โครงสร้างโลก

หนังสืออเิ ลก็ ทรอนกิ ส>

เร่อื ง โครงสร+างโลก
ชัน้ มัธยมศกึ ษาป.ที่ 2

คำนำ

หนังสืออิเล็กทรอนิกส/เล0มนี้คณะผู9จัดทำได9ทำการศึกษาและรวบรวมข9อมูลเกี่ยวกับ
เรื่องโครงสร9างโลกที่ประกอบไปด9วย เปลือกโลก เนื้อโลก และ แก0นโลก รวมทั้งเรื่องระบบ
ต0าง ๆ บนโลก เพื่อจุดประสงค/ในการส0งเสริมการเรียนรู9ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปRที่ 2
ในรายวชิ าวทิ ยาศาสตร/ เรอ่ื ง โครงสร9างโลก

คณะผู9จัดทำหวังเปTนอย0างยิ่งว0าหนังสืออิเล็กทรอนิกส/เล0มนี้จะเปTนประโยชน/แก0ผ9ู
ที่ต9องการจะศึกษา หากมีเนื้อหาหรือข9อมูลใดผิดพลาดไป ผู9จัดทำต9องขออภัยมา
ณ โอกาสนีด้ 9วย

คณะผจ9ู ดั ทำ

สารบญั

เรือ่ ง หน*า
โลกของเรา…………………………………………………………………………………………………………… 1
โครงสร9างโลก……………………………………………………………………………………………………….. 2
เปลอื กโลก…………………………………………………………………………………………….……………… 3
เนอ้ื โลก………………………………………………………………………………………………………………... 5
แกน0 โลก....................…………………………………..………………………………………………………… 7
ระบบโลก....................…………………………………..………………………………………………….…… 9
แบบฝ^กหดั ....................…………………………………..…………………………………………………… 10

โลกของเรา

โลก (Earth) ของเราเปTนดาวเคราะห/หิน
มีรูปร0างเปTนทรงกลม มีเส9นผ0านศูนย/กลาง
แนวนอน 12,755 กิโลเมตร และเส9นผ0าน
ศนู ยก/ ลางแนวดิ่ง 12,711 กิโลเมตร หมุนรอบ
ตัวเองใช9เวลา 23 ชั่วโมง 56 นาที หมุนรอบ
ดวงอาทิตย/ 1 รอบใช9เวลา 365.25 วัน
หากมองจากอวกาศจะเห็นเปTนสีน้ำเงิน
เนื่องจากมีน้ำเปTนส0วนประกอบเปTนส0วนใหญ0
ถึง 3 ใน 4 สว0 น

พน้ื ดิน
นำ้

ลักษณะโครงสร9างของโลก แบ0งเปTนชั้น ๆ ที่มีทั้งของแข็งและ
ของเหลว ซึ่งมีประจักษ/พยานจากการที่นักวิทยาศาสตร/ทำการทดลอง
ทางตรง โดยการขุดเจาะเก็บตัวอย0างหินขึ้นมาวิเคราะห/ และสังเกตจาก
ลาวาท่ีทะลักข้ึนมาบนผวิ โลก
หน9า 1

โครงสร,างโลก

โลกได9ก0อกำเนิดขึ้นมาเมื่อประมาณ
4,600 ล9านปRก0อน โลกในยุคแรก ๆ นั้นเปTน
ของเหลวหนืดร9อน ถูกกระหน่ำชนด9วย
อุกกาบาตตลอดเวลา และเมื่อโลกค0อย ๆ
เย็นตัวลง จึงเกิดการผนึกรวมกันของวัสดุ
ประกอบโลก โดยวัสดุน้ำหนักสูงจะจมลงส0ู
ศูนย/กลาง และวัสดุน้ำหนักเบาจะลอยตัว
ขึ้นสูงสู0ผิวโลก เกิดเปTนชั้นต0าง ๆ ของโลก
นักวิทยาศาสตร/แบ0งชั้นโลกออกเปTน
3 ส0วนใหญ0 ๆ ได9แก0 เ.””””” ปลือกโลก (Crust)
เนอื้ โลก (Mantle) และ แกน0 โลก (Core)

นักวิทยาศาสตร/ศึกษาองค/ประกอบ
ทางเคมีและความหนาแน0นของอุกกาบาต
ที่พบในระบบสุริยะ พบว0าองค/ประกอบ
หลักเปTนเหล็กและนิกเกิล นักวิทยาศาสตร/
จึงสันนิษฐานว0าส0วนหนึ่งของวัสดุก0อกำเนิด
โลกจะมีองค/ประกอบเปTน.เหล็ก (Iron).และ
นิกเกิล (Nickel)

เปลือกโลก (Crust)
เนื้อโลก (Mantle)

แกน0 โลก (Core)

หน9า 2

1) เปลือกโลก

เปลือกโลก (Crust) เปTนชั้นนอกสุดของโลกที่มีความหนาประมาณ..60 - 70 กิโลเมตร
ซึ่งถือว0าเปTนชั้นที่บางที่สุด เมื่อเปรียบกับชั้นอื่น ๆ เสมือนเปลือกไข0ไก0 หรือเปลือกหัวหอม
เปลือกโลกประกอบไปด9วยแผ0นดินและแผ0นน้ำ ซึ่งเปลือกโลกส0วนที่บางที่สุดคือ ส0วนที่อย0ู
ใต9มหาสมุทร ส0วนเปลือกโลกที่หนาที่สุดคือ เปลือกโลกส0วนที่รองรับทวีปที่มีเทือกเขาที่สูง
ที่สุดอยู0ด9วย นอกจากนี้เปลือกโลกยังสามารถแบ0งออกเปTน 2 ชั้น คือ เปลือกโลกชั้นบน
(Outer Crust) และ เปลอื กโลกชนั้ ล0าง (Inner Crust)

เปลอื กโลก (Crust)

หนา9 3

ธรณีภาค เปลือกโลกชั้นบน
(Lithosphere) เปลอื กโลกช้ันลา0 ง

1.1) เปลือกโลกชั้นบน (Outer Crust) คือ ส0วนที่เปTนแผ0นดินทั้งหมด ประกอบด9วย
ธาตุซิลิคอน ร9อยละ 65,275 และอะคูมิเนียมร9อยละ 25,235 เปTนส0วนใหญ0 มีสีท่ีจางและ
เรียกหินชั้นนี้ว0า หินไซอัล.(Sial) ได9แก0 หินแกรนิต ผิวนอกสุดประกอบด9วยดินและ
หินตะกอน

1.2) เปลือกโลกชั้นล0าง (Inner Crust) คือ ส0วนของเปลือกโลกที่ปกคลุมด9วมหาสมุทร
ประกอบด9วย ธาตุซิลิคอนร9อยละ 40,250 และแมกนีเซียมร9อยละ 50,260 เปTนส0วนใหญ0
มีสีเข9ม เรียกหินชั้นนี้ว0า หินไซมา (Sima) ได9แก0 หินบะซอลต/ติดต0อกับชั้นหินหนืด โดยมี
ความลึกตั้งแต0 5 กิโลเมตร ในส0วนที่อยู0ใต9มหาสมุทรลงไปจนถึง 70 กิโลเมตร ในบริเวณ
ทีอ่ ยูใ0 ตเ9 ทือกเขาสูงใหญ0

หน9า 4

2) เนื้อโลก

เนื้อโลก (Mantle)..เปTนส0วนที่อยู0ถัดมาจากเปลือกโลก มีความหนาประมาณ..2,900
กิโลเมตร ประกอบด9วยหินและแร0ธาตุต0าง ๆ หลายชนิด เช0น หินเพริโดไทต/ (Peridotite)
หินอัลตราเบสิก (Ultrabasic)..ซึ่งเปTนหินอัคนีชนิดหนึ่ง และบางส0วนของชั้นเนื้อโลกมีหิน
เหลวหนืดและร9อนจัดที่ประกอบด9วยธาตุต0าง ๆ เช0น ซิลิกอน อะลูมิเนีย เหล็ก
หลอมละลายปนกันอยู0ภายใต9ความดันและอุณหภูมิสูงประมาณ 800..-,,4,300. องศา
เซลเซียสนอกจากนี้เนื้อโลกยังสามารถแบ0งออกเปTน 3 ชั้น คือ ชั้นเนื้อโลกส0วนบน
ชั้นฐานธรณีภาค (Asthenosphere) และ ชัน้ เนื้อโลกสว0 นลา0 ง (Lower Mantle)

เนอ้ื โลก (Mantle)

หนา9 5

เน้ือโลก (Mantle) ชั้นเน้ือโลกสว0 นบน
ชนั้ ฐานธรณีภาค

ชัน้ เนอื้ โลกสว0 นลา0 ง

2.1) ชั้นเนื้อโลกส0วนบน คือ ส0วนที่เปTนหินที่เย็นตัวแล9วและบางส0วนมีรอยแตก
เนื่องจากความเปราะ ชั้นเนื้อโลกส0วนบนกับชั้นเปลือกโลก รวมตัวกันเรียกว0า “ธรณีภาค”
(Lithosphere)..ซึ่งมาจากรากศัพท/ภาษากรีก แปลว0าชั้นหิน ชั้นธรณีภาคมีความหนา
ประมาณ 100 กโิ ลเมตรนับจากผิวโลกลงไป

2.2) ชน้ั ฐานธรณีภาค (Asthenosphere) คือชั้นเนื้อโลกถัดลงไปที่ความลึก 100- 700
กิโลเมตร เปTนชั้นที่มีอุณหภูมิสูงมากทำให9แร0บางส0วนหลอมละลายเปTนหินหนืด (Magma)
ที่ประกอบด9วยธาตุซิลิกอน เหล็ก และอลูมิเนียม เคลื่อนที่หมุนวนอยู0ภายในโลก
อยา0 งช9า ๆ ด9วยการพาความร9อน (Convection)

2.3) ชั้นเนื้อโลกส0วนล0าง (Lower..Mantle) คือ ชั้นล0างสุดอยู0ที่ความลึกตั้งแต0
700.-.2,900 กิโลเมตร เปTนชั้นที่เปTนของแข็งร9อนแน0นและหนืดกว0าตอนบน องค/ประกอบ
ส0วนใหญ0เปTนเหล็ก แมกนีเซียม และซิลิเกต อุณหภูมิสูงตั้งแต0ประมาณ 2,250..-..4,500
องศาเซลเซียส

หน9า 6

3) แก/นโลก

ชั้นแก0นโลก (Core)..เปTนส0วนที่อยู0ชั้นในสุด มีความหนาจนถึงจุดศูนย/กลางของโลก
ประมาณ 3,440 กิโลเมตร..ประกอบด9วยธาตุเหล็กและนิกเกิลเปTนส0วนใหญ0
มีความหนาแน0นมาก แก0นโลกมีทั้งส0วนที่เปTนของแข็งและส0วนที่เปTนของเหลวร9อนจัด
แก0นโลกจึงแบ0งออกเปTน..2 ชั้น คือ..แก0นโลกชั้นนอก (Outer..core) และ แก0นโลกชั้นใน
(Inner core)

แก0นโลก (Core)

หนา9 7

แกน0 โลก (Core) แก0นโลกชน้ั นอก
แก0นโลกช้นั ใน

3.1) แก0นโลกชั้นนอก (Outer Core) มีลักษณะเปTนของเหลวร9อน อุณหภูมิสูงมาก
ประมาณ 4,300 - 6,200 องศาเซลเซียส มีความหนาจากผิวโลกประมาณ 2,900 - 5,000
กโิ ลเมตร ประกอบด9วยธาตุเหล็กและนิกเกิลในสภาพท่หี ลอมละลาย

3.2) แก0นโลกชั้นใน (Inner..Core)..อยู0ถัดจากแก0นโลกชั้นนอกจนถึงจุดศูนย/กลางโลก
มีอุณหภูมิประมาณ 6,200 - 6,400 องศาเซลเซียส และมีความกดดันมหาศาล ทำให9ส0วนนี้
จงึ มีสถานะเปนT ของแข็ง ประกอบด9วยธาตุเหล็กและนกิ เกลิ ทีอ่ ยู0ในสภาพทเ่ี ปTนของแข็ง

หน9า 8

ระบบโลก

โลกของเราประกอบดว9 ย 4 ระบบใหญ0 ๆ ไดแ9 ก0
1) ธรณีภาค (Lithosphere)..ประกอบด9วย ส0วนของพื้นโลกและผิวโลกที่มีลักษณะ
เปTนของแขง็ ทีเ่ รียกวา0 เปลือกโลก (Crust) หอ0 หุ9มโลกโดยรอบทอ่ี ย0ใู ตท9 ะเล
2) อุทกภาค (Hydrosphere)..ประกอบด9วย ห9วย หนอง คลอง บึง ลำธาร ทะเล
มหาสมทุ ร รวมทง้ั นำ้ ใตด9 นิ และน้ำแขง็ ท่ขี ้วั โลกดว9 ย
3) บรรยากาศ (Atmosphere)..ประกอบด9วย ส0วนที่เปTนแก•สห0อหุ9มโลกโดยรอบ
ประกอบด9วย แก•สไนโตรเจน 78% ออกซิเจน 21% คาร/บอนไดออกไซด/ 0.03%
ที่เหลือเปTนแก•สฮีเลียม มีเทน และไนโตรเจน นอกจากนี้บรรยากาศยังช0วยป•องกันรังสี
ท่เี ปนT อนั ตรายจากดวงอาทติ ย/
4) ชีวภาค (Biosphere)..คือ ส0วนที่เปTนสิ่งมีชีวิตทุกชนิด ประกอบด9วย พืช สัตว/
และจุลนิ ทรยี /

บรรยากาศ อุทกภาค
ชวี ภาค

ธรณภี าค

หนา9 9

แบบฝ4กหดั

คำช้แี จง จงเติมชื่อช้ันโครงสรา* งโลกให*สัมพันธEกบั หมายเลขตIอไปนล้ี งในสมุดของนักเรยี น

1
2
3

4

5
67

8 7
9

10

หน9า 10

เอกสารอ-างอิง

ศุภาวติ า จรรยา. (2563). โลกและการเปลยี่ นแปลง. จาก https://www.scimath.org/
lesson-earthscience/item/10558-2019-08-28-02-40-04

ศนู ยก/ ารเรียนรูว9 ทิ ยาศาสตร/ โลก และดาราศาสตร/. การแบ2งโครงสร5างของโลกตามองค:
ประกอบทางเคม.ี จาก http://www.lesa.biz/earth/lithosphere/earth-
structure/chemical-structure

ศนู ยก/ ารเรยี นรู9วทิ ยาศาสตร/ โลก และดาราศาสตร/. ระบบโลก (Earth System). จาก
http://www.lesa.biz/earth/lithosphere/earth- structure/chemical-structure

คณะผจ-ู ัดทำ

พสธร จบั จัด 62105010038
นภสร บุตรบาล 62105010195
พรธิตา มลู สมบตั ิ 62105010197
อรณชิ า สขุ ปลัง่ 62105010202
เอกอตุ สาหกรรมศกึ ษาและการจดั การเรียนรู้วิทยาศาสตร์
คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั ศรีนครินทรวิโรฒ