แนวข้อสอบพินิจวรรณคดี ม.4-6 การแข่งขันความสามารถด้านภาษาไทย

๑

รายการแขง่ ขัน : พนิ ิจวรรณคดี ระดบั ช้ัน ม.๔ - ๖

ขอ้ สอบและกระดาษคาตอบ

การแข่งขันความสามารถดา้ นภาษาไทยระดับประเทศ
โครงการรกั ษภ์ าษาไทย เนือ่ งในสปั ดาห์วนั ภาษาไทยแหง่ ชาติ ปี ๒๕๖๑
วันที่ ๒๓ กรกฎาคม ๒๕๖๑ ณ โรงแรมเอเชยี แอร์พอรต์ จังหวดั ปทุมธานี

คาชี้แจง
๑. กำหนดเวลำในกำรสอบ ใช้เวลำสอบ ๑ ช่วั โมง
๒. ชุดข้อสอบประกอบด้วย

๒.๑ บทอำ่ นวรรณคดี จำนวน ๖ หน้ำ
๒.๒ ข้อสอบมีทั้งหมด ๓ ตอน คะแนนเตม็ ๕๐ คะแนน
๒.๓ กระดำษคำตอบ
๓. ให้นักเรยี นทำขอ้ สอบ ซึง่ มีทั้งหมด ๓ ตอน คะแนนเต็ม ๕๐ คะแนน โดยใหเ้ ขียนตอบ
ในกระดำษคำตอบ ระบุชอ่ื – สกลุ นักเรียน สังกดั โรงเรยี นและสำนักงำนเขตพน้ื ที่กำรศึกษำ
บนหัวกระดำษคำตอบ เขยี นดว้ ยลำยมือท่อี ำ่ นง่ำย ชดั เจน ใช้เวลำสอบตำมท่กี ำหนด
โดยสำมำรถดบู ทอำ่ นวรรณคดไี ด้
๔. ห้ำมทำข้อสอบจนกว่ำจะถงึ เวลำสอบ
๕. ห้ำมนำขอ้ สอบออกนอกหอ้ งสอบ

๑

เสภาเรือ่ งขุนชางขุนแผน ตอน ขนุ แผนลแุ กโทษ

จะกลาวถงึ ขุนแผนแสนสนทิ เรอื งฤทธพิ์ รงิ้ เพริศเฉดิ ฉนั
อาศัยอยูในพนาวัน สองคนดว ยกนั กบั วนั ทอง
แชม ช่นื ร่นื รมพนมพนัส ส้ินวิบัตไิ พรไี มม ขี อง
องิ แอบแนบเนื้อนวลละออง หนุนแตขอนไมร องสาํ ราญใจ
ไรฟูกถูกเน้ือวันทองออน เหมือนนอนเตยี งทองอนั ผอ งใส
เพลินฟง วงั เวงเพลงเรไร พิณพาทยไพรกลอ มขับสาํ หรับดง
มืดส้นิ แสงเทยี นประทีปสอ ง กผ็ อ งแสงจันทรกระจางสวางสง
บุปผชาตสิ าดเกสรขจรลง บษุ บงเบิกแบง ระบดั บาน
เรณูนวลหวนหอมมารวยริน พระพายพัดประทน่ิ กลน่ิ หวาน
เฉอื่ ยฉิวปลวิ รสสมุ ามาลย ประสานสอดกอดหลบั ระงบั ไป ฯ
ถนดั จําสําคัญหาลืมไม
วันทองนองนอนสนิทฝน ปลอบปลุกผัวใหทํานายนาง
สน้ิ ฝนพลนั ตื่นดวยตกใจ ประหลาดเด็ดสุริยาลงมาลา ง
นอ งฝนวา ไดเ อ้ือมถงึ อากาศ สวางท่ัวตัวนองถนดั ตา
ถนอมชมอมชื่นแลว กลืนพลาง องอาจแคะควักเอาตาขวา
แลวยังมชี ายหนง่ึ นนั้ สามารถ นอ งน้โี ศกาอนาถใจ
ท้งิ ไปใหมดื ทุกเวลา กลบั เอาดวงอ่ืนมายน่ื ให
ดวงตาควักไปไมไดค นื จะดรี ายฉันใดชวยบอกมา ฯ
มดื มัวชว่ั ชา กวาเกา ไป คดิ เห็นทั้งคุณโทษเปนหนักหนา
เหมือนฝนวาไดชมพระอาทิตย
ขนุ แผนฟงฝน ใหหวั่นจติ ท่ีรอนโรคส่งิ ไรจะไปลป ลิด
ดวงใจเจา จะไดซ่งึ ลูกยา เปน คคู ดิ ควรเราจะพึ่งพา
จะส้ินความทุกขรอนผอ นวโิ ยค จะลําบากมากมายไปภายหนา
ลูกในครรภเ จา นนั้ จะเรืองฤทธิ์ กลวั วาวันทองจะหมองใจ
ทฝ่ี น วาดวงตากระเดน็ จาก ตางชําระกายาผอ งใส
คร้ันจะบอกออกอรรถใหชดั มา หาลูกไมเงาะพลบั กระจับบัว ฯ
ชักชวนนวลนางใหลา งหนา คดิ คิดเหน็ จะทองตองคาํ ผวั
เผอื กมนั ตมกนั ตามอยูไพร เกลอื กกลัว้ ปถพธี ุลลี ม
แสนลําบากยวดยงิ่ ทุกสงิ่ สม
วนั ทองนกึ ถงึ ฝน ใหพร่ันจิต ย่งิ ทุกขแลว ยงิ่ ถมมาทับทรวง
อนิจจาทุกขยากลําบากตัว จะยินดีเหลอื แสนเฝาแหนหวง
สารพดั ขัดสนจนยาก นม่ี มี าใหเปนหว งเมื่อส้นิ คิด
มาซาํ้ ทองสองทกุ ขเ ขาระทม มนั ไมนา ยินดีแตส ักหนดิ
ถา แมน อยูเรอื นเหยาลกู เตามี คดิ คดิ กก็ าํ สรดสลดใจ ฯ
มีลกู เหมือนหน่งึ มีมณีดวง ประหลาดแลว มีทองมารองไห
เจามาเกิดเหมือนหน่งึ จะแกลง ฆา จึงเอาใจปลอบนางใหแตงกาย
จะเลยี้ งดอู ยา งไรในไพรชิด

คราน้นั ขนุ แผนแสนสวาท
วปิ ริตคิดเหน็ เปนอยางไร

จะอยูนน่ี านนักไมไ ดน อง ๒
พระทรงฤทธิ์จะคดิ เคอื งระคาย ดูทาํ นองเหตุภยั ยังไมหาย
จาํ จะออกนอกดงทเ่ี ราอยู เหน็ ไมว ายสงครามมาตามรบ
ซอนเรนมิใหใครพานพบ ไปตามหมภู ผู าหาทีห่ ลบ
วาแลว เรยี กพรายทั้งหลายมา กวา เรอื่ งราวจะสงบดวยนานวัน
ชวนวนั ทองนอ งลาพนาวัน แลว ผกู มา สหี มอกขมีขมนั
......................................................... ขึน้ มา พากันเขา ปา ไม ฯ
..........................................................
ครนั้ คอยวายกาํ สรดสลดจติ ร ขนุ แผนคิดตรองตรึกแลว ปรึกษา
ไดยนิ ขา วเลาลอื ออกชอื่ มา วา พระพจิ ิตรบษุ บาน้นั ใจดี
ใครขัดสนจนไปก็ไดพ ง่ึ ถา โทษถึงชวี ิตจะเปนผี
ทา นกม็ ักเมตตาปรานี อันตวั พ่ีกับเจา จะเขา ไป
เรากเ็ ปน คนดีมีวิชา พค่ี ดิ วาหาเปน กระไรไม
แกวตาอยาประหวน่ั พรัน่ ใจ ถึงจะสง ลงไปในอยธุ ยา
พระองคกค็ งรับสั่งถาม ความเกา เรายังดีอยูห นักหนา
ทัง้ พอหวงั ดวยกําลงั วทิ ยา วา แลว ผูกมาเรียกภูตพราย
อมุ วันทองนอ งสง ขึน้ สีหมอก ขบั ออกจากปา เวลาสาย
ชักมา สะบดั ยางอยางเยื้องกราย ไมค วบขบั ใหระคายขยอนทอง
สงสารนักดวยอลักเอลื่อเหลือ คอ ยประคองตองเนือ้ มใิ หห มอง
ดั้นดัดลดั ไปดังใจปอง ถึงหว ยหนองหยุดทุกระยะมา
ขดุ เผอื กมนั สกู ันมาตามจน พกั รอนผอนปรนมาในปา
สบิ วันดน้ั พนมพนาวา ชกั มา เขาพจิ ติ รบรุ ี
พอถึงวดั จนั ทรต ะวันพลบ แวะเคารพรูปพระชินสหี 
พกั อยศู าลาขวางขา งกฎุ ี จนเขาแสงอัคคจี งึ ไคลคลา
บริกรรมทาํ ผงลงหลายเลห  เปนเสนหจ ุณเจิมเฉลมิ หนา
แลว บังกายใหหายทง้ั อาชา ตรงมายงั จวนเจาเมืองพลนั ฯ
......................................................... ..........................................................
ฟงผวั เมยี วา นา สงสาร
ครานัน้ พระพจิ ิตรบุษบา ใหรกั สองคนปานดงั ลกู ตัว
ทัง้ ตองเดชพระเวทอนั เชยี่ วชาญ จูงมือข้นึ จวนทั้งเมียผัว
เรยี กขาใหเอามาไปผกู ถือ ดชี วั่ ไวพ อ จะผอนปรน
ฟง คาํ พอวาเจา อยา กลวั ใหจดั หาสํารบั อยสู ับสน
วา พลางทางส่ังพวกบา วขา ชาํ ระตนอาบนํ้าสาํ ราญใจ
ขนุ แผนวนั ทองทั้งสองคน กระแจะแปง แตง จัดมาสงให
นางศรบี ษุ บาใหผ า ผลดั พระพิจติ รเรียกใหกนิ ขา วปลา
นั่งบนหอกลางทข่ี า งใน พระพิจติ รใหจดั ซึ่งเคหา
ท้งั สี่คนกินเสรจ็ สําเรจ็ กิจ สามีภรยิ าคอยบานใจ ฯ
ใหอยเู รือนขางหอตอออกมา แตไ ดเงินสบิ หา ขุนแผนให
อยใู นกรงุ ศรอี ยธุ ยา
จะกลา วถงึ นางแกว กิรยิ า
ไถต วั ออกจากขุนชางไป

๓

อาศยั อยเู รอื นเพ่ือนบา นเกา เขาก็ชวยบํารงุ รักษา
ชายใดไดเ หน็ ก็ตองตา นางอตุ สาหเ จยี มตวั วา ผวั มี
ซื้อขายวายลองแตของถกู ลูกไมขนมสมลิน้ จ่ี
รา นชําทําฉลากหมากฝาดดี ยาบุหร่เี พชรบูรณใบตองนวล ฯ
พระพิจิตรจงรักบํารงุ สงวน
ครานนั้ ขนุ แผนแสนสนิท มาไดถว นเดือนหนึง่ ราํ พึงคิด
อยทู ีเ่ รือนหลังใหมข างในจวน รักใครเราเหมือนบตุ รสจุ รติ
พระพจิ ิตรบุษบาใหอ าศัย ดว ยพระองคทรงฤทธิย์ ังโกรธา
แตนานไปท่ีไหนความจะมิด อายดั ซองใหญนอยไวแ นน หนา
สงั่ กาํ ชับกรมการดา นคอย ดว ยโทษฆา คนตายเสียหลายพนั
ใครจบั ไดใหส งไปพารา ทเ่ี มตตาเลย้ี งดูใหอยูน่นั
จะรอนถึงพระพจิ ิตรผูบิดา ท่ีพูดน้นั วา จะบอกไปขอไว
สักหนอ ยก็จะพลอยเปน โทษทัณฑ ทไ่ี หนจะโปรดยกโทษให
เม่ือพระองคยังทรงพระพิโรธ ส่ังใหสงลงไปจะเสยี ที
ถา นิง่ อยูรูขาวถงึ กรุงไกร นองรักผรู ว มชีวิตพ่ี
คดิ พลางทางปรกึ ษาเจาวนั ทอง คงจะมีเหตุภยั ใหราํ คาญ
พ่เี กรงวา อยูไปในพจิ ติ รนี้ ลงไปอยธุ ยามหาสถาน
จะขอใหพระพจิ ิตรทา นบอกสง ตา นทานขอฟองของขุนชาง
สารภาพรบั ผิดคิดใหก าร มไิ ดไปจับมาแตปากวา ง
เหตดุ วยตัวเราเขามาหา เหน็ มีทางขางจะกรณุ า
โทษทณั ฑน นั้ เลาจะเบาบาง กต็ ามใจดว ยเรานี้เปนขา
เม่อื จะเอาโทษทณั ฑฉนั ใด จะหลบลี้หนีหนา ไปทําไม
ไดถือนํ้าพระพิพัฒนสจั จา วาวา ยนา้ํ เขา หาจระเขใหญ
ถือตามคําโบราณทา นวา มา ใหเ ปน ไปตามกรรมทที่ าํ มา
ยากงายตายเปนประการใด ถงึ จะแหลกครัง้ นี้พ่ไี มวา
พีร่ กั เจาสูเ อาชีวิตแลก กมหนา ไปเถดิ เจา อยาเศราใจ ฯ
จะแกไขมิใหนองตอ งอาญา ไดฟง ผัววานํ้าตาไหล
นอ งไดใครค รวญทุกสิง่ มา
คราน้ันวันทองผองโสภา ดว ยฆาฟนนายไพรเ สียหนักหนา
อตุ สา หก ล้ันโศกาแลว วาไป ซา้ํ หลบล้ีหนีหนาดังคนคด
เราผิดชวี ติ ถงึ บรรลัย เปนเคา มูลวาเราคดิ ขบถ
ตอ งกระทรวงลว งพระราชอาชญา จะน่ิงกดความไวก็ไมดี
พวกแตกทัพคงกลับไปกราบทูล จะตายเปนเปน กะไรใหร ูท่ี
ถงึ ในจิตไมค ิดทรยศ เมอื่ มโิ ปรดปรานีก็ตายไป
ยากเย็นจําเปนตองจําไป จะขืนเอาสงใหขนุ ชา งใหม
นองมิไดอ าลยั แกชีวี วา พลางสะอื้นไหอยูไ ปมา ฯ
นอ งกลวั สง่ิ เดยี วแลพอเจา นํา้ ตายอ ยซึมซาบลงอาบหนา
ไมทนอายตายเสยี ยงั เตม็ ใจ เจาจะโศกาไปไยมี

ขนุ แผนประคองวนั ทองนอย
เชด็ นาํ้ ตาพลางทางพดู จา

แมนพระองคมิทรงพระเมตตา ๔
จะกม หนาเกิดใหมใ หไ ดดี ก็ฟน ฆาเสียเถิดใหเ ปนผี
อันจะสงเจาไปใหขุนชาง ชาติน้มี กี รรมเราทําไว
จะฆา มันมิใหทันไดเจาไป พจ่ี ะตดิ ตามนางหาวางไม
ปลอบพลางทางชวนเจา วนั ทอง อยา เสยี ใจจงระงับดับโศกา
แลว เขาไปในหองของบดิ า นํา้ ตานองตักนาํ้ ใหล างหนา
วันทาแทบเทาทั้งสองคน ฯ
ครานั้นพระพจิ ิตรบุษบา เหน็ สองราหมองไหมใจฉงน
ทักถามความลูกไปบดั ดล ทาํ วนส่ิงไรมาแตเชา ฯ
ไดฟง พระพิจติ รกก็ มเกลา
คราน้นั ขุนแผนแสนสนทิ ขาพเจา คิดกลวั ซง่ึ โทษทัณฑ
ชแ้ี จงเน้ือความตามสาํ เนา รว้ั แขวงกรมการก็กวดขัน
ดว ยมตี ราอายัดสกดั ดา น ลกู คดิ เกรงเกลอื กอันตรายมี
แตปด บงั ลูกชายไวห ลายวนั จะบอกกลาวขาวขานไมควรที่
หลวงปลัดยกกระบตั รกรมการ พระพันปก ็จะทรงพระโกรธา
จะเปนคบคนผิดติดราคี ใหพนภยั ราคีจะดีกวา
เจา ประคุณบอกสงลูกลงไป วาลกู เขา มาหาแตโ ดยดี
ชวยแตแ จงไปในทองตรา ท้ังถอยคาํ ภรรยาใหถ ว นถี่
กับบอกคําใหการดฉี านวา นอกนส้ี ดุ แตกรรมท่ีทํามา ฯ
ใหสมกับลุแกโทษโปรดสักที ไดฟ ง วาทีขุนแผนวา
เดิมบิดาไดค ดิ จะขอไว
คราน้นั พระพจิ ติ รบุรี เคยปราบปรามปจจามิตรทศิ นอ ยใหญ
เหน็ จรงิ น่งิ นึกตรกึ ตรา ครน้ั คิดไปเห็นไมส มอารมณค ิด
ดว ยตวั เจา ชาํ นาญการสงคราม จะวา เราเขาดวยกับคนผดิ
จะไดตรวจดา นทางขา งพงไพร จนจิตจริงจริงจงึ นิง่ มา
ดวยคดมี อี ยูในตวั เจา ความทงั้ ปวงทว งทีดหี นกั หนา
จะสง เจาเลา สงสารเปน สุดฤทธ์ิ กเ็ หน็ วาใชข บถที่คดราย
ตรองตามความคิดของเจาน้ี รปู ความงามขา งเจาอยูเ หลือหลาย
ดวยเจา มาสารภาพกับบิดา แมยายพรากเมยี จึงเสยี ใจ
โดยจะพจิ ารณาวา ความเกา เขาทดแทนกวานมี้ ีไหนไหน
ดว ยไปทพั กลับแกลงวาลมตาย ใครเลยจะลงวา คิดคด
ถงึ เปนใจใครมง่ั จะไมแคน เขาจึงลว งหาผิดวาคดิ ขบถ
เพยี งเจารบั เมยี เกา เอามาไว ท้ังหมดรมุ เอาเจาคนเดยี ว
เปนอยูก็ที่สูกองทัพหลวง เขาทาํ กอนก็เหลือจะหนว งเหนย่ี ว
แตก องทัพนบั พนั เปน หลนั่ ลด ไมอ ดเหนียวจะโทษเจา อยา งไร
เจา ก็อดออมใจไมร าญรอน คงถามกอนลงโทษที่ขอใหญ
ที่กองทัพแตกตายกระจายเกรียว เห็นจะสน้ิ สงสัยไมโ กรธา
ลงไปถึงพระองคจะทรงโกรธ ในทองตราก็กําชบั เปนหนักหนา
ทูลใหท ราบความจรงิ อยานง่ิ ไว สงไปอยุธยาท้ังผัวเมีย
แตท วาขอรับสั่งน้ันบังคับ
ถา จบั ไดใ หจาํ อยาลดลา

จะผอนผนั ไดบางตามทางไป ๕
พอสงสารเศรา ใจดงั ไฟเลีย ถงึ กรงุ ไกรไมจําจะซํ้าเสยี
อันจะชว ยแกไขท่ีในบอก ท้งั สองราอยา ละเหย่ี ละหอ ยใจ
เพียงแตแจงความจรงิ ทุกสง่ิ ไป ไมยากดอกความดีมีไหนไหน
ท้งั เสอื้ ผาอาหารการกิน พอ มิใหมวั หมองทั้งสองคน
จงปลดเปลื้องเรอ่ื งรอ นคิดผอนปรน จะจัดใหเสรจ็ สนิ้ ไมขดั สน
............................................................ แลว มาอยเู มืองบนกบั บดิ า ฯ
................................................
จะกลา วถงึ นางแกว กริ ิยา แตคอยคอยผัวมาใหหมองศรี
ครวญครา่ํ รําพึงเกือบถงึ ป ไมแจง คดวี าผัวมา
วนั นัน้ วนั พระสิบหาคํา่ นางเคยไปฟง ธรรมเทศนา
อาบนํา้ ทาแปงแตงกายา น้าํ มนั ทาลูบผมพอสมตวั
นงุ ตาเล็ดงาหม ผา ผวย ไมชุม ชวยดว ยระคายเปน หมา ยผัว
ไกลญาติขาดมติ รคดิ ถึงตวั ลูกผวั กลบั มาจะกนิ ใจ
ลงเรอื นขยบั จบั ผา หม ระวังนมมใิ หออกมานอกได
มอื ถือสมุกหมากตามยากไร ดอกไมธูปเทยี นถือติดมือมา
คร้นั ถงึ ขอบรว้ั หวั ถนน แลเหน็ คนพร่งั พรอู ยหู นักหนา
ยืนชะแงแลไปดว ยไกลตา เห็นหนาขนุ แผนกับวันทอง
ดหู นาฝาคลาํ้ จาํ ไมได แปลกใจจรงิ จงั ไปทัง้ สอง
คร้ันจะสําคัญวาวนั ทอง เห็นมที องอลกั เอลอื่ นัก
ขุนแผนเขมนเห็นเจาแกว แวว แววจะรูจ ักมิรูจ กั
ดรู ปู โฉมคลา ยคลายจะทายทัก เกลือกมิใชนอ งรักจักรําคาญ
วนั ทองเห็นเจาแกวกริ ิยา นางชมา ยชายตาไมว าขาน
จะทักดวยรูจักกันมานาน คดิ อายกส็ ะทานสะเทินใจ
นางแกวไดยนิ เขาพดู จา วา ไดข นุ แผนมาไมส งสัย
หลกี แหวกแทรกคนดน เขาไป นง่ั ไหวน้าํ ตาละลมุ ลง
กอดตีนขนุ แผนวันทองไว อนิจจาแปลกไปเจยี นจะหลง
ไดย นิ เขาพูดกันจึงมน่ั คง พอ ไปดงสญู หายจนวายลอื
ขนุ แผนฟง คาํ จาํ เสียงได คิดวา ใครเจาแกวพี่แลว หรือ
วันทองลบู ไลดวยไมมือ ตอ เรียกชอื่ จึงรูว า นองยา
เพราะความจนขนขนุ ในนาํ้ ใจ ปราศรัยแลว สะเทนิ้ เมินหนา
ขุนแผนเดินตรวนชวนเมยี มา นางแกว กริ ิยากต็ ามไป ฯ
ขุนนางพรอมหนาทั้งนอยใหญ
ถงึ ทิมดาบในมิไดชา กเ็ รยี กหามาใกลด วยยนิ ดี
พระหมนื่ ศรเี หน็ ขนุ แผนแวน ไว อา นรูเ น้ือความจนถว นถ่ี
ตอ ยกลักใบบอกเอาออกดู พระพนั ปข ุนเคืองเปนพนคดิ
พดู จาปราศรัยเปน ไมตรี วาเจา ออกมาหาพระพจิ ิตร
แตพ ิเคราะหเนื้อความตามใบบอก รบั ผิดแลวขาเห็นไมเปนไร
ออนนอมยอมถวายซง่ึ ชีวติ ท่ีน่ังรองน้ันไดม าแตไหน
เอง็ ไปปา พาไปแตว ันทอง

อายพอเอยเชลยมนั เหลอื ใจ ๖
ขุนแผนวา เมยี เกลา กระผม แตท กุ ขย ากแลวยังไดสํารองมา
ทงิ้ ไวใ หอยูกบั มารดา นานนมแตย งั ไมไปปา
พระหม่นื ศรีมแี กใจใหกนิ อยู พอกลบั มาพบกนั ทีก่ ลางทาง
พูดจาปราศรยั กันไปพลาง เลีย้ งดูสารพัดไมขดั ขวาง
ครนั้ สายไดเ วลาจวนหาโมง เหมือนอยา งแตกอนรอนชะไร
พระหมืน่ ศรีผลดั ผา แลว คลาไคล ขนุ นางไปทองพระโรงทงั้ นอยใหญ
ไปคอยเฝาพระองคทรงศักดา ฯ

๑

ตอนท่ี ๑
คำสงั่ ให้เลือกคำตอบที่ถูกต้องท่ีสุด แลว้ ทำเครอ่ื งหมำย X ลงในช่องบนกระดำษคำตอบ (๑๐ คะแนน)

๑. “เมอื่ จะเอาโทษทณั ฑฉ์ ันใด กต็ ามใจดว้ ยเรานีเ้ ป็นขา้

ได้ถอื นา้ พระพิพฒั น์สจั จา จะหลบล้ีหนีหนา้ ไปทา้ ไม

ถอื ตามค้าโบราณท่านวา่ มา ว่าว่ายน้าเข้าหาจระเข้ใหญ่

ยากงา่ ยตายเป็นประการใด ใหเ้ ปน็ ไปตามกรรมทีท่ ้ามา”

ค้าประพันธข์ ้างตน้ แสดงบุคลกิ ภาพของขนุ แผนในข้อใด

ก. ซอื่ สัตย์ ข. กตัญญู ค. เขม้ แข็ง ง. รักศักดิ์ศรี

๒. “น้องกลัวสิ่งเดียวแลพ่อเจ้า จะขนื เอาส่งให้ขนุ ชา้ งใหม่

ไม่ทนอายตายเสียยังเตม็ ใจ วา่ พลางสะอ้ืนไห้อย่ไู ปมาฯ”

ข้อใดเปน็ อิทธิพลสา้ คัญที่กา้ หนดความคิดของนางวนั ทองในค้าประพนั ธข์ ้างตน้

ก. ประเพณี ข. คณุ ธรรม ค. ความรกั ง. คา่ นิยม

๓. “ดว้ ยเจ้ามาสารภาพกับบิดา ก็เห็นวา่ ใช่ขบถที่คดร้าย

โดยจะพิจารณาว่าความเกา่ รูปความงามขา้ งเจา้ อยเู่ หลือหลาย”

ค้าประพันธท์ ข่ี ดี เสน้ ใต้ในตอนท่ีพระพิจติ รกลา่ วกบั ขุนแผนมคี วามหมายตรงกับข้อใด

ก. คดีความของขุนแผนมีพยานมาก

ข. คดีความของขุนแผนไดเ้ ปรียบกว่า

ค. คดคี วามของขุนแผนได้ทนายแก้ต่างแล้ว

ง. คดคี วามของขุนแผนมีหลกั ฐานท่ชี ัดเจนกว่า

๔. ข้อใดเป็นการเลน่ ค้าเชงิ ถาม ที่น่งั รองน้นั ได้มาแต่ไหน
ก. เอง็ ไปป่าพาไปแต่วนั ทอง แต่ทกุ ขย์ ากแลว้ ยงั ได้สา้ รองมา
อ้ายพอ่ เอ๋ยเชลยมนั เหลือใจ กลับเอาดวงอ่นื มายื่นให้
ข. ดวงตาควกั ไปไม่ไดค้ นื จะดีร้ายฉนั ใดช่วยบอกมาฯ
มืดมัวชว่ั ช้ากวา่ เก่าไป มนั ไมน่ า่ ยินดีแต่สกั หนดิ
ค. เจ้ามาเกิดเหมือนหนงึ่ จะแกล้งฆ่า คดิ คิดก็กา้ สรดสลดใจฯ
จะเลยี้ งดูอยา่ งไรในไพรชิด เหน็ สองราหมองไหม้ใจฉงน
ง. ครานัน้ พระพิจิตรบษุ บา ทา้ วนส่งิ ไรมาแตเ่ ช้าฯ
ทกั ถามความลูกไปบัดดล

๒

๕. ข้อใดกล่าวถงึ ทง้ั กาละและเทศะ นางเคยไปฟังธรรมเทศนา
ก. วนั น้ันวนั พระสบิ ห้าค้่า น้ามนั ทาลูบผมพอสมตวั
อาบน้าทาแปง้ แตง่ กายา แวะเคารพรปู พระชนิ สีห์
ข. พอถึงวดั จนั ทร์ตะวันพลบ จนเขา้ แสงอัคคจี ึงไคลคลา
พักอยู่ศาลาขวางข้างกุฎี ลงไปอยธุ ยามหาสถาน
ค. จะขอให้พระพิจิตรท่านบอกสง่ ต้านทานข้อฟ้องของขนุ ช้าง
สารภาพรบั ผดิ คิดใหก้ าร ขุนนางพร้อมหนา้ ท้งั นอ้ ยใหญ่
ง. ถงึ ทมิ ดาบในมไิ ด้ช้า กเ็ รยี กหามาใกล้ด้วยยนิ ดี
พระหมนื่ ศรเี ห็นขุนแผนแว่นไว

๖. “ถอื ตามค้าโบราณท่านว่ามา วา่ ว่ายนา้ เขา้ หาจระเข้ใหญ่

ยากงา่ ยตายเปน็ ประการใด ใหเ้ ปน็ ไปตามกรรมทท่ี า้ มา”

ค้าที่ขดี เสน้ ใตใ้ นคา้ ประพนั ธข์ า้ งต้นมีความหมายเหมือนค้าท่ีขดี เสน้ ใต้ในข้อใด

ก. แลว้ ยงั มชี ายหนง่ึ น้ันสามารถ องอาจแคะควักเอาตาขวา

ข. จงปลดเปล้ืองเร่อื งร้อนคิดผอ่ นปรน แลว้ มาอยูเ่ มืองบนกบั บิดา

ค. แลว้ บังกายให้หายทง้ั อาชา ตรงมายงั จวนเจ้าเมืองพลันฯ

ง. จะเป็นคบคนผดิ ติดราคี พระพันปีก็จะทรงพระโกรธา

๗. พระพิจติ รใช้หลักธรรมข้อใดเป็นท่ตี ัง้ ในการแนะน้าให้ขุนแผนลุแก่โทษ

ก. อริยสัจ ๔ ข. อิทธบิ าท ๔

ค. สงั คหวตั ถุ ๔ ง. พรหมวิหาร ๔

๘. ขอ้ ใดคือเหตผุ ลส้าคญั ทีส่ ดุ ท่ีท้าให้ขนุ แผนตดั สินใจพานางวันทองออกจากปา่

ก. จะเลยี้ งดอู ย่างไรในไพรชดิ คิดคดิ กก็ า้ สรดสลดใจ

ข. สารพดั ขดั สนจนยาก แสนล้าบากยวดยงิ่ ทุกสงิ่ สม

ค. พระทรงฤทธิ์จะคิดเคืองระคาย เหน็ ไม่วายสงครามมาตามรบ

ง. ขนุ แผนฟงั ฝันใหห้ ว่ันจติ คิดเห็นทง้ั คุณโทษเปน็ หนักหนา

๙. ความขดั แย้งที่ชดั เจนที่สุดในเสภาเร่อื งขนุ ช้างขุนแผน ตอนขุนแผนลแุ ก่โทษ คือความขดั แย้งในขอ้ ใด
ก. ความขัดแยง้ ระหวา่ งมนุษย์กบั มนุษย์
ข. ความขดั แยง้ ระหวา่ งมนุษย์กับธรรมชาติ
ค. ความขัดแย้งระหว่างมนุษยก์ ับกฎหมาย
ง.ความขัดแยง้ ระหวา่ งมนุษย์กบั ศลี ธรรม

๓

๑๐. “วนั นนั้ วันพระสบิ หา้ ค่้า นางเคยไปฟงั ธรรมเทศนา

อาบน้าทาแป้งแต่งกายา นา้ มนั ทาลบู ผมพอสมตวั

นุ่งตาเล็ดงาห่มผา้ ผวย ไม่ชุม่ ชวยดว้ ยระคายเป็นหม้ายผวั

ไกลญาติขาดมิตรคิดถึงตวั ลกู ผวั กลับมาจะกนิ ใจ

ลงเรอื นขยับจบั ผ้าห่ม ระวังนมมิให้ออกมานอกได้

มือถือสมุกหมากตามยากไร้ ดอกไม้ธูปเทยี นถือติดมอื มา”

จากคา้ ประพันธข์ ้างต้น ข้อใดไม่ใช่คุณลักษณะของนางแก้วกิรยิ า

ก. รปู้ ระมาณตน ข. รักนวลสงวนตัว

ค. มีศรทั ธาในพระพทุ ธศาสนา ง. ซ่ือสัตยต์ ่อสามีและบตุ รของตนเอง

ตอนท่ี ๒
คำสัง่ ตอบคำถำมต่อไปน้ี โดยเขยี นในกระดำษคำตอบทก่ี ำหนด (๑๐ คะแนน)
๑. คา้ วา่ “ลุแก่โทษ” ในชอ่ื ตอนของเสภาเรอ่ื งขุนชา้ งขุนแผนตอนนห้ี มายถึงอะไร

๒. เราผิดชวี ิตถงึ บรรลัย ดว้ ยฆา่ ฟนั นายไพรเ่ สียหนกั หนา

ตอ้ งกระทรวงลว่ งพระราชอาชญา ซ้าหลบลี้หนีหนา้ ดังคนคด

คา้ ว่า “ตอ้ งกระทรวง” หมายถงึ อะไร

๓. “ขุนแผนฟงั ฝันใหห้ วัน่ จิต คดิ เห็นทั้งคุณโทษเปน็ หนักหนา

ดวงใจเจา้ จะไดซ้ งึ่ ลูกยา เหมือนฝันว่าไดช้ มพระอาทิตย์

จะสิ้นความทุกขร์ ้อนผอ่ นวิโยค ทีร่ ้อนโรคสิ่งไรจะไปลป่ ลดิ

ลูกในครรภเ์ จา้ นัน้ จะเรอื งฤทธ์ิ เปน็ คู่คิดควรเราจะพึ่งพา”

ค้าประพันธ์ขา้ งตน้ แสดงความเชื่อเร่ืองใด

๔. “ครนั้ สายไดเ้ วลาจวนหา้ โมง ขุนนางไปท้องพระโรงทง้ั น้อยใหญ่

พระหม่ืนศรีผลัดผ้าแล้วคลาไคล ไปคอยเฝ้าพระองค์ทรงศักดาฯ”

ค้าประพันธข์ ้างตน้ แสดงคุณคา่ ด้านใด

๕. “เอง็ ไปปา่ พาไปแต่วันทอง ทน่ี ่ังรองนนั้ ได้มาแต่ไหน”

คา้ ท่ขี ีดเสน้ ใตใ้ นค้าประพันธข์ ้างต้นใชภ้ าพพจน์ใด และหมายถงึ อะไร

๔

ตอนที่ ๓

คำสั่ง คำประพันธ์ท่ีกำหนดให้มีลักษณะเด่นทำงวรรณศิลป์อย่ำงไร จงแสดงลักษณะเด่นทำงวรรณศิลป์

๓ ประกำร พร้อมท้ังอธิบำยและยกตัวอย่ำงประกอบให้ชัดเจน โดยเขียนในกระดำษคำตอบที่กำหนด

(๓๐ คะแนน)

“จะกล่าวถึงขุนแผนแสนสนทิ เรอื งฤทธ์ิพริ้งเพริศเฉิดฉัน

อาศยั อยูใ่ นพนาวนั สองคนดว้ ยกนั กับวันทอง

แช่มชืน่ รน่ื ร่มพนมพนัส ส้นิ วบิ ัติไพรีไมม่ ีข้อง

อิงแอบแนบเน้ือนวลละออง หนุนแต่ขอนไมร้ องส้าราญใจ

ไรฟ้ ูกถกู เน้ือวนั ทองออ่ น เหมือนนอนเตยี งทองอันผ่องใส

เพลนิ ฟงั วงั เวงเพลงเรไร พิณพาทย์ไพรกล่อมขับส้าหรับดง

มืดสิน้ แสงเทยี นประทปี สอ่ ง ก็ผอ่ งแสงจันทร์กระจ่างสวา่ งส่ง

บุปผชาตสิ าดเกสรขจรลง บษุ บงเบกิ แบง่ ระบัดบาน

เรณูนวลหวนหอมมารวยริน พระพายพัดประทน่ิ กล่นิ หวาน

เฉอ่ื ยฉิวปลวิ รสสุมามาลย์ ประสานสอดกอดหลบั ระงบั ไป ฯ”

๕

กระดำษคำตอบ พินิจวรรณคดี (ม.๔– ๖)

ชือ่ ....................................................................................สกลุ ....................................... .......................................

ช้ัน.....................................โรงเรยี น......................................................................................................................

สังกัด สพป. / สพม. ............................................................................. เขต.........................................

ตอนท่ี ๑
คำสั่ง ใหเ้ ลอื กคำตอบที่ถูกต้องท่ีสดุ แล้วทำเคร่อื งหมำย X ลงในช่องบนกระดำษคำตอบ

(ขอ้ ละ ๑ คะแนน รวม ๑๐ คะแนน)
ขอ้ ก ข ค ง
๑
๒
๓
๔
๕
๖
๗
๘
๙
๑๐

ตอนที่ ๒
คำสง่ั ตอบคำถำมต่อไปนี้ โดยเขยี นในกระดำษคำตอบทีก่ ำหนด (ข้อละ ๒ คะแนน รวม ๑๐ คะแนน)

๑. _________________________________________________________________________

๒. _________________________________________________________________________

๓. _________________________________________________________________________

๔. _________________________________________________________________________

๕. ______________________________________________________________________

______________________________________________________________________

๖

ตอนที่ ๓ ค้าส่ัง ค้าประพนั ธ์ท่ีกา้ หนดให้มีลกั ษณะเด่นทางวรรณศิลป์อยา่ งไร จงแสดงลกั ษณะเด่น
ทางวรรณศิลป์ ๓ ประการ พรอ้ มท้งั อธิบายและยกตวั อย่างประกอบใหช้ ดั เจน โดยเขียนในกระดาษค้าตอบที่
กา้ หนด (คา้ ตอบละ ๑๐ คะแนน รวม ๓๐ คะแนน)
ลักษณะเดน่ ทำงวรรณศิลป์ ประกำรที่ ๑
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________

ลักษณะเดน่ ทำงวรรณศิลป์ ประกำรที่ ๒
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________

๗

ลักษณะเด่นทำงวรรณศลิ ป์ ประกำรที่ ๓
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________