หนวยการเร ี ยนร ู ้ ท ่ ี 3 บค ุ คลสํ าค ั ญของท ้ องถ ่ ิ น
นายประยงค ์ รณรงค ์
นายประยงค ์ รณรงค ์ เก ิ ดเม ื ่ อว ั นท ่ ี ๒๔ สิ งหาคม พ.ศ. ๒๔๘๐ เป็ นคน อ ํ าเภอฉวาง จ ั งหว ั ดนครศรธ ี รรมราช ทา ่ นเก ิ ดในครอบครว ั เกษตรกรท ่ ม ี ี ฐานะยากจน
หล ั งจากจบชน ั ้ ประถมศึ กษาปี ท ่ ี ๔ ก ็ ได ้ ออกมาชว ่ ยพ ่ อแม ่ ท ํ างานหลาย อย ่ าง เชน ่ รบ ั จ ้ างต ั ดไม ้ ดูแลชา ้ งลาก ไม ้ รบ ั จ ้ างล ่ องแพซุงตามล ํ าน ํ าตาปี ท ํ าแรด ่ ี บุก
ผลงานสํ าค ั ญของนาย ประยงค ์ รณรงค ์
นายประยงค ์ รณรงค ์ ม ี ความ เชย ่ ี วชาญในเรอ ื ่ งของยางพารา ทา ่ นเห ็ น ว ่ าเกษตรกรท ่ ท ี ํ าอาชพ ี ยางพาราประสบ ก ั บปั ญหาการท ํ ายางพารามาตลอด และ ไม ่ ม ี ความม ั น ่ คงในอาชพ ี
เพราะผลผล ิ ตท ่ ไ ี ด ้ ข ้ ึ นอย ่ ก ู ั บด ิ นฟ้ า อากาศ ราคาท ่ ข ี ้ ึ นอย ่ ก ู ั บตลาดโลก และ ความไม ่ แน ่ นอนของนโยบายรฐ ั บาล
ด ั งน ั ้ น ทา ่ นจ ึ งได ้ รว ่ มม ื อก ั บชาวบ ้ าน เพ ื ่ อแก ้ ไขปั ญหายางพารา โดยได ้ เรม ่ ิ ต ้ นจากชุมชนไม ้ เรย ี ง ซง ่ ึ เป็ นบ ้ าน เก ิ ดของทา ่ น ม ี การพ ั ฒนาอาชพ ี การท ํ า ยางพารา ม ีโรงงานแปรร ู ปยางขนาด เล ็ กของชุมชน
การท ํ าเชน ่ น ้ ี ท ํ าให ้สามารถแก ้ปั ญหา ของยางพาราได ้ อย ่ างเป็ นระบบ ชุมชนไม ้ เรย ี งถ ื อเป็ นชุมชนต ้ นแบบ ของการพ ั ฒนายางพาราไทย ชุมชนน ้ ี ได ้ ขยายต ั วเป็ นเครอ ื ข ่ ายยางพาราไม ้ เรย ี ง และต ่ อมาได ้ กลายเป็ นเครอ ื ข ่ าย ยางพารา จ ั งหว ั ดนครศรธ ี รรมราช
ผลงานสํ าค ั ญท ่ ี นายประยงค ์ รณรงค ์ได ้ ค ิ ดค ้ นข ้ ึ น ม ี ด ั งน ้ ี
1. เป็ นผน ู ้ ํ าในการพ ั ฒนา เศรษฐก ิ จของชุมชนตามหล ั กปรช ั ญา ของเศรษฐก ิ จพอเพ ี ยง ท ํ าให ้ ชาวบ ้ าน สามารถพ ่ ึ งพาตนเองในการแก ้ปั ญหา การประกอบอาชพ ี รวมทง ั ้ การรว ่ มม ื อ ก ั นเพ ื ่ อแก ้ ไขปั ญหาของชุมชน
2. รเ ิ รม ่ ิ จ ั ดท ํ า “แผนแม ่ บท ยางพาราไทย” ซง ่ ึ รฐ ั บาลได ้ น ํ าไปใช ้ เป็ นแนวทางสํ าหรบ ั การพ ั ฒนา ยางพาราของไทย
3. รเ ิ รม ่ ิ จ ั ดท ํ า “แผนแม ่ บท ชุมชน” ซง ่ ึ รฐ ั บาลได ้ น ํ าไปใชเ ้ป็ น แนวทางสํ าหรบ ั การพ ั ฒนาชุมชน เพ ื ่ อแก ้ ไขปั ญหาความยากจนใน ชนบท
4. สรา ้ งเครอ ื ข ่ ายธ ุ รก ิ จชุมชนใน ภาคใต ้ 5. รเ ิ รม ่ ิ จ ั ดท ํ าโครงการเกษตร แบบผสมผสาน 6. รเ ิ รม ่ ิ จ ั ดท ํ าว ิ สาหก ิ จชุมชนเพ ื ่ อ การพ ่ ึ งพาตนเอง
ผลงานของนายประยงค ์ ม ีส่ วน สํ าค ั ญในการผล ั กด ั นให ้ เก ิ ด นโยบายสํ าค ั ญท ่ เ ี ห ็ นได ้ ชด ั เจน ค ื อ การจ ั ดท ํ าแผนแม ่ บทการพ ั ฒนา ยางพาราไทย แผนแม ่ บทชุมชน และ พระราชบ ั ญญ ั ต ิ ว ิ สาหก ิ จชุมชน
ท ํ าให ้ องค ์ กร สถาบ ั นต ่ าง ๆ ได ้ มอบ รางว ั ลให ้ ก ั บนายประยงค ์ มากมาย โดยในปี ๒๕๔๗ มูลน ิ ธร ิ ามอน แมก ไซไซ ประเทศฟิ ล ิ ปปิ นส์ได ้ มอบ รางว ั ลแมกไซไซ สาขาพ ั ฒนาชุมชน ให ้ แก ่ นายประยงค ์
ซง ่ ึได ้ รบ ั การยอมรบ ั ว ่ าเป็ น “ผน ู ้ ํ า” ทางปั ญญา ท ่ สี รา ้ งแรงบ ั นดาลใจให ้ ชุมชนเรย ี นร ู แ ้ ละพ ั ฒนาเพ ื ่ อการ พ ่ ึ งพาตนเอง
แพทย ์ หญ ิ งเพ ็ ญนภา ทร ั พย ์ เจร ิ ญ
แพทย ์ หญ ิ งเพ ็ ญนภา ทรพ ั ย ์ เจรญ ิ เก ิ ดเม ื ่ อว ั นท ่ ี ๒๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๕ จ ั งหว ั ดปราจ ี นบุร ี ทา ่ นเป็ น แพทย ์ แผนปั จจุบ ั นท ่ ไ ี ด ้ น ํ าพ ื ช สมุนไพรมาใชร ้ ว ่ มก ั บการรก ั ษาโรค แผนปั จจุบ ั น และผล ั กด ั นให ้ ยกฐานะ สถาบ ั นการแพทย ์ แผนไทยข ้ ึ นเป็ น
กรมพ ั ฒนาการแพทย ์ แผนไทย และการแพทย ์ ทางเล ื อก ส่ งผลให ้ สมุนไพรไทยเป็ นท ่ ี ร ู ้ จ ั กของคน ท ั ว ่ ไป ผลงานท ่ ี สํ าค ั ญ เช ่ น
1.รวบรวมต ํ ารายาแผนโบราณ และน ํ ามาแปล เพ ื ่ อเผยแพรค ่ วามร ู ้ และน ํ าไปใชใ้ นการรก ั ษาโรค
2. รวบรวมต ํ าราประมวลทฤษฎ ี การแพทย ์ แผนไทย เล ่ ม ๑
3. จ ั ดท ํ าโปรแกรมสุขภาพ สํ าเรจ ็ ร ู ป การใชค ้ อมพ ิ วเตอรใ์ นการ ว ิ เคราะห ์สุขภาพด ้ วยทฤษฎ ี การแพทย ์ แผนไทย ใน พ.ศ. ๒๕๓๗
4. รวบรวมทา ่ บรห ิ ารกายแบบ ไทยในทา ่ ฤาษ ี ด ั ดตน 5. ส่ งเสรม ิ การใชส้ มุนไพรใน สถานบรก ิ ารสาธารณสุขของรฐ ั
ผลงานของทา ่ นล ้ วนเป็ น ประโยชน ์ ต ่ อวงการแพทย ์ ทง ั ้ ส ้ ิ น จากการท ํ างานท ่ สี รา ้ งประโยชน ์ แก ่ ผค ู ้ นเป็ นจ ํ านวนมาก
ท ํ าให ้ ทา ่ นได ้ รบ ั เล ื อกเป็ นแพทย ์ ด ี เด ่ นในโรงพยาบาลประจ ํ าอ ํ าเภอ ประจ ํ าปี ๒๕๒๗ แพทย ์ ชนบทด ี เด ่ น ประจ ํ าปี ๒๕๒๙ แพทย ์ สตรท ี ่ ม ี ี ผลงาน ด ี เด ่ นทางด ้ านสั งคมชนบทประจ ํ าปี ๒๕๒๙
นายว ิ บล ู ย ์ เข ็ มเฉล ิ ม
นายว ิ บูลย ์ เข ็ มเฉล ิ ม เก ิ ดว ั นท ่ ี ๒๙ ธน ั วาคม พ.ศ. ๒๔๗๙ ท ่ อ ี ํ าเภอ พนม-สารคาม จ ั งหว ั ดฉะเชง ิ เทรา ได ้ รบ ั เล ื อกเป็ นผใ ู ้ หญ ่ บ ้ านเม ื ่ อ พ.ศ. ๒๕๑๒ ในชว ่ งแรกได ้ ประกอบอาชพ ี ท ํ าการเกษตรแบบธ ุ รก ิ จและประสบ ผลสํ าเรจ ็ เป็ นอย ่ างมาก
แต ่ เน ื ่ องจากการเกษตรแบบ ธ ุ รก ิ จเป็ นระบบท ่ ใี ชเ ้ งน ิ เป็ นหล ั กใน การลงทุนท ํ าให ้ การท ํ าธ ุ รก ิ จในระยะ ต ่ อมาประสบปั ญหาขาดทุน ม ี หน ้ ีสิ น มากมาย จ ึ งต ้ องขายท ่ ด ี ิ นเพ ื ่ อใชห ้ น ้ ี คงเหล ื อท ่ ด ี ิ นจ ํ านวนเล ็ กน ้ อยท ่ ใี ชท ้ ํ า มาหาก ิ นเพ ื ่ อการเล ้ ี ยงชพ ี
จากปั ญหาท ่ เ ี ก ิ ดข ้ ึ น ท ํ าให ้ ทา ่ น เปล ่ ี ยนว ิ ธค ี ิ ดในการท ํ าการเกษตรใหม ่ ทง ั ้ หมด โดยเปล ่ ี ยนจากการเกษตรแบบ ธ ุ รก ิ จท ่ ผ ี ล ิ ตเพ ื ่ อขายในตลาดมาเป็ น การผล ิ ตเพ ื ่ อเล ้ ี ยงชพ ี ในครอบครว ั
โดยจะขายก ็ ต ่ อเม ื ่ อเหล ื อจากการ บรโภิ คภายในครอบครว ั แล ้ ว และได ้ เรม ่ ิ ทดลองท ํ าการเกษตร แผนใหม ่ โดยการปลก ู พ ื ชหลาย ชน ิ ดตามธรรมชาต ิ
วนเกษตร เป็ นการเกษตรท ่ ี เน ้ นการพ ่ ึ งพาตนเอง เพ ื ่ อสรา ้ งความ ม ั น ่ คงให ้ แก ่ ชว ีิ ต โดยการปลก ู พ ื ช หลากหลายชน ิ ด
เชน ่ ไม ้ ย ื นต ้ น พ ื ชไร ่ พ ื ชสวน ในวนเกษตรไม ่ ม ี ว ั ชพ ื ช เพราะพ ื ช ทุกชน ิ ดท ่ ปี ลก ู ใชป้ ระโยชน ์ได ้ หมด โดยม ี การวางแผนค ั ดเล ื อกพ ื ชก ่ อนท ่ ี จะน ํ ามาปลก ู
วนเกษตร ม ี องค ์ ประกอบสํ าค ั ญ ด ั งน ้ ี
1. สวนวนเกษตร ในสวนจะม ี พ ื ชทง ั ้ ท ่ ี เป็ นอาหารและสมุนไพรหลากหลายชน ิ ด และเปิ ดให ้ น ั กเรย ี นและคนทว ั ่ ไปเข ้ ามา ศึ กษา องค ์ การสหประชาชาต ิ ว ่ าด ้ วยอาหาร และยา (FAO) ได ้ ท ํ าการสํ ารวจพรรณไม ้ใน สวนวนเกษตร พบว ่ าม ี พรรณไม ้ มากกว ่ า ๕๐๐ ชน ิ ด
2. ลานค ้ ารม ิ ทางชุมชน เป็ น สถานท ่ สี ่ งเสรม ิ การเรย ี นร ู ข ้ อง เกษตรกรรายย ่ อยในบรเ ิ วณน ั ้ น เชน ่ การค ้ าขาย การแปรร ู ป การปลก ู ผก ั ปลอดสารพ ิ ษ
3. ค ่ ายเยาวชน ใชส้ วนวน เกษตรเป็ นสื ่ อในการเรย ี นร ู เ ้ ก ่ ี ยวก ั บ ส ่ ิ งแวดล ้ อม และความสั มพ ั นธ ์ ระหว ่ างส ่ ิ งม ี ชว ีิ ต เชน ่ ต ้ นไม ้ นก เพ ื ่ อให ้ เยาวชนได ้ เห ็ นค ุ ณค ่ าของ ส ่ ิ งแวดล ้ อม
กล ่ าวได ้ ว ่ า วนเกษตร ค ื อ รากฐานของชว ีิ ตและรากฐานของ ครว ั เรอ ื นไทยในชนบท และย ั งเป็ น รากฐานของประเทศชาต ิ
ซง ่ ึ นายว ิ บูลย ์ เข ็ มเฉล ิ ม ได ้ ทุม ่ เท สรา ้ งกระบวนการเรย ี นร ู เ ้ รอ ื ่ งวน เกษตรให ้ เก ิ ดข ้ ึ นในสั งคมไทย รวมทง ั ้ ผล ั กด ั นเข ้ าไปในแผนพ ั ฒนา เศรษฐก ิ จและสั งคมแห ่ งชาต ิ และ นโยบายหล ั กของประเทศ
เชน ่ ในปี ๒๕๔๙ สามารถผล ั กด ั น เข ้ าส่ ู นโยบายของรฐ ั ในชอ ื ่ โครงการ ปลก ู ต ้ นไม ้ใชห ้ น ้ ี และกลายเป็ น วาระแห ่ งชาต ิ จากผลงานท ่ เ ีป็ น ประโยชน ์ในวงกว ้ างท ํ าให ้ ทา ่ นได ้ รบ ั รางว ั ลทง ั ้ ในระด ั บประเทศและระด ั บ ภูม ิ ภาคของโลก