30701-2304 บาร์และเครื่องด่ืม
Bar and Beverage
นางสาวกนั ยาวรี ์ ช่ืนเจริญวงศ์
ครูผู้ช่วยแผนกวชิ าการโรงแรม
วทิ ยาลยั อาชีวศึกษาภูเกต็
บทที่ 5
Liqour / Spirit
เครอื่ งดมื่ ประเภททมี่ แี อลกอฮอล ์
• แบ่งออกได้เป็ น 6 กล่มุ
• ลิเคอร์ (Liquor and Other Liquor)
• ลิเคียวหรือเหลา้ หวาน (Liqueur or Sweetened Spirit)
• บร่ันดี คอนยคั และอาร์มานยคั (Group of Brandy Cognac Armannac)
• แอพเพอริทีฟ และสเปเชียล แอพเพอริทีฟ (Group of Aperitif Drinks and Special Aperitif)
• ดีเสิร์ท ไวน์ (Dessert Wine)
• เบียร์ (Beer) ไวน์ (Wine) แชมเปญ (Champagne)
เหล้าลเิ คอร์ (Group of Liquor)
• ลิเคอร์ (Liquor and Other Liquor) คือเหลา้ ทว่ั ๆ ไปมีหลายชนิด ไดแ้ ก่
• วสิ กี้ (Whisky / Whiskey)
• ยนิ (Gin)
• วอดก้า (Vodka)
• รัม (Rum)
• เตกวิ ลา (Tequila)
• สาเก (Sake)
• อูว์ เดอ วฟี ์ (Eau De Vix)
Whisky / Whiskey
Whisky / Whiskey
• วสิ ก้ี (องั กฤษแบบสก๊อต : Whisky / องั กฤษแบบไอริช : Whiskey) หมายถึง เครื่องด่ืมแอลกอฮอล์หลายชนิดที่กลนั่
จากธัญพืช ซ่ึงหมกั เอาไว้ แลว้ เกบ็ รักษาไวใ้ นถงั ไม้ (โดยปกติจะเป็นถังไม้โอ๊ค) เป็นเวลานานหลายปี
• มีคากลา่ วเรียกวสิ ก้ีวา่ “น้าแห่งชีวติ ” (ภาษาละติน “aqua vitae”) ท่ีมาของคาวา่ วสิ ก้ีน้นั มาจากคาวา่ ยสู บีทธา (Uisge
Bheatha) ซ่ึงแปลวา่ “water of life” เพราะการใชเ้ ครื่องด่ืมแอลกอฮอลส์ มยั ก่อนเร่ิมจากกลุม่ นกั บวชที่นามาใช้
เก่ียวขอ้ งกบั การรักษาโรค
• ธญั พืชท่ีใชท้ าวสิ ก้ีมีท้งั ข้าวบาร์เลย์ ข้าวมอลต์ ข้าวไรย์ ข้าวสาลี และข้าวโพด
• ยกเวน้ วสิ ก้ีที่ทาจากขา้ วโพดในสหรัฐอเมริกาที่ไม่จาเป็นตอ้ งเกบ็ รักษาแบบดงั กล่าว
Whisky / Whiskey
• คาวา่ วสิ ก้ีจะสะกดดว้ ยตวั e หรือ ไม่มีตวั e กไ็ ด้ โดยทวั่ ไปแลว้ ข้ึนอยกู่ บั วา่ ผลิตจากที่ใด
• ในประเทศสกอตแลนด์ แคนาดา ญี่ป่ ุน และอ่ืน ๆ คาวา่ วสิ ก้ีจะสะกดโดยไม่มีตวั “e”
• ประเทศสหรัฐอเมริกาและไอร์แลนดจ์ ะสะกดคาวา่ วสิ ก้ี โดยมีตวั “e” มากกวา่
• วสิ ก้ีคือเคร่ืองดื่มท่ีกลน่ั จากการหมกั ขา้ วมอลท์ มอลทค์ ือเมลด็ ขา้ วที่ถูกปลอ่ ยใหแ้ ตกหน่อแลว้ นาไปตากแหง้
โดยเฉพาะขา้ วบาเลยแ์ ละขา้ วไรย์ กรรมวธิ ีการเตรียมขา้ วมอลทน์ ้นั เรียกวา่ “malting”
• ความแตกตา่ งหลกั ระหวา่ งประเภทวสิ ก้ีแต่ละเภทข้ึนอยกู่ บั ปัจจยั 4 ประการดว้ ยกนั คือ ธัญพืชทน่ี ามาใช้ ,
กรรมวธิ ีการผลติ , สถานทผี่ ลติ และระยะเวลาการบ่ม
Scotch Whisky Irish Whisky
ประเภทของสกอต วสิ ก้ี
แบ่งเป็น 4 ประเภท
American Whisky Canadian Whisky
สกอต วสิ กี้ (Scotch Whisky)
• ผลิตจากประเทศสกอตแลนด์
• ผลิตจากเมลด็ ขา้ วชนิดอ่ืน ๆ เช่น ขา้ วเมซ (Maize) ขา้ วไรย์ (Rye) ไม่ไดใ้ ชข้ า้ วบาร์เลยเ์ ป็นวตั ถุดิบเพียงอยา่ งเดียว
• บ่มในถงั โอค๊ ท่ีมีปริมาณไม่เกิน 700 ลิตรและตอ้ งบ่มไม่ตากวา่ 3 ปี
• วสิ ก้ีหน่ึงเบลนด์ หรือสองเบลนดน์ ้นั มีการผลิตอยทู่ ว่ั ทุกมุมโลก แตก่ ารจะเรียกวสิ ก้ีเบลนดน์ ้นั วา่ สกอต วสิ ก้ีได้ จะตอ้ ง
ผลิตในสกอตแลนดเ์ ท่าน้นั
• ในการผลิตวสิ ก้ีของประเทศสกอตแลนด์ สามารถแบ่งสกอต วสิ ก้ีไดห้ ลายชนิดคือ
สกอต วสิ กี้ (Scotch Whisky)
• Single Malted Whisky คือ วสิ กที้ ผี่ ลติ จากโรงกลน่ั เดยี วที่ใช้เพยี งข้าวบาเลย์หมกั นา้ และยสี ต์ในการผลติ
• หลงั จากการกลน่ั การหมกั จะนามอลทม์ าอบแหง้ ดว้ ยถ่านพีท (Peat) เพอื่ ใหไ้ ดก้ ล่ินควนั ไฟที่ยงั มีอยหู่ ลงั การกลนั่
• มีปริมาณแอลกอออล์ 60-70 ดีกรี มีกล่ินและรสชาติเขม้
• ซิงเกิ้ลมอลทว์ สิ ก้ีแบบด้งั เดิม ผลิตข้ึนในภูมิภาค 5 เขตดว้ ยกนั ไดแ้ ก่ เขตโลวแ์ ลนด์ เขตไฮแลนด์ เขตสเปยไ์ ซด์
เขตไอร์แลนด์ และแคมเบลทท์ าวน์ ภูมิภาคท่ีแตกต่างกนั จะมีคุณลกั ษณะเฉพาะตวั ท่ีแตกต่างกนั อาทิเช่น รสผลไม้
ความสด กล่ินมอลท์ และกล่ินบุหร่ีแหง้
สกอต วสิ กี้ (Scotch Whisky)
• Grain Whisky คือ วสิ กที้ ใี่ ช้ข้าวโพดหรือข้าวสาลี หรือท้งั สองอย่างเป็ นวตั ถุดบิ หลกั ในการผลติ
• ใชก้ ารกลน่ั แบบต่อเนื่อง คุณภาพไม่ดีเท่าการกลนั่ แบบหมอ้ ตม้ กลนั่
• ปริมาณแอลกอฮอลส์ ูงถึง 90 ดีกรี กลิ่นและรสชาติอ่อน
สกอต วสิ กี้ (Scotch Whisky)
• Blended Whisky ผลิตข้ึนจากการผสมซิงเกิ้ลมอลทแ์ ละเกรนวสิ ก้ีไวด้ ว้ ยกนั
• ขอ้ ดีของการผสมวสิ ก้ีท้งั 2 ชนิดไวด้ ว้ ยกนั น้นั ช่วยรักษารสชาติและคุณภาพของวสิ ก้ีใหค้ งเดิมทุกคร้ังท่ีดื่ม
• เบลนเดดสกอตวสิ ก้ีที่มีการบ่งบอกอายุ อายดุ งั กลา่ วหมายถึง วสิ ก้ีอายนุ อ้ ยท่ีสุดท่ีนามาใชผ้ สม
ไอรชิ วสิ กี้ (Irish Whiskey)
• คือ วสิ ก้ีชนิดใดกไ็ ดท้ ี่ผลิตในเอเชอร์ (สาธารณรัฐไอร์แลนด)์ หรือใน
ไอร์แลนดเ์ หนือ
• ไอริชวสิ ก้ีแตกตา่ งจากสกอตวสิ ก้ี ตรงท่ีสามารถใชธ้ ญั พชื หมกั ในสัดส่วน
ใดกไ็ ด้
• แต่จาเป็นตอ้ งบ่มในถงั ไมเ้ ป็นเวลาอยา่ งนอ้ ย 3 ปี เช่นเดียวกบั สกอตวสิ ก้ี
(American – Style Whiskey)
• เบอร์เบิน้ (Bourbon) เป็นวสิ ก้ีอเมริกนั ท่ีทาจากญั พืชหมกั ซ่ึงมีส่วนผสมของขา้ วโพดอยา่ งนอ้ ย 51%
• กฎเกณฑท์ ี่ระบุคุณลกั ษณะความเป็นเบอร์เบิ้นน้นั รัดกมุ นอ้ ยกวา่ สกอตวสิ ก้ี
• แต่ตอ้ งผลิตภายในสหรัฐอเมริกาน้นั จึงจะตรงกบั คุณสมบตั ิที่ต้งั ไว้
(American – Style Whiskey)
• เสตรจเบอร์เบิน้ (Straight Bourbon) คือ เบอร์เบิ้นที่ผลิตข้ึนในรัฐใดรัฐหน่ึงของอเมริกนั
ตวั อยา่ งเช่น รัฐเคนตคั ก้ี
• โดยตอ้ งมีอายกุ ารบ่มอยา่ งนอ้ ย 2 ปี และไม่ใส่สารเติมแตง่ อาทิเช่น สารปรุงรส หรือ สี
(American – Style Whiskey)
• เบลนเดดเบอร์เบิน้ (Blended Bourbon) สามารถผสมสุราหรือสารปรุงรสอื่น ๆ ได้
• แตจ่ ะตอ้ งมีสัดส่วนของเสตรจเบอร์เบิ้นอยา่ งนอ้ ย 51%
(American – Style Whiskey)
• วสิ กเี้ ทนเนสซี (Tennessee Whiskey) มีเหมือนกบั เบอร์เบิ้นทุกประการ
• แตกตา่ งจากเบอร์เบิ้นตรงท่ีมีการกรองกล่ินถา่ นหินออกหลงั จากกระบวนการกลน่ั
(American – Style Whiskey)
• วสิ กไี้ รย์ (Rye Whiskey) โดยทวั่ ไปวสิ ก้ีไรยผ์ ลิตในทวปี อเมริกาเหนือ ประเทศสหรัฐอเมริกา
• วสิ ก้ีไรยจ์ ะตอ้ งบ่มจากธญั พืชท่ีมีส่วนประกอบของขา้ วไรยอ์ ยา่ งนอ้ ย 51%
• กฎเกณฑก์ ารผลิตวสิ ก้ีไรยแ์ คนาดาน้นั รัดกมุ นอ้ ยกวา่ วสิ ก้ีไรยอ์ เมริกา
• และอนุญาตมีส่วนประกอบของขา้ วไรยไ์ ดน้ อ้ ยกวา่ คร่ึงวสิ ก้ีแต่งรส
แคนาดาเดยี น วสิ กี้ (Canadian Whisky)
• เป็นวสิ ก้ีที่ผลิตจากประเทศแคนาดา เมืองบิคเวลส์ ไดถ้ ูกนาเขา้ มาในประเทศแคนาดา โดยชาวสกอตแลนด์
และชาวไอริชมากกวา่ 200 ปี มาแลว้
• ปัจจุบนั รู้จกั กนั ในช่ือของ “เหลา้ ไรย”์ (Rye)
• วตั ถุดิบโดยใชเ้ มลด็ ขา้ วไรยเ์ ป็นหลกั ในการผลิต ขา้ วโพด ขา้ วสาลี และขา้ วบาเลย์
• ขบวนการและวธิ ีการผลิตของวสิ ก้ีชนิดน้ีส่วนใหญ่จะคลา้ ยกบั วสิ ก้ีที่ผลิตจากประเทศอเมริกา
• ต่างกนั เฉพาะระยะเวลาท่ีใชใ้ นการบ่ม ก่อนที่จะบรรจุขวดออกจาหน่าย
• กล่าวคือ ถา้ เป็นแคนาเดียนวสิ ก้ีระยะเวลาในการบ่มก่อนท่ีจะส่งออกจาหน่ายอยา่ งนอ้ ย 6 ปี หรืออาจจะ
มากกวา่
• ปริมาณแอลกอฮอลข์ องแคนาเดียนวสิ ก้ีจะประมาณ 86-90 proof
(Japanese Whisky)
• วสิ ก้ีญ่ีป่ ุนมกั จะมีกรรมวธิ ีการผลิตเช่นเดียวกบั สกอตวสิ ก้ี
• โดยวสิ ก้ีญี่ป่ ุนเริ่มผลิตต้งั แต่ปี 1920 แต่พ่งึ วางจะหน่ายในวางกวา้ งนอกประเทศญ่ีป่ ุนเมื่อ 10 ปี ท่ีแลว้
(Thai Whisky)
ขนั้ ตอนการผลติ วสิ กี้
• ข้นั ตอนการเจริญเติบโตจะถูกหยดุ ดว้ ยการนาธญั พืชเขา้ เตาเผา เพื่อทาใหแ้ หง้
• ในบางคร้ังจะใชค้ วนั จากถ่านหินเลน เพื่อช่วยทาใหธ้ ญั พืชแหง้ เร็วข้ึนและเสริมรสชาติเขา้ ไป
• หลงั จากน้นั จึงนาธญั พชื ไปบดในเคร่ืองโม่ เพื่อใหส้ ามารถผสมกบั น้าได้
ขนั้ ตอนการผลติ วสิ กี้
• กระบวนการผลิตวสิ ก้ีเร่ิมจากธญั พืช ธญั พชื น้นั มีปริมาณแป้งสูง ซ่ึงตอ้ งแปลงไปเป็นน้าตาลละลายน้า เพือ่ ทาเป็น
แอลกอฮอล์
• กระบวนการดงั กล่าวเกิดข้ึนตามธรรมชาติในระหวา่ งการหมกั หลงั จากน้นั จึงเติมน้าร้อนลงไปและรอใหส้ ่วนผสม
อุน่ ลงจนกระทวั่ ธญั พืชเร่ิมแตกหน่อ
• กระบวนการน้ีเรียกวา่ “Malting”
ขน้ั ตอนการผลติ วสิ กี้
• เทน้าร้อนลงไปบนธญั พชื บด
• เอาส่วนเฉพาะน้าหวานร้อน ๆ ไวแ้ ละปล่อยใหเ้ ยน็ เพือ่ สกดั น้าตาลละลายออกมาก (Mashing)
• (Mashing เป็นข้นั ตอนที่นาขา้ วมอลทท์ ่ีไดม้ าละลายตม้ กบั น้า)
• จากน้นั จึงเติมยสี ต์ (Yeast) และเร่ิมข้นั ตอนการหมกั (Fermenting)
ขนั้ ตอนการผลติ วสิ กี้
• แลว้ จึงนาไปกลน่ั สองรอบดว้ ยกนั เพื่อลดปริมาณน้าและเพ่มิ ความเขม้ ขน้ ของแอลกอฮอลแ์ ละรสชาติ
• ข้นั ตอนการกลน่ั (Distilling) Pot Still / Column Still
ขน้ั ตอนการผลติ วสิ กี้
• ผลผลิตของกระบวนการกลนั่ จะนาไปบรรจุไวใ้ นถงั โอค๊ บ่มวสิ ก้ีที่ไดร้ ับการดูแลเป็นพเิ ศษและบ่ม (Maturing)
ใหว้ สิ ก้ีมีอายุ 3 ปี เป็นอยา่ งต่า ก่อนท่ีจะเรียกมนั อยา่ งเป็นทางการไดว้ า่ “วสิ ก้ี”
ขอ้ มูลอา้ งองิ
https://www.diageo.com/
https://www.scotchwhiskyexperience.co.uk/
Bar and Beverage