จัดทำโดย นางสาวณัฐรดา แดงเนียม โรงเรียนอนุบาลบางละมุง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 รายงานวิจัยชั้นเรียน การใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6
ความเป็ นมาและความส าคัญของปัญหา ในท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของโลกในปัจจุบัน ซึ่ งเป็ นยุคของการสื่อสารไร้พรมแดน ใช้เทคโนโลยีก้าวไกล อย่างไม่หยุดย้ัง ส่งผลต่อการพัฒนาประเทศ พัฒนาคนให้รู้เท่าทันต่อการ เปลี่ยนแปลง สามารถปรับตัวให้เข้ากับเหตุการณ์ต่าง ๆ ด ารงชีพ ได้อย่างเป็นปกติสุขในสังคมด้วยจิตใจอัน เข้มแข็งมีสติไตร่ตรองเรื่องราวต่าง ๆ อย่างสุขุมรอบคอบ รัฐบาลได้ตระหนักถึงการพัฒนาคนในประเทศด้วย การจัดการศึกษา การศึกษาเป็ นกระบวนการพัฒนาบุคคลให้มีความเจริญงอกงามทุกด้าน คือ สติปัญญา อารมณ์และสังคม ถา้ประเทศใดพลเมืองมีการศึกษาสูงประเทศน้ันก็จะมีกา ลงัคนที่มีประสิทธิภาพ หาก สังคมใดพลเมืองขาดการศึกษาเรียนรู้สังคมน้ันย่อมประสบปัญหาต่างๆ อันเกิดจากความไม่รู้ การศึกษาเป็น กระบวนการพัฒนาคนให้เป็ นมนุษย์ที่มีคุณภาพมีความ สามารถเต็มตามศักยภาพ มีการพฒันาที่สมดุลท้งัดา้น ปัญญา จิตใจ ร่างกายและสังคม ซ่ึงเป็นปัจจยัหลกัของการพฒันาท้งัปวงพระราชบญัญตัิการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ที่แกไ้ขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 และที่แกไ้ขเพิ่มเติม ฉบบัที่3 พ.ศ. 2553 มาตรา 22 การ จัดการศึกษาต้องยึดหลักผู้เรียนทุกคน มีความสามารถเรี ยนรู้และพัฒนาตนเองได้ และถือว่าผู้เรียน มี ความส าคัญที่สุด กระบวนการจัดการศึกษาต้องส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มตาม ศักยภาพ และแผนการศึกษาแห่งชาติ (ฉบบั ปรับปรุงคร้ังที่2) พ.ศ. 2555–2559 ระบุว่า การสร้างสังคมไทยที่ พึงประสงค์ให้ส าเร็จได้ เครื่องมือที่ส าคัญที่จะน าไปสู่ความส าเร็จ คือ “คน”และ “การศึกษา” โดยมุ่งพัฒนา ชีวิตให้เป็นมนุษยท์ ี่สมบูรณ์ท้งัร่างกายจิตใจและสติปัญญาความรู้คู่คุณธรรม การศึกษาเป็นการขัดเกลาบุคคลให้ มีความรู้ ความคิดและการกระท าในทางสร้างสรรค์มีวฒันธรรมที่ดีดงัน้นัการศึกษาจึงมีความส าคญัมากใน การสร้างเสริมพฤติกรรมที่ดีของบุคคล (ส านักงานพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ.2555 : 4) ความคาดหวังของการจัดการศึกษาดังกล่าว คือความตอ้งการพลเมืองที่ดีของชาตินั่นเอง การ เป็ นพลเมืองดี เป็ นสมาชิกที่ดีของชุมชนและสังคม จะต้องมีคุณลักษณะของการเป็ นพลเมืองที่ดี คือ มี ความรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ เทิดทูน 3 สถาบนัหลกัที่สร้างประเทศข้ึนมาเหนือสิ่งอื่นใด มีระเบียบ วินยั ปฏิบตัิตามแบบแผนหรือแนวทางที่เป็นขอ้บงัคบั ในสังคมเพื่อความสงบเรียบร้อย ยิ้มแยม้แจ่มใส มี น้ าใจอนัเป็นเอกลกัษณ์ของคนไทย รักและภูมิใจในตนเอง รู้จักคุณค่าในตนเองภาคภูมิใจในความเป็ น ตัวตน ความสามารถที่ตนมีและเรียนรู้ เพื่อพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง สอดคล้องกับกระทรวงศึกษาธิการจึง ได้กา หนดหลกัสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (กระทรวงศึกษาธิการ. 2551 : 4–5) กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม มุ่งให้ความรู้ในเน้ือหาสาระ5 สาระการเรียนรู้ได้แก่ สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม สาระที่ 2 หน้าที่พลเมืองวัฒนธรรมและการด าเนินชีวิตในสังคม สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์และสาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ โดยเฉพาะ สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรมและการด าเนินชีวิตในสังคม ได้ก าหนดให้ผู้เรียนได้เรียนรู้เกี่ยวกับลักษณะและความส าคัญของการ เป็นพลเมืองดี ความแตกต่างและความหลากหลายทางวัฒนธรรม ค่านิยม เจตคติ ความเชื่อ ว่าด้วยการอยู่ร่วมกันใน สังคมที่มีความเชื่อมสัมพันธ์กัน เพื่อช่วยให้สามารถปรับตนเองกับบริบทสภาพแวดล้อมเป็ นพลเมืองดีของ
สังคม รู้จักบทบาทหน้าที่ของตนเอง มีความรับผิดชอบ มีความรู้ ทักษะ คุณธรรมและค่านิยมที่เหมาะสม และ เพื่อให้สอดคล้องกับหลักสูตรครูผู้สอน จึงต้องเข้ามามีบทบาทในการจัดกิจกรรม การเรียนรู้เพื่อพัฒนาการ ด้านความเป็ นพลเมือง ตามความเหมาะสมอย่างจริงจังต่อเนื่อง โดยเลือกจัดกิจกรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายๆ อย่าง ตามความพร้อมของแต่ละสถานที่และให้เกิดความส าเร็จสูงสุดท้งัทางตรงและทางออ้ม ซ่ึง การปลูกฝังความเป็นพลเมืองดีน้นัเราจา เป็นตอ้งปลูกฝังต้งัแต่ในวยัเด็ก ซึ่งจะท าให้ผู้เรียนสามารถน าเอา ความรู้และความเข้าใจและประสบการณ์ต่างๆ ที่ได้รับไปใช้เป็นแนวทางใน การประพฤติปฏิบัติในสังคม อย่างต่อเนื่อง ดังน้ัน ครูผู้สอนจึงต้องน าวิธีการสอน และเทคนิค การสอนต่างๆ มาจัดกระบวน การเรียนการ สอนที่หลากหลาย มีการเตรียมการสอน เตรียม สื่อการสอน และแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย จัดกิจกรรมการ เรี ยนการสอนตามสภาพบริ บทของโรงเรี ยน และเพื่อให้ผู้เรี ยนเกิดการเรี ยนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ (กระทรวงศึกษาธิการ. 2549 : 36) จากประสบการณ์ของผู้ศึกษา ซึ่งเป็ นครูผู้สอนกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และ วัฒนธรรม นักเรียนช้ันประถมศึกษาปีที่6 โรงเรียนอนุบาลบางละมุง ส านักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา ประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 มีประสบการณ์ในการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และ วัฒนธรรม มาเป็นเวลา 3 ปีพบว่านกัเรียนระดับช้ันประถมศึกษาปีที่6 ประสบปัญหาที่ได้พบด้วยการเก็บ รวบรวมข้อมูลจากการสังเกตและสอบถามนักเรียนส่วนมากในโรงเรียน ไม่ชอบเรียนวิชาสังคมศึกษา เนื่องจากคิดว่าเป็นวิชาที่น่าเบื่อ ต้องฟังครูบรรยายเป็นส่วนมากและสิ่งที่ครูน ามาสอนเป็ นเรื่องไกลตัวหรือ เน้ือหาอยู่ในบริบทอื่นๆ สังคมอื่น และอีกปัญหาหน่ึงที่ส าคญัคือ ครูขาดสิ่งจูงใจในการจัดกิจกรรมการ เรียนการสอน ท าให้นักเรียนเกิดความเบื่อหน่ายต่อการเรียนในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนไม่เป็นที่พึงพอใจและต ่ากว่าเป้าหมายของโรงเรียน สอดคล้อง กับรายงานผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนของโรงเรียน ในปี การศึกษา 2563 ปี การศึกษา 2563 ระดบัช้นั ประถมศึกษา ปี ที่ 6 พบว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม มีค่าต ่ากว่า เกณฑเ์ป้าหมายของสถานศึกษาที่ต้งัไว้ คือร้อยละ 80 ท้งัน้ีเนื่องมาจากครูในยุคปฏิรูปยงัไม่เขา้ใจวิธีจัด กิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็ นส าคัญอย่างแท้จริงท าให้เลือกวิธีสอนที่ไม่เหมาะสมกับความ ต้องการและความแตกต่างระหว่างบุคคลครูสั่งงานเกินกา ลงัความสามารถของนักเรียน นักเรียนเบื่อไม่ ชอบทา งาน ขาดแรงจูงใจและเน้ือหาวิชามากเกินไป จากสภาพปัญหาดงักล่าวมาน้ัน ผูศ้ึกษาจึงได้ศึกษาเอกสารงานวิจยัต่าง ๆ เป็นแนวทางในการ พัฒนาสื่อการเรียนรู้ เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว และพบว่า เอกสารประกอบการเรียนจัดเป็นสื่อการเรียนการสอน ประเภทหนึ่งที่นักเรียนให้ความสนใจและมีประโยชน์ต่อการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียน ผู้ศึกษาเป็ น ครูผู้สอนกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม จึงได้จัดสร้างและพัฒนาเอกสาร ประกอบการเรียน ชุด บทบาทหน้าที่ของพลเมืองดี ส าหรับนักเรียนช้ันประถมศึกษาปีที่6เพื่อแก้ปัญหา ผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการด าเนินชีวิตในสังคม และเพื่อให้นักเรียนไดใ้ช้เป็นสื่อการเรียนรู้คน้ควา้เพิ่มเตมิ
เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจ เกิดความรัก ความผูกพัน ความภาคภูมิใจในเอกลกัษณ์ทอ้งถิ่นและตระหนกั ในคุณค่าด้านวฒันธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีอิทธิพลต่อการด ารงชีวิตของตน จะได้ช่วยกันอนุรักษ์ จรรโลงไวใ้นสิ่งที่ดีงามให้คงอยู่สืบไป และสิ่งที่ส าคญัที่สุด คือจะทา ให้นกัเรียนเห็นคุณประโยชน์ของการ อ่าน และรักที่จะแสวงหาความรู้อยู่เสมอจากแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น เป็นการเพิ่มพูนความรู้และส่งผลให้ ผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนสูงข้ึน ในระดบัคุณภาพดีข้ึนไป วัตถุประสงค์ของการศึกษา 1. เพื่อศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนที่เรียน โดยใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน สาระที่ 2 หนา้ที่พลเมือง วฒันธรรม และการดา เนินชีวิตในสังคม ช้นั ประถมศึกษา ปี ที่ 6 กรอบแนวคิดของการศึกษา ผู้ศึกษาได้วางกรอบแนวคิดในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมโดยใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน ดงัน้ี แผนภาพประกอบที่ 1 กรอบแนวคิดการศึกษา สมมติฐานของการศึกษา 1. ผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนก่อนและหลังเรียนด้วยเอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี... ศรีชุมชน ช้นั ประถมศึกษาปีที่6 หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน การใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน 1. ผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียน เรื่อง พลเมืองดี...ศรีชุมชน โดยใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน
ประโยชน์ของการศึกษา 1. นักเรียนช้ันประถมศึกษาปีที่ 6โรงเรียนอนุบาลบางละมุง มีผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียน กลุ่ม สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวฒันธรรม สูงข้ึน 2. นักเรียนสามารถน าความรู้ไปใช้ประโยชน์หรือประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ าวันได้ 3. ครูและนักเรียนได้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี…ศรีชุมชน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคม ศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ส าหรับนักเรียนช้ันประถมศึกษาปีที่ 6โรงเรี ยนอนุบาลบางละมุง ที่มี ประสิทธิภาพ 4. ช่วยให้ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระ ที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรมและการด าเนินชีวิตในสังคม ได้อย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ 5. ครูสามารถน าไปใช้เป็ นแนวทางในการประยุกต์ใช้จัดกิจกรรมการเรียนรู้รวมท้ังการสร้าง นวัตกรรมทางการศึกษาต่างๆ ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ขอบเขตของการศึกษา 1. ขอบเขตด้านประชากร ประชากรที่ใช้เป็นนักเรียนช้ันประถมศึกษาปีที่6โรงเรียนอนุบาลบางละมุง ส านักงานเขต พ้ืนที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 จ านวน 104 คน ภาคเรียนที่ 1 ปี การศึกษา 2566 2. ขอบเขตด้านตัวแปรที่ศึกษา 2.1 ตัวแปรต้น (อิสระ) ได้แก่ การจัดการเรียนรู้โดยใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ช้นั ประถมศึกษาปีที่ 6โรงเรียน อนุบาลบางละมุง 2.2 ตัวแปรตาม ได้แก่ ผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนของนักเรียน ช้นั ประถมศึกษาปีที่6 โรงเรียนอนุบาลบางละมุง ที่เรียนโดยใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี....ศรีชุมชน กลุ่มสาระ การเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 3. ขอบเขตด้านเนื้อหา เน้ือหาในการศึกษาคร้ังน้ีได้คัดสรรและเรียบเรียงมาจากต าราเรียน ข้อมูลในชุมชน หน่วยงาน ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาในชุมชน จากสถานศึกษาและศึกษาสาระการเรียนรู้แกนกลาง มาตรฐานการ เรียนรู้ของหลกัสูตรแกนกลางการศึกษาข้นัพ้ืนฐาน พ.ศ.2551กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรมและการด าเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและ ปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็ นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงามและธ ารงรักษาประเพณีและวัฒนธรรมไทย ด ารงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่างสันติสุข โดยมีตวัช้ีวดัดังน้ีตวัช้ีวดัส 2.1,ป.6/1 ปฏิบัติ
ตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจ าวันของครอบครัวและชุมชน ตัวช้ีวัด ส 2.1, ป.6/2 วิเคราะห์การ เปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมตามกาลเวลาและธ ารงรักษาวัฒนธรรมอันดีงาม ตวัช้ีวดัส 2.1, ป.6/3 แสดงออกถึง มารยาทไทยได้เหมาะสมและถูกกาลเทศะ ตัวช้ีวัด ส 2.1, ป.6/4อธิบายคุณค่าทางวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน ระหว่างกลุ่มคนในสังคมไทย ตวัช้ีวดัส 2.2, ป.6/1 เปรียบเทียบบทบาทหนา้ที่ขององคก์รปกครองส่วนท้องถิ่น และรัฐบาล ตวัช้ีวดัส 2.2, ป.6/2 มีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆที่ส่งเสริมประชาธิปไตยในทอ้งถิ่นและประเทศ ตวัช้ีวดัส 2.2,ป.6/3 อภิปรายบทบาท ความส าคัญในการใช้สิทธิเลือกต้งัตามระบอบประชาธิปไตย นา เน้ือหาที่ เรียบเรียงแล้วมาจัดสร้างเอกสารประกอบ การเรียน ชุด พลเมืองดีตามวิถีไทยจ านวน 10 เล่ม ดังน้ี เล่มที่1 เรื่อง กฎหมายในชีวิตประจ าวัน เล่มที่2 เรื่อง องคก์รปกครองส่วนทอ้งถิ่น เล่มที่3 เรื่อง วิถีวัฒนธรรมไทย เล่มที่4 เรื่อง มารยาทไทย เล่มที่5 เรื่อง คุณค่าและความแตกต่างทางวัฒนธรรม เล่มที่6 เรื่อง การธ ารงรักษาวัฒนธรรม เล่มที่7 เรื่อง ข้อมูลข่าวสารและเหตุการณ์ เล่มที่8 เรื่อง การเมืองการปกครอง เล่มที่9 เรื่อง กิจกรรมส่งเสริมประชาธิปไตย เล่มที่10 เรื่องการใช้สิทธิในการออกเสียงเลือกต้งั 4. ขอบเขตด้านระยะเวลา ภาคเรียนที่ 1 ปี การศึกษา 2566 ระหว่างวันที่ 8 กรกฎาคม 2566 ถึงวันที่ 13 พฤศจิกายน 2566 เวลาเรียนท้งัหมด 20 ชวั่โมง นิยามศัพท์เฉพาะ เล่มที่1 เอกสารประกอบการเรียน หมายถึง สื่อการเรียนรู้ที่ผูศ้ึกษาไดส้ร้างข้ึน โดยน าเน้ือหา มาจากหลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ 2หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการด าเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส 2.1และ ส 2.2 ซึ่ งเอกสารประกอบการเรียนประกอบด้วย องค์ประกอบ ดังน้ีคา น าคา ช้ีแจง สารบญัคา แนะน าในการใช้มาตรฐานการเรียนรู้ตวัช้ีวดั จุดประสงค์การ เรี ยนรู้ เน้ือหา มีภาพประกอบ ค าอธิบายศัพท์ แบบฝึ กหัด เฉลยค าตอบ แบบทดสอบ เฉลยค าตอบ บรรณานุกรม โดยได้จัดลา ดับเน้ือหาให้สัมพันธ์ต่อเนื่องกันไปเป็นเรื่องราวอย่างสมบูรณ์ใช้ในการจัด กิจกรรมการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง
วัฒนธรรมและการด าเนินชีวิตในสังคม ช้ันประถมศึกษาปีที่6 หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง พลเมืองดีตามวิถี ไทย เอกสารประกอบการเรียนที่สร้างข้ึน มีจา นวนท้งัสิ้น 10 เล่ม เล่มที่1 เรื่อง กฎหมายในชีวิตประจ าวัน เล่มที่2 เรื่อง องคก์รปกครองส่วนทอ้งถิ่น เล่มที่3 เรื่อง วิถีวัฒนธรรมไทย เล่มที่4 เรื่อง มารยาทไทย เล่มที่5 เรื่อง คุณค่าและความแตกต่างทางวัฒนธรรม เล่มที่6 เรื่อง การธ ารงรักษาวัฒนธรรม เล่มที่7 เรื่อง ข้อมูลข่าวสารและเหตุการณ์ เล่มที่8 เรื่อง การเมืองการปกครอง เล่มที่9 เรื่อง กิจกรรมส่งเสริมประชาธิปไตย เล่มที่10 เรื่อง การใช้สิทธิในการออกเสียงเลือกต้งั ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน หมายถึง คะแนนหลังเรียนที่นักเรียนท าได้จากแบบทดสอบวัด ผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียน เรื่อง พลเมืองดี...ศรีชุมชน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม สาระที่ 2 หน้าที่พลเมืองวฒันธรรม และการดา เนินชีวิตในสังคม ช้ันประถมศึกษาปี ที่6 ที่ผู้ศึกษาสร้างข้ึน จ านวน 40 ข้อ เป็นแบบทดสอบแบบปรนัยชนิดเลือกตอบ 4 ตัวเลือก แผนการจัดการเรียนรู้หมายถึง แนวทางการจัดการเรี ยนรู้ที่ใช้ประกอบกับเอกสาร ประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน ช้นั ประถมศึกษาปีที่6 ที่ผูศ้ึกษาสร้างข้ึน เป็นแผนการจัดการ เรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็ นส าคัญ เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เกิดการเรียนรู้ตามจุดประสงค์การเรียนรู้ที่ก าหนด คุณลักษณะไว้ในหน่วยการเรียนรู้ เรื่อง บทบาทหน้าที่ของพลเมืองดี สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดา เนินชีวิตในสังคม ซ่ึงประกอบดว้ย มาตรฐานการเรียนรู้ตวัช้ีวัด สาระส าคัญ คุณลักษณะอันพึง ประสงค์และสมรรถนะที่ส าคัญของผู้เรียน จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ กิจกรรมการเรียนรู้ สื่อ และแหล่งเรียนรู้ การวัดและประเมินผล และบันทึกผลหลังการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ วิธีด าเนินการวิจัย 1. ประชากร ประชากรเป็นนกัเรียนช้นั ประถมศึกษาปีที่6 โรงเรียนอนุบาลบางละมุง สังกัดส านักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 ส านักงานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน 2. เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย 2.1. เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน ช้นั ประถมศึกษาปีที่6 มีจ านวน 10 เล่ม
2.2. แผนการจัดการเรียนรู้ประกอบการใช้ เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดีศรีชุมชน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ส าหรับนักเรียนช้ันประถมศึกษาปีที่6 จ านวน 12 แผน 20 ชวั่โมง 2.3. แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและ วัฒนธรรม เรื่อง พลเมืองดี...ศรีชุมชน ช้นั ประถมศึกษาปีที่6 จ านวน 40 ข้อ 3. ข้นัตอนการสร้างเครื่องมือ 3.1 ศึกษาเอกสารหลักสูตรสถานศึกษา แนวคิดทฤษฏีการเรียนการสอน 3.2 ศึกษาปัญหาของนักเรียน วิเคราะห์ข้อมูลที่พบในการจัดการเรียนการสอน 3.3 ศึกษาเทคนิคการสร้างเอกสารประกอบการเรียน 3.4 สร้างแบบประเมินผลก่อนเรียน - หลังเรียน 3.5 ประเมินผลก่อนใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน ส าหรับ นกัเรียนช้นั ประถมศึกษาปีที่6 3.6 ด าเนินการจัดกิจกรรมตามแผนการจัดการเรียนรู้ 3.5 ประเมินผลหลังใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน ส าหรับ นกัเรียนช้นั ประถมศึกษาปีที่6 การเก็บรวบรวมข้อมูล การเก็บรวบรวมข้อมูลในการประเมิน เรื่อง พลเมืองดี...ศรีชุมชน โดยใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน ผูศ้ึกษาไดด้า เนินการดงัน้ี 1. นา แบบทดสอบวดัผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนที่ผูร้ายงานสร้างข้ึนจา นวน 40 ข้อไปทดสอบกับ นักเรียน บันทึกคะแนนเป็นคะแนนก่อนเรียน 2. ด าเนินการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน เรื่อง พลเมืองดี...ศรีชุมชน โดยใช้เอกสารประกอบการ เรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน ตามแผนการจดัการเรียนรู้ที่ผูศ้ึกษาไดส้ร้างข้ึน จา นวน 12 แผน ใช้เวลา ในการจดักิจกรรมการเรียนการสอนท้งัหมดจา นวน 20 ชวั่โมง 3. ในระหว่างการด าเนินการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ของแต่ละแผนก็ได้ให้นักเรียนท า กิจกรรมตามใบงานของแต่ละแผน และเก็บรวบรวมคะแนน เพื่อหาประสิทธิภาพของเอกสารประกอบ การเรียน ชุด บทบาทหน้าที่ของพลเมืองดีในการจัดการเรียนรู้ เมื่อด าเนินการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน เสร็จสิ้นในแต่ละแผนก็ให้นกัเรียน ทา แบบทดสอบวดัผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนของของเน้ือหาที่เรียนใน แผนการจดัการเรียนรู้น้ันๆ 4. หลงัการดา เนินการทดลองครบท้งัหมด 12 แผนการสอนแล้วผู้ศึกษาได้ท าการทดสอบหลัง เรียนด้วยแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนชุดเดิม แล้วบันทึกผลเป็นคะแนนหลังเรียน
การวิเคราะห์ข้อมูล ข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน น ามาวิเคราะห์ หาค่าเฉลี่ย ( )และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) แล้วเปรียบเทียบคะแนนความก้าวหน้าของนักเรียน แต่ละคน ผลการวิเคราะห์ข้อมูล ขอ้มูลทวั่ ไปของกลุ่มที่ศึกษา คือ เป็นนกัเรียนช้นั ประถมศึกษาปีที่6 ท้งัหมดรวม 105 คน มีการทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ ก่อนเรียน แล้วจึงด าเนินการสอนตามแผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้ เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน หลงัจากน้นัจึงทา การทดสอบวดัผลสัมฤทธ์ิหลงัเรียน แลว้จึงนา ผลมาเก็บรวบรวม ขอ้มูลก่อนเรียนและหลงัเรียนที่รวบรวมไดจ้ากเครื่องมือที่ผูว้ิจยัสร้างข้ึนมา จา แนกผลการเรียนรู้ดงัน้ี ตารางแสดงค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานของนักเรียนในการใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน การฝึ ก จ านวน นักเรียน ผลรวม X ค่าเฉลี่ย X ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบน ค่า S.D ก่อนเรียน 105 คน 1267 12.07 30.19 2.28 หลังเรียน 105 คน 3493 33.27 83.20 1.13 จากตาราง สรุปได้ว่าการใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน กลุ่มสาระการ เรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ก่อนเรียนมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 12.07 หลังเรียนมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 33.27 จะเห็นได้ว่าคะแนนของค่าเฉลี่ยหลังเรียนมีค่ามากกว่าคะแนนเฉลี่ยก่อนเรียน และค่าเบี่ยงเบน มาตรฐานของก่อนเรียนมีค่าเท่ากับ 2.28 ส่วนค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานหลังเรียนมีค่าเท่ากับ 1.13 แสดงว่า ข้อมูลมีค่าคะแนนใกล้เคียงกัน สรุปผลการวิจัย การวิจยัคร้ังน้ีมีวตัถุประสงคเ์พื่อศึกษาผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียน เรื่อง พลเมืองดี...ศรีชุมชน โดยใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและ วัฒนธรรม ส าหรับนักเรียนช้ันประถมศึกษาปีที่6 โรงเรียนอนุบาลบางละมุง พบว่า นักเรียนมี ผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียน เรื่อง พลเมืองดี...ศรีชุมชน ดีข้ึน
อภิปรายผล ผลการศึกษาคน้คว้าในคร้ังน้ีปรากฏว่า ผลสัมฤทธ์ิการเรียนรู้ของนักเรียนหลังการใช้เอกสาร ประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน มีคุณภาพและประสิทธิภาพอย่างดียิ่ง ดว้ยเหตุผลดงัต่อไปน้ี 1. เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน มีคุณภาพและประสิทธิภาพตามผล ของการวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าว 2. เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน ชุดน้ีสร้างข้ึนอย่างถูกวิธีไดผ้่านข้นัตอน การสร้างและพัฒนาอย่างเป็นระบบ เริ่มต้งัแต่เอกสารหลกัสูตรและเอกสารที่เกี่ยวขอ้งในการใชห้ลกัสูตร และยงัไดร้ับการแนะนา ขอ้เสนอแนะจากผูเ้ชี่ยวชาญและมีประสบการณ์ด้านเน้ือหาการจดักิจกรรมการ เรียนรู้ความเหมาะสมของเน้ือหา 3. การสอนโดยใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน ส่งผลให้ผู้เรียนเกิด การเรียนรู้ไดอ้ย่างเหมาะสมกบัเน้ือหา 4. การจัดการเรียนรู้เรื่อง พลเมืองดี...ศรีชุมชน โดยใช้เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี... ศรีชุมชน ได้เรียงล าดับความยากง่ายสอดคล้องตามธรรมชาติการเรียนรู้ ท าให้เรียนรู้สึกว่าตนเอง ประสบความส าเร็จในการเรียนรู้ จึงสรุปได้ว่า เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน มี ประสิทธิภาพอย่างยิ่ง สามารถนา ไปใชในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ้ ส่งผลให้ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการ เรียนสูงข้ึน ข้อเสนอแนะ จากผลการศึกษาคน้ควา้คร้ังน้ีมีขอ้เสนอแนะเพื่อประโยชน์ต่อวงการศึกษาดงัน้ี 1. ก่อนน าเอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน ไปใช้ประกอบการสอน ผู้สอน ควรศึกษารายละเอียดของทุกกิจกรรมก่อนน าไปใช้ 2. เอกสารประกอบการเรียน ชุด พลเมืองดี...ศรีชุมชน น้ีจะเกิดความสมบูรณ์ครูผู้สอนต้องใช้ ควบคู่ไปกับแผนการจัดการเรียนรู้ที่ผูว้ิจัยจัดทา ข้ึน จัดกิจกรรมให้ครบทุกข้นัตอน ต้องตรวจแบบฝึก อย่างเป็นปัจจุบนั ให้ผูเ้รียนรู้ผลทนัทีพร้อมกบัเฉลยคา ตอบที่ถูกตอ้งให้ผูเ้รียนไดรู้้ทุกคร้ัง
ภาคผนวก
แบบบันทึกคะแนนทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียน – หลังเรียน เรื่อง พลเมืองดี...ศรีชุมชน ชั้นประถมศึกษาปี ที่ 6 โรงเรียนอนุบาลบางละมุง เลขที่ ชื่อ - สกุล ก่อนเรียน หลังเรียน 40 คะแนน 40 คะแนน เฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ
แบบทดสอบวัดความรู้พื้นฐานเรียนก่อนเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรมและการด าเนินชีวิตในสังคม จ านวน 40 ข้อ คะแนนเต็ม 40 คะแนน *************************************************************************** ค าชี้แจง ให้นักเรียนท าเครื่องหมาย x ทับอักษรหน้าข้อค าตอบที่ถูกต้อง 1. นักเรียนต้องมีอายุครบกี่ปี จึงจะสามารถท าบัตรประจ าตัวประชาชนได้ ก. 7 ปี บริบูรณ์ ข. 15 ปี บริบูรณ์ ค. 18 ปี บริบูรณ์ ง. 20 ปี บริบูรณ์ 2. ยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 3 หมายถึงข้อใด ก. กัญชา ข. ยาเสพติดร้ายแรง ค. ยาแก้ไอผสมโคเคอีน ง. สารเคมีที่น าไปผลิตยาเสพติด 3. นักเรียนปฏิบัติตามกฎหมายจราจรได้ใน ข้อใด ก. ขับขี่รถยนต์ของผู้ปกครอง ข. ขับขี่รถจักรยานยนต์บนทางเท้า ค. ช่วยจราจรโบกรถหน้าโรงเรียน ง. ข้ามถนนตรงที่มีทางม้าลายหรือข้ามสะพานลอย 4. ข้อใด ไม่ใช่ประโยชน์ของการปฏิบัติตามกฎหมาย ก. รู้ช่องทางในการท าผิดกฎหมาย ข. สร้างความเป็นธรรมให้กับสังคม ค. รักษาความสงบเรียบร้อยของสังคม ง. ท าให้ประชาชนรู้จักสิทธิและหน้าที่ของตนเอง 5. เทศบญัญตัิเป็นกฎหมายที่ใชบ้งัคบั ในพ้ืนที่ใด ก. เทศบาล ข. เขตต าบล ค. เขตอ าเภอ ง. เขตหมู่บ้าน
6. ข้อใด ไม่ใช่ความหมายของวัฒนธรรม ก. แบบอย่างที่ดีงาม ข. สิ่งที่มนุษยส์ร้างสรรค์ ค. เป็นสิ่งที่หาดูไดย้ากในปัจจุบนั ง. วิถีการด าเนินชีวิตของคนในสังคมหนึ่ง 7. คุณย่าเป็นคนรักษาศีล 5 แสดงว่าคุณย่าเป็นผู้มีวัฒนธรรมประเภทใด ก. วัฒนธรรมทางใจ ข. วัฒนธรรมทางกาย ค. วัฒนธรรมทางวัตถุ ง. วัฒนธรรมที่ไม่ใช่วัตถุ 8. นักเรียนคิดว่าการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมใดที่ไม่เหมาะสมกับสังคมไทย ก. การรับประทานอาหารนอกบ้าน ข. การรับประทานอาหารโดยการใช้ช้อน ค. การทักทายด้วยการกอดและหอมแก้ม ง. การสวมเส้ือผา้และสวมรองเทา้ที่สุภาพ 9. ข้อใด ไม่ใช่ผลดีของการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมที่มีต่อสังคมไทย ก. การรับรู้ข่าวสารได้รวดเร็ว ข. การพัฒนาด้านการศึกษาเป็นไปอย่างรวดเร็ว ค. วิถีการด าเนินชีวิตของคนในสังคมมีการเปลี่ยนแปลง ง. การรับวัฒนธรรมที่หลากหลายจากต่างชาติจนหลงลืมความเป็นวัฒนธรรมไทย 10. ข้อใด กล่าวถึงมารยาทไทยได้ถูกต้องที่สุด ก. การแสดงออกที่ดีงาม ข. กิริยาวาจาอันพึงปฏิบัติในสังคม ค. แบบแผนอันเหมาะสมตามกาลเทศะ ง. กิริยาวาสุภาพเรียบร้อยที่บุคคลพึงปฏิบัติในสังคมโดยมีระเบียบแบบแผนอันเหมาะสม ตามกาลเทศะ 11. มารยาทไทยที่ชาวต่างชาติรู้จักมากที่สุด คือ ข้อใด ก. อาหาร ข. การไหว้ ค. ยิ้มสยาม ง. การแต่งกาย
12. ข้อใด หมายถึง การกราบแบบเบญจางคประดิษฐ์ ที่ถูกต้องที่สุด ก. การกราบที่อวยัวะท้งั 5 คือ ขาท้งั 2 มือท้งั 2 และหนา้ผากจรดพ้ืน ข. การกราบที่อวยัวะท้งั 5 คือ ปลายเทา้ท้งั 2 มือท้งั 2 และหนา้ผากจรดพ้ืน ค. การกราบที่อวยัวะท้งั 5 คือ ขาและแขนท้งั 2 มือท้งั 2 และหนา้ผากจรดพ้ืน ง. การกราบที่อวยัวะท้งั 5 คือ เข่าท้งั 2 มือและขอ้ศอกท้งั 2 และหนา้ผากจรดพ้ืน 13. เมื่อได้ยินเสียงเพลงชาตินักเรียนควรปฏิบัติอย่างไร ก. ยืนตรงแสดงความเคารพ ข. ร้องเพลงชาติตามขณะเดินอยู่ ค. ท ากิจกรรมต่อไปอย่างต่อเนื่อง ง. ไม่สนใจ เพราะก าลังคุยกับเพื่อน 14. การเดินในลักษณะส ารวม ปล่อยมือไว้ข้างล าตัว พร้อมกับย่อเข่า ค้อมศีรษะ เมื่อใกล้ถึงผู้ใหญ่ เป็นลักษณะของการปฏิบัติมารยาทการเดินแบบใด ก. การเดินตามผู้ใหญ่ ข. การเดินผ่านผู้ใหญ่ขณะผู้ใหญ่ยืน ค. การเดินผ่านผูใ้หญ่ขณะผูใ้หญ่นงั่เกา้อ้ี ง. การเดินผ่านผูใ้หญ่ขณะผูใ้หญ่นงั่กบัพ้ืน 15. ผู้เป็นลูกต้องมีคุณธรรมตามข้อใด ที่จะท าให้ครอบครัวอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขมากที่สุด ก. ความประหยัด ข. ความขยันอดทน ค. ความเมตตากรุณา ง. ความกตัญญูกตเวที 16. “ผา้ปาเต๊ะ เส้ือแขนกระบอก มีผา้คลุมศีรษะ” เป็นลักษณะการแต่งกายของภาคใด ก. ภาคใต้ ข. ภาคเหนือ ค. ภาคกลาง ง. ภาคอีสาน 17.การรับประทานลาบ ส้มตา น้า ตก เป็นอาหารหลกัแสดงถึงวฒันธรรมดา้นอาหารของ ประชาชนในภาคใด ก. ภาคใต้ ข. ภาคเหนือ ค. ภาคกลาง ง. ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
18. นักเรียนสวมชุดผ้าไทยแสดงออกถึงแนวการรักษาวัฒนธรรมไทยในด้านใด ก. การเลือกรับวัฒนธรรมสากลที่ดี ข. ร่วมมือกันดูแลรักษาโบราณวัตถุ ค. ศึกษาความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมไทย ง. การใช้สินค้าที่แสดงออกถึงศิลปวัฒนธรรมไทย 19. บุคคลใดปฏิบตัิตนเป็นผูอ้นุรักษว์ฒันธรรมทอ้งถิ่นของตนไดเ้หมาะสมที่สุด ก. กรเกล้าฝึ กดีดซึงทุกวัน ข. เมธิยาฝึ กร้องเพลงทุกวัน ค. โทริษารับประทานแซนด์วิชทุกวัน ง. ประวศขับรถยนต์คันงามไปท างานทุกวัน 20. ข้อใด หมายถึง เรื่องราวที่เกิดข้ึนจริง อาจมีความส าคญัหรือไม่มีความส าคญัก็ได้ ก. ข่าว ข. ข้อมูล ค. เหตุการณ์ ง. แหล่งข่าว 21. นักเรียนควรเลือกรับและใช้ข้อมูลข่าวสารลักษณะใดจึงจะเกิดประโยชน์มากที่สุด ก. ข่าวสารยอดฮิตติดกระแส ข. ข่าวสารที่สร้างความตื่นเต้นเร้าใจ ค. ข่าวสารที่มีแหล่งข้อมูลอ้างอิงชัดเจน ง. ข่าวสารที่เกี่ยวข้องกับบุคคลที่มีชื่อเสียง 22. ข้อใดไม่ใช่ประโยชน์ของการเลือกรับข้อมูลข่าวสาร ก. ทา ให้มีความรู้มากข้ึน ข. ได้รับข้อมูลข่าวสารที่ดีและมีประโยชน์ ค. ทา ให้ไดร้ับขอ้มูลข่าวสารเกี่ยวกบัเด็กเท่าน้นั ง. ท าให้ได้ข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้องและน่าเชื่อถือ 23. เมื่อนักเรียนได้รับรู้ข่าวสารควรปฏิบัติอย่างไร ก. เชื่อทันที ข. คิดก่อนเชื่อ ค. ถกเถียงกับเพื่อน ง. ไม่ใส่ใจเพราะไม่ใช่เรื่องของเรา
24. เมื่อนกัเรียนไดร้ับขอ้มูลข่าวสารสิ่งแรกที่นกัเรียนพึงกระทา คือเรื่องใด ก. ปล่อยผ่านไปเพราะไม่สนใจ ข. อ่านและท าความเข้าใจแยกแยะ ค. ศึกษาขอ้มูลเพิ่มเติมเพื่อความชดัเจน ง. วิพากษ์วิจารณ์กับเพื่อนอย่างสนุกสนาน 25. ประเทศไทยจัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน แบ่งออกเป็นกี่รูปแบบ ก. 2 รูปแบบ ข. 3 รูปแบบ ค. 4 รูปแบบ ง. 5 รูปแบบ 26. ขอ้ใดเป็นการบริหารราชการส่วนทอ้งถิ่น ก. อ าเภอเชียงแสน ข. จังหวัดเชียงราย ค. กระทรวงศึกษาธิการ ง. องค์การบริหารส่วนต าบลศรีดอนมูล 27. ข้อใดไม่ใช่บทบาทและหนา้ที่ขององคก์รปกครองส่วนท้องถิ่น ก. ส่งเสริมการท่องเที่ยวในทอ้งถิ่น ข. ส่งเสริมการฝึกอาชีพในทอ้งถิ่น ค. การจดัทา แผนพฒันาทอ้งถิ่นของตน ง. การป้องกันประเทศและปราบปรามอาชญากรรม 28. องคก์รปกครองส่วนทอ้งถิ่นรูปแบบพิเศษหมายถึงขอ้ใด ก. ต าบล ข. เทศบาล ค. เมืองพัทยา ง. จังหวัดสงขลา 29. ข้อใดเป็นบทบาทและหน้าที่ของรัฐบาล ก. ส่งเสริมการฝึกอาชีพในทอ้งถิ่น ข. ส่งเสริมการท่องเที่ยวในทอ้งถิ่น ค. ป้องกนัและบรรเทาสาธารณภยัในทอ้งถิ่น ง. การรักษาความมนั่คงทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ
30. ขอ้ใดเป็นการเปรียบเทียบบทบาทและหนา้ที่ขององคก์ารปกครองส่วนทอ้งถิ่นและรัฐบาล ได้ถูกต้อง ก. รัฐบาลจดัทา แผนพฒันาครอบคลุมท้งัประเทศ ข. รัฐบาลมีพ้ืนที่ดา เนินงานเฉพาะในทอ้งถิ่นของตนเท่าน้นั ค. องคก์ารปกครองส่วนทอ้งถิ่นมีทหารทา หน้ารักษาความมนั่คง ง. องคก์ารปกครองส่วนทอ้งถิ่นสามารถทา สัญญากบัรัฐบาลต่างประเทศได้ 31. ชุมชนที่ดีตามวิถีประชาธิปไตย ควรมีลักษณะอย่างไร ก. ขาดระเบียบวินัย ข. มีความสามัคคี ค. เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตน ง. ชอบเอารัดเอาเปรียบผู้อื่น 32. ชุมชนที่ดีตามวิถีประชาธิปไตย มีผลดีอย่างไร ก. ประเทศชาติร่ ารวยมงั่คงั่ ข. มีคนเก่งมากมายในชุมชน ค. ชุมชนมีแต่คนชอบเอารัดเอาเปรียบผู้อื่น ง. ชุมชนมีความสุข ประเทศเจริญกา้วหนา้และมนั่คง 33. ถา้นกัเรียนมีสิทธิเลือกต้งัส.ส. นกัเรียนมีหลกัเกณฑใ์นการเลือกอย่างไร ก. เลือกพรรคที่เก่าแก่และมีฐานะมนั่คง ข. เลือกพรรคที่สัญญาว่าจะช่วยพฒันาถิ่นที่อยู่ ค. เลือกพรรคที่มีหัวหน้าพรรคเป็นคนดังในสังคม ง. เลือกพรรคที่มีนโยบายในการบริหารประเทศที่เด่นชัด 34. นักเรียนสามารถเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางการเมืองได้อย่างไร ก. รับเงินจากคนซ้ือเสียง ข. การถอดถอนนักการเมืองที่ทุจริต ค. ไปลงคะแนนใชส้ิทธิออกเสียงเลือกต้งั ง. การรณรงคใ์ห้คนในทอ้งถิ่นออกไปใชส้ิทธิเลือกต้งั 35. หากพบว่ามีการกระทา ผิดกฎหมายเลือกต้งัควรทา อย่างไร ก. เก็บไว้เป็นความลับ ข. บอกให้เพื่อนบ้านทราบ ค. ไม่ต้องบอกใครเพราะกลัวอันตราย ง. แจ้งให้เจ้าหน้าที่หรือผู้รับผิดชอบทราบทันที
36. ประชาชนจ านวน 10,000 คนข้ึนไป สามารถเขา้ชื่อกันเพื่อเสนอกฎหมายใด ก. กฎหมายรัฐธรรมนูญ ข. ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน ค. กฎหมายการปกครองบ้านเมือง ง. กฎหมายที่เกี่ยวกบัระเบียบหรือกติกาการเลือกต้งั 37. เพราะเหตใุดเราจึงตอ้งมีส่วนร่วมในการลงคะแนนเสียงเลือกต้งั ก. เพื่อเลือกคนที่ซ้ือเสียงเขา้ไปทา หนา้ที่บริหารทอ้งถิ่นและประเทศให้เจริญกา้วหนา้ ข. เพื่อเลือกญาติพี่นอ้งตนเองเขา้ไปทา หนา้ที่บริหารทอ้งถิ่นและประเทศให้เจริญกา้วหนา้ ค. เพื่อเลือกคนดีมีความสามารถเขา้ไปทา หนา้ที่บริหารทอ้งถิ่นและประเทศให้เจริญกา้วหนา้ ง. เพื่อเลือกผูม้ีอิทธิพลมีความสามารถเขา้ไปทา หนา้ที่บริหารทอ้งถิ่นและประเทศให้เจริญ ก้าวหน้า 38. ใครมีสิทธิออกเสียงเลือกต้งัตามระบอบประชาธิปไตย ก. นายสุพจน์มีอายุ 21 ปี บริบูรณ์ ข. นางเจนี่แปลงสัญชาติมาแล้ว 3 ปี ค. นางสายสุดามีชื่อในทะเบียนบา้นในเขตเลือกต้งัน้นัเป็นเวลา 60 วัน ง. นายอุดมมีอายุ 17 ปี บริบูรณ์ ในวันที่ 1 มกราคม ของปีที่มกีารเลือกต้งั 39. ข้อใดไม่ใช่คุณสมบตัิของผูร้ับสมคัรเลือกต้งั ก. เป็นคนดีมีศีลธรรม ข. มีความรู้ความสามารถ ค. มีประวัติเกี่ยวข้องกับยาเสพติด ง. เสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม 40. ในการปกครองตามระบอบประชาธิปไตย ลักษณะที่ส าคัญที่สุดคือข้อใด ก. กิจกรรมทางการเมือง ข. การรวมตัวกันเป็นหมู่คณะ ค. บทบาทหน้าที่ของนักการเมือง ง. การเปิ ดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการปกครอง
เฉลยแบบทดสอบวัดความรู้พื้นฐานก่อนเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ข้อที่ ค าตอบ ข้อที่ ค าตอบ ข้อที่ ค าตอบ ข้อที่ ค าตอบ 1. ก 11. ข 21. ค 31. ข 2. ค 12. ง 22. ค 32. ง 3. ง 13. ก 23. ข 33. ง 4. ก 14. ข 24. ค 34. ง 5. ก 15. ง 25. ข 35. ง 6. ค 16. ก 26. ง 36. ง 7. ง 17. ข 27. ง 37. ก 8. ค 18. ง 28. ค 38. ก 9. ง 19. ก 29. ก 39. ค 10. ง 20. ก 30. ก 40. ง
แบบทดสอบวัดความรู้พื้นฐานเรียนหลังเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรมและการด าเนินชีวิตในสังคม จ านวน 40 ข้อ คะแนนเต็ม 40 คะแนน *************************************************************************** ค าชี้แจง ให้นักเรียนท าเครื่องหมาย x ทับอักษรหน้าข้อค าตอบที่ถูกต้อง 1. นักเรียนควรเลือกรับและใช้ข้อมูลข่าวสารลักษณะใดจึงจะเกิดประโยชน์มากที่สุด ก. ข่าวสารยอดฮิตติดกระแส ข. ข่าวสารที่สร้างความตื่นเต้นเร้าใจ ค. ข่าวสารที่มีแหล่งข้อมูลอ้างอิงชัดเจน ง. ข่าวสารที่เกี่ยวข้องกับบุคคลที่มีชื่อเสียง 2. ข้อใดไม่ใช่ประโยชน์ของการเลือกรับข้อมูลข่าวสาร ก. ทา ให้มีความรู้มากข้ึน ข. ได้รับข้อมูลข่าวสารที่ดีและมีประโยชน์ ค. ทา ให้ไดร้ับขอ้มูลข่าวสารเกี่ยวกบัเด็กเท่าน้นั ง. ท าให้ได้ข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้องและน่าเชื่อถือ 3. เมื่อนักเรียนได้รับรู้ข่าวสารควรปฏิบัติอย่างไร ก. เชื่อทันที ข. คิดก่อนเชื่อ ค. ถกเถียงกับเพื่อน ง. ไม่ใส่ใจเพราะไม่ใช่เรื่องของเรา 4. เมื่อนกัเรียนไดร้ับขอ้มูลข่าวสารสิ่งแรกที่นกัเรียนพึงกระทา คือเรื่องใด ก. ปล่อยผ่านไปเพราะไม่สนใจ ข. อ่านและท าความเข้าใจแยกแยะ ค. ศึกษาขอ้มูลเพิ่มเติมเพื่อความชดัเจน ง. วิพากษ์วิจารณ์กับเพื่อนอย่างสนุกสนาน
5. ประเทศไทยจัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน แบ่งออกเป็นกี่รูปแบบ ก. 2 รูปแบบ ข. 3 รูปแบบ ค. 4 รูปแบบ ง. 5 รูปแบบ 6. ขอ้ใดเป็นการบริหารราชการส่วนทอ้งถิ่น ก. อ าเภอเชียงแสน ข. จังหวัดเชียงราย ค. กระทรวงศึกษาธิการ ง. องค์การบริหารส่วนต าบลศรีดอนมูล 7. ข้อใดไม่ใช่บทบาทและหนา้ที่ขององคก์รปกครองส่วนทอ้งถิ่น ก. ส่งเสริมการท่องเที่ยวในทอ้งถิ่น ข. ส่งเสริมการฝึกอาชีพในทอ้งถิ่น ค. การจดัทา แผนพฒันาทอ้งถิ่นของตน ง. การป้องกันประเทศและปราบปรามอาชญากรรม 8. องคก์รปกครองส่วนทอ้งถิ่นรูปแบบพิเศษหมายถึงขอ้ใด ก. ต าบล ข. เทศบาล ค. เมืองพัทยา ง. จังหวัดสงขลา 9. ข้อใดเป็นบทบาทและหน้าที่ของรัฐบาล ก. ส่งเสริมการฝึกอาชีพในทอ้งถิ่น ข. ส่งเสริมการท่องเที่ยวในทอ้งถิ่น ค. ป้องกนัและบรรเทาสาธารณภยัในทอ้งถิ่น ง. การรักษาความมนั่คงทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ 10. ขอ้ใดเป็นการเปรียบเทียบบทบาทและหนา้ที่ขององคก์ารปกครองส่วนทอ้งถิ่นและรัฐบาล ได้ถูกต้อง ก. รัฐบาลจดัทา แผนพฒันาครอบคลุมท้งัประเทศ ข. รัฐบาลมีพ้ืนที่ดา เนินงานเฉพาะในทอ้งถิ่นของตนเท่าน้นั ค. องคก์ารปกครองส่วนทอ้งถิ่นมีทหารทา หน้ารักษาความมนั่คง ง. องคก์ารปกครองส่วนทอ้งถิ่นสามารถทา สัญญากบัรัฐบาลต่างประเทศได้
11. ชุมชนที่ดีตามวิถีประชาธิปไตย ควรมีลักษณะอย่างไร ก. ขาดระเบียบวินัย ข. มีความสามัคคี ค. เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตน ง. ชอบเอารัดเอาเปรียบผู้อื่น 12. ชุมชนที่ดีตามวิถีประชาธิปไตย มีผลดีอย่างไร ก. ประเทศชาติร่ ารวยมงั่คงั่ ข. มีคนเก่งมากมายในชุมชน ค. ชุมชนมีแต่คนชอบเอารัดเอาเปรียบผู้อื่น ง. ชุมชนมีความสุข ประเทศเจริญกา้วหนา้และมนั่คง 13. ถา้นกัเรียนมีสิทธิเลือกต้งัส.ส. นกัเรียนมีหลกัเกณฑใ์นการเลือกอย่างไร ก. เลือกพรรคที่เก่าแก่และมีฐานะมนั่คง ข. เลือกพรรคที่สัญญาว่าจะช่วยพฒันาถิ่นที่อยู่ ค. เลือกพรรคที่มีหัวหน้าพรรคเป็นคนดังในสังคม ง. เลือกพรรคที่มีนโยบายในการบริหารประเทศที่เด่นชัด 14. นักเรียนสามารถเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางการเมืองได้อย่างไร ก. รับเงินจากคนซ้ือเสียง ข. การถอดถอนนักการเมืองที่ทุจริต ค. ไปลงคะแนนใชส้ิทธิออกเสียงเลือกต้งั ง. การรณรงคใ์ห้คนในทอ้งถิ่นออกไปใชส้ิทธิเลือกต้งั 15. หากพบว่ามีการกระทา ผิดกฎหมายเลือกต้งัควรทา อย่างไร ก. เก็บไว้เป็นความลับ ข. บอกให้เพื่อนบ้านทราบ ค. ไม่ต้องบอกใครเพราะกลัวอันตราย ง. แจ้งให้เจ้าหน้าที่หรือผู้รับผิดชอบทราบทันที 16. ประชาชนจ านวน 10,000 คนข้ึนไป สามารถเขา้ชื่อกันเพื่อเสนอกฎหมายใด ก. กฎหมายรัฐธรรมนูญ ข. ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน ค. กฎหมายการปกครองบ้านเมือง ง. กฎหมายที่เกี่ยวกบัระเบียบหรือกติกาการเลือกต้งั
17. เพราะเหตใุดเราจึงตอ้งมีส่วนร่วมในการลงคะแนนเสียงเลือกต้งั ก. เพื่อเลือกคนที่ซ้ือเสียงเขา้ไปทา หนา้ที่บริหารทอ้งถิ่นและประเทศให้เจริญกา้วหนา้ ข. เพื่อเลือกญาติพี่นอ้งตนเองเขา้ไปทา หนา้ที่บริหารทอ้งถิ่นและประเทศให้เจริญกา้วหนา้ ค. เพื่อเลือกคนดีมีความสามารถเขา้ไปทา หนา้ที่บริหารทอ้งถิ่นและประเทศให้เจริญกา้วหนา้ ง. เพื่อเลือกผูม้ีอิทธิพลมีความสามารถเขา้ไปทา หนา้ที่บริหารทอ้งถิ่นและประเทศให้เจริญ ก้าวหน้า 18. ใครมีสิทธิออกเสียงเลือกต้งัตามระบอบประชาธิปไตย ก. นายสุพจน์มีอายุ 21 ปี บริบูรณ์ ข. นางเจนี่แปลงสัญชาติมาแล้ว 3 ปี ค. นางสายสุดามีชื่อในทะเบียนบา้นในเขตเลือกต้งัน้นัเป็นเวลา 60 วัน ง. นายอุดมมีอายุ 17 ปี บริบูรณ์ ในวันที่ 1 มกราคม ของปีที่มกีารเลือกต้งั 19. ข้อใดไม่ใช่คุณสมบตัิของผูร้ับสมคัรเลือกต้งั ก. เป็นคนดีมีศีลธรรม ข. มีความรู้ความสามารถ ค. มีประวัติเกี่ยวข้องกับยาเสพติด ง. เสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม 20. ในการปกครองตามระบอบประชาธิปไตย ลักษณะที่ส าคัญที่สุดคือข้อใด ก. กิจกรรมทางการเมือง ข. การรวมตัวกันเป็นหมู่คณะ ค. บทบาทหน้าที่ของนักการเมือง ง. การเปิ ดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการปกครอง 21. นักเรียนต้องมีอายุครบกี่ปี จึงจะสามารถท าบัตรประจ าตัวประชาชนได้ ก. 7 ปี บริบูรณ์ ข. 15 ปี บริบูรณ์ ค. 18 ปี บริบูรณ์ ง. 20 ปี บริบูรณ์ 22. ยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 3 หมายถึง ข้อใด ก. กัญชา ข. ยาเสพติดร้ายแรง ค. ยาแก้ไอผสมโคเคอีน ง. สารเคมีที่น าไปผลิตยาเสพติด
23. นักเรียนปฏิบัติตามกฎหมายจราจรได้ใน ข้อใด ก. ขับขี่รถยนต์ของผู้ปกครอง ข. ขับขี่รถจักรยานยนต์บนทางเท้า ค. ช่วยจราจรโบกรถหน้าโรงเรียน ง. ข้ามถนนตรงที่มีทางม้าลายหรือข้ามสะพานลอย 24. ข้อใด ไม่ใช่ประโยชน์ของการปฏิบัติตามกฎหมาย ก. รู้ช่องทางในการท าผิดกฎหมาย ข. สร้างความเป็นธรรมให้กับสังคม ค. รักษาความสงบเรียบร้อยของสังคม ง. ท าให้ประชาชนรู้จักสิทธิและหน้าที่ของตนเอง 25. เทศบญัญตัิเป็นกฎหมายที่ใชบ้งัคบั ในพ้ืนที่ใด ก. เทศบาล ข. เขตต าบล ค. เขตอ าเภอ ง. เขตหมู่บ้าน 26. ข้อใด ไม่ใช่ความหมายของวัฒนธรรม ก. แบบอย่างที่ดีงาม ข. สิ่งที่มนุษยส์ร้างสรรค์ ค. เป็นสิ่งที่หาดูไดย้ากในปัจจุบนั ง. วิถีการด าเนินชีวิตของคนในสังคมหนึ่ง 27. คุณย่าเป็นคนรักษาศีล 5 แสดงว่าคุณย่าเป็นผู้มีวัฒนธรรมประเภทใด ก. วัฒนธรรมทางใจ ข. วัฒนธรรมทางกาย ค. วัฒนธรรมทางวัตถุ ง. วัฒนธรรมที่ไม่ใช่วัตถุ 28. นักเรียนคิดว่าการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมใดที่ไม่เหมาะสมกับสังคมไทย ก. การรับประทานอาหารนอกบ้าน ข. การรับประทานอาหารโดยการใช้ช้อน ค. การทักทายด้วยการกอดและหอมแก้ม ง. การสวมเส้ือผา้และสวมรองเทา้ที่สุภาพ
29. ข้อใด ไม่ใช่ผลดีของการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมที่มีต่อสังคมไทย ก. การรับรู้ข่าวสารได้รวดเร็ว ข. การพัฒนาด้านการศึกษาเป็นไปอย่างรวดเร็ว ค. วิถีการด าเนินชีวิตของคนในสังคมมีการเปลี่ยนแปลง ง. การรับวัฒนธรรมที่หลากหลายจากต่างชาติจนหลงลืมความเป็นวัฒนธรรมไทย 30. ข้อใด กล่าวถึงมารยาทไทยได้ถูกต้องที่สุด ก. การแสดงออกที่ดีงาม ข. กิริยาวาจาอันพึงปฏิบัติในสังคม ค. แบบแผนอันเหมาะสมตามกาลเทศะ ง. กิริยาวาสุภาพเรียบร้อยที่บุคคลพึงปฏิบัติในสังคมโดยมีระเบียบแบบแผนอันเหมาะสม ตามกาลเทศะ 31. มารยาทไทยที่ชาวต่างชาติรู้จักมากที่สุด คือ ข้อใด ก. อาหาร ข. การไหว้ ค. ยิ้มสยาม ง. การแต่งกาย 32. ข้อใด หมายถึง การกราบแบบเบญจางคประดิษฐ์ ที่ถูกต้องที่สุด ก. การกราบที่อวยัวะท้งั 5 คือ ขาท้งั 2 มือท้งั 2 และหนา้ผากจรดพ้ืน ข. การกราบที่อวยัวะท้งั 5 คือ ปลายเทา้ท้งั 2 มือท้งั 2 และหนา้ผากจรดพ้ืน ค. การกราบที่อวยัวะท้งั 5 คือ ขาและแขนท้งั 2 มือท้งั 2 และหนา้ผากจรดพ้ืน ง. การกราบที่อวยัวะท้งั 5 คือ เข่าท้งั 2 มือและขอ้ศอกท้งั 2 และหนา้ผากจรดพ้ืน 33. เมื่อได้ยินเสียงเพลงชาตินักเรียนควรปฏิบัติอย่างไร ก. ยืนตรงแสดงความเคารพ ข. ร้องเพลงชาติตามขณะเดินอยู่ ค. ท ากิจกรรมต่อไปอย่างต่อเนื่อง ง. ไม่สนใจ เพราะก าลังคุยกับเพื่อน 34. การเดินในลักษณะส ารวม ปล่อยมือไว้ข้างล าตัว พร้อมกับย่อเข่า ค้อมศีรษะ เมื่อใกล้ถึงผู้ใหญ่ เป็นลักษณะของการปฏิบัติมารยาทการเดินแบบใด ก. การเดินตามผู้ใหญ่ ข. การเดินผ่านผู้ใหญ่ขณะผู้ใหญ่ยืน ค. การเดินผ่านผูใ้หญ่ขณะผูใ้หญ่นงั่เกา้อ้ี ง. การเดินผ่านผูใ้หญ่ขณะผูใ้หญ่นงั่กบัพ้ืน
35. ผู้เป็นลูกต้องมีคุณธรรมตามข้อใด ที่จะท าให้ครอบครัวอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขมากที่สุด ก. ความประหยัด ข. ความขยันอดทน ค. ความเมตตากรุณา ง. ความกตัญญูกตเวที 36. “ผา้ปาเต๊ะ เส้ือแขนกระบอก มีผา้คลุมศีรษะ” เป็นลักษณะการแต่งกายของภาคใด ก. ภาคใต้ ข. ภาคเหนือ ค. ภาคกลาง ง. ภาคอีสาน 37.การรับประทานลาบ ส้มตา น้า ตก เป็นอาหารหลกัแสดงถึงวฒันธรรมดา้นอาหารของ ประชาชนในภาคใด ก. ภาคใต้ ข. ภาคเหนือ ค. ภาคกลาง ง. ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 38. นักเรียนสวมชุดผ้าไทยแสดงออกถึงแนวการรักษาวัฒนธรรมไทยในด้านใด ก. การเลือกรับวัฒนธรรมสากลที่ดี ข. ร่วมมือกันดูแลรักษาโบราณวัตถุ ค. ศึกษาความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมไทย ง. การใช้สินค้าที่แสดงออกถึงศิลปวัฒนธรรมไทย 39. บุคคลใดปฏิบตัิตนเป็นผูอ้นุรักษว์ฒันธรรมทอ้งถิ่นของตนไดเ้หมาะสมที่สุด ก. กรเกล้าฝึ กดีดซึงทุกวัน ข. เมริษาฝึ กร้องเพลงทุกวัน ค. โสรยารับประทานแซนด์วิชทุกวัน ง. ประวิศขับรถยนต์คันงามไปท างานทุกวัน 40. ข้อใด หมายถึง เรื่องราวที่เกิดข้ึนจริง อาจมีความส าคญัหรือไม่มีความส าคญัก็ได้ ก. ข่าว ข. ข้อมูล ค. เหตุการณ์ ง. แหล่งข่าว
เฉลยแบบทดสอบวัดความรู้พื้นฐานหลังเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ข้อที่ ค าตอบ ข้อที่ ค าตอบ ข้อที่ ค าตอบ ข้อที่ ค าตอบ 1. ค 11. ข 21. ก 31. ข 2. ค 12. ง 22. ค 32. ง 3. ข 13. ง 23. ง 33. ก 4. ค 14. ง 24. ก 34. ข 5. ข 15. ง 25. ก 35. ง 6. ง 16. ง 26. ค 36. ก 7. ง 17. ก 27. ง 37. ข 8. ค 18. ก 28. ค 38. ง 9. ก 19. ค 29. ง 39. ก 10. ก 20. ง 30. ง 40. ก