Kelestarian Tenaga atau Sustainability
Programme (SP). Terdapat beberapa program utama yang akan dilaksanakan di bawah program SP iaitu: Program
pengurusan tenaga, contohnya Pemasangan Digital Power Meter (DPM), Projek LED Retrofitting, ACSU Retrofitting,
Awareness Campaign on Energy Management, Preliminary Audit, Detail Energy Audit, dan pertandingan sudut penjimatan
tenaga antara unit. Program lain di bawah program SP adalah program penilaian tahap kualiti udara dalam (indoor Air
Quality) dan program kitar semula (Reuse, Reduse, Recycle) termasuklah projek 3R dan projek baja kompos.
IMPAK
HKN telah mencatatkan jumlah penjimatan tenaga untuk tiga tahun semasa (2019 – 2021) ialah 873,147.15kWj dengan
RM 444,431.90 dengan penjimatan kos utiliti dan bersamaan dengan 605.96 tan pengurangan CO₂. Projek 3R telah
mendapat peningkatan dalam pulangan timbangan kertas antara tahun 2020 dan 2021 iaitu sebanyak RM 1710.51. Selain
daripada pulangan kewangan, projek ini juga melatih kakitangan untuk menjimatkan masa dan tenaga kerja
KESIMPULAN
Dengan kesedaran yang tinggi di kalangan kakitangan tentang penjimatan tenaga dan penggunaan peralatan moden yang
digunakan maka tidak mustahil dapat mengurangkan penggunaan tenaga elektrik di hospital sekaligus mengurangkan
bayaran bulan yang melebihi jutaan ringgit.

75

KEPUTUSAN PERTANDINGAN KONVENSYEN KUALITI
PERINGKAT JABATAN KESIHATAN NEGERI KEDAH TAHUN 2022

1.KATEGORI QA

Tempat Pertama :
Tempat Kedua :
Tempat Ketiga :

2.KATEGORI KIK

Tempat Pertama :
Tempat Kedua :
Tempat Ketiga :

3.KATEGORI INOVASI

PROSES :
Tempat Pertama :
Tempat Kedua :
Tempat Ketiga

PRODUK :
Tempat Pertama :
Tempat Kedua :
Tempat Ketiga

PERKHIDMATAN :
Tempat Pertama :
Tempat Kedua :
Tempat Ketiga
:
TEKNOLOGI :
Tempat Pertama :
Tempat Kedua
Tempat Ketiga

4.KATEGORI CLINICAL AUDIT

Tempat Pertama :
Tempat Kedua :
Tempat Ketiga :

5.KATEGORI HEALTHY SETTING

Tempat Pertama :
Tempat Kedua :
Tempat Ketiga :

76

PENGHARGAAN

Pengerusi & Jawatankuasa Penganjur Konvensyen Kualiti
Peringkat Jabatan Kesihatan Negeri Kedah 2022

merakamkan sekalung tahniah & jutaan terima kasih kepada
Pengarah Kesihatan Negeri Kedah dan semua pihak yang
telah memberi sumbangan dan bantuan bagi menjayakan

konvensyen ini.

77