เล่มที่ 4 เรื่อง อาหารจานเดียวและการคิดราค

๑ รูปแบบการจัดการเรียนรู้ ตามหลักศาสตร์พระราชา (SCALE Model) เรื่อง อาหารเพื่อสุขภาพ มุ่งพัฒนาทักษะอาชีพ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 6 เล่มที่ 4 เรื่อง อาหารจานเดียวและการคิดราคาต้นทุน นางสาวกุลนิษฐ์ วงศ์แก้ว ต าแหน่ง ครู วิทยฐานะครูช านาญการพิเศษ โรงเรียนวัดจันทร์ประดิษฐาราม ส านักงานเขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร

ก ค าน า รูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามหลักศาสตร์พระราชา (SCALE Model) เรื่อง อาหารเพื่อสุขภาพ มุ่งพัฒนาทักษะอาชีพ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จัดท าขึ้นโดยมี วัตถุประสงค์เพื่อให้นักเรียนมีการลงมือท างานด้วยตนเอง โดยมุ่งเน้นการฝึกวิธีการท างานอย่าง สม่ าเสมอ ทั้งการท างานเป็นรายบุคคล และการท างานเป็นกลุ่ม เพื่อให้สามารถท างานได้บรรลุ เป้าหมาย ได้แก่ การวิเคราะห์งาน การวางแผนในการท างาน การปฏิบัติงาน การประเมินผลการท างาน และเป็นการจัดให้นักเรียนได้เรียนรู้ได้เห็นและได้ฝึกปฏิบัติกิจกรรมที่เกี่ยวกับอาชีพ ที่ตนเองถนัด และสนใจ รูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามหลักศาสตร์พระราชา (SCALE Model) เรื่อง อาหารเพื่อสุขภาพ มุ่งพัฒนาทักษะอาชีพ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6เล่มที่ 4เรื่อง อาหารจาน เดียวและการคิดราคาต้นทุน จัดท าขึ้นโดยมีจุดมุ่งหมายให้นักเรียนสามารถบอกวิธีการประกอบอาหาร จานเดียวได้สามารถบอกหลักของการท าครัว และเทคนิคในการประกอบอาหารได้สามารถ ประกอบอาหารจานเดียวด้วยตนเองได้ สามารถคิดราคาต้นทุนในการท าอาหารจานเดียวได้ สามารถ น าความรู้ไปใช้ในงานที่เตรียมไปสู่อาชีพได้ นักเรียนน าความรู้เรื่องการคิดราคาต้นทุนและการ จ าหน่ายได้ ขอขอบคุณ ดร.งามจิตต์ อุณหะนันทน์ผู้อ านวยการสถานศึกษา โรงเรียนวัดจันทร์ประดิษฐาราม และเพื่อนครูที่กรุณาให้ค าแนะน า ข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ในการจัดท ารูปแบบการจัดการเรียนรู้ ตามหลักศาสตร์พระราชา(SCALE Model) เรื่อง อาหารเพื่อสุขภาพ มุ่งพัฒนาทักษะอาชีพ กลุ่มสาระการ เรียนรู้การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 นี้ส าเร็จสมบูรณ์หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะเป็นประโยชน์ต่อ นักเรียน ครูผู้สอนและผู้ที่สนใจเป็นอย่างยิ่ง นางสาวกุลนิษฐ์ วงศ์ แก้ว

ข สารบัญ หน้า ค าน า..............................................................................................................................ก สารบัญ...........................................................................................................................ข ค าแนะน าในการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ส าหรับครูผู้สอน ...........................................ค ค าแนะน าในการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ส าหรับนักเรียน ............................................ง สาระและมาตรฐานการเรียนรู้.......................................................................................จ ผังมโนทัศน์การเรียนรู้ เรื่อง อาหารจานเดียวและการคิดราคาต้นทุน...........................ฉ แบบทดสอบก่อนเรียน ...................................................................................................1 ใบความรู้ที่ 1 เรื่อง อาหารจานเดียว.............................................................................3 กิจกรรมที่ 1 การวางแผนและการประกอบข้าวผัดสามสี..............................................17 กิจกรรมที่ 2 การประกอบข้าวผัดสามสี.........................................................................18 ใบความรู้ที่ 2 เรื่อง การคิดราคาต้นทุนการจ าหน่ายสินค้า............................................19 กิจกรรมที่ 3 ถอดบทเรียน เรื่อง การคิดราคาต้นทุนและการจ าหน่าย..........................22 แบบทดสอบหลังเรียน....................................................................................................23 ภาคผนวก.......................................................................................................................25 เฉลยกิจกรรมที่ 1 การวางแผนและการประกอบข้าวผัดสามสี......................................26 เฉลยกิจกรรมที่ 2 การประกอบข้าวผัดสามสี................................................................27 เฉลยกิจกรรมที่ 3 ถอดบทเรียน เรื่อง การคิดราคาต้นทุนและการจ าหน่าย.................28 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน.....................................................................29 บรรณานุกรม..................................................................................................................30

ค ค าแนะน าในการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ส าหรับครูผู้สอน เพื่อให้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามหลักศาสตร์พระราชา (SCALE Model) เรื่อง อาหารเพื่อ สุขภาพ มุ่งพัฒนาทักษะอาชีพ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เล่มที่ 4 เรื่อง อาหารจานเดียวและการคิดราคาต้นทุน ได้บรรลุตามจุดประสงค์การเรียนรู้ ครูผู้สอนควรด าเนินการ ตามขั้นตอน ดังนี้ ค าชี้แจงส าหรับครู 1. ศึกษาท าความรูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามหลักศาสตร์พระราชา (SCALE Model) เรื่อง อาหารเพื่อสุขภาพ มุ่งพัฒนาทักษะอาชีพ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เล่มที่ 4 เรื่อง อาหารจานเดียวและการคิดราคาต้นทุน ให้เข้าใจทั้งเล่ม 2. ครูผู้สอนวัดความรู้พื้นฐานของนักเรียนก่อนเรียน โดยให้นักเรียนท าแบบทดสอบก่อนเรียน จ านวน 10 ข้อ 3. การจัดการเรียนการสอนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้ควรด าเนินการตามแผนการจัดการ เรียนรู้ โดยจัดกิจกรรมเป็น 4 ขั้นตอน คือ การทบทวนความรู้เดิม ขั้นกิจกรรมกลุ่ม ขั้นปฏิบัติภาระ งาน ขั้นสรุปและต่อยอด 4. ระหว่างเรียนครูผู้สอนควรสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ของนักเรียน ถ้านักเรียนกลุ่มใดหรือ นักเรียนคนใดมีปัญหา ครูควรให้ค าแนะน าหรือให้ความช่วยเหลือทันที 5. การสรุปเนื้อหาของบทเรียนควรให้นักเรียนในกลุ่มร่วมกันสรุป เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจอย่างถูกต้องและครบถ้วน 6. ควรวัดความก้าวหน้าทางการเรียนของนักเรียนหลังเรียนด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยให้ นักเรียนท าแบบทดสอบหลังเรียน จ านวน 10 ข้อ

ง ค าแนะน าในการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ส าหรับนักเรียน เพื่อให้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามหลักศาสตร์พระราชา (SCALE Model) เรื่อง อาหารเพื่อ สุขภาพ มุ่งพัฒนาทักษะอาชีพ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เล่มที่ 4 เรื่อง อาหารจานเดียวและการคิดราคาต้นทุน ได้บรรลุตามจุดประสงค์การเรียนรู้ นักเรียนควรด าเนินการตาม ขั้นตอน ดังนี้ 1. นักเรียนควรอ่านสาระและมาตรฐานการเรียนรู้ ตลอดจนจุดประสงค์การเรียนรู้ใน หน้าถัดไปให้เข้าใจก่อน 2. นักเรียนท าแบบทดสอบก่อนเรียนจ านวน 10 ข้อ 3. นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็นกลุ่ม ๆ ละ 5-6 คน โดยคละนักเรียนในกลุ่มเป็น 3 ระดับ คือ เก่ง ปานกลาง และอ่อน แต่ละกลุ่มศึกษาเนื้อหาเรียงตามล าดับ 4. นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมตามขั้นตอนที่ระบุไว้ในเล่มให้ครบถ้วนทุกกิจกรรม 5. หากมีข้อสงสัยปรึกษาครูผู้สอน 6. นักเรียนท าแบบทดสอบหลังเรียนจ านวน 10 ข้อ โดยไม่ดูเฉลยก่อนเพื่อวัดความรู้ ความเข้าใจอีกครั้ง เพื่อเปรียบเทียบความก้าวหน้าทางการเรียน

จ สาระและมาตรฐานการเรียนรู้ สาระที่ 1 การด ารงชีวิตและครอบครัว มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการท างาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการท างาน ทักษะการจัด การทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการท างานร่วมกันและทักษะการแสวงหา ความรู้ มีคุณธรรม และลักษณะนิสัยในการท างาน มีจิตส านึกในการใช้พลังงาน ทรัพยากร และสิ่งแวดล้อม เพื่อการด ารงชีวิตและครอบครัว ตัวชี้วัด ง 1.1 ป.6/1 อภิปรายแนวทางในการท างานและปรับปรุงการท างานแต่ละขั้นตอน ง 1.1 ป.6/2 ใช้ทักษะการจัดการในการท างาน และมีทักษะการท างานร่วมกัน ง 1.1 ป.6/3 ปฏิบัติตนอย่างมีมารยาทในการท างานกับครอบครัวและผู้อื่น สาระที่ 2 การอาชีพ มาตรฐาน ง 2.1 เข้าใจมีทักษะที่จ าเป็นมีประสบการณ์ เห็นแนวทางในงานอาชีพ ใช้เทคโนโลยี เพื่อพัฒนาอาชีพ มีคุณธรรม และมีเจตคติที่ดีต่ออาชีพ ตัวชี้วัด ง 2.1 ป.6/1 ส ารวจตนเองเพื่อวางแผนในการเลือกอาชีพ สาระส าคัญ อาหารจานเดียว หมายถึง อาหารปรุงส าเร็จ 1 จาน มีปริมาณเพียงพอที่จะรับประทานได้อิ่ม ใน 1 มื้อ โดยมีหลักการในการประกอบอาหารจานเดียว คือ มีประโยชน์ ประหยัด ปลอดภัยและน่า รับประทาน ราคาต้นทุน คือราคาวัตถุสิ้นเปลืองรวมกับค่าเสื่อมของอุปกรณ์ และค่าแรง ส่วนราคา จ าหน่ายคือ ราคาต้นทุนบวกก าไร จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถบอกวิธีการประกอบอาหารจานเดียวได้(K) 2. นักเรียนสามารถบอกหลักของการท าครัว และเทคนิคในการประกอบอาหารได้(K) 3. นักเรียนสามารถประกอบอาหารจานเดียวด้วยตนเองได้ (P) 4. นักเรียนสามารถคิดราคาต้นทุนในการท าอาหารจานเดียวได้(K) 5. นักเรียนสามารถตัดสินใจแก้ปัญหาการท างานได้อย่างมีเหตุผล (A) สาระการเรียนรู้ 1. การประกอบอาหารจานเดียว 2. การคิดราคาต้นทุนการจ าหน่ายสินค้า

ฉ ผังมโนทัศน์การเรียนรู้ เรื่อง อาหารจานเดียวและการคิดราคาต้นทุน ความหมายของอาหารจานเดียว การประกอบอาหารจานเดียว อาหารจานเดียว การวิเคราะห์งาน การวางแผนในการท างาน ลงมือปฏิบัติ ตรวจสอบและปรับปรุง การประกอบอาหารตามกระบวนการ การท าครัว หลักของการท าครัว เทคนิคในการประกอบอาหาร ขั้นตอนการประกอบอาหาร การคิดราคาต้นทุนการจ าหน่ายสินค้า ต้นทุน ราคาขาย ก าไร ขาดทุน เรื่อง อาหารจานเดียว และการคิดราคาต้นทุน

1 แบบทดสอบก่อนเรียน เล่มที่ 4 เรื่อง อาหารจานเดียวและการคิดราคาต้นทุน ค าชี้แจง ให้นักเรียนท าเครื่องหมาย × หน้าค าตอบที่ถูกต้องที่สุด (10 คะแนน) 1. ข้อใดไม่ใช่หลักการส าคัญของการประกอบอาหารจานเดียว ก. มีคุณค่าอาหารครบ 5 หมู่ ข. เลือกใช้วัตถุดิบที่มีราคาแพงใหม่สด ค. ปรุงแต่งรสชาติอาหารให้อร่อย และจัดตกแต่งให้น่ารับประทาน ง. มีราคาถูกและเลือกอาหารจานเดียวที่มีขั้นตอนการท าที่ง่ายเพื่อประหยัดเวลา 2. ข้อใดไม่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนการวางแผนท าครัว ก. มีข้อมูลหรือมีต ารา ที่สามารถค้นคว้าหาความรู้ในการท าครัวให้ครบถ้วน ข. มีการเตรียมความพร้อมของเครื่องมือเครื่องใช้ในการท าครัว ค. เตรียมส่วนผสมไว้ให้ครบ ส าหรับการประกอบอาหาร ง. คิดออกแบบเมนูอาหารใหม่ๆ เสมอเพื่อกระตุ้นความอยากในการรับประทานอาหาร 3. การประกอบอาหารต้องมีการวางแผนเพื่ออะไร ก. ประหยัดเวลา ประหยัดแรงงาน ประหยัดค่าใช้จ่าย ข. ประหยัดเวลา ประหยัดค่าใช้จ่าย และได้อาหารที่อร่อย ค. ประหยัดแรงงาน ประหยัดค่าใช้จ่าย และได้ผลงานที่มีคุณภาพ ง. ประหยัดเวลา ประหยัดแรงงาน ประหยัดค่าใช้จ่าย และได้ผลงานที่มีคุณภาพ 4. ข้อใดเป็นขั้นตอนสุดท้ายในการประกอบอาหาร ก. เก็บล้างอุปกรณ์ที่ใช้ประกอบอาหาร ข. ก าหนดรายการอาหารที่จะท า ค. ประกอบอาหารตามขั้นตอนที่ถูกต้อง ง. จัดตกแต่งอาหารให้น่ารับประทาน 5. ข้อใดคืออาหารจานเดียวทั้งหมด ก. ข้าวมันไก่ ผัดไทย น้ าพริกปลาทู ข. ข้าวคลุกกะปิ ต้มย าไก่ หอยแมลงภู่ทอด ค. ข้าวหมกไก่ ราดหน้า ข้าวผัดกุ้ง ง. ข้าวหมูแดง ผัดผักสามสหาย ข้าวผัดกะเพรา

2 6. การท าข้าวผัดสามสีเป็นการประกอบอาหารในลักษณะใด ก. การคลุกเคล้าให้เข้ากัน ข. ใช้น้ ามันและความร้อนเป็นตัวกลาง ค. ใช้ความร้อนโดยอาศัยอากาศเป็นตัวกลาง ง. ใช้ความร้อนโดยอาศัยอากาศและน้ าเป็นตัวกลาง 7. “ต้นทุน” หมายถึงข้อใด ก. ราคาขาย - ก าไร ข. ต้นทุน - ก าไร ค. ราคาขาย - ต้นทุน ง. ต้นทุน + ก าไร 8. ข้อใดมีความหมายของค าว่า “ก าไร” ก. ราคาขาย - ก าไร ข. ต้นทุน + ก าไร ค. ราคาขาย - ต้นทุน ง. ราคาขาย – ก าไร 9. ข้อใดหมายถึงราคาขายสินค้า ก. ต้นทุน - ปริมาณ ข. ต้นทุน - ก าไร ค. ราคาขาย - ต้นทุน ง. ราคาขาย - ก าไร 10. ข้อใดไม่ใช่สิ่งที่ควรค านึงถึงในการก าหนดราคาเพื่อการจ าหน่ายในราคาที่เหมาะสม ก. ต้นทุนการผลิต ข. ประเภทของสินค้า ค. ระยะเวลาในการจ าหน่าย ง. ราคาที่ก าหนดในท้องตลาด

3 ใบความรู้ที่ 1 เรื่อง อาหารจานเดียว นพคุณ : แม่ครับ หิวจังเลยวันนี้มีอะไรรับประทานบ้างครับ คุณแม่ : ดีจัง แม่ก าลังท าอาหารจานเดียวมาเข้าครัวช่วยแม่ท ากันดีกว่านะ นพคุณ : เพื่อน ๆ ครับ เราไปรู้จักกับอาหารจานเดียวพร้อมกันนะครับ ที่มา : นางสาวกุลนิษฐ์ วงศ์แก้ว

4 ความหมายของอาหารจานเดียว ข้าวผัดกุ้ง ข้าวผัดน้ าพริกลงเรือ ข้าวผัดแกงเขียวหวานไก่ห่อไข่ ข้าวผัดต้มย ากุ้ง ผัดซีอิ๊ว ผัดไทย อาหารจานเดียว หมายถึง อาหารปรุงส าเร็จ 1 จาน มีปริมาณเพียงพอที่จะรับประทานได้อิ่ม 1 มื้อ โดยไม่ต้องรับประทานอาหารอื่นร่วมด้วย อาหารจานเดียวที่พบเห็นกันทั่วไปได้แก่ ก๋วยเตี๋ยว ข้าวผัด ผัดไทยข้าวหมูแดง ราดหน้าหอยแมลงภู่ทอด ก๋วยจั๊บ ขนมจีน ข้าวคลุกกะปิ ข้าวผัดกะเพรา ข้าวหมกไก่ ข้าวมันไก่ ข้าวราดหน้าไก่ เป็นต้น

5 การประกอบอาหารจานเดียว การประกอบอาหารจานเดียวมีหลักการส าคัญ ดังนี้ 1. มีประโยชน์ มีคุณค่าทางอาหารครบทั้ง 5 หมู่ เหมาะสมกับเพศและวัยของผู้รับประทาน 2. ประหยัด โดยต้องเลือกใช้อาหารตามฤดูกาลที่มีมากในท้องถิ่น เพราะจะมีราคาถูก และ เลือกอาหารจานเดียวที่มีขั้นตอนการท าง่าย ๆ เพื่อประหยัดเวลา 3. ปลอดภัย โดยต้องเลือกใช้อาหารสดใหม่ เครื่องปรุงส่วนผสมที่สดใหม่ล้างอาหารให้สะอาด และปรุงอาหารให้สุกเพื่อป้องกันเชื้อโรคและพยาธิ 4. น่ารับประทาน โดยต้องปรุงแต่งรสชาติอาหารให้อร่อย จัดและตกแต่งจานอาหารให้มีสีสัน และมีรูปแบบที่น่ารับประทาน เพื่อน ๆ หากประกอบ อาหารจานเดียวอย่าลืม นึกถึงหลักส าคัญต่าง ๆ เหล่านี้นะครับ ประโยชน์ของอาหารจานเดียว 1. ให้สารอาหารครบตามความต้องการของร่างกายของแต่ละบุคคล ซึ่งขึ้นอยู่กับ อายุ เพศ ลักษณะการท างานและสภาวะของร่างกาย 2. ประหยัดเวลา แรงงาน และค่าใช้ง่ายในการประกอบอาหารแต่ละมื้อ โดยรู้จักใช้ทรัพยากร อย่างคุ้มค่า การใช้อาหารทดแทนและการน าอาหารที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาดัดแปลง ประกอบเป็นอาหาร บริโภค โดยให้พอเหมาะกับการบริ โภคของแต่ละบุคคลในครอบครัว 3. สร้างอุปนิสัยในการบริโภค เปืนการสร้างพื้นฐานการบริโภคที่ง่าย ประหยัด ถูกหลัก โภชนาการ

6 คุณแม่ : ก่อนท าอาหารเรามารู้จักหลักในการท าครัวกันดีกว่านะคะ นพคุณ : ดีจังครับ ผมอยากรู้เหมือนกัน ไปเรียนรู้กันเลยนะครับ

7 หลักของการท าครัว 1. ก่อนท า การจะท างานใด ๆ ต้องคิดวางโครงการที่ท าเสียก่อนว่าจะท าอะไรบ้างเมื่อคิดว่า จะท าอะไรแล้ว ก็ต้องคิดต่อไปดังนี้ 1.1 สิ่งที่จะท านั้นมีข้อมูล หรือมีต าราถูกต้องแล้วหรือยัง ควรค้นคว้าหาความรู้ให้ ครบถ้วนเสียก่อน 1.2 จะต้องมีเครื่องมือเครื่องใช้อะไรบ้างในการท า ควรเตรียมไว้ให้พร้อมและ น าออกมาท าความสะอาดไว้ก่อนเพื่อไม่ต้องเสียเวลา 1.3 เตรียมส่วนผสมไว้ให้ครบ ก่อนจะไปซื้ออาหารควรมีบัญชีรายการอาหาร เพื่อจะได้ไม่หลงลืม ท าให้ไม่เสียเวลา หรือเสียรสชาติถ้าผสมไม่ครบสูตร 2. ขณะท า ขณะที่ลงมือท างานควรมีหลักการ คือต้องวางวิธีท าไว้เป็นแนวทางปฏิบัติไม่ควร ท าไปตามใจชอบผลของงานย่อมไม่เรียบร้อย ควรท าตามล าดับขั้นการท างาน 3. ท าแล้ว การท างานทุกอย่างต้องใช้ข้อนี้ มิฉะนั้นงานจะยุ่งมาก คือ เมื่อท าแล้วต้องเก็บล้าง ท าความสะอาดให้เรียบร้อย และเก็บเข้าที่ให้เป็นระเบียบด้วย ซึ่งทั้งหมดนี้ขึ้นอยู่กับความว่องไว ความเป็นระเบียบและความสะอาดเป็นสิ่งส าคัญที่จะท าให้การท าอาหารส าเร็จลุล่วงไปด้วยดีเป็น สิ่งจ าเป็นในการประกอบอาหาร เทคนิคในการประกอบอาหาร 1. การแบ่งอาหารออกเป็นส่วน ๆ ให้มีขนาดเล็กลง ได้แก่ การปอก หั่น ตัด ฉีก ต า คั้น ขูด บด ปั่น โขลก สับ วิธีการเหล่านี้เป็นการช่วยให้อาหารมีขนาดเล็กลง สามารถย่อยง่ายขึ้น แยกส่วนที่ รับประทานไม่ได้ทิ้งไป และตัดส่วนที่สกปรกออกทิ้ง แต่วิธีการเหล่านี้อาจมีผลเสียอยู่บ้าง เช่น การ สูญเสียวิตามินในอาหารเพราะต้องแช่อาหารในน้ าเพื่อล้างสิ่งสกปรกออกให้หมด 2. การคลุกและผสม ได้แก่ การตี กวน คน ขย า คลุก นวด วิธีการเหล่านี้จะช่วยให้อาหารมี รสดีน่ารับประทานมากยิ่งขึ้น 3. การประกอบอาหาร หมายถึงวิธีการต่าง ๆ ที่ใช้ความร้อนโดยอาศัยอากาศและน้ าเป็น ตัวกลาง เช่น การปิ้ง ย่าง เป็นการหุงต้มโดยใช้อากาศเป็นตัวกลางเหมาะส าหรับการปรุงเนื้อสัตว์ให้ มีรสอร่อยขึ้น เช่น ไก่ย่าง กุ้งเผา เนื้อย่าง ฯลฯ การประกอบอาหารโดยใช้น้ ามันและความร้อนเป็น ตัวกลาง เช่น การผัด การทอด ฯลฯ การประกอบอาหารโดยใช้น้ าและความร้อนเป็นตัวกลาง เช่น การต้ม ตุ๋น ลวก ฯลฯ

8 ขั้นตอนการประกอบอาหาร การประกอบอาหารเพื่อให้การท างานมีประสิทธิภาพ ประหยัดเวลา ประหยัดแรงงาน 1. ประหยัดค่าใช้จ่าย และได้ผลงานที่มีคุณภาพ สามารถปฏิบัติตามขั้นตอน 2. ก าหนดรายการอาหารที่จะท า และเครื่องปรุงที่จะใช้ 3. ส ารวจอาหารสด อาหารแห้ง และเครื่องปรุงที่มีอยู่แล้วถ้าขาดเหลือสิ่งใดให้จัดหามา เพิ่มเติม 4. เตรียมอาหารสด อาหารแห้ง เครื่องปรุง และอุปกรณ์ที่จะใช้ประกอบอาหาร 5. ประกอบอาหารตามขั้นตอนที่ถูกต้องและจัดตกแต่งอาหารให้น่ารับประทาน 6. เก็บล้างอุปกรณ์ที่ใช้ประกอบอาหาร และท าความสะอาดบริเวณที่ใช้เตรียมและประกอบ อาหาร อย่าลืมขั้นตอน ในการประกอบ อาหารนะคะ

9 การวางแผนประกอบอาหารจานเดียวตามกระบวนการท างาน เราไปท าอาหารจานเดียว กันดีกว่านะคะ ดีจังเลยครับ เราไปเข้าครัวกันดีกว่า ที่มา : นางสาวกุลนิษฐ์ วงศ์แก้ว

10 การวางแผนประกอบอาหารจานเดียวตามกระบวนการท างาน ตัวอย่างการประกอบอาหารจานเดียว ข้าวผัดสามสี ตามกระบวนการท างานมีขั้นตอนดังนี้ 1. การวิเคราะห์งาน เป็นการศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับการท าข้าวผัดสามสีและศึกษาคุณสมบัติ ของผู้เรียน เพื่อน ามาใช้ในการวางแผนท าข้าวผัดสามสีสามารถวิเคราะห์ได้ดังนี้ ลักษณะงาน ข้าวผัดสามสีเป็นอาหารจานเดียวที่ท าด้วยวิธีการผัดผู้เรียนศึกษาเกี่ยวกับวิธีการ ท าข้าวผัดสามสี การจัดเตรียมวัตถุดิบเครื่องปรุง ภาชนะ และเครื่องใช้ในการประกอบอาหาร โดยใช้ เวลาในการปฏิบัติงานประมาณ 20 นาที คุณสมบัติของผู้เรียนควรเป็นผู้ที่มีความรู้ด้านการประกอบอาหาร รักความสะอาด มีความ ประณีต มีทักษะการวางแผน ทักษะการจัดการ และทักษะการแก้ปัญหา 2. การวางแผนในการท างาน ตามล าดับขั้นตอนการท างานดังนี้ 2.1 ศึกษาวิธีการท าข้าวผัดสามสี 2.2 จัดเตรียมภาชนะและเครื่องใช้ 2.3 จัดเตรียมวัตถุดิบและเครื่องปรุง 3. ลงมือปฏิบัติ ผู้เรียนประกอบอาหารจานเดียว (ข้าวผัดสามสี) ตามขั้นตอน การวางแผนใน การท างาน 4. ตรวจสอบและปรับปรุง ตรวจสอบข้าวผัดสามสีว่าสามารถรับประทานได้หรือไม่ รสชาติ ตรงตามความต้องการหรือไม่ การจัดจานมีความสวยงามและน่ารับประทานหรือไม่และควรปรับปรุง ผลงานของตนเอง ให้ดีขึ้นอย่างไร

11 สิ่งที่จัดเตรียม ภาชนะและเครื่องใช้ กระทะ มีด เขียง ตะหลิว จาน เตาแก๊ส กะละมัง ภาพ : ภาชนะและเครื่องใช้ ที่มา : ถ่ายภาพโดย กุลนิษฐ์ วงศ์แก้ว

12 ข้าวสวย 1 จาน ไข่ไก่ 1 ฟอง เนื้อหมู100 กรัม ข้าวโพดอ่อนหั่นฝอยตามขวาง 3 ช้อนโต๊ะ ถั่วฝักยาวหั่นฝอยตามขวาง 3 ช้อนโต๊ะ แครอทหั่นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า 3 ช้อนโต๊ะ วัตถุดิบและเครื่องปรุง ภาพ : วัตถุดิบการท าข้าวผัดสามสี ที่มา : ถ่ายภาพโดย กุลนิษฐ์ วงศ์แก้ว

13 กระเทียมสับ 1 ช้อนโต๊ะ น้ ามันพืช 2 ช้อนโต๊ะ ซอสถั่วเหลือง 1 ช้อนโต๊ะ น้ าตาลทราย 1 ช้อนชา ภาพ : เครื่องปรุงการท าข้าวผัดสามสี ที่มา : ถ่ายภาพโดย กุลนิษฐ์ วงศ์แก้ว

14 วิธีการท าข้าวผัดสามสี 1. ศึกษาขั้นตอนการท าข้าวผัดสามสี 2. ตรวจสอบรสชาติ 3. การปรับปรุงแก้ไข การปฏิบัติงานตามล าดับขั้นตอน การท าข้าวผัดสามสีดังต่อไปนี้ ขั้นตอนการท าข้าวผัดสามสี 1. ล้างเนื้อหมูหั่นเป็นชิ้นเล็กๆ ใส่ลงในชามหมักกับซีอิ๊วขาว 1 ช้อนโต๊ะ นานประมาณ 10 นาที 2. ตั้งกระทะบนไฟปานกลาง ใส่น้ ามันลงในกระทะ 2 ช้อนโต๊ะ ใส่ไข่ ผัดไข่ให้สุก

15 3. พอน้ ามันร้อนใส่กระเทียม ใส่เนื้อหมู โดยผัดให้สุกก่อน แล้วจึงใส่ไข่ไก่ ผัดให้กระจาย สุกทั่วกัน จากนั้นใส่ถั่วฝักยาว ฟักทอง และแครอท และผัดต่อสักครู่ 4. ปรุงรสด้วยซอสปรุงรส ซีอิ๊วขาวและน้ าตาลทราย ผัดให้เข้ากัน 5. ตกแต่งจานด้วยแตงกวา ต้นหอม ผักชี และมะนาวหั่นชิ้น

16 วิธีการท าข้าวผัดสามสี ประโยชน์ของข้าวผัดสามสี คาร์โบไฮเดรตจากข้าว โปรตีนจากเนื้อสัตว์ วิตามินจากผักต่าง ๆ เช่น ฟักทอง ถั่วฝักยาว แครอท แตงกวา ต้นหอมผักชี และไขมันจากน้ ามันที่ใช้ผัดข้าวผัดสามสี ข้อดีของการประกอบอาหารด้วยตนเอง 1. ได้รสชาติอาหารที่ถูกปากและได้คุณค่าอาหารตามต้องการ 2. สะอาดปราศจากเชื้อโรค เพราะเครื่องมือเครื่องใช้ ภาชนะ และเครื่องปรุงสะอาด 3. เป็นการประหยัด สามารถเลือกซื้อวัตถุดิบได้ด้วยตนเอง ซึ่งราคาถูกกว่าซื้อแบบส าเร็จรูป จากร้านอาหารทั่วไป 4. การท าอาหารรับประทานเองเมื่อท าบ่อย ๆ จะเกิดความช านาญมากขึ้น 5. การท าอาหารเพื่อรับประทานจ านวนน้อย ย่อมอร่อยและสะอาดกว่า อาหารที่ท าขาย ซึ่ง ต้องท าจ านวนมาก ๆ เกร็ดความรู้คู่ครัว การล้างอุปกรณ์เครื่องครัว เช่น มีด เขียง ก่อนทุกครั้ง เมื่อมีการใช้งาน และหลังจาก ท าอาหารเสร็จ ควรล้างอุปกรณ์เครื่องครัวให้สะอาดทุกครั้ง เพื่อความปลอดภัย และ ความสะดวก ในการหยิบใช้ครั้งต่อไป พยายามอย่าให้สัตว์เลี้ยงเข้ามาในบริเวณห้องครัวที่ใช้ในการท าอาหาร

17 ผลการประเมิน ดีมาก 9-10 คะแนน ดี 7-8 คะแนน พอใช้ 5-6 คะแนน ปรับปรุงต่ ากว่า 5 คะแนน กิจกรรมที่ 1 การวางแผนและการประกอบข้าวผัดสามสี 1. การวิเคราะห์งาน (4 คะแนน) ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………… 2. การวางแผนในการท างาน (2 คะแนน) …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… ข้าวผัดสามสี 3. ลงมือปฏิบัติ (2 คะแนน) ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… …………………………………… 4. ตรวจสอบและปรับปรุง (2 คะแนน) …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… ……………… ……………………………………………………………… ค าชี้แจง ให้ร่วมกันเขียนผังความคิดในการวางแผนในการประกอบข้าวผัดสามสี (10 คะแนน) ชื่อกลุ่ม........................................................................... 1.......................................................... 4................................................................. 2........................................................... 5.................................................................. 3............................................................ 6..................................................................

18 ผลการประเมิน ดีมาก 9-10 คะแนน ดี 7-8 คะแนน พอใช้ 5-6 คะแนน ปรับปรุงต่ ากว่า 5 คะแนน ค าชี้แจง ให้นักเรียนประกอบอาหารจานเดียว ข้าวผัดสามสีโดยเขียนส่วนประกอบ และขั้นตอนการประกอบอาหาร (10 คะแนน) ชื่อกลุ่ม........................................................................... 1.......................................................... 4................................................................. 2........................................................... 5.................................................................. 3............................................................ 6.................................................................. ข้าวผัดสามสี ใส่รูปภาพ วัตถุดิบและเครื่องปรุง .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… (5 คะแนน) .………………………………………………………… …. .………………………………………………………… …. ขั้นตอนการประกอบอาหารข้าวผัดสามสี .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… (5 คะแนน) .………………………………………………………… …. .………………………………………………………… …. กิจกรรมที่ 2 การประกอบข้าวผัดสามสี

19 ใบความรู้ที่ 2 เรื่อง การคิดราคาต้นทุนการจ าหน่ายสินค้า ต้นทุน หมายถึง ทรัพย์สินทั้งหมดที่เราน ามาใช้ในการด าเนินกิจการมีทั้งทรัพย์สินที่เป็น เงินสด และทรัพย์สินที่เป็นวัสดุ เช่น แรงงาน ยานพาหนะ วัสดุอุปกรณ์ ราคาขาย หมายถึง ราคาที่ขายสินค้า อาจมากกว่าหรือน้อยกว่าต้นทุนก็ได้ ก าไร หมายถึง ราคาสินค้าที่ขายได้เงินมากกว่าที่ซื้อมา ขาดทุน หมายถึง ราคาที่ขายสินค้าได้เงินน้อยกว่าที่ซื้อมา ดังนั้น เมื่อขายได้ก าไร ราคาขาย = ต้นทุน + ก าไร ต้นทุน = ราคาขาย - ก าไร ก าไร = ราคาขาย - ต้นทุน เมื่อขายขาดทุน ราคาขาย = ต้นทุน - ก าไร ต้นทุน = ราคาขาย + ก าไร ก าไร = ต้นทุน - ราคาขาย ตัวอย่าง การคิดก าไรและขาดทุน ซื้องากระจกมา 2 ถุง ราคาถุงละ 40 บาท ขายไปราคา 120 บาทได้ก าไรหรือขาดทุนกี่บาท ก าไร = ราคาขาย - ราคาทุน = 120 – 8 ได้ก าไร = 40 สรุป การจัดจ าหน่ายผลิตภัณฑ์ต้องมีการคิดต้นทุน ก าไร ก าหนดราคาขายเพื่อให้คุ้มค่ากับ แรงงาน ฝีมือ เวลาและงบประมาณที่ลงทุนไป การจัดจ าหน่ายสินค้า เป็นขั้นตอนที่น า ผลิตภัณฑ์ไปจ าหน่ายให้กับลูกค้า ดังนั้น เพื่อให้คุ้มค่ากับฝีมือแรงงานจึงต้องมีการคิด ต้นทุน ก าไร และก าหนดราคาขายให้ชัดเจน เพื่อให้การขาย ด าเนินไปโดยราบรื่น

20 ในการผลิตสินค้าต้องน าต้นทุนของวัสดุต่างๆ มารวมกัน แล้วบวกค่าแรง และก าไรซึ่งปกตินั้น การคิดก าไรนิยมที่จะคิดร้อยละ 30 -70 ของราคาต้นทุน โดยมีความยากง่ายในการผลิตระยะ เวลาใน การผลิต ต้นทุนในการผลิต เป็นตัวแปรส าคัญ ตัวอย่างการประมาณราคาดังนี้ การประมาณราคาของผลงานเพื่อเป็นราคาขายจากการท าข้าวผัดสามสี ล าดับที่ รายการที่ประมาณราคา จ านวน หน่วย จ านวนเงิน บาท สตางค์ 1 ข้าวสวย 1 ถ้วย 5 - 2 เนื้อหมู 100 กรัม 10 - 3 ฟักทองหั่นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า 1 ช้อนโต๊ะ 2 - 4 ถั่วฝักยาวหั่นฝอยตามขวาง 1 ช้อนโต๊ะ 2 - 5 แครอทหั่นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า 1 ช้อนโต๊ะ 2 - 6 ไข่ไก่ 1 ฟอง 4 7 ค่าแรงงาน (ต่อ 1 เมนู) 1 คน 10 - รวมราคาต้นทุนต่อ 1 จาน 35 - ราคาขาย 1 จาน 70 ก าไรที่ควรได้รับ 1 จาน 35 - รวมราคาขายต่อจาน 1 ชาม 70 - วิธีการคิดก าไร ราคาต้นทุน = 35 บาท ราคาขาย = 70 บาท ก าไรที่ได้รับ = 35 บาท การประมาณราคาในการผลิตสินค้า ดังนั้นก าไรที่ควรได้รับ 35 บาท การคิดค านวณรายได้ ถ้าท าข้าวผัดสามสีได้จ านวน 1 จาน ราคา 35 บาท หากคิดก าไร 35 บาท ข้าวผัดสามสี1 จาน จ าหน่ายในราคาจานละ 70 บาท

21 คุณครู : เนื่องจากสินค้าที่เราผลิตมีหน้าที่ในการตอบสนองความต้องการของลูกค้า จึงต้องมี ราคาที่เหมาะสม กล่าวคือ เป็นราคาที่สอดคล้องกับมูลค่าของสินค้าในสายตาของลูกค้า ซึ่งถ้าหากสินค้ามีราคาต่ าเกินไปก็จะท าให้กิจการมีรายได้จากการขายสินค้าน้อย แต่ถ้า ราคาสูงเกินไปลูกค้าก็อาจจะไม่ซื้อ มูลค่าของสินค้าที่ส่งมอบให้กับลูกค้าต้องสูงเกินกว่า ต้นทุนผู้ซื้อซึ่งต้นทุนผู้ซื้อก็คือราคาสินค้านั้น กิตติมา : เมื่อเข้าใจ เรื่อง การคิดราคาต้นทุนและการจ าหน่าย เราไปท ากิจกรรมที่ 3 กันต่อ เลยค่ะ ที่มา : นางสาวกุลนิษฐ์ วงศ์แก้ว

22 ชื่อ...............................................................ชั้น........เลขที่..........โรงเรียน........................................... ผลการประเมิน ดีมาก 9-10 คะแนน ดี 7-8 คะแนน พอใช้ 5-6 คะแนน ปรับปรุงต่ ากว่า 5 คะแนน กิจกรรมที่ 3 ถอดบทเรียน เรื่อง การคิดราคาต้นทุนและการจ าหน่าย 2. ความพอเพียง ………………………………….………………………… …………………………………………………………… …………………………………………………………… ……………………………..……… 1. มีเหตุผล ………………………………….………………………… …………………………………………………………… …………………………………………………………… ………………………………………..……… ……………………………………… 3. ภูมิคุ้มกัน ………………………………….………………………… …………………………………………………………… …………………………………………………………… ………………………………………..……… ……………………………………… เงื่อนไขความรู้ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ............................................................................... ............................................................................... เงื่อนไขคุณธรรม ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ............................................................................... ............................................................................... ........ .............................................................................. . 5. น าสู่ ด้านเศรษฐกิจ .................................. .................................. .................................. .................................. .................................. .................................. .............................. .............................. .............................. .............................. ด้านสังคม ................................... ................................... ................................... ................................... ................................... .................................. ................................. ................................. ................................. ........ ................................... ด้านวัฒนธรรม .................................... .................................... .................................... .................................... .................................... .................................... .................................. .................................. .................................. .................................. ......... ด้านสิ่งแวดล้อม ................................... ................................... ................................... ................................... ................................... ................................... ................................. ................................. ................................. ....... ................................... 4. เงื่อนไขความรู้และเงื่อนไขคุณธรรม

23 แบบทดสอบหลังเรียน เล่มที่ 4 เรื่อง อาหารจานเดียวและการคิดราคาต้นทุน ค าชี้แจง ให้นักเรียนท าเครื่องหมาย × หน้าค าตอบที่ถูกต้องที่สุด (10 คะแนน) 1. ข้อใดเป็นขั้นตอนสุดท้ายในการประกอบอาหาร ก. เก็บล้างอุปกรณ์ที่ใช้ประกอบอาหาร ข. ก าหนดรายการอาหารที่จะท า ค. ประกอบอาหารตามขั้นตอนที่ถูกต้อง ง. จัดตกแต่งอาหารให้น่ารับประทาน 2. ข้อใดคืออาหารจานเดียวทั้งหมด ก. ข้าวมันไก่ ผัดไทย น้ าพริกปลาทู ข. ข้าวคลุกกะปิ ต้มย าไก่ หอยแมลงภู่ทอด ค. ข้าวหมกไก่ ราดหน้า ข้าวผัดกุ้ง ง. ข้าวหมูแดง ผัดผักสามสหาย ข้าวผัดกะเพรา 3. ข้อใดไม่ใช่หลักการส าคัญของการประกอบอาหารจานเดียว ก. มีคุณค่าอาหารครบ 5 หมู่ ข. เลือกใช้วัตถุดิบที่มีราคาแพงใหม่สด ค. ปรุงแต่งรสชาติอาหารให้อร่อย และจัดตกแต่งให้น่ารับประทาน ง. มีราคาถูกและเลือกอาหารจานเดียวที่มีขั้นตอนการท าที่ง่ายเพื่อประหยัดเวลา 4. ข้อใดไม่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนการวางแผนท าครัว ก. มีข้อมูลหรือมีต ารา ที่สามารถค้นคว้าหาความรู้ในการท าครัวให้ครบถ้วน ข. มีการเตรียมความพร้อมของเครื่องมือเครื่องใช้ในการท าครัว ค. เตรียมส่วนผสมไว้ให้ครบ ส าหรับการประกอบอาหาร ง. คิดออกแบบเมนูอาหารใหม่ๆ เสมอเพื่อกระตุ้นความอยากในการรับประทานอาหาร 5. การประกอบอาหารต้องมีการวางแผนเพื่ออะไร ก. ประหยัดเวลา ประหยัดแรงงาน ประหยัดค่าใช้จ่าย ข. ประหยัดเวลา ประหยัดค่าใช้จ่าย และได้อาหารที่อร่อย ค. ประหยัดแรงงาน ประหยัดค่าใช้จ่าย และได้ผลงานที่มีคุณภาพ ง. ประหยัดเวลา ประหยัดแรงงาน ประหยัดค่าใช้จ่าย และได้ผลงานที่มีคุณภาพ

24 6. ข้อใดหมายถึงราคาขายสินค้า ก. ต้นทุน - ปริมาณ ข. ต้นทุน - ก าไร ค. ราคาขาย - ต้นทุน ง. ราคาขาย - ก าไร 7. ข้อใดไม่ใช่สิ่งที่ควรค านึงถึงในการก าหนดราคาเพื่อการจ าหน่ายในราคาที่เหมาะสม ก. ต้นทุนการผลิต ข. ประเภทของสินค้า ค. ระยะเวลาในการจ าหน่าย ง. ราคาที่ก าหนดในท้องตลาด 8. การท าข้าวผัดสามสีเป็นการประกอบอาหารในลักษณะใด ก. การคลุกเคล้าให้เข้ากัน ข. ใช้น้ ามันและความร้อนเป็นตัวกลาง ค. ใช้ความร้อนโดยอาศัยอากาศเป็นตัวกลาง ง. ใช้ความร้อนโดยอาศัยอากาศและน้ าเป็นตัวกลาง 9. “ต้นทุน” หมายถึงข้อใด ก. ราคาขาย - ก าไร ข. ต้นทุน - ก าไร ค. ราคาขาย - ต้นทุน ง. ต้นทุน + ก าไร 10. ข้อใดมีความหมายของค าว่า “ก าไร” ก. ราคาขาย - ก าไร ข. ต้นทุน + ก าไร ค. ราคาขาย - ต้นทุน ง. ราคาขาย – ก าไร

25 ภาคผนวก

26 ผลการประเมิน ดีมาก 9-10 คะแนน ดี 7-8 คะแนน พอใช้ 5-6 คะแนน ปรับปรุงต่ ากว่า 5 คะแนน เฉลยกิจกรรมที่ 1 การวางแผนและการประกอบข้าวผัดสามสี 1. การวิเคราะห์งาน (4 คะแนน) …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… ……………………………………………………………… …………………………………………………………………… ………………………………………………………… ……………………………………………………………… 2. การวางแผนในการท างาน (2 คะแนน) …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… …………………………………………………………………… ………………………………………… ข้าวผัดสามสี 3. ลงมือปฏิบัติ (2 คะแนน) ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… …………………………………… 4. ตรวจสอบและปรับปรุง (2 คะแนน) ……………………………………………………………………… ……………………………………………………………………… ……………………………………………………………………… ……………………………………………………………………… ……………………………………………………………………… ……………………………………………………………………… ……………………………………………………………………… ……………………………………………………………………… ……………………………………………………………… ……………………………………………………………… ค าชี้แจง ให้ร่วมกันเขียนผังความคิดในการวางแผนในการประกอบข้าวผัดสามสี (10 คะแนน) ชื่อกลุ่ม........................................................................... 1.......................................................... 4................................................................. 2........................................................... 5.................................................................. 3............................................................ 6.................................................................. ตอนที่ 1การวางแผนการประกอบข้าวผัดสามสี ลักษณะงาน ข้าวผัดสามสีเป็นอาหารจาน เดียวที่ท าด้วยวิธีการผัดผู้เรียนศึกษาเกี่ยวกับ วิธีการท าข้าวผัดสามสีการจัดเตรียมวัตถุดิบ เครื่องปรุง ภาชนะ และเครื่องใช้ในการประกอบ อาหาร โดยใช้เวลาใน การปฏิบัติงานประมาณ 20 นาทีคุณสมบัติของผู้เรียนควรเป็นผู้ที่มีความรู้ ด้านการประกอบอาหาร รักความสะอาด มีความ ประณีต มีทักษะการวางแผน ทักษะการจัดการ และทักษะการแก้ปัญหา 1. ศึกษาวิธีการท าข้าวผัดสามสี 2. จัดเตรียมภาชนะและเครื่องใช้ 3.จัดเตรียมวัตถุดิบและเครื่องปรุง ผู้เรียนประกอบอาหารจานเดียว (ข้าวผัดสามสี) ตามขั้นตอนการวางแผนใน การท างาน ตรวจสอบข้าวผัดสามสีว่าสามารถ รับประทานได้หรือไม่ รสชาติตรงตามความ ต้องการหรือไม่ การจัดจานมีความสวยงามและ น่ารับประทานหรือไม่และควรปรับปรุงผลงาน ของตนเองให้ดีขึ้นอย่างไร

27 ผลการประเมิน ดีมาก 9-10 คะแนน ดี 7-8 คะแนน พอใช้ 5-6 คะแนน ปรับปรุงต่ ากว่า 5 คะแนน ค าชี้แจง ให้นักเรียนประกอบอาหารจานเดียว ข้าวผัดสามสีโดยเขียนส่วนประกอบ และขั้นตอนการประกอบอาหาร (10 คะแนน) ชื่อกลุ่ม........................................................................... 1.......................................................... 4................................................................. 2........................................................... 5.................................................................. 3............................................................ 6.................................................................. ข้าวผัดสามสี วัตถุดิบและเครื่องปรุง .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… (5 คะแนน) .………………………………………………………… …. .………………………………………………………… …. ขั้นตอนการประกอบอาหารข้าวผัดสามสี .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… .………………………………………………………… (5 คะแนน) .………………………………………………………… …. .………………………………………………………… …. 1. ข้าวสวย 1 ถ้วย 2. ไข่ไก่ 1 ฟอง 3. เนื้อหมู 100 กรัม 4. ฟักทองหั่นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า 1 ช้อนโต๊ะ 5. ถั่วฝักยาวหั่นฝอยตามขวาง 1 ช้อนโต๊ะ 6. แครอทหั่นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า 1 ช้อนโต๊ะ 7. กระเทียมสับ 1 ช้อนโต๊ะ 8. น้ ามันพืช 2 ช้อนโต๊ะ 9. ซอสถั่วเหลือง 1 ช้อนโต๊ะ 10. น้ าตาลทราย 1 ช้อนชา 1. ล้างเนื้อหมู หั่นเป็นชิ้นเล็ก ใส่ลงในชาม หมักกับซีอิ๊วขาว 1 ช้อนโต๊ะประมาณ 10 นาที 2. ใส่น้ ามันลงในกระทะ 2 ช้อนโต๊ะ ตั้งบนไฟ ปานกลาง พอน้ ามันร้อนใส่กระเทียม เนื้อหมู โดยผัดให้สุกก่อนแล้ว ใส่ไข่ไก่ผัดให้กระจายสุก ทั่วกันใส่ถั่วฝักยาวฟักทอง และแครอทและผัด ต่อสักครู่ 3. ใส่ข้าวสวยลงในกระทะและผัดให้เข้ากัน 4. ปรุงรสด้วยซอสปรุงรส ซีอิ๊วขาว และน้ าตาล ทราย ผัดให้เข้ากัน 5. ตกแต่งจานด้วยแตงกวา ต้นหอม ผักชี และ มะนาวหั่นชิ้น เฉลยกิจกรรมที่ 2 การประกอบข้าวผัดสามสี

28 ชื่อ...............................................................ชั้น........เลขที่..........โรงเรียน........................................... ผลการประเมิน ดีมาก 9-10 คะแนน ดี 7-8 คะแนน พอใช้ 5-6 คะแนน ปรับปรุงต่ ากว่า 5 คะแนน 2. ความพอเพียง ………………………………….………………………… …………………………………………………………… …………………………………………………………… ………………………………………..……… ……………………………………… 1. มีเหตุผล ………………………………….………………………… …………………………………………………………… ………………………………………..……… 3. ภูมิคุ้มกัน ………………………………….………………………… …………………………………………………………… …………………………………………………………… ………………………………………..……… ……………………………………… เงื่อนไขความรู้ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ............................................................................... ............................................................................... เงื่อนไขคุณธรรม ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ............................................................................... ............................................................................... ........ ............................................................................... 5. น าสู่ ด้านเศรษฐกิจ .................................. .................................. .................................. .................................. .................................. .................................. .............................. .............................. .............................. .............................. ด้านสังคม ................................... ................................... ................................... ................................... ................................... .................................. ................................. ................................. ................................. ........ ................................... ด้านวัฒนธรรม .................................... .................................... .................................... .................................... .................................... .................................... .................................. .................................. .................................. .................................. ......... ด้านสิ่งแวดล้อม ................................... ................................... ................................... ................................... ................................... ................................... ................................. ................................. ................................. ....... ................................... ................................... สามารถตั้งราคาขายได้โดยรู้ว่าจะได้ก าไรเท่าไร สามารถก าหนดราคาขาย เพื่อแข่งขันหรือ ป้องกันคู่แข่งขันหรือผู้ผลิตรายอื่น รู้ถึงการลดต้นทุนในการผลิตแล้วน าไป ปรับปรุง และวางแผนการผลิตเพิ่มขึ้นได้ ต้นทุน คิดค านวณราคาวัตถุดิบที่ใช้ใน การผลิต มีค่าแรงค่าใช้จ่ายในการผลิตสินค้า สามารถรู้ว่ารายการใดที่ก่อให้เกิดต้นทุนสูง หาก ต้องการก าไรมากก็สามารถลดต้นทุนนั้น ๆ ลงได้ วิธีการซื้อ หรือวิธีที่ จะเข้าถึงผู้ซื้อ เวลา สถานที่ ได้ผลตอบแทนจาก การลงทุนตาม เป้าหมาย เพื่อรักษา เสถียรภาพด้าน ราคาไม่ถูกหรือแพง จนเกินไป นักเรียนทราบ วัตถุดิบ สิ่งแวดล้อม บุคลากรที่ต้องใช้ และแหล่งที่จะ ได้มาของสินค้า เฉลยกิจกรรมที่ 3 ถอดบทเรียน เรื่อง การคิดราคาต้นทุนและการจ าหน่าย 4. เงื่อนไขความรู้และเงื่อนไขคุณธรรม

29 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน ข้อ ค าตอบ 1. ข 2. ง 3. ง 4. ก 5. ค 6. ข 7. ก 8. ค 9. ข 10. ค ข้อ ค าตอบ 1. ก 2. ค 3. ข 4. ง 5. ง 6. ข 7. ค 8. ข 9. ก 10. ค เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน

30 บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่ง ประเทศไทยจ ากัด. น้อย สุวรรณมณี. (2563). หนังสือเรียน การงานอาชีพ ป.6. กรุงเทพฯ : maceducation. ธิติยา จันทรพลาบูรณ์. (2562). หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน การงานอาชีพ ป.6. กรุงเทพฯ : พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จ ากัด สุนาฎ เตชางาม. (2562). กินตามวัย ให้พอดี. กรุงเทพฯ : บุตร-บอส บุ๊คเซ็นเตอร์ สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. (2562). กิน อยู่ เป็น เมนูอาหาร 5 ภาค. กรุงเทพฯ : Dmthaiorggmailcom. สุมล ว่องวงศ์ศรี. (2560). อาหารสุขภาพ 3 มื้อ. กรุงเทพฯ : อมรินทร์ Cuisine. สายทิพย์ ค าฉ่ า. (2562). หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน การงานอาชีพ ป.6. กรุงเทพฯ : เอมพันธ์ จ ากัด. อังคณา ศุภกิจวณิชโชค. (2562). อาหารไทยเพื่อสุขภาพ. กรุงเทพฯ : Amarin Printing & Publishing. อัจฉรา นาคเมธี และคณะ. (2562). หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน การงานอาชีพ ป.6 กรุงเทพฯ : พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.).

31