Best Practice ตาชั่งสุจริต คณิตคิดสนุก รร.ประชาสาม - นายปิยะราษฎร์ แก้วสมุทร์

ก

คำนำ

เอกสารฉบับน้ีจัดทำข้นึ เพื่อเสนอผลงานผลการปฏิบัติที่เป็นเลศิ (Best Practice) เกี่ยวกับการจัดการ
เรียนรู้รายวิชาคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒ โดยใช้สื่อ “ตาชั่งสุจริต คณิตคิดสนุก” เพื่อให้นักเรียนมี
เจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์ มีความสนุกในการเรียนคณิตศาสตร์ และสอดแทรกคุณธรรมจริยธรรม ให้กับ
นักเรยี น เพื่อใหน้ ักเรียนมีวนิ ัย เพื่อเป็นการสร้างบรรยากาศ ในการเรยี นรขู้ องนักเรยี น ให้เกิดความหลากหลาย
มีความกระตือรือร้น สนุกสนาน พร้อมยังช่วยพัฒนาทักษะกระบวนการคิดคำนวณของนักเรียน และเพื่อให้
นักเรยี นนนั้ สามารถนำไปปรบั ใช้ในชีวติ ประจำวันได้

ขอขอบคณุ นางสาวสุพรรณิกา สบุ รรณาจ ผูอ้ ำนวยการโรงเรยี นประชาสามัคคีและคณะครูโรงเรียน
ประชาสามัคคี ผู้ปกครอง และขอบใจนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒ ปีการศึกษา ๒๕๖๓ โรงเรียนประชา
สามัคคี ที่ให้ความร่วมมือ ร่วมใจ และสนับสนุนในการทำงานจนประสบผลสำเร็จ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าการ
นำเสนอการจัดการเรียนรู้รายวิชาคณิตศาสตร์ ช้ันประถมศึกษาปีที่ ๒ โดยใช้ส่ือ “ตาช่ังสุจริต
คณิตคิดสนุก” จกั เป็นประโยชนแ์ ก่ผู้ทเี่ ก่ยี วข้องด้านการจดั การศึกษาแด่ครูและผู้ปกครองต่อไป

นายวรพจน์ อยา่ งดี
ตำแหนง่ ครู คศ.1

สารบัญ ข

เรื่อง หน้า

คำนำ ก
สารบญั ข
ความสำคญั ของผลงานหรือนวัตกรรมท่นี ำเสนอ ๒
จุดประสงคแ์ ละเปา้ หมายของการดำเนนิ งาน ๖
กระบวนการปฏิบตั งิ านหรอื ขั้นตอนการปฏิบตั งิ าน ๖
ผลการดำเนนิ การผลสมั ฤทธแ์ิ ละประโยชนท์ ี่ได้รบั ๘
ปัจจัยความสำเร็จ ๘
บทเรยี นทไ่ี ด้รบั ๘
การเผยแพร่/การไดร้ บั การยอมรบั ๘
เงอื่ นไขความสำเร็จ ๘
ข้อเสนอแนะ ๘
ความสอดคล้องกับคณุ ลักษณะ ๕ ประการอย่างไรบ้าง ๙
กจิ กรรมทีส่ อดคล้องกับปฏญิ ญาโรงเรียนสุจริต ๑๐
ภาคผนวก ๑๓

แบบนำเสนอ Best Practice

 ผ้บู รหิ าร  ครู

ช่อื ผลงาน “ ตาชงั่ สจุ ริต คณิตคิดสนกุ ”
เจา้ ของผลงาน นายวรพจน์ อยา่ งดี
โรงเรียน ประชาสามัคคี
สังกัด สำนักงานเขตพืน้ ท่ีการศกึ ษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 3
โทรศัพท์มอื ถอื 09๕-๖๐๓๓๗๓๘ E mail [email protected]

ผลงานสอดคลอ้ งกบั คุณลักษณะโรงเรียนสุจริต (เลือกได้มากกวา่ 1 ประการ)

 ทักษะกระบวนการคดิ
 มวี นิ ัย

 ซอ่ื สัตย์สจุ ริต
 อยู่อย่างพอเพยี ง
 จิตสาธารณะ

4

ชื่อผลงาน “ตาชง่ั สจุ ริต คณิตคดิ สนกุ ”
1. ความสำคญั ของผลงาน/ นวัตกรรมถอดบทเรยี น

1.1 เหตุผลท่เี กดิ แรงบันดาลใจ ความจำเปน็ ปญั หาหรือความต้องการที่จะทำผลงาน/นวัตกรรม
ด้วยยทุ ธศาสตร์ชาติวา่ ด้วยการป้องกนั และปราบปรามการทุจริต ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2560–2564) ได้
กำหนดวสิ ยั ทัศน์วา่ “ประเทศไทยใสสะอาด ไทยท้ังชาติต้านทุจรติ (Zero tolerance & Clean Thailand)”
มพี นั ธกิจในการสร้างวัฒนธรรมตอ่ ตา้ นการทจุ รติ ยกระดับธรรมาภิบาลในการบริหารจัดการทุกภาคสว่ นแบบ
บูรณาการและปฏิรปู กระบวนการป้องกนและปราบปรามการทจุ รติ ท้ังระบบให้มีมาตรฐานสากล โดยมี
เป้าประสงคเ์ ชงิ ยุทธศาสตร์ คือ ประเทศไทยไดร้ ับการประเมนิ ดชั นีการรับรกู้ ารทุจรติ (Corruption
Perceptions Index : CPI) ไมน่ อ้ ยกวา่ ร้อยละ 50 นอกจากน้ี ทิศทางการพัฒนายุทธศาสตรช์ าตวิ า่ ดว้ ยการ
ปอ้ งกันและปราบปรามการทุจริต ระยะที่ 3 ยังมีความสอดคล้องกบั ทิศทางของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและ
สังคมแห่งชาติ ฉบบั ที่ 12 (ยทุ ธศาสตร์ท่ี 6ดา้ นการเพม่ิ ประสทิ ธิภาพและธรรมาภบิ าลในภาครฐั ) และทศิ ทาง
ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (ยทุ ธศาสตร์ การปลกู ฝงั “คนไทยไม่โกง” และยุทธศาสตร์การป้องกนั ด้วยการ
เสรมิ สร้างสงั คมธรรมาภบิ าล) อีกทงั้
ทา่ มกลางกระแสการเปลย่ี นแปลงในยุคโลกาภวิ ตั น์ ทำใหส้ ังคมไทยต้องเผชญิ กับปญั หาหลายดา้ น
ท่ีเกดิ จากปัญหาด้านจติ ใจของคนในสงั คมทเี่ สือ่ มลงท้งั ทางด้านศีลธรรม วฒั นธรรม การเมือง เศรษฐกจิ และ
สังคม ก่อใหเ้ กิดปญั หาท่ีสำคัญ โดยเฉพาะปัญหาเรอ่ื งการทุจรติ คอร์รปั ชน่ั ทม่ี ีสาเหตมุ าจากปญั หาดา้ น
คณุ ธรรม จรยิ ธรรมที่สัง่ สมโดยไม่รู้ตัวตัง้ แตว่ ัยเยาว์ จงึ ทาใหห้ น่วยงานราชการทเี่ กย่ี วข้องกับการส่งเสรมิ
การศึกษาไดใ้ หค้ วามสำคญั ในการพฒั นาสถานศกึ ษาใหเ้ ป็นองค์กรคณุ ธรรม” โดยตอ้ งมุ่งสร้างพนื้ ฐานให้ผูเ้ รยี น
เป็น “คนดี” เพราะถา้ ผูเ้ รยี นเปน็ คนดีตง้ั แต่เด็ก เขากจ็ ะคิดดี ทาดี สร้างประโยชนใ์ ห้สังคมและอยู่ในสังคมได้
อยา่ งมีความสุข พระราชกระแสรับสงั่ ของพระบาทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหาภูมิพลอดุลยเดชท่วี า่ “ช่วยกัน
สร้างคนดี ให้บา้ นเมือง”
โรงเรียนประชาสามัคคี ตงั้ อยู่เลขที่ ๕๖ หมู่ ๔ ตำบลแนงมุด อำเภอกาบเชิง จังหวดั สุรินทร์ สงั กดั
สำนักงานเขตพนื้ ท่ีการศึกษาประถมศึกษาสรุ นิ ทร์ เขต ๓ มเี นือ้ ที่ ๓๕ ไร่ เปิดทาการสอนตัง้ แต่ ช้ันอนุบาลปที ี่
๒ ถงึ ช้นั มัธยมศึกษาปีที่ ๓ มีนักเรยี นท้ังสน้ ๒๘๓ คน ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา รวม ๑๖ คน
มีเขตพน้ื ท่บี รกิ ารมี ๔ หม่บู ้านไดแ้ ก่ บา้ นประคำ บา้ นโดนเตียบ บา้ นโคกสง่า บ้านโคกพยูง เปิดทำการสอน
ครงั้ แรกเม่ือ วนั ที่ ๑๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๑๓
โรงเรยี นประชาสามัคคีมีกระบวนการพฒั นาผู้เรียนด้วยวธิ กี ารทหี่ ลากหลาย ครจู ดั กิจกรรมการเรยี นรู้
เปน็ ไปตามศักยภาพของผูเ้ รยี นและเปน็ ไปตามมาตรฐานและตวั ชี้วัดของหลักสตู ร มีการออกแบบการจัดการ
เรียนรู้ทเี่ หมาะสมกับผเู้ รียน โดยมกี ารจดั การเรยี นร้ทู างรูปแบบการระดมสมอง แบบลงมือปฏิบัติจรงิ แบบ
ร่วมมอื กันเรียนรู้ แบบใช้กระบวนการคิด กระบวนการใชป้ ัญหาเป็นหลัก จัดการเรียนการสอนใหน้ ักเรยี น
วิเคราะห์ และคิดอย่างมวี จิ ารณญาณ อภปิ รายแลกเปลย่ี นความคดิ เหน็ และแกป้ ญั หาตามเกณฑ์ของแต่ละ
ระดบั ช้นั ต้งั แต่ระดับชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ ๑ – ๖ จัดการเรียนการสอนท่ีมีแหล่งเรียนรแู้ ละแหล่งสบื คน้ ข้อมูล
ได้แก่ ห้องสมดุ ห้องคอมพิวเตอร์ เปน็ ต้น จัดกิจกรรมทสี่ ง่ เสรมิ ให้ผู้เรียนต่างๆเชน่ กิจกรรมหนา้ เสาธงกิจกรรม
ท่องบทอาขยาย กจิ กรรมท่องสูตรคูณ ประเมินการอา่ นคิดวิเคราะหเ์ ขยี นของนกั เรียนในทุกระดับช้ัน การ
ประเมนิ การทดสอบสมรรถนะสำคญั ของผู้เรยี นทง้ั ๕ ดา้ น มคี วามสามารถในการคิด ความสามารถในการ
แก้ปญั หา ความสามารถใช้ทักษะชีวติ ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี มีการพัฒนาครูทกุ คนให้มี

5

ความสามารถในการนำเทคโนโลยี นำเทคนคิ วิธีการสอนให้ตรงตามศักยภาพของผู้เรยี น ใชส้ ือ่ เทคโนโลยีในการ
เรียนการสอน ครูกำหนดแผนการจัดการเรียนรแู้ ละการวดั ผลประเมนิ ผลแบบบูรณาการ

นอกจากนี้ สถานศึกษาได้มีการดำเนินการเพื่อพฒั นาทักษะชวี ิตของผเู้ รียน เพ่ือให้อยู่ในสังคมไดอ้ ยา่ ง
มีความสขุ ปลูกฝังคา่ นิยมในคุณลักษณะอนั พึงประสงค์ทด่ี ี เนน้ การพัฒนาด้านคณุ ธรรมจรยิ ธรรมทเี่ หมาะสม
กับวยั ของผเู้ รียน โดยได้มกี ารจดั คา่ ยอบรมคณุ ธรรมจรยิ ธรรมกับนกั เรียนในทกุ ระดับชั้น มีการจดั กิจกรรม
พัฒนาผ้เู รียนใหเ้ หมาะสมกบั วยั ให้มีคณุ ลักษณะและค่านิยมทดี่ ตี ามทีส่ ถานศกึ ษากำหนด ยอมรับและที่จะอยู่
ร่วมกัน บนความแตกตา่ งและความหลากหลาย สุขภาวะทางร่างกายและลักษณะจิตสงั คม เนน้ ให้ผู้เรียนมี
ระเบียบวินัยซือ่ สตั ยร์ ับผดิ ชอบและมีจิตสาธารณะ เน้นค่านิยม ๑๒ ประการ

โรงเรยี นประชาสามัคคีดำเนินการวิเคราะห์สภาพปัญหา ผลการจดั การศกึ ษาทผี่ ่านมา โดยการศกึ ษา
ข้อมูลสารสนเทศ จากผลการนิเทศตดิ ตามประเมนิ การจดั การศึกษาตามนโยบายการปฏริ ูปการศกึ ษาและการ
จัดประชุมระดมความคดิ เหน็ จากบุคลากรในสถานศึกษาเพื่อวางแผนรว่ มกนั กำหนดเปา้ หมายปรบั วิสยั ทศั น์
กำหนดพนั ธกิจกลยุทธ์ในการจดั การศกึ ษาของสถานศึกษา เพอ่ื พัฒนาคุณภาพของผเู้ รยี น มีการปรับ
แผนพฒั นาคุณภาพจากการศึกษาแผนปฏิบัติการประจำปีใหส้ อดคล้องกับสภาพปัญหาความต้องการ พัฒนา
และนโยบายการปฏิรปู การศึกษา โดยครไู ดจ้ ดั การเรียนการสอนทเี่ นน้ ผเู้ รยี นเป็นสำคญั เน้าพัฒนาผูเ้ รยี นใหม้ ี
ความรู้ ความสามารถเต็มศกั ยภาพท่ีสรา้ งโอกาสให้กับผ้เู รียนทุกคนได้มสี ่วนร่วม มีการวิเคราะหผ์ ู้เรยี นเป็น
รายบคุ คลกำหนดเปา้ หมายในการพฒั นาผู้เรียนออกแบบการจดั การเรยี นรู้ผ้เู รยี นเปน็ สำคัญ เนน้ ความแตกตา่ ง
ระหว่างบุคคล จดั กจิ กรรมการเรียนรทู้ ี่หลากหลาย โดยเนน้ สง่ ผลให้ผลการเรียนของนักเรียนทุกระดับชนั้ เพม่ิ
สูงข้ึน ทัง้ ในระดับโรงเรียน ระดบั จงั หวดั ระดบั เขตพ้นื ทก่ี ารศกึ ษา และระดับประเทศ

เน่อื งจากนักเรียน ช้ันประถมศกึ ษาปีท่ี ๒ มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวชิ าคณิตศาสตร์ ท่ียังต่ำกวา่
กำหนด อาจมสี าเหตุมาจากนักเรยี นไดเ้ รียนรู้จากประสบการณ์ตรงขาดการปฏบิ ัตจิ รงิ อีกท้งั ผ้เู รยี นยงั คดิ บวก
ลบ คูณ หาร ไดไ้ มไ่ วเท่าทค่ี วร ทำใหเ้ กิดความย่อท้อและเบอื่ หนา่ ย และมีเจตนคติที่ไม่ดีตอ่ วชิ าคณติ ศาสตร์
เพื่อใหน้ กั เรียนมเี จตนคตทิ ่ดี ีต่อรายวชิ าคณิตศาสตร์ และเป็นการยกระดับผลสมั ฤทธ์ิทางการเรยี นในกลุ่มสาระ
การเรียนรคู้ ณติ ศาสตร์ และเพื่อให้ผ้เู รยี น มีคุณภาพตามเปา้ หมายของหลักสตู รการศกึ ษาขน้ั พืน้ ฐาน
พุทธศักราช ๒๕๕๑ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.๒๕๖๐) ผู้รายงานในฐานะ เปน็ ครูผู้สอน รายวชิ าคณติ ศาสตร์ ชนั้
ประถมศกึ ษาปที ่ี ๒ จงึ ใช้วธิ กี ารพัฒนาทักษะคณิตศาสตร์นักเรียนมีเจตคติท่ดี ีต่อวิชาคณิตศาสตร์ มีความรู้
ทักษะกระบวนการคณิตศาสตรท์ ี่ยง่ั ยนื ควบคู่กับมคี ุณธรรม ความซอ่ื สตั ยส์ ุจรติ จึงคดิ สอื่ นวตั กรรม “ตาชั่ง
สจุ ริต คณติ คิดสนกุ ” เขา้ มาชว่ ย มาเปน็ นวตั กรรมประกอบการเรยี นการสอน เพื่อให้นักเรียนมเี จตคติที่ดตี ่อ
วชิ าคณติ ศาสตร์ มคี วามสนุกในการเรียนคณิตศาสตร์ และสอดแทรกคุณธรรมจรยิ ธรรม ให้กับนักเรยี น
เพ่อื ให้นกั เรยี นมีวนิ ยั เพื่อเป็นการสรา้ งบรรยากาศ ในการเรียนรู้ของนักเรยี น ให้เกิดความหลากหลาย มีความ
กระตือรือรน้ สนุกสนาน พรอ้ มยังชว่ ยพฒั นาทักษะกระบวนการคดิ คำนวณของนกั เรียน และเพ่ือใหน้ ักเรียน
นัน้ สามารถนำไปปรับใชใ้ นชีวิตประจำวนั ได้ ในระดบั ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ี่ ๒ จำนวน ๓๕ คน

1.2 แนวคิด หลักการสำคัญที่เกี่ยวข้องกับผลงานหรือนวัตกรรม สามารถอ้างอิงถึงแนวคิด
หลักการ ทฤษฎี รปู แบบ วธิ กี าร ฯลฯ ท่นี ำมาใช้ในการออกแบบผลงานหรอื นวตั กรรม

แนวคิด หลักการสำคัญทีเ่ ก่ียวขอ้ งกับนวตั กรรมผลงาน “ ตาชง่ั สจุ ริต คณิตคดิ สนกุ ” ประกอบด้วย
คณิตศาสตร์มีบทบาทสำคัญยิ่งต่อการพัฒนาความคิดมนุษย์ ทำให้มนุษย์มีความคิดสร้างสรรค์ คิดอย่างมี
เหตุผล เป็นระบบ มีแบบแผน สามารถวิเคราะห์ปัญหาหรือสถานการณ์ได้อย่างถี่ถ้วน รอบคอบ ช่วยให้

6

คาดการณ์ วางแผน ตัดสินใจ แก้ปัญหา และนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม นอกจากนี้
คณิตศาสตร์ยังเป็นเครือ่ งมือในการศกึ ษาทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและศาสตรอ์ ื่น ๆ คณิตศาสตร์จึงมี
ประโยชน์ตอ่ การดำเนินชีวติ ช่วยพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ให้ดีขน้ึ และสามารถอย่รู ว่ มกบั ผอู้ ่นื ได้อย่างมคี วามสขุ
( หลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขัน้ พ้นื ฐาน 2551 : 1 )

คณิตศาสตร์มีความสำคัญต่อชีวิตประจำวัน ตั้งแต่ตื่นนอน ต้องดูเวลา คิดว่าเป็นวันที่เท่าใด ต้อง
หยิบเงินท่จี ะตอ้ งใชจ้ ่ายในวนั หน่ึง ๆ เมื่อออกจากบา้ นต้องดเู วลาเทา่ ใดในการเดินทางและต้องเดินทางไปถึงท่ี
ทำงานภายในเวลาเทา่ ใด ถ้าซ้อื ของชิ้นละ 5 บาท ซื้อ 3 ชิ้นจะตอ้ งจ่ายเงนิ เป็นเทา่ ไร ตอ้ งได้รับเงินทอน
เท่าไร จะเห็นวา่ การนบั เงิน การซื้อขาย แลกเปลี่ยน ทอนเงิน เวลา เป็นเรือ่ งของคณิตศาสตรท์ ีเ่ กี่ยวขอ้ ง
กับชีวิตประจำวันของเราตั้งแต่ลืมตา ออกจากบ้าน อยู่ที่ทำงานระหว่างเดินทาง มากกว่าเรื่องใด
(มหาวทิ ยาลัยสโุ ขทยั ธรรมาธิราช. 2537 : 8)

๑.๒.๑ ปรัชญาการสอนคณิตศาสตร์
เป็นหลกั การหรอื กฎเกณฑท์ างคณิตศาสตร์ นกั คณิตศาสตรไ์ ด้คดิ คน้ พบว่าการเรยี นการสอน
คณิตศาสตร์เป็นการชี้แนะให้ผูเ้ รียนได้ค้นพบด้วยตนเองโดยธรรมชาตแิ ล้วเนื้อหาวิชามีลักษณะเป็นนามธรรม
การเรียนการสอนคณิตศาสตร์ควรเริ่มจากแนวคิดที่เป็นรูปนามธรรมไปสูร่ ูปธรรมการสอนคณิตศาสตร์ควรมงุ่
การประยกุ ตห์ รอื การนําไปใช้ (บญุ ทนั อยชู่ มบุญ, 2529: 56)
ปรัชญาการสอนคณิตศาสตร์ หมายถึง ความรู้และความจริงที่ยึดถือเพื่อเป็นแนวทางในการสอน
คณติ ศาสตร์ (ยพุ ิน พิพธิ กลุ , 2530: 48 อา้ งถงึ ใน สาํ รวม พุ่มวิเศษ, 2542: 77) ในการสอนคณิตศาสตร์ยึด
หลักใหผ้ ้เู รยี นค้นควา้ ดว้ ยตนเอง ไดค้ น้ ควา้ เองและได้ลงมือเองและส่งเสรมิ ใหน้ ักเรียนไดก้ ระทำผสู้ อนเป็นเพียง
ผแู้ นะนําสรปุ เปน็ แนวคดิ สำคัญดังน้ี
1. สอนใหน้ ักเรียนคิดเองและค้นพบดว้ ยตนเอง ผสู้ อนเป็นเพยี งผชู้ ้ีแนะไมใ่ ช่ผูบ้ อก
๒. สอนโดยยึดโครงสร้าง มีระบบระเบียบ และใช้วิธีสอนหลายอย่างมีการยืดหยุ่นให้เหมาะสมกับ
เนื้อหา
๓. สอนโดยไม่มุ่งเนื้อหาเพียงอย่างเดียว ควรสอดแทรกจริยธรรม คุณธรรม ฝึกการระเบียบไปในตัว
และยึดความเป็นเหตุเป็นผล
4. หลักการหรอื กฎเกณฑ์ทางคณติ ศาสตร์ในปัจจุบนั เปน็ ส่งิ ที่นักคณิตศาสตรไ์ ด้คิดค้นขึ้นการเรียนการ
สอนคณติ ศาสตร์ ควรหาแนวทางหรอื ชีแ้ นะให้นกั เรยี นคน้ พบหลักการตา่ ง ๆอีกครง้ั หนงึ่
5. โดยธรรมชาตแิ ลว้ คณิตศาสตร์มีลักษณะเป็นนามธรรม การเรียนการสอนควรเริ่มจากความคิดรวบ
ยอดที่เปน็ รปู ธรรมไปสนู่ ามธรรม
6. การเรียนการสอนคณิตศาสตร์ควรมุ่งประยุกต์หรือการนําไปใช้จากปรัชญาการสอนคณิตศาสตร์
ผู้สอนควรสอนนักเรียนให้คิดเองและค้นพบด้วยตนเอง ตามแนวทางชี้แนะโดยยึดโครงสร้างจากนามธรรม
จัดการเรียนการสอนความคดิ รวบยอดทเ่ี ปน็ รูปธรรมไปสนู่ ามธรรม
จากที่กล่าวมาสรุปได้ว่า การเรียนการสอนคณิตศาสตร์เป็นการชี้แนะให้กับผู้เรียนได้ค้นพบหลักการ
ต่าง ๆ ด้วยตนเองอกี คร้งั หน่งึ โดยธรรมชาติแล้วคณติ ศาสตร์มลี ักษณะเปน็ นามธรรม การเรียนการสอนควรเริ่ม
จากแนวคดิ (Concept) ทีเ่ ป็นรูปธรรมไปสูน่ ามธรรมมงุ่ การประยุกต์หรอื การนําไปใช้

7

1.2.๒ ทฤษฎกี ารสอนคณิตศาสตร์
ทฤษฎีที่นํามาใช้ในการจัดการเรียนการสอนคณิตศาสตร์จําแนกได้ 2 ประเภท คือทฤษฎีการสอน
คณติ ศาสตร์และทฤษฎีการเรยี นรูด้ ังรายละเอยี ดต่อไปน้ี (กรมวิชาการ กระทรวงศกึ ษาธกิ าร, 2538: 16-17)
1.๒.๒.๓ ทฤษฎีการสอนคณติ ศาสตร์
1) ทฤษฎแี หง่ การฝึกฝน (Drill Theory) เปน็ ทฤษฎกี ารสอนคณิตศาสตร์ทีเ่ น้นในเรื่องการฝึกฝนให้
ทําส่ิงนั้นซ้ำ ๆ หลาย ๆ คร้งั จนเด็กเกดิ ความเคยชินกับวธิ ีการนน้ั ๆ การสอนจึงเร่มิ โดยครจู ะเป็นผู้ให้ตัวอย่าง
หรือบอกสูตรหรือกฎเกณฑ์ แล้วให้เด็กฝึกฝนทําแบบฝึกหัดมาก ๆ จนกระทั่งเด็กชํานาญ แต่อย่างไรก็ตาม
ทฤษฎียงั มขี ้อบกพร่องหลายประการ คือ
1.1) เดก็ ต้องทอ่ งจำ กฎเกณฑ์ สตู ร ซง่ึ เปน็ เรือ่ งยากสำหรับเดก็
1.2) เด็กไมอ่ าจจะจำข้อเทจ็ จรงิ ตา่ ง ๆ ทีไ่ ด้เรียนมาแลว้ ไดห้ มด
1.3) เด็กขาดความเข้าใจในส่ิงท่ีเรียน เปน็ เหตุใหเ้ กิดความลําบาก สบั สนในการคดิ คํานวณ แก้ปัญหา
และลมื ส่งิ ทีเ่ รยี นได้งา่ ย
2) ทฤษฎีแห่งการเรียนรู้โดยบังเอิญ (Incidental learning Theory) ทฤษฎีนี้เชื่อว่าเด็กจะต้อง
เรยี นได้ดเี ม่ือเด็กเกิดความต้องการหรอื ความอยากรู้เรื่องใดเรื่องหนึ่งท่เี กดิ ข้ึน ดังนน้ั กจิ กรรมการเรียนการสอน
ควรจัดขึ้นจากเหตกุ ารณท์ ีเ่ กิดขึ้นในโรงเรียนหรือชุมชน ซึ่งเด็กจะได้ประสบกับตนเอง แต่ทฤษฎีมีข้อบกพรอ่ ง
คอื ในการปฏิบตั จิ รงิ แลว้ เหตกุ ารณ์จะไม่เกดิ ขน้ึ บ่อยนกั จงึ ใชไ้ ดเ้ ป็นคร้งั คราว เมือ่ มีเหตกุ ารณ์ท่เี หมาะสม และ
เป็นท่นี า่ สนใจของเด็กเท่านน้ั แต่ถา้ ไม่มเี หตุการณ์ ดงั กล่าวเกิดขึน้ ในโรงเรยี นหรือชุมชนมาจุดฉนวนความยาก
รู้ กจ็ ะทําใหท้ ฤษฎนี ้ีไม่ได้ผล
3) ทฤษฎีแห่งความหมาย (Meaning Theory) ทฤษฎีนี้เชื่อว่าการคิดคํานวณกับการเป็นอยู่ใน
สังคมของเด็ก เป็นหัวใจของการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ และมีความเช่ือว่าเด็กจะเรียนและเข้าใจสิ่งทีเ่ รยี น
ได้ดี เมือ่ ส่งิ นั้นมคี วามหมายตอ่ เดก็ เอง และเปน็ ท่ีเดก็ ได้พบเห็นและปฏบิ ัตใิ นชวี ติ ประจําวนั ของเด็กจาํ เป็น
จากแนวคิดหลักการทฤษฎีแนวทางการสอนดังที่กล่าวมาถึงได้ว่าในการจัดการเรียนการสอน ใน
รายวิชาคณิตศาสตร์ เพื่อให้เกิดทักษะเกิดความรู้ และสามารถนำความรู้นั้นไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ต้องให้
นักเรียนมีส่วนร่วมในกระบวนการจัดการเรียนรู้ ให้กุเรียนเป็น ผู้ดำเนินกิจกรรม ให้รู้จักคิดรู้จักทำรู้จัก
แก้ปัญหา มีความคิดสร้างสรรค์ คิดอย่างมีเหตุผล มีแบบแผน เป็นระบบ สามารถวิเคราะห์ปัญหาหรือ
สถานการณ์ได้อย่างถี่ถ้วน รอบคอบ ช่วยให้คาดการณ์ วางแผน ตัดสินใจ แก้ปัญหา และนำไปใช้ใน
ชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม อีกทั้งยังเป็นเครื่องมือในการศึกษาศาสตร์อื่นๆ คณิตศาสตร์จึงมี
ประโยชนต์ อ่ การดำเนินชีวิต ช่วยพฒั นาคุณภาพชีวิตใหด้ ีขึ้น และสามารถอยูร่ ว่ มกับผอู้ ่ืนได้อย่างมีความสุข

8

2. จุดประสงค์และเปา้ หมายของผลงาน/ นวัตกรรมถอดบทเรียน
2.1 จดุ ประสงค์
๑. เพอ่ื พัฒนาทักษะ ความสามารถด้านคณิตศาสตร์ของนักเรียนชนั้ ป.๒ ใหม้ คี ุณภาพสูงขนึ้
๒. เพื่อใหน้ กั เรียนรู้จกั วิธีการขายสนิ คา้ มีวินัย และมีความซอ่ื สตั ยใ์ นการซอื้ ขายสินคา้
๓. เพ่อื พัฒนาทักษะกระบวนการคดิ ของนักเรียนและมเี จตคติที่ดตี ่อวชิ าคณิตศาสตร์
๔. เพอ่ื พัฒนาทักษะกระบวนการ บวก ลบ คณู ของนักเรยี น
๕. เพอ่ื ให้นักเรียนดำรงชีวิตอยอู่ ย่างพอเพียง มจี ิตสาธารณะ และอยู่ในสงั คมได้อย่างมีความสุข
๒.2 เปา้ หมาย (ระบุจำนวนผลงาน / นวตั กรรมหรอื กลมุ่ เปา้ หมายท่ใี ชผ้ ลงาน/นวตั กรรม)
- เชิงปรมิ าณ
นกั เรยี นชัน้ ประถมศกึ ษาปที ี่ ๒ ทกุ คน
- เชงิ คุณภาพ
นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒ ได้รับการพัฒนาทักษะความสามารถด้าน

คณิตศาสตร์มีคุณภาพสูงขึ้น มีพัฒนาการด้านกระบวนการคิด ความมีระเบียบวินัย ความซื่อสัตย์ ความ
พอเพียง และมจี ิตสารธารณะ ทัง้ ๕ ดา้ น ดีขน้ึ

3. กระบวนการผลิตผลงานหรือขัน้ ตอนการดาเนินงาน

ขนั้ ที่ 1 ศึกษาวิเคราะห์

ขน้ั ท่ี ๒ สร้างนวัตกรรม (Best Practice) และทดลองใช้

ขัน้ ที่ ๓ นานวัตกรรม (Best Practice)ไปใชใ้ นการเรยี นการสอน

ขั้นที่ ๔ ประเมินผลการดาเนินการ

9

การพฒั นา Best Practice “ตาช่ังสุจริต คณิตคิดสนุก”
เป็ นการพัฒนาทักษะ ทางคณิตศาสตร์ สาหรับนักเรียนชนั้ ประถมศึกษาปี ที่ ๒

ในเรือ่ ง การวัดน้าหนัก การบวก การลบ การคูณ

ขัน้ ที่ ๑ -ศึกษาวิเคราะหเ์ อกสารท่เี กยี่ วขอ้ ง แนวคิด ทฤษฎี และรปู แบบ
ศกึ ษาวเิ คราะห์ การสอน ท่ีเกยี่ วขอ้ ง นำมาใช้ในการพัฒนา Best Practice
-วเิ คราะห์ผลการเรยี น ของผ้เู รยี น ในเรื่อง การวดั น้ำหนัก การ
บวก การลบ การคูณ
-ปรกึ ษาหารือ คณะครู ในช่วงชนั้ เพ่อื หาทางแก้ปัญหา

ข้ันท่ี ๒ -สรา้ งนวัตกรรม Best Practice “ตาช่งั สจุ รติ คณติ คิดสนุก”
สรา้ งนวตั กรรม -ทดลองใช้นวตั กรรม Best Practice “ตาชง่ั สุจรติ คณิตคิด
(Best Practice)และ สนกุ ” และปรบั ปรุง

ทดลองใช้

ข้นั ที่ ๓ -ดำเนินการจัดการเรียนการสอนแบบบรู ณาการหลกั สูตรทุจรติ
นานวัตกรรม ไปใช้ใน ร่วมกบั กลุ่มสาระการเรียนรู้ อืน่ ๆ
-นำ Best Practice “ตาช่ังสจุ ริต คณิตคดิ สนกุ ” ไปใช้กบั
การเรยี นการสอน นกั เรียนช้นั ประถมศกึ ษาปีที่ ๒

ขน้ั ท่ี ๔ -ผู้บรหิ ารโรงเรียน ฝา่ ยวชิ าการ นเิ ทศ กำกับติดตาม ผลการ
ประเมินผลการ ดำเนินงาน
-ประเมนิ ผลการจดั การเรยี นการสอน
ดาเนนิ การ -ประเมนิ คุณลักษณะ ๕ ประการ

10

๔. ผลการดำเนินการผลสมั ฤทธิแ์ ละประโยชน์ทไ่ี ดร้ ับ
สอ่ื นวัตกรรม ตาชั่งสจุ ริต คณิตคิดสนกุ เป็นส่ือคณติ ศาสตรท์ สี่ อดแทรกความรู้เรือ่ งการซื่อสตั ย์

สจุ รติ ไว้ ผลท่คี าดหวังให้เกิดขึ้น คือ มีทกั ษะความสามารถดา้ นคณติ ศาสตร์ของนักเรยี นชนั้ ป.๒ มคี ุณภาพสงู
ข้ึน นักเรียนรจู้ ักวิธกี ารขายสินคา้ มีวินัย และมีความซ่ือสัตย์ในการซื้อขายสนิ ค้า นำไปปรบั ใช้ในการดำรงชวี ิต
อย่อู ย่างพอเพยี ง มีจิตสาธารณะ และอยใู่ นสงั คมได้อย่างมีความสขุ นักเรียนทักษะกระบวนการคดิ และมีเจต
คตทิ ด่ี ตี ่อวิชาคณิตศาสตร์เพ่ิมขึ้น

๕. ปจั จยั ความสำเรจ็
๕.๑ ผบู้ รหิ ารโรงเรียนใหค้ วามสำคญั และเอาใจใส่กบั การดำเนนิ งาน
๕.๒ การรว่ มกจิ กรรมของนักเรยี นมีความพร้อมทกุ ครง้ั
๕.๓ การดำเนินกจิ กรรมมีเวลาเพียงพอ
๕.๔ นักเรียนทกุ คนใหค้ วามร่วมมือในการทำกิจกรรมเปน็ อยา่ งดี

๖. บทเรียนท่ไี ด้รับ
๖.๑ การดำเนนิ กิจกรรม ต้องอาศัยปัจจัยหลายประการท่สี ำคญั คือปัจจัยด้านบุคลากรในโรงเรียน

และนักเรยี น
๖.๒ การดำเนนิ กิจกรรมท่ีเป็นผลสำเรจ็ ตอ้ งอาศัยความรว่ มมือของบคุ ลากรทกุ ฝ่าย
๖.๓ การดำเนนิ งานทีเ่ ป็นระบบน้ันจะส่งผลดี ต่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของนักเรียนทย่ี ัง่ ยนื
๖.๔ ผูบ้ รหิ าร ครู ผู้ปกครอง นกั เรยี น นับเปน็ เครือข่าย การพัฒนาท่ีสำคัญตอ่ การพฒั นาคุณภาพ ของ

นักเรียน
๖.๕ สภาพแวดลอ้ มในห้องเรียน บรบิ ทของสถานศึกษา นับเป็นปัจจยั หน่ึงทีส่ ง่ ผลตอ่ การพฒั นา

คณุ ภาพของผ้เู รยี น

๗. การเผยแพร่/การไดร้ ับการยอมรับ
๗.๑ จดั นิทรรศการในหอ้ งเรียนเผยแพร่ แกน่ ักเรยี น ครูโรงเรียน
๗.๒ เผยแพร่และแบง่ ปนั สื่อนวตั กรรม ผา่ นทางสังคมออนไลน์ Facebook เพจช่อื

หอ้ งเรยี นออนไลน์ครนู ุ-Kru Nu

๘. เงือ่ นไขความสำเร็จ
๘.๑ ระยะเวลาในการจดั ทำ สื่อนวัตกรรม ในการจดั การเรียนรู้
๘.๒ มกี ารจดั การเรยี นรู้ โดยใหน้ กั เรียนได้ลงมือปฏิบตั ิ ใช้ส่ือนวตั กรรมจำลองสถานการณ์จรงิ

๙. ข้อเสนอแนะ
๙.๑ ให้นักเรียนใช้สอ่ื ตาชัง่ สจุ รติ คณิตคดิ สนุก บ่อยๆเพ่อื ฝกึ การบวก ลบ คณู จากการจา่ ยเงนิ ทอน

เงิน

11

๑๐. Best Practice โครงการดงั กลา่ วสอดคล้องกบั คุณลักษณะ ๕ ประการอยา่ งไรบา้ ง

คุณลกั ษณะ กิจกรรมที่สอดคล้อง เครอ่ื งมอื ที่ใช้ในการทดสอบ
๑. ทักษะกระบวนการคิด
๑.๑ การคิดวางแผนในการซ้อื สินคา้ - สอื่ ตาชัง่ สจุ ริต คณติ คดิ สนุก
๒. ความมีวนิ ยั
๑.๒ การคดิ แก้ปัญหาเพอื่ หาคำตอบในการซ้ือ
๓. ความซื่อสตั ย์สจุ รติ
ขายสนิ ค้า

๑.๓ การคิดเชื่อมโยงความรู้คณิตศาสตร์เพ่ือ

หาคำตอบ

๒.๑ มวี ินัยในการซื้อขายสนิ ค้า - แบบสังเกตพฤตกิ รรม

๒.๒ ปฏบิ ตั ิตามกติกาการซื้อขายสินค้า

๒.๓ การตรงตอ่ เวลา ความละเอยี ดรอบคอบ

ในการคดิ

๓.๑ นักเรียนซื้อขายสินค้า อย่างมีความ - แบบสงั เกตพฤติกรรม

ซ่อื สตั ย์

๓.๒ รับฟังและแสดงความคิดเห็นของเพื่อน

อย่างมเี หตผุ ล

๔. อยู่อยา่ งพอเพียง ๔.๑ การนำความรู้ที่ไดจ้ ากส่ือตาช่ังสุจรติ - สือ่ ตาช่ังสุจรติ คณิตคิดสนุก
๕. มจี ติ สาธารณะ คณิตคดิ สนุก ไปประยกุ ต์ใชใ้ นชีวติ ประจำวัน
๔.๒ การใชจ้ ่ายอย่างประหยัด ไม่ฟุ่มเฟือย
จนเกนิ ไป
๔.๓ รู้จักวางแผนในการซื้อสินคา้ และบริการ
เพ่ือใหไ้ ดป้ ระโยชน์สูงสดุ

๕.๑ การรู้จกั มีน้ำใจ ในการซ้ือขายสินคา้ - แบบสังเกตพฤติกรรม
๕.๒ ใช้สื่อตาชั่งสุจริต คณิตคิดสนุกอย่าง
สนุกสนาน ควบคู่กบั ความรู้

12

๑๑. กจิ กรรมที่สอดคล้องกับปฏญิ ญาโรงเรียนสจุ ริต ได้แก่

ปฏิญญา กิจกรรมที่สอดคลอ้ ง วธิ กี าร
๑. การปลกู ฝงั
- ใช้สอ่ื ตาช่ังสจุ ริต คณิตคดิ สนุก พร้อมทั้งให้ การปลกู ฝังและ สง่ เสริม จัดการ
๒. การปอ้ งกนั ความรูแ้ กน่ ักเรียนเกี่ยวกับความซ่อื สัตยส์ จุ ริต เรยี นรู้แบบบูรณาการ
สอดแทรกในกิจกรรมการเรยี นรู้ ประสบการณ์และความรู้ ท้ัง
ภายในหอ้ งเรยี น โรงเรยี น และ
- รว่ มกนั หาวิธกี ารป้องกันการทุจริตใน ชมุ ชน
หอ้ งเรียน โรงเรยี น ชมุ ชน และสงั คมไทย

๓. การสรา้ งเครือขา่ ย - ประชาสมั พนั ธใ์ นกจิ กรรมหนา้ เสาธง - ประชาสัมพนั ธข์ า่ วสารใน
- ประชาสัมพนั ธใ์ นวนั ประชุมผปู้ กครอง โรงเรยี นและชุมชน
- ประชาสมั พันธผ์ า่ นทาง Facebook ของ
โรงเรยี น
- ประชาสัมพันธ์ผ่านไลน์กลุ่ม ผู้ปกครอง
นักเรยี น

13

ภาคผนวก

14

๑๒. ภาคผนวก (ร่องรอย หลกั ฐาน ภาพถ่าย ชน้ิ งาน ฯลฯ)

สื่อที่ใชป้ ระกอบในการทำกจิ กรรม

สื่อตาชง่ั สุจริต คณิตคิดสนกุ

15

ตัวอยา่ งบตั รคำสงั่ หรรษา

ประมวลภาพในการทำกจิ กรรม 16

ประมวลภาพในการทำกจิ กรรม 17

ประมวลภาพในการทำกจิ กรรม 18

19

แผนภมู ิแสดงผลสมั ฤทธทิ์ างการเรยี นรายวิชาคณิตศาสตร์

แผนภูมแิ สดงผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรายวิชาคณติ ศาสตร์

จานวน ันกเ ีรยน ้ัชนประถม ึศกษา ีป ่ีท 2 จานวน 35 คน 12
12

10 8
7
8 6

6

42
2 00
0

ปกี ารศกึ ษา 2563

ระดบั ผลสมั ฤทธิ์

1 1.5 2 2.5 3 3.5 4

20

การเผยแพร่/การได้รับการยอมรับ

เผยแพรส่ ่ือผา่ นทางFacebook เพจชือ่ ห้องเรียนออนไลน์ครูนุ-Kru Nu

21

รบั การประเมนิ ครูดี จากคณะกรรมเครือข่ายจดั การศึกษากาบเชงิ 3

22

23

24