บทที่ 2 ภาษากับการแสดงเหตุผล

เอกสารประกอบการสอน

รายวชิ า ภาษาวเิ คราะหเ์ ชอ่ื มโยง

บทท่ี 2 : ทกั ษะพนื้ ฐาน
ภาษากบั การแสดงเหตผุ ล

1.การตคี วาม แปลความ ภาษากบั การแสดงเหตุผล

เหตผุ ล คอื ความคิดสาํ คญั ซงึ่ จะเป็นหลกั เป็นเกณฑห์ รอื เป็น
ขอ้ เท็จจรงิ ซง่ึ มขี อ้ สรุปรอรบั อยู่ ความคิดหลกั ดงั กลา่ ว จะทาํ ใหข้ อ้ สรุป
นน้ั หนกั แน่น และนา่ เชื่อถือ

ภาษาทใ่ี ช้ในการแสดงเหตุผล ใช้ในลักษณะ ดงั นี้

1.1 ข้อสนับสนุน จงึ ข้อสรุป
ผลลพั ธ์
เช่น เพราะ จงึ ดงั นนั้ สาเหตุ จงึ
ข้อสนับสนุน
เพราะฉะนนั้ โดยท่ี ใชส้ นั ธาน เพราะ สาเหตุ
แสดงเหตผุ ล แบง่ ออกเป็น 1.2 ข้อสรุป เพราะ
ผลลัพธ์
2 กลมุ่ ดงั นี้

1.1 ข้อสนับสนุน จงึ ข้อสรุป

สาเหตุ จงึ ผลลัพธ์

..........................................ประธาน+ถึง.......................... .......................................กเ็ ลย...................................
โดยเหตทุ ่ี...........................................จงึ .......................... .....................................แลว้ .........................................
........................................ดงั นนั้ ........จงึ .......................... .....................................จน..........................................
..........................................ทาํ ให.้ ................................... .....................................เป็นผลทาํ ให.้ ...........................
เพราะวา่ .............................เพราะฉะนนั้ .......................... .....................................เป็นเหตใุ หเ้ กิด.........................
ถงึ (แม)้ + ประธาน...........แต.่ .....................ไม.่ ................ ....................................จนกระท่งั .................................
ถา้ (หาก).............................ก็..........................................

เช่น โดยท่ภี าพยนตรเ์ รอ่ื งนีไ้ ดร้ บั ความสนใจจากผชู้ มมาก จงึ ตอ้ งฉายนานถงึ 6 เดือน

1.2 ขอ้ สรุป เพราะ ข้อสนับสนุน
ผลลัพธ์ เพราะ สาเหตุ

......................................เพราะวา่ .................................... ...................................ค่าท่.ี ...........................................
......................................ดว้ ย........................................... ....................................เป็นผลมาจาก............................
......................................เน่ืองดว้ ย................................... .....................................โดยเหตทุ ่.ี .................................
......................................เน่ืองจาก................................... .....................................ดว้ ยเหตทุ ่ี..................................
......................................ถา้ (หาก)....................................
...................................ถึง(แม)้ + ประธาน........................ ....................................เกิดจาก......................................

เช่น ระยะนีต้ อ้ งดหู นงั สอื หนกั เพราะใกลส้ อบแลว้

ภาษาทใ่ี ช้ในการแสดงเหตุผล ใช้ในลักษณะ ดังนี้

เรียบเรยี งโดยไมต่ อ้ งใชค้ าํ สันธาน
เช่น - เมืองกาญจนเ์ ป็นเมืองท่ีมีภเู ขามาก อากาศดี ฉนั อยากไปเท่ียวอกี

- เชา้ นีร้ ถตดิ มาก ฉนั จงึ มาโรงเรยี นสาย

ภาษาทใ่ี ช้ในการแสดงเหตุผล ใช้ในลักษณะ ดังนี้

เช่น
- จากการประชมุ ของคณะกรรมการนกั เรยี น เรามีมติวา่ ให้

กรรมการแตล่ ะฝ่ายไปเขียนโครงการของตนมาแลว้ นาํ มาสง่ ท่ีประธาน
สปั ดาหห์ นา้

ภาษาทใ่ี ช้ในการแสดงเหตุผล ใช้ในลักษณะ ดงั นี้

เช่น - “การท่ีฉนั ลาออกจากราชการ แลว้ มาปลกู ตน้ ไมข้ ายก็เพราะเบ่ือ
ชีวติ ราชการท่ีตอ้ งทาํ ตามคาํ ส่งั เจา้ นายทงั้ ท่ีไมอ่ ยากทาํ ชอบปลกู ตน้ ไม้
เพราะทาํ ใหเ้ กิดความเพลดิ เพลนิ สบายใจ ตน้ ไมท้ าํ ใหส้ ดช่ืน ผอ่ นคลาย
ย่ิงปลกู ก็ย่ิงเพลนิ ก็เลยมีมากขนึ้ เรอ่ื ย ๆ จนพอท่ีจะขาย”

2.วิธกี ารแสดงเหตุผลและการอนุมาน

การอนุมาน หมายถึง กระบวนการคดิ ในการหาขอ้ สรุปจาก
เหตผุ ลท่มี อี ยู่ การอนมุ าน มี 2 วธิ ี คอื

2.1 การอนมุ านดว้ ยวธิ ีนิรนยั
2.2 การอนมุ านดว้ ยวิธีอปุ นยั

2.1 การอนุมานด้วยวิธีนิรนัย

การอนุมานดว้ ยวิธีนิรนัย เป็นการแสดงเหตผุ ลโดยคดิ ถงึ หลกั ความ
จรงิ ของสว่ นใหญ่ไปหาสว่ นยอ่ ย เป็นหลกั ท่ีจรงิ แทแ้ น่นอนเป็นอยา่ งอ่ืนไป
ไมไ่ ด้ เหตผุ ลท่ียกขนึ้ มาอา้ งนนั้ เช่ือถือไดส้ มเหตสุ มผลและชัดเจน

รวม ย่อย

2.1 การอนุมานดว้ ยวธิ ีนิรนัย

อนุมาน เหตุผล 1. กรณีรวม ทกุ คนตอ้ งตาย
ข้อสนับสนุน 2. กรณีเฉพาะกรณีหน่งึ ฉันเป็นคน

ข้อสรุป 3. กรณีเฉพาะอีกกรณีหน่งึ ฉันก็ย่อมตอ้ งตาย

2.1 การอนุมานด้วยวธิ ีนิรนัย

นิรนัยตามขัน้ ตอน ใชส้ ันธานกลุ่ม จงึ
นิรนัยสลับขัน้ ตอน ใชส้ ันธานกลุ่ม เพราะ

ตัวอย่าง นิรนัยละขัน้ คอื นิรนัยทล่ี ะขั้นทหี่ น่ึง
นิรนัยข้ามขั้น คอื นิรนัยทข่ี ้ามขัน้ ทส่ี อง
คณุ สมคดิ ตอ้ งเป็นผหู้ ญิงแน่เพราะเป็นปา้ คณุ สมชาย นิรนัยขัดแย้ง คอื นิรนัยทใ่ี ช้สันธาน

เพราะ 1. ................................................ กลุ่ม ถงึ +ประธาน…แต.่ ..ไม่...
2. (คณุ สมคิด)เป็นปา้ คณุ สมชาย

3. คณุ สมคดิ ตอ้ งเป็นผหู้ ญิงแน่

2.2 การอนุมานดว้ ยวิธีอุปนัย

การอนุมานดว้ ยวธิ ีอุปนัย เป็นการอนมุ านจากสว่ นใดสว่ นหนง่ึ ไปสู่
สว่ นรวมทงั้ หมด เป็นการใชข้ อ้ มลู หรอื ขอ้ เท็จจรงิ ตา่ ง ๆ มาสนับสนนุ ขอ้ สรุป
ขอ้ สรุปท่ีไดม้ านนั้ ไมแ่ น่นอนเสมอไป การอนมุ านวิธีอปุ นยั นี้ อาจ หาขอ้ สรุป
ไดด้ ว้ ยวิธีการใชแ้ นวเทียบก็ได้ โดยการนาํ เหตกุ ารณใ์ นกรณีหน่ึง ไป
เทียบเคียงกบั อกี กรณีหนง่ึ ท่ี คลา้ ยคลงึ กนั

2.2 การอนุมานด้วยวิธีอุปนัย

ขอ้ สรุปท่ีไดจ้ ากการอนมุ านแบบอปุ นยั จงึ ไดเ้ พียง “น่าจะเป็ นเช่นนั้น”
เทา่ นนั้ ไมใ่ ชแ่ นน่ อนตายตวั เหมือนการอนมุ านดว้ ยวิธีนิรนยั ขอ้ สนบั สนนุ ท่ี
นาํ มาอา้ งนนั้ กไ็ มส่ มเหตสุ มผลเทา่ ใดนกั ตวั อยา่ งเชน่ - คนไทยเป็นคนโอบออ้ ม
อารี ฉนั สบายใจจรงิ ๆ ท่ีไดอ้ ยกู่ บั คนไทย เพราะเขาตอ้ งเป็นคนโอบออ้ มอารแี น่

ย่อย รวม

2.2 การอนุมานดว้ ยวิธีอุปนัย

1. กรณีเฉพาะกก่ี รณีกไ็ ด้ - เขาเรียนเก่ง
- เขาขยนั
อนุมาน ข้อสนับสนุน - เขามีครูดี
- พ่อแม่สนับสนุนใหเ้ รียน
ข้อสรุป
ฯลฯ
- เขาน่าจะสอบเข้ามหาวทิ ยาลัยได้

ควรจะ
อาจจะ พงึ จะ มักจะ สม

2.2 การอนุมานด้วยวธิ ีอุปนัย

2. การอนุมานโดยการเปรยี บเทยี บ เพอ่ื น เขา

1. อย่โู รงเรียน 

ข้อสนับสนุน 2. เรียนวิชา .... 

3. คะแนนเฉล่ีย 3.0 3.2

อนุมาน เพอื่ นสอบเข้ามหาวทิ ยาลัยได้

ข้อสรุป เขาควรจะสอบไดเ้ ช่นกัน

2.2 การอนุมานดว้ ยวิธอี ุปนัย

การอนุมานดว้ ยวธิ ีอุปนัยนั้น หากพิจารณาจากเหตแุ ละผลท่ีสมั พนั ธก์ นั
จะแบง่ ได้ 3 ประเภท คอื

1 23

สาเหตุ ผลลัพธ์ ผลลัพธ์ สาเหตุ ผลลัพธ์ ผลลัพธ์

อนมุ าน อนมุ าน อนมุ าน

พนื้ ฐานภาษาแสดงเหตุผล กบั ข้อสอบ GAT เช่ือมโยง

ขัน้ ตอนการพจิ ารณา

1. พจิ ารณาความสัมพนั ธเ์ ชงิ เหตุผลของข้อความทก่ี าํ หนด

2. ใช้หมายเลขและสัญลักษณ์ แทนความหมาย โดย

เหตุ ผล

หรอื จะเขียน ผล เหตุ