ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 51

บตั รกิจกรรมที่ 3.4

เร่ือง การทดลองวัดทศิ ทางลมและความเร็วลม

จดุ ประสงคก์ ารทดลอง ใชเ้ วลา 60 นาที

1. สามารถประดิษฐ์เครือ่ งมือวดั ทิศทางลมและความเร็วลม
อยา่ ง ง่ายๆได้

2. ใชเ้ ครอ่ื งวัดทิศทางลมและความเร็วลมจากเครอื่ งมือท่ปี ระดษิ ฐ์
ข้นึ ได้

วสั ดุและอปุ กรณ์ จานวน/กลมุ่

รายการ 1 แผน่
1. แผ่นกระดาษแข็ง 4 อนั
2. คลิปหนบี กระดาษ 1 ก้อน
3. ดินน้ามัน 1 อนั
4. กรรไกร 1 อัน
5. แกนไม้ 2 อัน
6. หลอดกาแฟ 4 ซกี
7. ลกู ปิงปองครึง่ ซีก 1 ชุด
8. ปืนกาว พรอ้ มแท่งกาว 1 อนั
9. วงเวยี น 1 หลอด
10. ด้ายเยบ็ ผา้

คาสง่ั

1. ใหน้ กั เรยี นศึกษาวิธีการทาเครื่องวดั ทิศทางลม และความเรว็ จากส่ือ ๆ เชน่ Internet
2. นกั เรยี นออกแบบและทาเคร่อื งวดั ทิศทางลม และความเร็วลมท่ีสามารถทางาน

ไปพรอ้ มกนั ภายในเครอื่ งเดียวกัน โดยใชว้ ัสดุอปุ กรณ์ที่กาหนดให้

วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ชน้ั มธั ยมศึกษาปีท่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เลม่ ท่ี 3 ปรากฏการณล์ มฟ้าอากาศ 52

แบบบันทึกบตั รกิจกรรมท่ี 3.4
เรอ่ื ง การทดลองวดั ทิศทางลมและความเร็วลม

วนั ท่ที าการทดลอง...........เดือน........................พ.ศ..........................

กลุ่มท.่ี ............ชัน้ ม.1/.........

1………………………………………………………………………………เลขท.ี่ ...................
2………………………………………………………………………………เลขที่....................
3………………………………………………………………………………เลขที่....................
4………………………………………………………………………………เลขท่.ี ...................
5………………………………………………………………………………เลขที่....................
6………………………………………………………………………………เลขท.ี่ ...................
7………………………………………………………………………………เลขท.่ี ...................

บันทกึ ผลการทดลอง ผลการทดสอบวดั ทิศทางลม
ลักษณะรูปร่างของสง่ิ ทปี่ ระดิษฐ์ขึ้น และความเร็วลม

วทิ ยาศาสตร์พืน้ ฐาน ว21102 ช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ี่ 1

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 53

คาถาม
1. เมอื่ นาอปุ กรณ์ไปวางในบริเวณทม่ี ลี มพดั หวั ลกู ศรจะชไี้ ปในทศิ ทางใด

ตอบ…………………………………..………………………………….………………………………………..……
2. เมอื่ ลมพัด กรวยมีเคลือ่ นที่อยา่ งไร และถา้ ลมมีความเร็วเพ่ิมข้ึน การเคล่ือนที่ของกรวย

เปน็ อย่างไร
ตอบ…………………………………..……………………………………….………………….……………..………
……………………………………………………………………………………….…………………………………….
3. อุปกรณ์ท่ีสรา้ งขึ้นมาเพื่อใชต้ รวจสอบทิศทางลม และความเร็วลมนี้ เรียกวา่ อะไร
ตอบ…………………………………..………………………………………………………….………………………
…………………………………………………………………………………….………………………………………..

สรุปผลการทดลอง
..................................................................................................................................................
...................................................................................................... ...........................................
........................................................................................................................ .........................
....................................................................................................... ..........................................
......................................................................................... ........................................................

วิทยาศาสตร์พ้ืนฐาน ว21102 ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 54

บัตรกจิ กรรมพฒั นาทกั ษะการสอื่ สารทางวทิ ยาศาสตรท์ ี่ 3.3
เรื่อง ลมและพายุ

จุดประสงค์ ใชเ้ วลา 20 นาที

1. อธบิ ายกระบวนการเกิดลมและพายุได้
2. บอกวธิ ีการวดั ทิศทางลม และความเร็วลมได้
3. บอกประโยชน์ และโทษของลมและพายุทม่ี ีตอ่
มนุษยแ์ ละสง่ิ แวดล้อมได้

คาช้แี จง ให้นักเรียนตอบคาถามต่อไปน้ี ( 10 คะแนน )

1. ลมเกดิ ขึน้ ไดอ้ ยา่ งไร
ตอบ..................................................................................................................................
………………………………………………………………………………………………………………………….
2. ลมและพายุแตกตา่ งกันอย่างไร
ตอบ..................................................................................................................................
…………………………………………………………………………………………………………………………..
3. ลมทะเลเกดิ ข้ึนในเวลากลางวนั หรอื กลางคืน และเกิดข้นึ ไดอ้ ย่างไร
ตอบ…………………………………..……………………………………………………………….……………
….…………………………………………………………………………………………………………….……….
4. ในการแบง่ ประเภทของพายหุ มนุ ใชส้ ง่ิ ใดเปน็ เกณฑ์ และแบ่งออกเปน็ ก่ชี นิดอะไรบ้าง
ตอบ…………………………………..…………………………………………………………….………………
…………………………………………………………………………………………………………….………….
5. พายไุ ซโคลนเป็นพายทุ ี่มลี ักษณะใด และเกิดขน้ึ ในบรเิ วณใด
ตอบ…………………………………..………………………………………………………………….…………
….…………………………………………………………………………………………………………………….

วิทยาศาสตรพ์ ้ืนฐาน ว21102 ชนั้ มัธยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 55

6. ลมมรสุมตะวันตกเฉยี งใต้เกดิ ขึ้นในฤดูใด และพัดจากบรเิ วณใดไปยังบรเิ วณใด
ตอบ…………………………………..……………………………………………………………..….…………
……………………………………………………………………………………………………..…….………….

7. พายุชนิดใดทีเ่ กดิ ข้ึนในประเทศไทย และทาให้ฝนตกบอ่ ย ๆ
ตอบ…………………………………..……………………………………………………………..……………

8. ในขณะท่เี กิดพายุฝนฟ้าคะนองจะมีส่ิงใดเกดิ ขนึ้ บา้ ง
ตอบ…………………………………..………………………………………..…………………………………

9. การเกิดพายทุ าให้เกิดผลกระทบต่อมนษุ ย์และสิ่งแวดล้อมอย่างไร (ตอบมา 3 ขอ้ )
ตอบ…………………………………..………………………………………………………………….….………
…….……………………………………………………………………………………………….………..……….
……………………………………………………………………………………………………….…………..…….

10. ปรากฏการณ์เอลนิโน และลานินา สง่ ผลกระทบต่อมนุษยอ์ ย่างไร
ตอบ…………………………………..…………………………………………………………………….………
……………………………………………………………………………………………..………………..…..…….

วทิ ยาศาสตรพ์ ืน้ ฐาน ว21102 ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 56

แบบทดสอบหลังเรียน

เรื่อง ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ

คาช้แี จง 1 ขอ้ สอบเป็นปรนัยเลือกตอบ 4 ตัวเลือก จานวน 15 ข้อ ใชเ้ วลา
2. จงเลือกคาตอบที่ถกู ต้องท่ีสดุ เพียงข้อเดยี ว 10 นาที

1. เมฆกบั หมอกแตกต่างกนั อย่างไร 3. ข้อใดแสดงปริมาณน้าฝนไดถ้ ูกต้องท่ีสุด
ก. เมฆเกดิ จากไอน้าในอากาศกล่นั ตวั
สว่ นหมอกเกิดจากไอนา้ ในอากาศ ก. มวลของนา้ ฝนทต่ี กลงสู่พนื้ ที่ใดที่หน่งึ
รวมกันเปน็ ก้อน
ข. เมฆเกดิ จากไอน้าในอากาศรวม ข. ปริมาตรของน้าฝนทีต่ กลงสู่
กนั เปน็ ก้อน สว่ นหมอกเกิดจาก
เกิดจากไอนา้ ในอากาศกลนั่ ตวั พืน้ ผวิ โลกต่อหนึง่ หน่วยตารางเมตร
ค. เมฆมีลักษณะเปน็ ก้อน หมอก
มีลกั ษณะเป็นแผน่ ค. ส่วนสูงของน้าฝนทต่ี กลงส่พู ้ืนผวิ โลก
ง. เมฆเกดิ ในระดับสงู หมอกเกิดใน
ระดับตา่ เหนือพนื้ ดนิ ตอ่ หนงึ่ หน่วยตารางเมตร

2. ข้อใดหมายถึงหมอก ง. ความลึกของนา้ ฝนท่ีตกลงสู่
ก. ไอน้าท่ีกลัน่ ตวั เปน็ หยดนา้ ใน
ระดับสูง พ้ืนผิวโลกในหนว่ ยมิลลิเมตรหรอื เซนตเิ มตร
ข. ไอน้าทก่ี ลนั่ ตวั เป็นละอองนา้ ใน
ระดบั สงู 4. ในช่วงเดอื นพฤษภาคม – กลางเดอื นตลุ าคม
ค. ไอนา้ ทีก่ ลั่นตวั เป็นละอองน้าใน
ระดบั ใกลพ้ ้นื โลก ของประเทศไทยเปน็ ช่วงฤดทู ่ีมีฝนตกชุก ท้งั นี้
ง. หยดนา้ ในอากาศทไี่ ดร้ ับ
เนอ่ื งจากอทิ ธิพลของลมชนิดใด
ความกดอากาศจนกลายเปน็ น้าแขง็
ก. ลมสินคา้ ข. ลมบก ลมทะเล

ค. ลมมรสุม ง. ลมไต้ฝนุ่

5. พายุทีเ่ กดิ ในทะเลจีนใตเ้ รียกว่าอะไร

ก. พายุไซโคลน ข. พายไุ ตฝ้ นุ่

ค. พายทุ อรน์ าโด ง. พายโุ ซนร้อน

6. สิง่ ใดบ้างคอื หยาดน้าฟ้า

1) หมอก 2) ลกู เห็บ

3) นา้ ค้าง 4) เมฆ

5) ฝน 6) หมิ ะ

ก. 1), 2), 3), 4) ข. 2), 3), 4), 5)

ค. 2), 3), 5), 6) ง. 1), 2), 4), 5)

วทิ ยาศาสตร์พน้ื ฐาน ว21102 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ เลม่ ท่ี 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 57

7. เม่ือเข้าสู่ช่วงฤดูหนาวจะมีมวลอากาศเยน็ 11. ในช่วงเดือนเดอื นธนั วาคมทจี่ งั หวดั เชียงใหม่
พดั จากประเทศจีนเขา้ สปู่ ระเทศไทย
เปน็ เพราะเหตุใด อุณหภูมิของอากาศใกลพ้ ้ืนดินลดลงตา่ กว่า

ก. ประเทศไทยมีความกดอากาศสูงกวา่ จุดเยอื กแข็ง จะทาใหเ้ กิดปรากฏการณ์ใด
ประเทศจีน
ก. หมอก ข. หยาดน้าฟา้
ข. ประเทศจีนมีความกดอากาศสงู กวา่
ประเทศไทย ค. เหมยขาบ ง. ละอองฝน

ค. ประเทศจีนมคี วามกดอากาศตา่ กว่า 12. ข้อใดเรียงลาดบั ความเร็วลมจากเร็วสดุ
ประเทศไทย
ไปช้าสุดไดถ้ ูกต้อง
ง. ประเทศไทยตอนเหนือมีอณุ หภูมติ ่ากวา่
ประเทศจีน ก. พายุไตฝ้ นุ่ → พายโุ ซนร้อน→พายุ

8. จากภาพถา้ ลมพัดจากทิศตะวันตกเฉยี งเหนือ ดเี ปรสชัน
ลกู ศรของศรลมจะช้ไี ปทางตัวเลขใด
ข. พายดุ เี ปรสชัน→พายโุ ซนรอ้ น→
P
S พายไุ ต้ฝุ่น

Q ค. พายโุ ซนร้อน →พายุไตฝ้ ุ่น→ พายุ

R ดเี ปรสชัน

ก. S ข. P ง. พายุดเี ปรสชัน→พายุไต้ฝุ่น→พายุ
ค. Q ง. R
9. เมฆชนดิ ใดเปน็ ท่ีกอ่ ตวั ในแนวต้ัง โซนรอ้ น
ก. อลั โตสตราตัส เมฆสตราตสั
ข. เมฆซรี ร์ สั อลั โตควิ โมลสั 13. ลมชนิดใดทพี่ ดั พาความหนาวเยน็ มาสู่
ค. นิมโบสตราตัส เมฆสตราตสั
ง. เมฆควิ มูลัส ควิ มโู ลนมิ บสั ประเทศไทย
10. ข้อใดเปน็ สาเหตุทีท่ าให้เกดิ ลม
ก. ปรมิ าณความช้นื ในอากาศ ก. ลมมรสุมตะวนั ออกเฉียงเหนือ
ข. สภาพภูมิประเทศที่ตา่ งกันมากๆ
ค. ความแตกตา่ งของความกดอากาศ ข. ลมมรสุมตะวันตกเฉียงเหนอื

ทัง้ สองบรเิ วณ ค. ลมมรสุมตะวนั ตกเฉยี งใต้
ง. เหตุผลทง้ั สามข้อ
ง. ลมมรสุมตะวนั ออกเฉียงใต้

14. พายุหมุนเขตร้อนประเภทใดท่ีเป็น

สาเหตุทาให้เกดิ ฝนตกในประเทศไทยมาก

ที่สดุ

ก. พายุโซนรอ้ น ข. พายไุ ตฝ้ ุน่

ค. พายดุ ีเปรสช่นั ง. พายไุ ซโคลน

15. เครื่องมือท่ีใช้วัดทศิ ทางและความเร็ว

ลมคือข้อใด

ก. ศรลม ข. แอโรเวน

ค. แอนมิ อมเิ ตอร์ ง. บารอมิเตอร์

วทิ ยาศาสตร์พืน้ ฐาน ว21102 ชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 58

กระดาษคาตอบแบบทดสอบหลงั เรยี น

เร่ือง ปรากฏการณ์ลมฟา้ อากาศ

ชื่อ..............................................สกลุ ................................เลขท่ี……………………

คาช้แี จง ใหน้ ักเรียนเลอื กคาตอบทถี่ ูกต้องท่สี ุดแล้ว ทาเครอื่ งหมายกากบาท (X) ลงใน
กระดาษคาตอบ

ข้อ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15

เกณฑก์ ารวดั ผล คะแนนเตม็ คะแนนทีไ่ ด้
15
นักเรียนตอ้ งไดค้ ะแนน ร้อยละ 80
12-15 คะแนน ผ่านเกณฑ์
1-11 คะแนน ไม่ผา่ นเกณฑ์

วทิ ยาศาสตร์พ้ืนฐาน ว21102 ชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ เลม่ ที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 59

บรรณานกุ รม

ศรลี ักษณ์ ผลวัฒนะ และเจียมจิต กลุ มาลา. (2558.) หนงั สอื เรยี นรายวิชาพ้นื ฐาน
วทิ ยาศาสตร์ ช้ันมัธยมศึกษาปที ี่ 1. กรุงเทพฯ : ไซเบอร์พร้ินท์กร๊ปุ จากดั .

สุชาดา จูอนวุ ัฒนกลุ และวาสินี ขุนทวี. (2554.) คมู่ ือส่ือการสอนวิชาเคมี.
สานักงานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐานและคณะวิทยาศาสตร์จฬุ าลงกรณ์
มหาวิทยาลัย ภาควิชาเคมี

สมพงศ์ จันทร์โพธศิ์ ร.ี (2554.) คู่มือเตรียมสอบวิทยาศาสตร์ ม.1 เล่ม 2. กรุงเทพฯ :
ไฮเอด็ พับลิชช่งิ .

สมโภค สขุ อนันต์ และ สามารถ พงศ์ไพบูลย์. คู่มอื เตรยี มสอบวิทยาศาสตร์ ม.1 เล่มรวม 1-2.
กรุงเทพฯ : ไฮเอ็ดพับลชิ ชง่ิ , 2554.

สถาบนั ส่งเสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธกิ าร. คมู่ อื ครรู ายวิชา
พ้ืนฐานวทิ ยาศาสตร์ ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1 เล่ม 2 กลมุ่ สาระการเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตร์.
(2554.) กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์สกสค. ลาดพร้าว.
. (2553.). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์ เลม่ 2 ชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี 1.
กรุงเทพฯ : โรงพิมพส์ กสค. ลาดพรา้ ว.

เสยี ง เชษฐศริ ิพงศ.์ (ม.ป.ป.) คมู่ ือสาระการเรียนรู้แกนกลาง วทิ ยาศาสตร์ ม.1. กรุงเทพฯ :
เรอื งแสงการพานชิ ย.์

การพายุฤดูรอ้ น (Oniline). https://news.mthai.com/general-news/436223.html
ขา่ วออนไลน์ M Thai 7 เมษายน 2558, 10 พฤษภาคม 2559.

การไฟฟา้ ฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย. การเกิดลม (Oniline). http://tairgle.egat.co.th
/index.php?option=com_content&view=article&id, 25 เมษายน 2559.

การเกิดฝน (Oniline). www.springnews.co.th/thailand/533751, 24 เมษายน 2559.
การเกดิ ฝนพาความร้อน(Oniline). 2003 LISA Project, 24 เมษายน 2559.
การเกดิ พายเุ ฮอรเิ คน เกิดบริเวณทศิ ตะวันตกของมหาสมุทรแอตแลนติก (Oniline).

https://whansangjan.wordpress.com/2014/02/05, 10 พฤษภาคม 2559.
กระบวนการเกิดน้าฟ้าในเมฆคิวมโู ลนิมบสั (Oniline).

www.lesa.biz/earth/atmosphere/precipitation, 24 เมษายน 2559.
กงั หันลม (Oniline). www.thetrippacker.com/th/image/%E0, 28 ตุลาคม 2559.
ความกดอากาศและการเกดิ ลม (Oniline). http://portal.edu.chula.ac.th/lesa

_cd/assets/document/lesa212/6/atm, 20 ตลุ าคม 2559.

วทิ ยาศาสตร์พ้นื ฐาน ว21102 ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 60

บรรณานกุ รม (ตอ่ )

จดุ น้าคา้ ง (Oniline). www.trueplookpanya.com/new/
asktrueplookpanya/questiondetail/3080, 3 เมษายน 2559.

ไซโคลน และ แอนติไซโคลน ในซีกโลกเหนือ (Oniline).
http://portal.edu.chula.ac.th/lesa_cd/assets/document/lesa212/6/atm,
20 ตลุ าคม 2559.

ทงุ่ กังหันลม(Oniline).https://www.thetrippacker.com/th/image/%E0, .
ถ่ายภาพโดย [email protected], 10 พฤษภาคม 2559

ทอร์นาโดขนาดมหมึ า พัดถล่มเมืองโคโลราโด ในสหรฐั อเมริกา (Oniline).
https://variety.thaiza.com เว็บไซตข์ า่ ว washingtonpost, 10 พฤษภาคม 2559.

"ทอร์นาโด"ถลม่ รัฐ"โอกลาโฮมา"ของสหรัฐฯ (Oniline).
http://www.cmadong.com/board/index.php?topic, 10 พฤษภาคม 2559.

ทะเลหมอก (Oniline). www.lesa.biz/earth/atmosphere/fog, 24 เมษายน 2559.
นา้ ค้างเกาะบนใบหญ้า (Oniline). http://portal.edu.chula.ac.th/lesa

_cd/assets/document/lesa212/6/clouds/clouds_precip/clouds_precip.html.,
24 เมษายน 2559.
บารอมิเตอร์ (Oniline), www.phukhieo.ac.th/obec-media/2554/manual
/%A4%D9%E8%C. 8 ตลุ าคม 2558.
ประโยชน์ของลมบกลมทะเล (Oniline). www.thai],mtg]goodview.com
/library/contest2552/type1/science03/ 16/conte16/content s/p02.html.,
10 ตลุ าคม 2559
ปรากฏการณ์ เอลนีโน และลานีนา (Oniline). https://www.bkkvariety.com/2021,
21 พฤษภาคม 2559.
แผนภาพเมฆ (Oniline). http://portal.edu.chula.ac.th/inet/assets//img006.pdf,
3 เมษายน 2559.
พายุลูกเห็บ (Oniline). https://soclaimon.wordpress.com/2015/04/04,
24 เมษายน 2559.
พายุลูกเหบ็ ที่อาเภอพิมาย โคราช วันท่ี 30 มีนาคม พ.ศ. 2558 (Oniline).
https://soclaimon.wordpress.com/2015/04/04, 24 เมษายน 2559.

วิทยาศาสตรพ์ ืน้ ฐาน ว21102 ชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 3 ปรากฏการณล์ มฟ้าอากาศ 61

บรรณานุกรม (ต่อ)

พายุหมนุ (Oniline). https://news.mthai.com/general-news/436223.html
ข่าวออนไลน์ M Thai 7 เม.ย. 2558, 24 พฤษภาคม 2559.

เรอื อาศยั ลมทะเลเล่นเขา้ สู่ฝั่ง (Oniline).
http://www.thaigoodview.com/library/contest2552/type1/science03/
16/conte16/content s/p02.html., 20 เมษายน 2559.

ละอองหมอก (Oniline). http://oknation.nationtv.tv/blog/print.php?id=64676,
24 เมษายน 2559.

ลมทะเลพดั จากทะเลเข้าฝั่ง (Oniline). https://1freewallpapers.com/beach-coast-sea-
blue-green-palm-scenery/th, 26 เมษายน 2559.

ลมพดั ดอกหญา้ (Oniline). https://pantip.com/topic/35159153, 24 พฤษภาคม 2559.
ลมพัดดอกหญ้าไหวเอน (Oniline). https://pantip.com/topic/35159153,

25 เมษายน 2559.
ลมพดั แรง (Oniline). https://board.postjung.com/743255th., 24 พฤษภาคม 2559.
ศรลม (Oniline). sites.google.com/site/gem2kkr/person, 10 พฤษภาคม 2559.
ศูนย์การเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์ โลกและดาราศาสตร์. การยกตัวของอากาศควบแนน่ เกิดเป็นเมฆ

(Oniline). www.lesa.biz/earth/atmosphere/cloud, 8 เมษายน 2559.
หมอกจากพวยกา (Oniline). https://board.postjung.com/1079843, 24 เมษายน 2559.
หมอกในหุบเขา (Oniline). www.lesa.biz/earth/atmosphere/fog, 24 เมษายน 2559.
หมอกเหนอื ผิวน้า (Oniline). www.tripadvisor.ca/LocationPhotoDirectLink-g,

24 เมษายน 2559.
หิมะที่ประเทศจนี (Oniline). https://travel.thaiza.com/foreign/170185/, 24 เมษายน

2559.
แอนิโมมเิ ตอร์ (Oniline). http://kanchanapisek.or.th., 10 พฤษภาคม 2559.
แอนโิ มมิเตอร์ (Oniline). http://61.19.202.164/works/smtpweb52/

B05/tools.html., 10 พฤษภาคม 2559.
เฮอรเิ คน (Oniline). https://whansangjan.wordpress.com/2014/02/05, 10 พฤษภาคม

2559.

วทิ ยาศาสตรพ์ ืน้ ฐาน ว21102 ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ี่ 1

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 62

ภาคผนวก

วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ี่ 1

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 63

บัตรเฉลย แบบทดสอบกอ่ นเรียน

1.ค
2.ง
3.ค
4.ง
5.ง
6.ข
7.ค
8.ก
9.ข
10.ค
11.ข
12.ค
13.ก
14.ก
15.ค

วทิ ยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ช้ันมธั ยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 64

บตั รเฉลย แบบบันทกึ บตั รกจิ กรรมที่ 3.1

เรื่อง วเิ คราะหเ์ หตุการณ์ขา่ วปรากฏการณ์ธรรมชาติ

คาสง่ั

จากทนี่ กั เรียนดูคลปิ วีดิโอเหตุการณ์ขา่ วปรากฏการณ์ธรรมชาติ ใหบ้ ันทึกผล
การวิเคราะห์เหตุการณ์ข่าว ตามขอ้ คาถามด้านล่างนี้

==================================

จากคลปิ วดิ ีโอเหตุการณ์ข่าวปรากฏการณท์ างธรรมชาติ นักเรยี นคดิ ว่าเป็นเหตุการณ์
เกยี่ วกบั อะไร
การเกิดพายุหมนุ พัดถล่มหอบบา้ นทั้งหลัง ทีบ่ า้ นนายไขแสง บรรหาร บ้านดงต้ิว
ตาบลบ้านกลาง อ.เมือง จังหวัดนครพนม เวลาประมาณ 13.30 น.

เหตกุ ารณ์ดังกล่าวเกิดจากสาเหตใุ ด และเกดิ ผลกระทบอย่างไรต่อมนษุ ย์ และ
สง่ิ แวดล้อม
พายหุ มนุ เกิดจากความแตกต่างของความกดอากาศจากศนู ยก์ ลางความกดอากาศต่า
ทาให้บริเวณโดยรอบซ่ึงกค็ ือความกดอากาศสงู พัดเข้าหาศูนยก์ ลางความกดอากาศตา่
ส่งผลกระทบต่อมนุษย์และส่ิงแวดลอ้ ม คือ การเกดิ พายุหมุนทาใหบ้ า้ นพักอาศยั
พงั ทลาย สิ่งแวดล้อมเสยี หาย และอาจมฝี นตกหนักกจ็ ะทาเกิดปัญหานา้ ท่วม สิง่ ผลให้
พืชผัก ถนนหนทางหรือบ้านถูกน้าทว่ มทาใหม้ ผี ลกระทบต่อการดารงชีวติ ประจาวันของ
มนษุ ย์

วิทยาศาสตรพ์ ้ืนฐาน ว21102 ชนั้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มท่ี 3 ปรากฏการณ์ลมฟา้ อากาศ 65

บตั รเฉลย แบบบนั ทกึ บตั รกิจกรรมท่ี 3.2
เรือ่ ง สงั เกตเมฆบนทอ้ งฟา้

========================

คำช้ีแจง

ให้นักเรียนบันทึกข้อมลู การสังเกตเมฆบนท้องฟา้ ลงในแบบบันทกึ บตั รกิจกรรม
ท่ี 3.1 เรอื่ ง สังเกตเมฆบนท้องฟ้า ตารางดา้ นล่างนี้ แลว้ ตอบคาถาม

วนั ท่ี/เวลา ผลการสังเกต
ชนดิ เมฆ
ท่ีสังเกต ลกั ษณะของเมฆ สภาพอากาศ
-เมฆซรี ์โรสตราตสั อากาศโปรง่
2 ธ.ค.2560 -สขี าว เปน็ แผ่นบาง
- เมฆคิวโมลัส
กระจายอย่ทู ่ัวบนท้องฟ้า

ลอยอยู่สูง

-เมฆก้อนขนาดเล็ก เกาะ

รวมกันเปน็ กลุ่มๆ

ผลการสังเกตปรมิ าณเมฆในท้องฟ้า

3/40 2/40

3/40 4/40
ปริมาณเมฆ = 3/40 +2/40 +3/40 +4/40 =3/10
ในท้องฟา้ มเี มฆ ปานกลาง 3/10 ของท้องฟ้า ท้องฟ้าโปร่ง

คาถาม
วทิ ยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ช้ันมธั ยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 66

4. เมฆทนี่ ักเรยี นสงั เกตมีลกั ษณะอย่างไร และจัดเปน็ เมฆชนิดใด
ตอบ เมฆสีขาว เปน็ แผน่ บางๆ กระจายอยทู่ ่ัวบนท้องฟ้า ลอยอยสู่ งู ชนดิ เมฆ
ซีรโ์ รสตราตัส
-เมฆกอ้ นขนาดเล็ก เกาะรวมกันเป็นกลุม่ ๆ มีสเี ทา ชนิดเมฆควิ โมลสั

2. เมฆทีเ่ กดิ ขนึ้ มคี วามสัมพันธก์ ับสภาพอากาศหรือไม่ อย่างไร
ตอบ ลักษณะของเมฆและปริมาณเมฆบนท้องฟ้า มีความสัมพนั ธก์ ับสภาพอากาศ คือ
อากาศปลอดโปร่ง เมฆมปี รมิ าณน้อย ถ้าอากาศครึม เมฆจะมปี รมิ าณ
มาก และเมฆอาจมสี ีเข้ม

3. ขณะทสี่ ังเกตเมฆมีการเปลี่ยนแปลงลกั ษณะ และปริมาณหรอื ไม่ อยา่ งไร
ตอบ ขณะที่สงั เกตเมฆมีการเปลย่ี นแปลงลกั ษณะไปบา้ ง ส่วนปริมาณไม่คอ่ ย
เปลี่ยนแปลง

อภปิ รายและสรปุ ผลการทากิจกรรม
จากการสงั เกตเมฆวนั ท่ี 2 ธ.ค.2560 พบวา่ เมฆมีสขี าว เปน็ แผ่นบาง

กระจายอย่ทู ว่ั บนท้องฟา้ ลอยอยสู่ งู และมีบางส่วนมลี ักษณะเป็นก้อนขนาดเล็ก
เกาะรวมกันเปน็ กล่มุ มีสเี ทา เมฆมีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างเรว็ และเมื่อพิจารณาปริมาณเมฆ
เปรียบกับสัดส่วนวงกลมของท้องฟา้ พบว่า มีเมฆปริมาณ 3/10 แสดงวา่ ท้องฟ้าโปรง่ มเี มฆ
ปรมิ าณน้อย และส่วนใหญ่เมฆอย่ใู นระดับสงู ทง้ั นี้เนื่องจากเป็นชว่ งฤดูหนาว ไอน้าในอากาศ
มนี อ้ ย ความช้นื สัมพทั ธ์ตา่

บัตรเฉลย บัตรกจิ กรรมพัฒนาทกั ษะการสอื่ สารทางวทิ ยาศาสตร์ท่ี 3.1

วทิ ยาศาสตรพ์ ้นื ฐาน ว21102 ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีที่เ1ร่อื ง เมฆ หมอก และน้าคา้ ง

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 67

จุดประสงค์ ใช้เวลา 20 นาที

1. อธบิ าย และเปรียบเทยี บการเกดิ เมฆ หมอก และ
นา้ ค้างได้

2. อธบิ ายลกั ษณะและระบชุ นิดชองเมฆได้
3. บอกผลของการเกิดเมฆ หมอก และน้าค้าง ต่อ
มนุษยแ์ ละสง่ิ แวดลอ้ มได้

คาช้แี จง ใหน้ ักเรียนตอบคาถามตอ่ ไปน้ี ( 20 คะแนน )

4. เมฆและหมอกมีลกั ษณะการเกิดเหมือนหรอื ต่างกัน อย่างไร
ตอบ เมฆและหมอกเหมือนกัน คอื เกดิ จากไอน้าควบแน่นเปลย่ี นสถานะเปน็ ละอองหยดนา้
เลก็ ๆ เชน่ เดยี วกนั แตต่ า่ งกันท่ีหมอกเกดิ จากอากาศชนื้ เยน็ ตัวและลอยตา่ ใกลพ้ ื้นผิวโลก
ในขณะที่เมฆเกิดจากอากาศชน้ื เยน็ ตวั ในระดบั สงู จากพนื้ ผิวโลก

5. ให้นกั เรยี นยกตวั อยา่ งปรากฏการณ์ที่คลา้ ยคลงึ กับการเกิดหมอก ซ่ึงพบเห็นไดใ้ น
ชวี ติ ประจาวนั
ตอบ ควันสขี าวท่ีพ่งุ ออกมาจากพวยกา ควันสีขาวท่ีออกมาจากลมหายออกในฤดูหนาว

6. ถา้ ตอนเชา้ ของวันหน่ึงนักเรยี นพบวา่ มนี า้ ค้างอยูต่ ามใบไม้ ยอดหญา้ ที่อยใู่ กล้กับพน้ื ดนิ
แสดงวา่ ในเวลากลางคืนทผ่ี า่ นมามีสภาพอากาศเป็นอยา่ งไร
ตอบ แสดงวา่ ในเวลากลางคืนทผ่ี ่านมาอากาศมีความช้นื สัมพัทธ์สูง ลมสงบ
ทาใหต้ อนเช้าซ่ึงอุณหภูมิต่า ไอนา้ ในอากาศใกล้พ้นื ดนิ ควบแน่นเป็นหยดนา้ เกาะอยู่
ตามใบไมใ้ บหญา้ เรียกวา่ นา้ ค้าง

4. เมฆควิ มูโลนมิ บัสเปน็ เมฆท่ีปรบั ตัวมาจากเมฆชนดิ ใด เมฆชนิดน้ีเกดิ ขน้ึ ได้อยา่ งไร
วทิ ยาศาสตรพ์ นื้ ฐาน ว21102 ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟา้ อากาศ 68

ตอบ เมฆควิ มูโลนมิ บัสปรับตัวมาจากเมฆคิวมูลสั ซงึ่ เกิดจากอากาศร้อน
5. เมฆชนดิ ใดจดั เปน็ เมฆท่กี ่อตัวในแนวตัง้

ตอบ เมฆควิ มูลสั , เมฆควิ มูโลนมิ บัส
6. เมฆชนดิ ใดมีลักษณะเป็นริ้วสขี าว คล้ายขนนก

ตอบ เมฆเซอร์รัส
7. เมฆชนดิ ใด ที่ทาให้ฝนตกหนัก ลมแรง และเกิดพายุ ฟา้ ตะนอง

ตอบ เมฆคิวมูโลนิมบสั
8. สถานะของละอองน้าในเมฆทอ่ี ยู่ในที่สงู ๆ กับท่ีอยู่ในทีต่ ่าเหมอื นหรือแตกต่างกนั อยา่ งไร

ตอบ ละอองนา้ ในเมฆที่อยใู่ นทส่ี งู ๆ มีลกั ษณะเป็นผลกึ น้าแขง็ เน่อื งจากท่รี ะดบั สูง
อุณหภูมขิ องอากาศตา่ กวา่ จดุ เยือกแขง็ ส่วนระดบั ตา่ จะมีสถานะเป็นละอองนา้
เน่ืองจากอุณหภมู ิของอากาศเท่ากับจดุ นา้ คา้ ง ไอนา้ ในอากาศควบแน่นเป็นละออง
น้าเล็กๆ

9. เมฆนมิ โบสตราตัส มลี ักษณะอย่างไร และเมื่อเกิดเมฆชนิดนส้ี ภาพอากาศจะเปน็ อย่างไร
ตอบ เมฆนิมโบสตราตัส เป็นเมฆแผ่นสเี ทา เกิดขน้ึ เวลาทีอ่ ากาศมีเสถียรภาพทาให้เกิด
ฝนพราๆ ฝนผา่ น หรือฝนตกแดดออกไม่มีพายุฝนฟ้าคะนอง ฟ้ารอ้ งฟ้าผา่ มัก
ปรากฏใหเ้ ห็นสายฝนตกลงมาจากฐานเมฆ

10. ลกั ษณะของเมฆ และปริมาณเมฆในท้องฟ้า มีความสาคญั อยา่ งไรต่อมนุษย์และ
สิง่ แวดลอ้ ม
ตอบ ลักษณะของเมฆ และปริมาณเมฆในท้องฟ้า มคี วามสาคัญ คือ ถ้ามเี มฆทท่ี าให้มีฝน
ตกสง่ ผลดีตอ่ การเกษตร และปริมาณน้าในแหล่งนา้ ธรรมชาติทจ่ี าเปน็ ตอ่
การอุปโภคบริโภคของมนุษย์

แบบบันทึกบตั รกจิ กรรมท่ี 3.3
วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ชน้ั มัธเรยือ่มงศึกษกาาปรทีที่ด1ลองวัดปริมาณนา้ ฝนอย่างง่าย

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 69

บตั รเฉลย

ตารางบันทึกผลการทดลอง

ภาชนะทรงกระบอก ระดับความสูงของน้าในภาชนะ (cm)
ใบท่ี 1 1.3
ใบที่ 2 1.1
ใบท่ี 3 1.2

คาถาม
4. ปรมิ าณในภาชนะท่ีมขี นาดต่างๆ แตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร

ตอบ ปริมาณนา้ ในภาชนะจะแตกตา่ งกนั เพราะภาชนะที่มีขนาดแตกตา่ งกัน จะมี
พน้ื ทีห่ น้าตัดต่างกนั ตามขนาดของภาชนะ

5. ความสงู ในของนา้ ในภาชนะต่างๆ แตกตา่ งกันหรือไม่ อยา่ งไร
ตอบ แตกตา่ งกนั เพียงเลก็ น้อย

6. ถ้าใช้ จาน ชาม ขวดแก้วทากิจกรรม จะให้ผลการทดลองแตกต่างกันหรอื ไม่ อย่างไร
ตอบ แตกตา่ งกนั คอื ภาชนะทม่ี ีพนื้ ที่หนา้ ตดั รับน้ามาก ได้แก่จาน จะมีปรมิ าณน้ามาก
รองลงมา ชาม และนอ้ ยทีส่ ดุ คือ ขวด เพราะมีพ้นื ท่ีหนา้ ตัดรบั นา้ ไดน้ ้อยทีส่ ดุ

สรุปผลการทดลอง
นา้ ในภาชนะใบที่ 1 2 และ 3 มรี ะดบั ความสงู ของน้าในภาชนะตา่ งกนั เล็กนอ้ ย

ถึงแม้พื้นที่หน้าตัดตา่ งกนั ตามขนาดของภาชนะ ท้ังน้ี เนื่องจากภาชนะแตล่ ะใบเป็นทรงกระบอก
โอกาสทน่ี า้ ซึ่งมีลกั ษณะกระจายเปน็ ฝอยจะตกลงในภาชนะจนมีระดับความสูงเกือบเทา่ กัน
ถงึ แมป้ ริมาณนา้ ในภาชนะจะแตกตา่ งกัน แสดงว่าขนาดของภาชนะทรงกระบอกไมม่ ผี ล
ตอ่ ความสูงของระดบั น้าในภาชนะ ดังนน้ั เครอื่ งมือวัดปริมาณนา้ ฝนนยิ มใชภ้ าชนะทรงกระบอก
ปากกวา้ งขนาดใหญ่

วิทยาศาสตร์พนื้ ฐาน ว21102บชตั น้ั รมกัธิจยกมรศรึกมษพาปัฒีทนี่ 1าเรทอื่ กั งษฝะกนาลรสูก่อืเหส็บารหทิมาะงวิทยาศาสตรท์ ่ี 3.2

ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ เล่มท่ี 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 70

บตั รเฉลย

จุดประสงค์ ใชเ้ วลา 10 นาที

1. อธิบายกระบวนการเกิดฝน ลกู เหบ็ หมิ ะ ได้
2. บอกเคร่ืองมือและหน่วยทใี่ ช้วดั ปรมิ าณนา้ ฝนได้
3. บอกประโยชน์ และโทษของน้าฟ้าที่มีตอ่ มนษุ ย์และ
ส่ิงแวดล้อมได้

คาชแี้ จง ให้นกั เรียนตอบคาถามต่อไปน้ี ( 10 คะแนน )

8. ฝน และลูกเหบ็ แตกต่างกนั หรอื ไม่ อยา่ งไร
ตอบ ฝน และลูกเห็บ แตกต่างกนั คอื

9. หยาดนา้ ฟ้าทเ่ี กิดขึ้นในประเทศไทย ได้แก่ อะไรบา้ ง
ตอบ ฝน ลูกเหบ็

10. ปริมาณน้าฝนทตี่ กลงมาในส่วนตา่ งๆ ของโลกจะแตกตา่ งกันข้นึ อยู่กับสิ่งใดบ้าง
ตอบ ตาแหน่งทต่ี ้งั ลักษณะภูมิประเทศ ทศิ ทางลมประจาทพี่ ดั ผ่าน ระยะทางใกล้ไกลจาก
ทะเล และลักษณะของกระแสนา้ ในทะเลและมหาสมุทรท่ีไหลผา่ น

11. เคร่ืองมอื วดั ปริมาณน้าฝนทใ่ี ช้กันท่วั ไปมรี ปู ทรงอะไร และใช้หนว่ ยใดในการวดั ปรมิ าณน้าฝน
ตอบ เครอื่ งมือวัดปรมิ าณน้าฝนท่ใี ชก้ นั ทว่ั ไปมรี ปู ทรงกระบอก ใช้หน่วยวดั ความสูง
ระดบั น้าในภาชนะเป็นเซนติเมตร หรอื มลิ ลเิ มตร

12. ฝนท่ีเกิดจากลมมรสมุ มีลักษณะอย่างไร และเกิดผลดีหรือผลเสียตอ่ มนษุ ยแ์ ละส่ิงแวดล้อม
หรอื ไม่ อยา่ งไร
ตอบ ฝนตกตดิ ต่อกนั นาน แผเ่ ป็นบรเิ วณกว้าง ทาให้เกิดผลดีต่อการเกษตร พืชผกั เจรญิ
งอกงามดี และทาให้แหล่งน้ามปี รมิ าณน้าเพยี งพอต่อการอุปโภค บโิ ภค ผลเสีย
บางพื้นท่ีอาจทาใหเ้ กดิ น้าท่วม พชื ผัก ทางเกษตรเสยี หาย การจราจรตดิ ขดั สง่ ผล
ตอ่ การดารงชีวิตของมนุษย์

วทิ ยาศาสตรพ์ น้ื ฐาน ว21102 ชน้ั มธั ยมเรศือ่ กึ งษากปาที รแ่ีทบ1ดบลบอันงทวกึัดบทตัศิ รทกาิจงกลรมรแมลทะี่ค3ว.4ามเรว็ ลม

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เลม่ ท่ี 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 71

บตั รเฉลย

บนั ทึกผลการทากิจกรรม

ลักษณะรปู ร่างของส่งิ ทีป่ ระดิษฐ์ขน้ึ ผลการทดสอบวดั ทิศทางลมและความเร็วลม

ศรลม จะช้ไี ปทิศทางท่ีลมพัดมา คาถาม
สว่ นกรวยครึง่ วงกลม จะหมุนรอบแกนหมุน
เม่อื มลี มพัดแรง กรวยครึง่ วงกลมจะหมนุ เร็ว
ขึน้

1. เมอ่ื
นาอุปกรณ์ไปวางในบรเิ วณท่ีมีลมพดั หัวลกู ศรจะชไ้ี ปในทิศทางใด

ตอบ หวั ลูกศรจะช้ีไปทางท่ลี มพัดมา
2. เมือ่ ลมพัด กรวยมีเคลื่อนท่ีอย่างไร และถา้ ลมมีความเรว็ เพ่มิ ขึน้ การเคลื่อนที่ของกรวย

เปน็ อย่างไร
ตอบ เมื่อมีลมพดั กรวยมีเคล่อื นท่ีหมุนรอบแกนหมนุ และถ้าลมมคี วามเรว็ เพิ่มขึ้น กรวย

จะหมุนเร็วขึ้น
3. อปุ กรณท์ ีส่ ร้างข้ึนมาเพ่ือใชต้ รวจสอบทศิ ทางลม และความเรว็ ลมนี้ เรยี กวา่ อะไร

ตอบ เครื่องมือตรวจสอบทศิ ทางลม เรยี กวา่ ศรลม และเคร่ืองมือวดั ความเร็วลม
เรียกว่า มาตรวดั ความเรว็ ลม

สรุปผลการทากจิ กรรม
เคร่ืองมือวัดอตั ราเร็วลม และทศิ ทางลมอย่าง่ายท่ปี ระดษิ ฐ์ขนึ้ สามารถใช้วัด และ

เปรียบเทยี บอตั ราเร็ว และทศิ ทางลมได้ และเรียกเครอื่ งมอื ตรวจสอบทิศทางลม เรยี กวา่
ศรลม และเคร่ืองมือวดั ความเรว็ ลม เรียกว่า มาตรวัดความเร็วลม

วทิ ยาศาสตรพ์ ้นื ฐาน ว21102 ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟา้ อากาศ 72

บัตรเฉลย บัตรกจิ กรรมพัฒนาทักษะการส่อื สารทางวิทยาศาสตร์ที่ 3.3

เร่อื ง ลมและพายุ

จดุ ประสงค์ ใช้เวลา 20 นาที

1. อธิบายกระบวนการเกดิ ลมและพายุได้
2. บอกวิธกี ารวัดทศิ ทางลม และความเร็วลมได้
3. บอกประโยชน์ และโทษของลมและพายุท่ีมีต่อ
มนษุ ย์และส่งิ แวดล้อมได้

คาชแี้ จง ให้นกั เรียนตอบคาถามต่อไปนี้ ( 20 คะแนน )

1. ลมเกิดขึ้นไดอ้ ยา่ งไร
ตอบ ลมเกิดจากอากาศในบรเิ วณที่ร้อนจะลอยตวั สงู ขึน้ ความกดอากาศตา่ ในขณะ

ที่อากาศบริเวณใกล้เคยี งที่อุณหภมู ติ า่ กว่า อากาศบริเวณท่มี ีความกออากาศสูงจะ
เคลือ่ นที่เข้ามายังบริเวณท่ีมีความกดอากาศต่า
2. ลมและพายุแตกตา่ งกนั อย่างไร
ตอบ ลมและพายุ เกดิ จากอากาศบรเิ วณที่มคี วามกดอากาศสงู เคลื่อนท่เี ขา้ มายังบรเิ วณ
ที่มีความกดอากาศตา่ แต่พายจุ ะมคี วามแตกต่างความกดอากาศมากกวา่ ลม
3. ลมทะเลเกดิ ข้นึ ในเวลากลางวนั หรอื กลางคนื และเกิดขึ้นไดอ้ ยา่ งไร
ตอบ ลมทะเลเกิดในเวลากลางวัน เน่อื งจากความร้อนซึง่ แตกตา่ งกันระหวา่ งบริเวณทะเล
และพื้นดินตามชายฝ่งั ซึ่งเวลากลางวนั พน้ื ดินตามชายฝัง่ ไดร้ บั รงั สีจากดวงอาทติ ย์
ทาใหม้ ีอณุ หภมู ิสงู กว่าบรเิ วณทะเล ดงั นนั้ อากาศในบริเวณพ้นื ดินจึงมี
ความแน่นน้อยกวา่ และความกดกล็ ดลงด้วยจึงลอยตวั ขึ้น ดังนั้น อากาศเย็น
ตามบริเวณทะเลจะพดั เข้ามาแทนท่ี ลมจงึ พัดจากทะเลเข้าสู่ฝง่ั

วทิ ยาศาสตรพ์ นื้ ฐาน ว21102 ชน้ั มัธยมศึกษาปที ่ี 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 73

4. ในการแบ่งประเภทของพายหุ มุนใชส้ ่งิ ใดเป็นเกณฑ์ และแบง่ ออกเป็นกช่ี นิดอะไรบ้าง
ตอบ การแบง่ ประเภทของพายุหมนุ ใช้ความเร็วใกลศ้ ูนย์กลางเปน็ เกณฑ์ ซ่งึ แบ่งพายุหมนุ
เป็น 3 ประเภท ไดแ้ ก่ พายุดเี ปรสช่นั พายุโซนรอ้ น พายรุ นุ แรง หรือ พายุหมนุ
เขตร้อน

5. พายุไซโคลนเปน็ พายทุ ี่มลี ักษณะใด และเกดิ ข้นึ ในบรเิ วณใด
ตอบ พายไุ ซโคลนเปน็ พายหุ มุนเขตร้อน ที่รนุ แรง ความเร็วลมใกลศ้ นู ยม์ ากกว่า 118
กโิ ลเมตรตอ่ ชัว่ โมง มีฝนตกหนักมาก บางครัง้ จะมีพายฝุ นฟ้าคะนองรว่ มด้วย
เกดิ บริเวณอ่าวเบงกอล

6. ลมมรสุมตะวันตกเฉยี งใต้เกิดขึน้ ในฤดูใด และพดั จากบริเวณใดไปยงั บรเิ วณใด
ตอบ ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใตเ้ กดิ ในฤดรู ้อน และเป็นลมที่พัดจากพน้ื สมุทรเข้าสู่
ภาคพื้นทวปี

7. พายชุ นิดใดทเี่ กดิ ข้ึนในประเทศไทย และทาใหฝ้ นตกบ่อยๆ
ตอบ พายดุ เี ปรสช่ัน

8. ในขณะที่เกดิ พายุฝนฟา้ คะนองจะมีสิง่ ใดเกิดข้นึ บา้ ง
ตอบ ฟ้าแลบ ฟา้ ร้อง และฟา้ ฝา่ เกิดข้นึ บางครั้งมีลูกเห็บตกลงมา

9. การเกดิ พายุทาให้เกดิ ผลกระทบต่อมนษุ ย์และส่ิงแวดล้อมอยา่ งไร
ตอบ ทาใหเ้ กดิ ฝนตกหนกั เกิดนา้ ทว่ มอยา่ งรุนแรง บ้านเรอื นพงั ทลาย

10. ปรากฏการณเ์ อลนิโน และลานนิ า
ตอบ ใหเ้ กดิ ความแปรปรวนของลมฟา้ อากาศทว่ั โลกแต่บริเวณตา่ ง ๆ จะไดร้ ับผลกระทบ
ไมเ่ ทา่ กัน กลา่ วคือ โดยทัว่ ไปเอลนิโนจะทาให้บริเวณทเ่ี คยมฝี นตกชุกมปี รมิ าณ
ฝนลดลงอย่างมาก และบริเวณทเ่ี คยมฝี นตกน้อยจะมีฝนเพ่ิมขน้ึ มาก สว่ นลานินา
จะทาให้บรเิ วณที่มฝี นมากอยู่แลว้ มฝี นเพิ่มขึ้นอีก และบริเวณทแี่ ห้งแล้งจะยิ่งแห้งแล้ง
ย่ิงข้นึ เช่นกนั

วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ท่ี 3 ปรากฏการณล์ มฟ้าอากาศ 74

บตั รเฉลย แบบทดสอบหลงั เรยี น

1.ง
2.ค
3.ง
4.ค
5.ข
6.ค
7.ข
8.ง
9.ง
10.ค
11.ค
12.ก
13.ก
14.ค
15.ข

วทิ ยาศาสตร์พืน้ ฐาน ว21102 ช้นั มัธยมศึกษาปที ี่ 1

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 75

เกณฑ์การใหค้ ะแนน
การทาบตั รกิจกรรม
และการทาบัตรกจิ กรรม
พัฒนาทักษะการสอื่ สาร
ทางวทิ ยาศาสตร์

วทิ ยาศาสตร์พ้นื ฐาน ว21102 ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 76

แบบประเมนิ การปฏิบตั กิ ิจกรรมท่ี 3.1

เรอ่ื ง วิเคราะหเ์ หตุการณ์ข่าวปรากฏการณ์ธรรมชาติ

กลมุ่ ท…่ี ………………..…………….………ชนั้ …………………….……….…………ห้อง……………………..…

รายการประเมนิ ระดับคุณภาพ

การใช้แหล่งเรียนรู้ ดี พอใช้ ควรปรับปรงุ
บนั ทึกผลการวเิ คราะห์ (1) (0.5) (0)
เวลาในทากิจกรรม

เกณฑ์การประเมินผล
2.5-3 หมายถึง ดี
1.5-2 หมายถงึ พอใช้
0-1 หมายถงึ ปรบั ปรงุ

เกณฑ์การผ่าน 1.5 คะแนนขึ้นไป

รายการ 1 0.5 0

การใชแ้ หล่งเรียนรู้ ใช้แหลง่ เรยี นรู้ ใช้แหล่งเรียนร้สู บื ค้น ไมส่ ามารถใชแ้ หล่ง
สืบค้นตาม
ผลการวิเคราะห์ ทกี่ าหนดใน ตามที่กาหนดใน เรยี นรสู้ บื คน้ ตาม
กิจกรรมไดด้ ้วย
ตนเอง กิจกรรมได้ตาม ทก่ี าหนดใน

บันทึกผล ขอ้ แนะนาจากผอู้ ืน่ กจิ กรรมได้ หรอื ไม่
การวเิ คราะห์ได้
ครบถว้ น ตรง มีการสบื คน้
ประเด็น
บนั ทกึ ผล บันทกึ ผล

การวเิ คราะห์ได้ การวเิ คราะห์ไม่

ครบถ้วน แตไ่ มค่ ่อย ครบถว้ น และไม่

ตรงประเด็น ตรงประเด็นหรือไม่

มีการวิเคราะห์

วทิ ยาศาสตรพ์ ื้นฐาน ว21102 ชนั้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ท่ี 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 77

รายการ 1 0.5 0
เวลาทากิจกรรม
ทากิจกรรมเสร็จ ทากิจกรรมเสรจ็ แต่ ทากจิ กรรม
ตามเวลาท่กี าหนด เกินเวลาท่ีกาหนด เสร็จเกิน
1-5 กาหนด 5 นาที
ขึ้นไป

วทิ ยาศาสตร์พ้นื ฐาน ว21102 ชัน้ มัธยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เลม่ ท่ี 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 78

แบบประเมนิ การปฏิบัตกิ จิ กรรม

บัตรกิจกรรมที่ 3.2 เรื่อง สังเกตเมฆบนท้องฟา้
กลมุ่ ท่ี…………………..…………….………ชั้น…………………….……….…………ห้อง……………………..…

เลขท่ี ชือ่ -สกุล การทา ิกจกรรมตามแผน ่ทีกาหนด
การ ับน ึทกผลการทากิจกรรม
การตอบคาถาม ้ทายกิจกรรม
การสรุปผลการทดลอง
การนาเสนอผลงาน
รวมคะแนน

(2) (2) (2) (2) (2) (10 )

เกณฑ์การประเมินผล
2.5-3 หมายถึง ดี
1.5-2 หมายถงึ พอใช้
0-1 หมายถึง ปรับปรงุ

เกณฑ์การผา่ น 1.5 คะแนนขึ้นไป

วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 1

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 79

เกณฑก์ ารให้คะแนน

บตั รกิจกรรมที่ 3.2 เรอ่ื ง สงั เกตเมฆบนทอ้ งฟ้า

บตั รกจิ กรรมท่ี 3.2 เรื่อง สังเกตเมฆบนทอ้ งฟา้ โดยสงั เกตจากการทากิจกรรม
ประเมนิ จากการบนั ทึกผลการทากจิ กรรม และ การนาเสนอ

รายการ 2 10
การทากจิ กรรม ทากิจกรรมตาม
ตามแผน วธิ ีการและข้นั ตอน ทากิจกรรมตาม ทากจิ กรรม
ทีก่ าหนด ท่กี าหนดไว้
อยา่ งถูกต้องได้ดว้ ย วธิ กี ารและขั้นตอน ไมถ่ ูกต้อง
การบันทึกผล ตนเอง
การทากจิ กรรม บันทึกผลเป็นระยะ ท่ีกาหนดไว้ โดยครู ตามวธิ ีการและ
อย่างถูกต้องมี
การตอบคาถาม ระเบียบและเปน็ ไป เป็นผู้แนะนาเปน็ ขนั้ ตอนท่ีกาหนด
ท้ายกิจกรรม ตามผลการสงั เกต
ตอบคาถามทา้ ย บางส่วน ไว้
การสรปุ ผล กิจกรรมไดถ้ ูกต้อง
การทากจิ กรรม ทุกข้อ บนั ทกึ ผลเป็นระยะ บันทึกผลไม่

การนาเสนอ สรุปผลการทา ถูกต้อง เปน็ ไปตาม ครบถ้วน
ผลงาน กิจกรรม ไดอ้ ย่าง
ถกู ต้อง ชัดเจน และ ผลการสังเกต แต่ไม่ ไมถ่ ูกตอ้ ง
ครอบคลุมข้อมูลจาก
การทากจิ กรรม เป็นระเบียบ หรือไมบ่ ันทึกผล
นาเสนอผลการทา
กิจกรรมได้ชดั เจน ตอบคาถามทา้ ย ตอบคาถามทา้ ย
สอดคล้องกบั ผล
ของกิจกรรม กิจกรรมไดถ้ ูกตอ้ ง กจิ กรรมไม่

บางส่วน ถกู ต้อง หรือไม่

ตอบคาถาม

สรุปผลการทดลอง สรปุ ผลไม่ถกู ต้อง

ได้อยา่ งถูกตอ้ ง แต่ไม่ สอดคล้องกับการ

ครอบคลุมข้อมลู จาก ทากิจกรรม

การทากิจกรรม หรือไม่ได้สรปุ ผล

การทากิจกรรม

นาเสนอผลการทา นาเสนอผล

กจิ กรรมได้ชัดเจน การทากจิ กรรมไม่

แตไ่ ม่ค่อยสอดคล้อง สอดคล้องกบั ผล

กบั ผลของกจิ กรรม ของกิจกรรม

หรอื ไม่มนี าเสนอ

วทิ ยาศาสตรพ์ ืน้ ฐาน ว21102 ชัน้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 80

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน

บตั รกิจกรรมพฒั นาทักษะการสือ่ สารทางวทิ ยาศาสตร์ ที่ 3.1

เร่ือง เมฆ หมอก และนา้ คา้ ง

บัตรแบบฝึกทักษะการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ ให้นักเรยี นตอบคาถามจานวน 10 ข้อ
ข้อละ 2 คะแนน

เกณฑ์การให้คะแนน

ขอ้ คาถาม คะแนน 0
21

1.เมฆและหมอกมี บอกความแตกต่าง บอกความแตกต่าง บอกความ

ลกั ษณะการเกดิ และความเหมอื นกนั และความเหมอื นกัน แตกต่างและ

เหมือนหรือตา่ งกนั ของเมฆและหมอกได้ ของเมฆและหมอกได้ ความเหมือนกัน

อยา่ งไร ถกู ต้อง ถูกต้องบางสว่ น ของเมฆและ

หมอกไม่ถูกต้อง

หรือไมต่ อบ

คาถาม

2.ให้นกั เรยี น ยกตวั อยา่ ง ยกตัวอยา่ ง ยกตวั อยา่ ง

ยกตัวอยา่ ง ปรากฏการณ์ ปรากฏการณ์ ปรากฏการณ์

ปรากฏการณ์ท่ี ทคี่ ลา้ ยคลงึ กับ ที่คลา้ ยคลึงกบั ทคี่ ล้ายคลงึ กับ

คลา้ ยคลงึ กบั การเกิด การเกิดหมอก การเกิดหมอก การเกิดหมอก

หมอก ซึ่งพบเหน็ ได้ใน ไดถ้ ูกต้องตั้งแต่ ได้ถูกตอ้ ง ไม่ถูกตอ้ ง

ชวี ติ ประจาวัน 2 ปรากฏการณ์ข้นึ ไป 1 ปรากฏการณ์ หรือไมต่ อบ

คาถาม

วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ชัน้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มท่ี 3 ปรากฏการณล์ มฟ้าอากาศ 81

ข้อคาถาม 2 คะแนน 0
3.ถ้าตอนเช้าของวัน 1
3.ถา้ ตอนเชา้ ของวัน หนงึ่ นกั เรียนพบว่า มี 3.ถา้ ตอนเชา้
หนึง่ นกั เรยี นพบวา่ มี นา้ คา้ งอยู่ตามใบไม้ 3.ถ้าตอนเช้าของวนั ของวนั หนง่ึ
นา้ ค้างอยู่ตามใบไม้ ยอดหญา้ ที่อยูใ่ กลก้ บั หนง่ึ นักเรยี นพบว่า มี นักเรยี นพบว่า
ยอดหญา้ ท่ีอย่ใู กล้กับ พ้ืนดนิ แสดงว่าใน นา้ ค้างอยู่ตามใบไม้ มีนา้ คา้ งอยูต่ าม
พน้ื ดิน แสดงวา่ ใน เวลากลางคืนทีผ่ ่าน ยอดหญ้าที่อย่ใู กลก้ บั ใบไม้ ยอดหญ้า
เวลากลางคนื ที่ผา่ นมา มามสี ภาพอากาศ พน้ื ดิน แสดงว่าใน ทอ่ี ย่ใู กล้กบั
มสี ภาพอากาศเป็น เปน็ อย่างไร เวลากลางคืนท่ีผา่ น พ้นื ดิน แสดงวา่
อยา่ งไร มามสี ภาพอากาศ ในเวลากลางคนื
ระบุชนิดของเมฆ เป็นอยา่ งไร ทีผ่ า่ นมามี
4. เมฆคิวมูโลนิมบัส และอธิบายการเกิด สภาพอากาศ
เปน็ เมฆทปี่ รับตัวมา ได้ถูกต้อง ระบุชนดิ ของเมฆ ได้ เปน็ อยา่ งไร
จากเมฆชนิดใด เมฆ ถูกต้อง แต่อธิบาย
ชนิดน้เี กดิ ข้ึนได้ ระบุชนดิ ของเมฆและ การเกิดได้ไม่ถูกตอ้ ง ระบชุ นดิ ของ
อยา่ งไร เขยี นช่อื เมฆได้ หรือถูกต้องอย่างใด เมฆ และอธบิ าย
5. เมฆชนิดใดจัดเป็น ถูกต้อง อยา่ งหนงึ่ การเกดิ ไม่
เมฆท่ีก่อตวั ในแนวต้ัง ระบชุ ่ือเมฆได้ถกู ต้อง ถูกต้องหรอื ไม่
ระบุชนดิ ของเมฆและ แตเ่ ขยี นช่ือเมฆได้ ตอบคาถาม
6. เมฆชนดิ ใดมี เขียนชื่อเมฆได้ ถูกต้องบางสว่ น
ลักษณะเป็นริว้ สขี าว ถกู ต้อง ระบุชือ่ เมฆ
คล้ายขนนก ระบุช่ือเมฆได้ถูกต้อง ไมถ่ ูกต้อง
ระบชุ นดิ ของเมฆและ แตเ่ ขยี นชือ่ เมฆได้ หรือไมต่ อบ
7.เมฆชนดิ ใด ท่ีทาให้ เขยี นชอื่ เมฆได้ ถูกต้องบางสว่ น คาถาม
ฝนตกหนัก ลมแรง ถกู ต้อง
และเกิดพายุ ฟ้า ระบชุ นดิ ของเมฆ ระบชุ อ่ื เมฆ
คะนอง ได้ถูกตอ้ งแต่เขยี น ไมถ่ ูกต้อง
ชือ่ เมฆได้ถูกต้อง หรอื ไม่ตอบ
บางส่วน คาถาม

ระบชุ อื่ เมฆ
ไมถ่ ูกต้อง
หรือไมต่ อบ
คาถาม

วทิ ยาศาสตร์พน้ื ฐาน ว21102 ชั้นมัธยมศกึ ษาปีที่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟา้ อากาศ 82

ข้อคาถาม คะแนน
8. สถานะของละอองนา้ ในเมฆที่
อยใู่ นทส่ี งู ๆ กับที่อยใู่ นท่ีต่า 2 10
เหมือนหรือแตกต่างกนั อย่างไร
บอกความแตกตา่ ง บอกความแตกต่าง บอกความ
9. เมฆนิมโบสตราตัส มลี ักษณะ
อยา่ งไร และเมื่อเกิดเมฆชนิดนี้ สถานะของละอองน้า สถานะของละอองน้า แตกต่างสถานะ
สภาพอากาศจะเปน็ อย่างไร
ในเมฆที่อยใู่ นที่สงู ๆ ในเมฆที่อยใู่ น ของละอองนา้
10.ลกั ษณะของเมฆ และปริมาณ
เมฆในท้องฟ้า มีความสาคญั กบั ที่อยู่ในทีต่ า่ ได้ ท่ีสงู ๆ ไดถ้ ูกต้องแต่ ในเมฆที่อย่ใู นท่ี
อย่างไรตอ่ มนุษย์และ
ส่ิงแวดลอ้ ม ถูกต้อง อยใู่ นทต่ี า่ ได้ไม่ สูงๆ กบั ทอ่ี ยู่ใน

ถูกต้อง หรอื ถกู ต้อง ทต่ี ่าไม่ถูกต้อง

อยา่ งใดอยา่ งหน่งึ หรือไมต่ อบ

คาถาม

อธิบายลกั ษณะและ อธิบายลกั ษณะเมฆ อธบิ ายลักษณะ

สภาพอากาศทเ่ี กดิ นมิ โบสตราตสั ได้ และสภาพ

จากเมฆนิมโบ ถูกต้อง แตส่ ภาพ อากาศที่เกดิ

สตราตัส ไดถ้ กู ต้อง อากาศขณะท่ีเกดิ เมฆ จากเมฆนิมโบ

นิมโบสตราตัส ไม่ สตราตสั ไม่

ถูกต้อง หรือถูกตอ้ ง ถูกต้อง หรือไม่

อยา่ งใดอย่างหนงึ่ ตอบคาถาม

บอกความสาคัญ บอกความสาคัญ บอก

ลกั ษณะของเมฆ และ ลกั ษณะของเมฆ และ ความสาคญั

ปรมิ าณเมฆใน ปริมาณเมฆใน ลกั ษณะของเมฆ

ท้องฟ้า ตอ่ มนุษย์ ท้องฟา้ ตอ่ มนษุ ย์ และปริมาณเมฆ

และ สิง่ แวดลอ้ มได้ และ สง่ิ แวดลอ้ ม ในทอ้ งฟา้ ต่อ

ถูกต้อง ไดถ้ ูกตอ้ งบางสว่ น มนษุ ยแ์ ละ

สง่ิ แวดลอ้ ม

ไมถ่ ูกต้อง

หรอื ไม่ตอบ

คาถาม

วทิ ยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ช้นั มัธยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ท่ี 3 ปรากฏการณล์ มฟ้าอากาศ 83

แบบประเมินการปฏบิ ัตกิ ิจกรรมการทดลอง
บัตรกจิ กรรมท่ี 3.3 เรื่อง การวดั ปรมิ าณน้าฝนอยา่ งง่าย

กลุม่ ที่…………………..……………ชั้น…………………….……….…………ห้อง……………………..

เลขที่ ช่อื -สกุล การวางแผน (2คะแนน)
การป ิฏบัติ ิกจกรรมตามแผนและ
ความ ่รวม ืมอของสมา ิชกในกลุ่ม(2คะแนน)
การใช้อุปกรณ์ห ืรอเค ืร่อง ืมอ(2คะแนน)
การ ับนทึกผลการทดลอง(2คะแนน)
การสรุปผลการทดลอง(2คะแนน)
การ ูดแลและการจัดเก็บ ุอปกร ์ณหรือ
เครื่องมือ(2คะแนน)
รวม ( 12 คะแนน )

เกณฑ์การประเมนิ ผล
11-12 หมายถงึ ดี
9-10 หมายถึง พอใช้
0-8 หมายถงึ ปรบั ปรงุ

เกณฑ์การผา่ น 9 คะแนนข้ึนไป

วทิ ยาศาสตร์พน้ื ฐาน ว21102 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เลม่ ที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟา้ อากาศ 84

เกณฑก์ ารประเมนิ การปฏิบัติกจิ กรรมการทดลอง

รายการประเมิน เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
การวางแผน
2 10
การปฏบิ ตั ิกิจกรรม
ตามแผนและ มกี ารวางแผนและ มกี ารวางแผน แต่ไม่ มีการวางแผน แต่
ความร่วมมอื
ของสมาชิกในกลุ่ม แบง่ หนา้ ท่ีรบั ผดิ ชอบ มีการแบง่ หนา้ ที่ ไม่มีการแบ่งหน้าที่
การใช้อุปกรณ์หรือ
เครือ่ งมือ ของสมาชิกในกลุ่ม รบั ผิดชอบของ รับผิดชอบของ

การบนั ทกึ ผล อย่างชัดเจน สมาชกิ ในกล่มุ หรือ สมาชิกในกล่มุ หรือ
การทดลอง
อยา่ งใดอยา่ งหนงึ่ อยา่ งใดอยา่ งหน่ึง
การสรุปผล
การทดลอง ปฏิบัติกิจกรรมตาม ทดลองตามวิธกี าร ทดลองไม่ถูกต้อง

ขนั้ ตอนทวี่ างแผนไว้ และข้นั ตอนท่ีกาหนด ตามวิธีการและ

อย่างถูกต้อง สมาชกิ ไว้ โดยครูเป็นผู้ ข้ันตอนที่กาหนดไว้

ทกุ คน แนะนาเปน็ บางสว่ น

ใช้อปุ กรณ์ หรือ ใช้อปุ กรณ์ หรือ ใช้อุปกรณ์ หรือ

เครอ่ื งมอื ใน เครื่องมือ เครอ่ื งมอื ไมถ่ ูกต้อง

การทดลองได้ ในการทดลองได้

อยา่ งคล่องแคลว้ และ ถูกต้องตาม

ถูกต้องตามหลัก หลักการปฏบิ ตั ิ

ปฏิบตั ิ แตไ่ ม่คล่องแคลว้

บันทกึ ผลเปน็ ระยะ บนั ทึกผลเปน็ ระยะ บนั ทึกผลไม่ครบ ไม่

อยา่ งถูกต้องมี ไมถ่ ูกตอ้ ง ไม่เป็น เปน็ ตามการทดลอง

ระเบยี บและเปน็ ไป ระเบียบและเปน็ ไป

ตามผลการทดลอง ตามผลการทดลอง

สรปุ ผลการทดลอง สรปุ ผลการทดลอง สรปุ ผลการทดลอง

ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง ไดอ้ ย่างถูกต้อง แตไ่ ม่ ได้ตามคดิ เห็น โดย

ชัดเจน และ ครอบคลุมข้อมูลจาก ไม่ใช้ข้อมลู จากการ

ครอบคลุมข้อมลู จาก การวิเคราะห์ทัง้ หมด ทดลอง

การวเิ คราะห์ทั้งหมด

วทิ ยาศาสตรพ์ ืน้ ฐาน ว21102 ช้นั มัธยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 3 ปรากฏการณล์ มฟ้าอากาศ 85

รายการประเมิน 2 เกณฑ์การให้คะแนน 0

การดูแลและ ระมดั ระวงั 1 ไม่ระมัดระวงั
การจัดเกบ็ อุปกรณ์ การใช้อปุ กรณห์ รือ การใช้อปุ กรณ์หรือ
หรือเคร่ืองมือ เครื่องมอื ใน ระมดั ระวัง เครื่องมอื
การทดลอง และมี การใช้อปุ กรณ์หรอื ไมม่ ีการทา
การทาความสะอาด เคร่อื งมือใน ความสะอาด และ
อปุ กรณห์ รือ การทดลอง และมี จัดเก็บไมเ่ ปน็
เคร่ืองมือ และเกบ็ การทาความสะอาด ระเบียบ หรอื ไมม่ ี
อยา่ งเป็นระเบยี บ แตเ่ ก็บไม่เป็น การจัดเกบ็ อปุ กรณ์
ระเบยี บ หรอื เครือ่ งมือ
หรอื อยา่ งใด
อยา่ งหน่งึ

วิทยาศาสตรพ์ นื้ ฐาน ว21102 ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 86

เกณฑก์ ารให้คะแนน

บัตรกจิ กรรมพัฒนาทักษะการสือ่ สารทางวทิ ยาศาสตรท์ ี่ 3.2
เรอ่ื ง ฝน ลูกเห็บ หิมะ

บตั รแบบฝึกทักษะการส่ือสารทางวิทยาศาสตร์ ใหน้ กั เรยี นตอบคาถามจานวน 5 ข้อ
ขอ้ ละ 2 คะแนน

เกณฑ์การให้คะแนน

รายการประเมิน 2 คะแนน 0
1.ฝน และลกู เหบ็ เขยี นอธบิ าย 1
แตกต่างกันหรือไม่ ความแตกตา่ งฝน และ เขยี นอธิบาย
อย่างไร ลูกเห็บ ได้ถูกตอ้ ง เขียนอธิบาย ความแตกตา่ ง
ความแตกต่างฝน ฝน และลูกเห็บ
2.หยาดนา้ ฟ้าท่ี เขยี นบอกหยาดนา้ ฟา้ และลูกเหบ็ ไม่ถูกตอ้ ง
เกิดข้ึนในประเทศ ที่เกดิ ขนึ้ ในประเทศ ไดถ้ ูกตอ้ งบางสว่ น หรอื ไม่เขียน
ไทย ได้แก่ อะไรบา้ ง ไทย ได้ถูกต้อง 2 ชนดิ ตอบ
เขยี นบอกหยาดน้า
3.ปรมิ าณน้าฝนท่ตี ก เขียนบอกปจั จัยที่มีผล ฟา้ ทเี่ กิดขน้ึ ใน เขียนบอกหยาด
ลงมาในสว่ นต่างๆ ตอ่ ปริมาณนา้ ฝนที่ตก ประเทศไทย ได้ นา้ ฟา้ ท่ีเกิดข้นึ
ของโลกจะแตกตา่ ง ลงมาในสว่ นต่างๆของ ถูกต้อง 1 ชนิด ในประเทศไทย
กันข้ึนอยู่กบั สิ่ง โลกได้ถูกต้อง 2 ไม่ถูกต้อง
ใดบ้าง ปจั จยั ขนึ้ ไป เขยี นบอกปจั จยั ทม่ี ี หรอื ไม่เขียน
ผลต่อปริมาณ ตอบ
น้าฝนทีต่ กลงมาใน
สว่ นต่างๆของโลก เขียนบอกปจั จยั
ไดถ้ ูกตอ้ ง 1 ปจั จยั ท่ีมผี ลตอ่
ปริมาณน้าฝนที่
ตกลงมาในสว่ น
ต่างๆของโลกไม่
ถูกต้อง หรอื ไม่
เขยี นตอบ

วทิ ยาศาสตรพ์ ื้นฐาน ว21102 ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เลม่ ท่ี 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 87

รายการประเมนิ คะแนน
4.เครอื่ งมือวดั ปรมิ าณ
นา้ ฝนทีใ่ ชก้ ันท่ัวไปมี 2 10
รูปทรงอะไร และใช้ เขียนบอกรูปทรง
หน่วยใดในการวัด เครอื่ งมอื วดั เขียนบอกรูปทรง เขยี นบอก
ปรมิ าณนา้ ฝน ปริมาณนา้ ฝนท่ีใช้
กนั ท่ัวไป และ เคร่อื งมือวัด รูปทรงเครื่องมือ
5.ฝนทเ่ี กดิ จากลมมรสมุ หน่วยที่ใชว้ ัด
มีลกั ษณะอยา่ งไร และ ปริมาณน้าฝนได้ ปรมิ าณนา้ ฝนที่ใช้ วดั ปรมิ าณ
เกดิ ผลดีหรอื ผลเสยี ตอ่ ถกู ต้อง
มนษุ ยแ์ ละสงิ่ แวดล้อม กนั ท่ัวไป บอก นา้ ฝน
หรือไม่ อย่างไร เขียนอธบิ าย
ลกั ษณะฝนที่เกิด หน่วยท่ีใช้วดั ท่ใี ช้กันทัว่ ไป
จากลมมรสุม และ
ผลดหี รอื ผลเสียต่อ ปรมิ าณน้าฝนไม่ และหน่วยทใี่ ช้
มนษุ ย์และ
สิ่งแวดล้อมได้ ถูกต้อง หรือถกู ต้อง วดั ปริมาณ
ถูกต้อง
อย่างใดอย่างหนึง่ นา้ ฝนไมถ่ ูกตอ้ ง

หรอื ไมเ่ ขียน

ตอบ

เขยี นอธบิ าย เขยี นอธบิ าย

ลกั ษณะฝนท่ีเกิด ลกั ษณะฝน

จากลมมรสมุ และ ที่เกิดจากลม

ผลดีหรือผลเสยี ต่อ มรสมุ และผลดี

มนษุ ย์และ หรือผลเสยี ต่อ

ส่งิ แวดล้อมได้ มนุษย์และ

ถกู ต้องบางสว่ น สงิ่ แวดล้อมไม่

ถกู ต้อง หรอื ไม่

เขยี นตอบ

วทิ ยาศาสตรพ์ ้นื ฐาน ว21102 ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟา้ อากาศ 88

แบบประเมินการปฏบิ ตั กิ จิ กรรมการทดลอง

บัตรกจิ กรรมท่ี 3.4 เรือ่ ง การทดลองวดั ความเร็วลมและทิศทางลม
กล่มุ ท่ี…………………..…………….………ช้ัน…………………….……….…………หอ้ ง……………………..…

เลขท่ี ชอื่ -สกุล การวางแผน ( 2 คะแนน )
การสืบค้นความ ู้ร ( 2 คะแนน )
การใ ้ชอุปกร ์ณห ืรอเค ืร่อง ืมอ
( 2 คะแนน )
การป ิฏบั ิต ิกจกรรมตามแผน
และความร่วม ืมอของสมา ิชกใน
กลุ่ม
( ุค2ณภคาะแพขนอนง)การ ับนทึกผล
ผลงาน
(กา2รคส ุระแปนผลน()2 คะแนน )

เกณฑ์การประเมนิ ผล
11-12 หมายถึง ดี
9-10 หมายถึง พอใช้
0-8 หมายถึง ปรับปรงุ

เกณฑ์การผ่าน 9 คะแนนข้ึนไป

วิทยาศาสตรพ์ ืน้ ฐาน ว21102 ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟา้ อากาศ 89

เกณฑก์ ารให้คะแนน

รายการประเมนิ เกณฑ์การให้คะแนน
การวางแผน
2 10
การสบื ค้นความรู้
มกี ารวางแผนและ มีการวางแผน แต่ไม่ ไมม่ ีการวางแผน
การใช้อปุ กรณ์หรอื
เครอ่ื งมอื แบง่ หนา้ ทีร่ ับผดิ ชอบ มีการแบง่ หน้าที่ และไมม่ ีการแบ่ง

การปฏิบตั กิ จิ กรรม ของสมาชิกในกลุ่ม รับผดิ ชอบของ หนา้ ท่ีรับผดิ ชอบ
ตามแผนและ
ความร่วมมอื อย่างชดั เจน สมาชิกในกลมุ่ หรือ ของสมาชิกในกลุ่ม
ของสมาชิกในกลุ่ม
อยา่ งใดอย่างหนึง่

มกี ารสืบค้นความรู้ มกี ารสืบคน้ ความรู้ ไมม่ ีการสืบค้น

จากส่อื ต่างๆ และนา จากสื่อต่างๆ และนา ความรู้ และ ไม่มี

ความรูม้ าปรับใช้ได้ ความรมู้ าปรับใช้ได้ การออกแบบ

สอดคลอ้ งกับ สอดคล้องกบั จาลอง

กจิ กรรม โดย กจิ กรรม แตไ่ มม่ ี

ออกแบบจาลอง การออกแบบจาลอง

หรือ อย่างใดอยา่ ง

หนึ่ง

เลอื กใช้อุปกรณ์ หรือ เลอื กใช้อุปกรณ์ หรือ ไม่สามารถเลอื กใช้

เคร่ืองมอื ได้ เคร่อื งมือได้ อุปกรณ์ หรือ

สอดคลอ้ งกบั สอดคลอ้ งกับ เครื่องมือในการทา

กิจกรรม กจิ กรรมจากคาแนะ กจิ กรรมได้ หรือ

ไดด้ ้วยตนเอง ของผู้อน่ื ไมม่ ีการใชเ้ คร่ืองมือ

ปฏบิ ตั กิ ิจกรรมตาม ปฏบิ ตั ิกจิ กรรมตาม ไม่มีการปฏิบัติ

ขัน้ ตอนท่ีวางแผนไว้ ขนั้ ตอนทว่ี างแผนไว้ กจิ กรรม

สมาชกิ ทุกคนร่วมมือ สมาชิกบางส่วน

ในการทากิจกรรม ร่วมมอื ในการทา

กจิ กรรม หรืออยา่ ง

ใดอย่างหนง่ึ

วทิ ยาศาสตร์พน้ื ฐาน ว21102 ช้นั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 1

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ เลม่ ที่ 3 ปรากฏการณล์ มฟ้าอากาศ 90

รายการประเมิน เกณฑ์การใหค้ ะแนน
คุณภาพของผลงาน
2 10
การบนั ทกึ ผล
การสรุปผล เคร่ืองวัดความเรว็ ลม เคร่ืองวดั ความเร็วลม เครอ่ื งวดั ความเร็ว

และทศิ ทางลม และทิศทางลม ลมและทิศทางลม

สามารถใช้งานได้จริง สามารถใช้งานไดจ้ รงิ ไมส่ ามารถใชง้ านได้

ทกุ ครง้ั บางคร้ัง หรือไม่มีการสรา้ ง

เครอ่ื งมอื

บันทึกผลเป็นระยะ บนั ทกึ ผลเป็นระยะ บันทึกผลไม่ครบ ไม่

อยา่ งถูกต้องมี ไมเ่ ป็นระเบยี บและ เป็นตามการทดลอง

ระเบียบและเปน็ ไป เปน็ ไปตามผล หรอื ไม่มี

ตามผลการทดลอง การทดลอง การบันทึกผล

สรุปผลการปฏิบัติ สรปุ ผลการปฏิบัติ สรุปผลการปฏิบัติ

กจิ กรรมไดถ้ ูกต้อง กจิ กรรมได้ถูกตอ้ ง กิจกรรมไดต้ าม

และครอบคลมุ ข้อมลู แตไ่ ม่ครอบคลมุ ความคิดเหน็ โดย

จากการปฏิบัติ ขอ้ มูลจาก ไมใ่ ชข้ ้อมลู จาก

กิจกรรม การปฏิบัตกิ จิ กรรม การปฏบิ ัตกิ ิจกรรม

หรอื ไม่มี

การสรุปผล

วิทยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ่ี 1

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เล่มท่ี 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 91

เกณฑก์ ารให้คะแนน

บตั รกิจกรรมพฒั นาทกั ษะการส่ือสารทางวิทยาศาสตรท์ ่ี 3.3

เรือ่ ง ลมและพายุ

บตั รแบบฝึกทักษะการส่ือสารทางวทิ ยาศาสตร์ ให้นักเรียนตอบคาถามจานวน 20 ข้อ
ขอ้ ละ 2 คะแนน

เกณฑ์การให้คะแนน

ข้อคาถาม 2 คะแนน 0
1.ลมเกิดขนึ้ ไดอ้ ย่างไร เขยี นอธิบายการเกิด 1
ลมไดถ้ ูกตอ้ ง เขยี นอธิบาย
2. ลมและพายุ เขียนอธิบายการเกิด การเกิดลมไม่
แตกต่างกนั อย่างไร เขยี นอธิบายความ ลมไดถ้ ูกต้องบางส่วน ถกู ต้อง หรือไม่
แตกต่างกันระหว่าง เขยี นตอบ
3. ลมทะเลเกิดขน้ึ ใน ลมและพายุได้ถกู ต้อง เขยี นอธบิ าย
เวลากลางวนั หรือ ความแตกตา่ งกนั เขยี นอธบิ าย
กลางคืน และเกดิ ขึ้น เขียนอธิบายการเกิด ระหวา่ งลมและพายุ ความแตกต่าง
ได้อยา่ งไร และระบชุ ว่ งเวลา ได้ถูกต้องบางส่วน กันระหว่างลม
ที่เกดิ ลมทะเลได้ และพายุไม่
ถูกต้อง เขยี นอธบิ ายการเกดิ ถกู ต้อง หรือไม่
ลมทะเลได้ถูกต้องแต่ เขยี นตอบ
ระบุช่วงเวลา
ที่เกิดไมถ่ ูกต้อง หรือ เขยี นอธบิ าย
ถกู ต้องอย่างใด การเกดิ และ
อย่างหนึง่ ระบชุ ่วงเวลา
ทเี่ กดิ ลมทะเล
ไม่ถูกต้อง
หรือไม่เขียน
ตอบ

วิทยาศาสตรพ์ ื้นฐาน ว21102 ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ เลม่ ที่ 3 ปรากฏการณล์ มฟ้าอากาศ 92

ขอ้ คาถาม 2 คะแนน 0
4. ในการแบ่งประเภท เขียนบอกเกณฑ์ 1
ของพายุหมุนใชส้ ่งิ ใด การแบ่งประเภทของ เขยี นบอกเกณฑ์
เปน็ เกณฑ์ และแบ่ง พายุหมนุ และระบุ เขียนบอกเกณฑ์ การแบง่
ออกเป็นกี่ชนิด ชนิดของพายหุ มนุ ได้ การแบง่ ประเภท ประเภท
อะไรบ้าง ถกู ต้อง ของพายุหมุน แต่ ของพายุหมุน
ระบุชนิดของ และระบชุ นดิ
5. พายุไซโคลนเปน็ เขียนอธิบายลักษณะ พายหุ มุนไดถ้ ูกต้อง ของพายุหมนุ ไม่
พายทุ ่มี ลี ักษณะใด การเกดิ พายุไซโคลน บางสว่ น หรือถกู ต้อง ถกู ต้อง หรือ
และเกดิ ขนึ้ ในบรเิ วณ ไดถ้ ูกตอ้ ง และระบุ อยา่ งใดอย่างหน่งึ ไม่เขียนตอบ
ใด บรเิ วณทเี่ กิดได้
ถูกต้อง เขยี นอธบิ ายลกั ษณะ เขยี นอธิบาย
6.ลมมรสมุ ตะวันตก การเกิดพายุไซโคลน ลกั ษณะการเกดิ
เฉียงใตเ้ กิดข้ึนในฤดูใด เขียนระบฤุ ดแู ละ ได้ถูกตอ้ ง และระบุ พายไุ ซโคลน
และพดั จากบรเิ วณใด ทศิ ทางทีเ่ กดิ ลม บรเิ วณที่เกิดได้ และ ระบุ
ไปยงั บรเิ วณใด มรสมุ ตะวันตกเฉยี ง บรเิ วณท่ีเกดิ
ใตไ้ ดถ้ ูกต้อง ถกู ต้อง ไมถ่ ูกตอ้ ง
7.พายชุ นิดใดท่เี กิดข้ึน หรอื ไม่เขยี น
ในประเทศไทย และ เขียนระบชุ นดิ ของ เขียนระบฤุ ดู หรอื ตอบ
ทาให้ฝนตกบ่อยๆ พายุที่เกดิ ขนึ้ ใน ทศิ ทางท่เี กดิ ลม
ประเทศไทย มรสมุ ตะวนั ตกเฉียง เขียนระบุฤดู
ใตไ้ ด้ถูกต้องอย่างใด หรือทิศทางที่
อยา่ งหน่ึง เกิดลมมรสมุ
ตะวันตกเฉยี งใต้
เขียนระบุชนิดของ ไม่ถูกต้อง
พายทุ ่เี กิดขึน้ ใน หรอื ไมเ่ ขียน
ประเทศไทย ตอบ
ไดถ้ ูกตอ้ งบางสว่ น
เขียนระบุชนิด
ของพายุท่ี
เกิดขน้ึ ใน
ประเทศไทย ไม่
ถูกต้อง หรือไม่
เขยี นตอบ

วทิ ยาศาสตร์พื้นฐาน ว21102 ช้นั มัธยมศึกษาปีที่ 1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณล์ มฟา้ อากาศ 93

ขอ้ คาถาม 2 คะแนน 0
8. ในขณะทีเ่ กดิ พายุ เขยี นอธบิ ายสงิ่ ที่ 1
ฝนฟา้ คะนองจะมีสง่ิ ใด เกดิ ขน้ึ ขณะทเ่ี กิด เขียนอธิบายส่งิ
เกดิ ข้นึ บา้ ง พายุฝนฟา้ คะนองได้ เขียนอธบิ ายสิ่งที่ ทีเ่ กิดขน้ึ ขณะท่ี
ถกู ต้อง เกิดขน้ึ ขณะท่ีเกิด เกดิ พายฝุ นฟา้
9.การเกิดพายทุ าให้ พายุฝนฟ้าคะนองได้ คะนองไม่
เกดิ ผลกระทบตอ่ เขียนอธิบาย ถกู ต้องบางส่วน ถกู ต้อง หรอื ไม่
มนษุ ยแ์ ละสงิ่ แวดลอ้ ม ผลกระทบของ เขียนตอบ
อยา่ งไร (ตอบมา 3 การเกิดพายุต่อ เขียนอธบิ าย
ขอ้ ) มนษุ ยแ์ ละ ผลกระทบของ เขยี นอธบิ าย
สิง่ แวดล้อม การเกิดพายตุ ่อ ผลกระทบของ
10. ปรากฏการณ์ 3 ขอ้ มนษุ ย์และ การเกดิ พายตุ ่อ
เอลนิโน และลานินา สิง่ แวดลอ้ ม มนษุ ย์และ
ส่งผลกระทบต่อมนุษย์ อธิบายและเหตผุ ลได้ 1-2 ขอ้ สงิ่ แวดล้อม
อยา่ งไร ถกู ต้องสมเหตุสมผล ไม่ถูกตอ้ งหรือ
อธบิ ายและเหตุผลได้ ไม่เขยี นตอบ
ถูกต้องสมเหตุสมผล
บางสว่ น อธิบายไม่
ถูกต้อง หรือไม่
เขยี นตอบ

วทิ ยาศาสตรพ์ น้ื ฐาน ว21102 ช้นั มธั ยมศึกษาปีท่ี 1

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เล่มที่ 3 ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ 94

เกณฑ์การใหค้ ะแนนการทาแบบทดสอบกอ่ นเรียน-หลงั เรยี น

เร่อื ง ปรากฏการณ์ลมฟา้ อากาศ

แบบทดสอบก่อนเรยี น และหลังเรียน เป็นแบบทดสอบแบบปรนัยเลอื กตอบ 4 ตวั เลือก
จานวน 15 ข้อ ใหค้ ะแนนขอ้ ละ 1 คะแนน

เกณฑก์ ารให้คะแนน

ตอบถกู ต้อง ตอบผดิ
1 คะแนน 0 คะแนน

วิทยาศาสตร์พนื้ ฐาน ว21102 ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 1