บทที่ 4.1 การจัดทำผังมโนทัศน์และแปลงรหัสคำตอบ

เอกสารประกอบการสอน

รายวชิ า ภาษาวเิ คราะหเ์ ช่อื มโยง

บทที่ 4/1 : การจัดทาผังมโนทศั น์
และการแปลงรหสั คาตอบ

การจัดทาผังนโนทศั น์

การอา่ นบทความท่ีโจทยก์ าํ หนดใหเ้ พ่ือจะวเิ คราะหถ์ ึงความสมั พนั ธ์
เช่ือมโยงระหวา่ งขอ้ ความตามเรอ่ื งราวท่ีอา่ นนนั้ เราสามารถมองเหน็ ความสมั พนั ธ์
ไดง้ ่ายขนึ้ ถา้ เรานาํ ขอ้ ความท่ีกาํ หนดใหม้ าเขียนเป็น แผนผังมโนทศั น์
( Concept Mapping ) แสดงถงึ ความสมั พนั ธเ์ ช่ือมโยงระหวา่ งขอ้ ความตา่ ง ๆ
ทงั้ 10 ขอ้ ความท่ีโจทยก์ าํ หนด เพ่ือจะไดม้ องเหน็ ความสมั พนั ธเ์ ช่ือมโยงระหวา่ ง

ขอ้ ความไดช้ ดั เจนย่ิงขนึ้

การเช่ือมโยงความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งขอ้ ความท่ีกาํ หนดจะใชเ้ สน้ ตรงและ
เครอ่ื งหมายตา่ ง ๆ เชน่ หวั ลกู ศรกากบาท เป็นตวั บง่ บอกถงึ ความสมั พนั ธ์
ระหวา่ งขอ้ ความไดอ้ ยา่ งชดั เจน โดยมีวิธีการกาํ หนดการโยงความสมั พนั ธ์
ระหวา่ งขอ้ ความ ดงั นี้

1. ถา้ ขอ้ ความหลกั มีความสมั พนั ธก์ บั ขอ้ ความหลกั D ขอ้ ความอ่ืน
ขอ้ ความอ่ืน ๆ ในลกั ษณะของการเป็น
ความหมาย คาํ จาํ กดั ความหรอื บทนิยาม หรือ ขอ้ ความอ่ืน
หรอื เป็นสว่ นประกอบ องคป์ ระกอบ ขอ้ ความอ่ืน
หรอื เป็นคณุ สมบตั ิ จะใชเ้ สน้ ตรง D ขอ้ ความอ่ืน
ขอ้ ความหลกั
และ ตวั อกั ษร D เป็นเครอ่ื งหมายเช่ือมโยง
ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ ง ขอ้ ความ เชน่

2. ถา้ ขอ้ ความหลกั มีความสมั พนั ธก์ บั ขอ้ ความหลกั A ขอ้ ความอ่ืน
ขอ้ ความอ่ืน ๆ ในลกั ษณะของการเป็น
ผลลพั ธ์ ผลกระทบ หรอื เหตกุ ารณท์ ่ีเกิดขนึ้ หรือ ขอ้ ความอ่ืน
ตามมา จะใชเ้ สน้ ตรงท่ีมีหวั ลกู ศร ขอ้ ความอ่ืน
A ขอ้ ความอ่ืน
และตวั อกั ษร A เป็นเครอ่ื งหมายเช่ือมโยง ขอ้ ความหลกั
ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งขอ้ ความ เช่น

3. ถา้ ขอ้ ความหลกั มีความสมั พนั ธก์ บั F
ขอ้ ความอ่ืน ๆ ในลกั ษณะของการไดร้ บั การ
ปอ้ งการหรอื การถกู ระงบั ถกู ยบั ยงั้ ถกู หยดุ ยงั้ ขอ้ ความหลกั ขอ้ ความอ่ืน
หรอื ถกู ลดทอนลง จะใชเ้ สน้ ตรงท่ีมีหวั ลกู ศร
พรอ้ มทงั้ มีเครอ่ื งหมายกากบาทบนเสน้ ตรง หรือ ขอ้ ความอ่ืน
ขอ้ ความอ่ืน
และตวั อกั ษร F เป็นเครอ่ื งหมาย F ขอ้ ความอ่ืน
เช่ือมโยงความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งขอ้ ความ เช่น ขอ้ ความหลกั

การเชอื่ มโยงเส้นเพอ่ื สร้างแผนผัง

แสดงความสมั พนั ธท์ ่ีมีสว่ นประกอบหรอื สว่ นขยาย โดยขอ้ ความหลกั จะอยดู่ า้ นหาง
ของหวั กลม และขอ้ ความท่ีเป็นสว่ นประกอบหรอื สว่ นขยายอยทู่ างหวั ของหวั กลม

แสดงความสมั พนั ธแ์ บบเป็นเหตเุ ป็นผลกนั โดยท่ีขอ้ ความท่ีเป็นเหตจุ ะอยดู่ า้ นหางของ
ลกู ศร และขอ้ ความท่ีเป็นผลอยทู่ างหวั ของลกู ศร
แสดงความสมั พนั ธแ์ บบเป็นเหตเุ ป็นผลแบบยบั ยงั้ หรอื ขดั แยง้ โดยท่ีขอ้ ความท่ีเป็น
เหตจุ ะอยทู่ างดา้ นหางของลกู ศร และขอ้ ความท่ีเป็นผลถกู ยบั ยงั้ หรอื ขดั ขวางอยทู่ างหวั
ลกู ศร

การแปลง
รหสั คาตอบ

หลงั จากการทาํ แผนผงั Mind Mapping
ไดแ้ ลว้ ขนั้ ตอนท่ีนบั วา่ มีความสาํ คญั มาก คือการนาํ

แผนผงั Mind Mapping มาแปลรหสั คาํ ตอบ

ถ้าข้อความทกี่ าหนด ไม่มขี ้อความอนื่ ท่ีเป็นผลโดยตรง
หรอื เกิดขนึ้ ในลาํ ดบั ถดั มา หรอื ท่ีเป็นสว่ นประกอบ องคป์ ระกอบ
ความหมาย หรอื ถกู ลด/ ยบั ยงั้ / ปอ้ งกนั / หา้ ม/ ขดั ขวาง ดงั กลา่ ว

ขา้ งตน้ ใหร้ ะบายคาํ ตอบเป็น ตวั เลข 99H

A

1. ถา้ ขอ้ ความท่ีกาํ หนดมีขอ้ ความอ่นื ซง่ึ อาจมีไดห้ ลายขอ้ ความ
เป็นผลโดยตรง หรอื เกดิ ขนึ้ ในลาดบั ถัดมาใหร้ ะบายเลข
2 หลกั หนา้ ขอ้ ความท่ีเป็นผลโดยตรงหรอื เกิดขนึ้ ในลาํ ดบั
ถดั มาแลว้ ตามดว้ ยตวั อกั ษร A

A

ตวั อยา่ งท่ี 1 คนไทยเช่ือกนั วา่ การบชู าแมโ่ พสพ จะทาํ ใหก้ ารทาํ นาไดผ้ ลดตี ลอดจน
ไมม่ ีปัญหาตา่ ง ๆ อาทิ ภยั จากธรรมชาติ ศตั รูพืช เป็นตน้

01 การบชู าแมโ่ พสพ 02 การทาํ นาไดผ้ ลดี

เลขกากับ ข้อความทกี่ าหนด ทวี่ ่างสาหรับร่างรหสั คาตอบ
02A
01 การบชู าพระแมโ่ พสพ 99H

02 การทาํ นาไดผ้ ลดี

A 01 แสงแดด 02 โรคมะเรง็
03 โรคลมแดด
ตวั อยา่ งท่ี 2 แสงแดดเป็นสาเหตทุ ่ีทาํ ให้ 04 โรคผิวหนงั

เกิดโรคมะเรง็ โรคลมแดด และโรคผิวหนงั ได้

เลขกากับ ข้อความทก่ี าหนด ทว่ี ่างสาหรับร่างรหัสคาตอบ
01 แสงแดด 02A 03A 04A
02 โรคมะเรง็ 99H
03 โรคลมแดด 99H
04 โรคผวิ หนงั 99H

D

2. ถา้ ขอ้ ความท่ีกาํ หนดมีขอ้ ความอ่นื ซง่ึ อาจมีไดห้ ลายขอ้ ความ
เป็นส่วนประกอบ/ องคป์ ระกอบ/ ความหมาย ใหร้ ะบายเลข
2 หลกั หนา้ ขอ้ ความท่ีเป็นส่วนประกอบ/ องคป์ ระกอบ/
ความหมาย แลว้ ตามดว้ ยตวั อกั ษร D

D

ตวั อยา่ งที่ 1 คนไทยเช่ือวา่ แมโ่ พสพ เป็นเทวีแหง่ ข้าวสถิตยอ์ ยกู่ ลางทอ้ งทงุ่ นา
เป็นผทู้ รงอนภุ าพศกั ดาเรอื งฤทธิ์ ช่วยชบุ ชีวิตมนษุ ยใ์ หย้ ืนยาว

01 แมโ่ พสพ 02 เทพแี ห่งขา้ ว

เลขกากบั ข้อความทก่ี าหนด ทวี่ ่างสาหรับร่างรหัสคาตอบ
02D
01 แมโ่ พสพ 99H

02 เทวีแหง่ ขา้ ว

D 02 สีแดง
03 สีเขียว
ตวั อยา่ งท่ี 2 แมส่ ีทางแสงประกอบดว้ ย 01 แมส่ ีทางแสง 04 สนี าํ้ เงิน
สแี ดง สเี ขียว และสีนา้ํ เงิน

เลขกากับ ข้อความทก่ี าหนด ทว่ี ่างสาหรับร่างรหัสคาตอบ
01 แมส่ ีทางแสง 02D 03D 04D
02 สแี ดง 99H
03 สีเขียว 99H
04 สนี าํ้ เงิน 99H

F

3. ถา้ ขอ้ ความท่ีกาํ หนดมีขอ้ ความอ่นื ซง่ึ อาจมีไดห้ ลาย
ขอ้ ความ ถกู ลด/ ยบั ยงั้ / ป้องกนั / หา้ ม/ ขัดขวาง
ใหร้ ะบายเลข 2 หลกั หนา้ ขอ้ ความท่ีถูกลด/ ยบั ยัง้ /
ป้องกัน/ หา้ ม/ ขัดขวาง แลว้ ตามดว้ ยตวั อกั ษร F

F

ตวั อย่างท่ี 1 จากวารสารทางการแพทยร์ ะบวุ า่ การกินกระเทยี ม สามารถชว่ ยยบั ยงั้
การเกิดโรคมะเรง็ ไดเ้ ป็นอยา่ งดี

01 การกินกระเทียม 02 โรคมะเรง็

เลขกากับ ข้อความทกี่ าหนด ทวี่ ่างสาหรับร่างรหัสคาตอบ
02F
01 การกินกระเทียม 99H

02 โรคมะเรง็

F 02 ความอิจฉา
03 ความเหน็ แกต่ วั
ตวั อย่างที่ 2 ความรกั ท่ดี ี สามารถช่วยปอ้ งกนั 01 ความรกั ท่ีดี
ไมใ่ หเ้ กิดความอิจฉา ความเห็นแก่ตวั และความแคน้ ได้ 04 ความแคน้

เลขกากบั ข้อความทกี่ าหนด ทว่ี ่างสาหรับร่างรหัสคาตอบ
01 แสงแดด 02F 03F 04F
02 ความอิจฉา 99H
03 ความเหน็ แก่ตวั 99H
04 ความแคน้ 99H