มาตรฐานการท่องเที่ยวคนพิการ

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

มาตรฐานการทอ่ งเท่ียวไทย

THAILAND TOURISM STANDARD

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

TTS 310 : 2012

การบริการนกั ท่องเที่ยว
กล่มุ คนพิการ ผู้สูงอายุ
และครอบครวั ทม่ี ีเด็กเล็กและสตรีมคี รรภ์

TOURISM SERVICE FOR DISABILITIES,
SENIOR, FAMILIES WITH YOUNG CHILDREN

AND PREGNANT WOMAN

กรมการทอ่ งเท่ียว

กระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬา

สารบัญ มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕
๖
เร่อื ง หนา้

คานา ๓
บทนา ๔
๑. ขอบข่าย ๕
๒. เอกสารอ้างอิง ๕
๓. บทนยิ าม ๕
๔. ข้อกาหนดด้านการบรหิ ารจดั การ ๖
๕. ขอ้ กาหนดดา้ นการใหบ้ รกิ าร
๖. ข้อกาหนดดา้ นสงิ่ แวดลอ้ ม และอาคารสถานท่ี ๗
๗. การตรวจสอบและเกณฑ์ตัดสนิ ๙

ภาคผนวก ก แบบตรวจประเมนิ มาตรฐานการบรกิ ารนกั ท่องเทย่ี ว ๑๓
กล่มุ คนพกิ าร ผู้สูงอายุ และครอบครัวทม่ี เี ดก็ เล็กและสตรมี คี รรภ์

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

คำนำ

นักทอ่ งเท่ียวกลุม่ คนพิการและผสู้ ูงอายุเปน็ กลุม่ ท่มี ีแนวโนม้ ในการเติบโตทางการตลาด อย่างมศี ักยภาพ
และเปน็ กล่มุ นักท่องเทยี่ วที่มคี ุณภาพ ดงั นั้นเพอ่ื เปน็ การยกระดบั คณุ ภาพมาตรฐานบริการท่องเทย่ี วอย่างยัง่ ยืน
กรมการท่องเท่ยี ว กระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬา ซึง่ มภี ารกิจหลกั ใน การพฒั นาการบริการท่องเที่ยว จงึ ได้
จัดทามาตรฐานการบรกิ ารนกั ทอ่ งเท่ียวกลุม่ คนพิการ ผ้สู งู อายุ และครอบครวั ทม่ี เี ดก็ เล็ก และสตรีมีครรภ์ข้นึ
เพอื่ ใช้ในการตรวจประเมิน และยกระดบั คณุ ภาพการให้บรกิ ารของสถานประกอบการธรุ กิจท่องเทยี่ วใน
ประเทศไทย
สาหรบั มาตรฐานการบรกิ ารนักท่องเทยี่ วกลุม่ คนพกิ าร ผู้สูงอายุ และครอบครัวที่มเี ด็กเลก็ และสตรมี คี รรภฉ์ บบั น้ี
จดั พิมพข์ น้ึ เพ่ือเผยแพรใ่ หก้ บั ผเู้ กี่ยวขอ้ ง ไดใ้ ชเ้ ปน็ แนวทางการดาเนนิ การพฒั นา และยกระดับการบรกิ ารของ
สถานประกอบกาธรุ กจิ ทอ่ งเทยี่ ว เพือ่ เขา้ สมู่ าตรฐานระดับสากล
กรมการท่องเท่ยี ว ขอขอบคุณ รศ.ดร.ไตรรตั น์ จารทุ ัศน์ และทีมงานศูนยบ์ รกิ ารวิชาการแห่งจฬุ าลงกรณ์
มหาวทิ ยาลัย หนว่ ยงานทเี่ ก่ยี วข้อง ตลอดจนผทู้ รงคุณวฒุ ิและผู้ทเ่ี กย่ี วขอ้ งทกุ ทา่ น ท่ไี ด้ให้ความรว่ มมือและ
กรณุ าสละเวลาใหก้ บั การจัดทามาตรฐานการบรกิ ารนักทอ่ งเท่ียวกลุ่มคนพกิ าร ผ้สู งู อายุ และครอบครวั ทม่ี ี
เด็กเล็ก และสตรีมคี รรภ์ ฉบับนจ้ี นสาเรจ็ ตามวัตถุประสงค์ทุกประการ

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

บทนำ

การทปี่ ระเทศไทยไดร้ บั การยอมรบั จากนานาประเทศวา่ เปน็ ประเทศท่มี ีแหลง่ ทอ่ งเที่ยวสวยงแาลมะมีชอื่ เสียงใน
เร่ืองการใหบ้ รกิ ารด้วยอัธยาศยั ไมตรีท่ดี ี และคมุ้ คา่ เงิน ประกอบกบั การทปี่ ระเทศไทย ไดร้ ับรางวัล Franklin
Delano Roosevelt International Disability Award ประจาปี ค.ศ. ๒๐๐๑ ซึง่เป็นรางวัลท่ีมอบให้ประเทศท่มี ี
ผลงานเดน่ ชัดในการสง่ เสริมการมสี ่วนร่วมของคนพิการในสงั คม และการเปน็ เจา้ ภาพในการจัดประชมุ
The International Conference on Accessible Tourism : ICAT 2007 เมือ่ เดอื นพฤศจกิ ายน ๒๕๕๐
ณ ศนู ยป์ ระชุมสหประชาชาติ จึงเป็นจุดเรม่ิ ตน้ ทดี่ ีในการสรา้ งภาพลกั ษณ์ของการเป็นแหล่งทอ่ งเท่ียวทีเ่ ออ้ื ตอ่
ผทู้ ่มี ขี อ้ จากดั ทางกายภาพ

นกั ทอ่ งเทย่ี วกล่มุ คนพิการและผสู้ งู อายเุ ปน็ กลุม่ ทมี่ แี นวโน้มในการเติบโตทางการตลาด อย่างมีศักยภาพ
และเป็นกลมุ่ นักทอ่ งเทีย่ วท่ีมีคณุ ภาพ แต่เนอื่ งจากการจดั สภาพแวดล้อมดา้ นอาคาร สถานที่ ยานพาหนะ และ
บรกิ ารสาธารณะต่างๆ ในปัจจุบนัไม่เอือ้ ต่อคนพิการและผสู้ งู อายุ ทาใหก้ ลุม่ คนเหล่านปี้ ระสบความยากลาบาก
ทีจ่ ะเดนิ ทาง ทอ่ งเท่ียวตามแหล่งทอ่ งเที่ยวตา่ งๆ รวมถึงการเข้าบรกิ ารทอ่ งเท่ยี ว ได้แก่ ทพ่ี ัก ร้านอาหาร /
ภตั ตาคารห้องน้าสาธารณะ ศนู ยใ์ หบ้ รกิ ารขอ้ มูล ร้านขายของท่รี ะลึก เป็นตน้
ดงั น้ัน กรมการท่องเที่ยว จึงกาหนดมาตรฐานการบรกิ ารนักท่องเทีย่ วกลุ่มคนพิการ ผ้สู ูงอายุ และครอบครัวที่
มเี ดก็ เลก็ และสตรมี คี รรภ์ เพ่ือใชเ้ ปน็ แนวทางการใหบ้ รกิ ารให้อยใู่ นระดับท่ีมคี ุณภาพและอยใู่ นระดับมาตรฐาน
โดยต้องการให้เป็นมาตรการหนึง่ เพอื่ ส่งเสรมิ การพัฒนาการท่องเทีย่ อวยา่ งย่งั ยนื ของประเทศไทย

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

มาตรฐานการบริการนักท่องเท่ยี วกลุม่ คนพกิ าร ผู้สูงอายุ
และครอบครวั ที่มเี ดก็ เล็ก และสตรีมีครรภ์

๑ ขอบขา่ ย

มาตรฐานการทอ่ งเที่ยวไทยน้ี ใช้สาหรับผ้ปู ระกอบธุรกิจท่องเทย่ี วตามหว่ งโซค่ ณุ คา่ ซ่งึ ได้แก่ ทพ่ี กั แรม
รา้ นอาหาร/ภัตตาคาร บริการขนสง่ รา้ นขายของที่ระลึก สถานบันเทิงและนนั ทนาการ แหลง่ ทอ่ งเทศี่ยูนวย์บรกิ าร
ข้อมูล สถานีบริการนา้ มนั และผู้ที่มีส่วนเก่ยี วขอ้ งท้งั ในการใหบ้ รกิ ารหรอื รบั บรกิ าร เพอ่ื นกั ทอ่ งเท่ยี วกลมุ่ คนพิการ
ผ้สู ูงอายุ ครอบครัวทมี่ ีเด็กเลก็ และสตรีมคี รรภ์ และใช้เพอ่ื การรบั รองคณุ ภาพการ บริการ ประกอบ ด้วย
ข้อกาหนดคณุ ภาพการบริการจานวน ๓ องค์ประกอบหลัก โดยมีอายกุ ารรบั รอง ๓ ปี

๒ เอกสารอ้างอิง

๒.๑ คูม่ ือการออกแบบสภาพแวดล้อมสาหรบั คนพิการ และคนทุกวยั (พิมพ์ครั้งที่ ๔ ฉบบั ปรับปรุง) โดย
สานักส่งเสรมิ ศกั ยภาพและสทิ ธิ สานกั งานส่งเสริมและพฒั นาคณุ ภาพชีวิตคนพกิ ารแห่งชาติ กระทรวงการพฒั นา
สงั คมและความมัน่ คงของมนุษย์
๒.๒ เอกสารเรอื่ งตัวอย่างที่ดใี นการจัดสง่ิ อานวยความสะดวกสาหรบั คนพิการ และคนทกุ วัย ฉบบั ปรับปรุง
คร้ังท่ี ๒ โดย สานกั สง่ เสรมิ ศกั ยภาพและสทิ ธิ สานักงานสง่ เสริมและพฒั นาคุณภาพชวี ติ คนพกิ ารแหง่ ชาติ
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนษุ ย์

๓ บทนิยาม

๓.๑ คนพกิ าร

หมายถงึ บุคคลซ่งึ มขี อ้ จากัดในการปฏบิ ัตกิ ิจกรรมในชีวติ ประจาวเัน่อื งจากมีความบกพร่องทางการเหก็นารได้ยนิ
การเคลื่อนไหวการสอ่ื สารจิตใจ อารมณ์ พฤติกรรม สตปิ ัญญา การเรียนรู้หรือความบกพร่องอืน่ ใดประกอบกับ
มีอุปสรรคในดา้ นตา่ งๆ และมคี วามจาเปน็ เป็นพเิ ศษทีจ่ ะตอ้ งไดร้ ับความช่วยเหลอื ดา้ นหน่งึ ด้านใด เพอื่ ให้
สามารถปฏบิ ตั กิ จิ กรรมในชวี ติ ประจาวนั ไดอ้ ยา่ งบคุ คลทว่ั ไป

๓.๒ ผสู้ ูงอายุ

หมายถงึ บคุ คลท่ีมีอายตุ ้ังแต่ ๖๐ ปีขึ้นไป

๓.๓ เด็กเล็ก

หมายถงึ เด็กต้งั แตแ่ รกเกดิ จนถึงกอ่ นวัยเรยี น

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

๔ ขอ้ กาหนดดา้ นการบรหิ ารจัดการ

ขอ้ กาหนดดา้ นการบริหารจัดการ ประกอบดว้ ย ๓ ตัวช้ีวัด ดังนี้
๔.๑ พันธกิจและขอบเขตของการใหบ้ รกิ าร
ตอ้ งมพี นั ธกิจและขอบเขตของการใหบ้ ริการนกั ท่องเท่ียวกลมุ่ คนพิการ ผ้สู ูงอายุ และครอบครัวที่มเี ด็กเล็กและ
สตรมี ีครรภ์เป็นลายลกั ษณ์อักษร บ่งบอกภาระหนา้ ท่ีอย่างชัดเจน
๔.๒ การพฒั นาทรัพยากรบุคคล
ตอ้ งมีเพ่ิมศักยภาพและเพิม่ พูนความรูด้ า้ นการบรกิ ารนักทอ่ งเทยี่ วกล่มุ คนพิการ ผู้สูงอายแุ ละครอบครวั ทีม่ ี
เดก็ เล็กและสตรีมีครรภ์ ทั้งด้านความรู้ ดา้ นทกั ษะและเจตคติ เช่น มีการจัดอบรมหรือสง่ บุคลากรเข้ารบั การ
อบรม
๔.๓ การแกไ้ ขข้อร้องเรยี น ข้อเสนอแนะของลกู คา้
ตอ้ งมกี ารรับฟังและจดั การแกไ้ ขขอ้ ร้องเรยี น ขอ้ เสนอแนะของลกู คา้ เช่น มีกล่องร้องเรยี นเพื่อใหล้ กู คา้
ประเมินการให้บรกิ าร

๕ ข้อกาหนดด้านการให้บริการ

ขอ้ กาหนดดา้ นการให้บริการ ประกอบด้วย ๕ ตวั ช้ีวัด ดังนี้
๕.๑ การให้บริการ
ตอ้ งมีการให้บริการแกน่ ักท่องเท่ยี วกลมุ่ คนพิการ ผสู้ งู อายุ และครอบครวั ท่มี ีเด็กเล็กและสตรมี คี รรภ์ได้อยา่ ง
ถูกตอ้ ง มคี วามสุภาพ อ่อนน้อมตอ่ การใหบ้ ริการ ตอบสนองต่อความประสงคจ์ ากผ้รู ับบรกิ ารอย่างรวดเร็ว
๕.๒ การใหบ้ ริการด้านขอ้ มูลข่าวสารและการส่อื สาร
ตอ้ งมกี ารใหบ้ รกิ ารด้านข้อมูลข่าวสารและการสือ่ สาร เชน่ มบี รกิ ารเว็บไซต์หน่วยงาน แสดงขอ้ มลู ทคี่ นพิการ
สามารถใช้งานได้ (W3C) มีบรกิ ารเอกสารขอ้ มลู อกั ษรเบรลลห์ รือเทคโนโลยอี ่นื ๆ และมีบริการล่ามภาษามือ
หรือบรกิ ารส่อื สารกบั คนพกิ ารทางการไดย้ นิ หรือเทคโนโลยอี น่ื ๆ
๕.๓ การใหบ้ ริการอปุ กรณ์เครอ่ื งช่วยอานวยความสะดวก
ตอ้ งมีการใหบ้ ริการอปุ กรณเ์ คร่ืองชว่ ยอานวยความสะดวกเช่น มีบริการเกา้ อี้เข็นคนพิการและรถเข็นเดก็ บรกิ าร
ที่วางสิ่งของ บริการที่นัง่ พัก ทุกระยะ ๒๐๐ เมตร และบรกิ ารที่เปล่ยี นผา้ อ้อม
๕.๔ การให้บริการดา้ นการรกั ษาพยาบาล

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

ต้องมกี ารให้บรกิ ารด้านการรกั ษาพยาบาล เชน่ มยี าสามญั ประจาบา้ น และชดุ ปฐมพยาบาลทมี่ คี ณุ ภาพ ไม่
หมดอายแุ ละจดั เตรียมไว้ในจดุ ทเี่ หมาะสม พร้อมใชง้ าน มกี ารเช่อื มโยงกบั เครือขา่ ยสถานพยาบาลสามารถ
ให้บริการสขุ ภาพอย่างมีประสิทธิภาพและรวดเรว็ และมหี น่วยพยาบาลเบ้อื งตน้ หรือห้องพยาบาลในหน่วยงาน
๕.๕ การให้บริการในการเดินทาง
ตอ้ งมีการใหบ้ รกิ ารในการเดนิ ทาง เช่น มบี ริการเคลื่อนยา้ ย (ข้นึ - ลง) พาหนะ มบี ริการยานพาหนะ ทีค่ น
พิการ ผสู้ งู อายุ และครอบครัวท่ีมเี ดก็ เลก็ และสตรมี ีครรภ์ สามารถรว่ มใชไ้ ด้ และมบี ริการยานพาหนะสาหรับ
คนพิการโดยเฉพาะ (รถตู้ไฮดรอลิคหรอื อน่ื ๆ)

๖ ขอ้ กาหนดด้านสิ่งแวดลอ้ ม อาคารสถานที่

ข้อกาหนดด้านสง่ิ แวดล้อม อาคารสถานท่ี ประกอบด้วย ๕ ตวั ช้ีวัด ดงั น้ี
๖.๑ ทจ่ี อดรถ
ต้องมีท่ีจอดรถ ทีม่ ลี กั ษณะดังน้ี
ก) เป็นพ้นื ทส่ี ่ีเหล่ียมผืนผา้ กว้างไมน่ อ้ ยกว่า ๒.๔ x ๖ เมตร
ข) มีทีว่ ่างข้างที่จอดรถกว้างไมน่ อ้ ยกว่า๑ เมตรตลอดความยาวของท่ีจอดรถโดยทวี่ ่างตอ้ งมีลกั ษณะพน้ื ผิวเรียบ
และมรี ะดบั เสมอกบั ทจี่ อดรถ
ค) มีสญั ลักษณร์ ูปคนพิการบนพืน้ อยูบ่ นพืน้ กลางท่ีจอดรถขนาด๙๐ x ๙๐ เซนตเิ มตร
ง) มปี ้ายสัญลักษณ์รปู คนพิการ ขนาด ๓๐ x ๓๐ เซนตเิ มตร ตดิ สงู จากพื้นไมน่ อ้ ยกว่า ๒ เมตร ในตาแหน่ง
ที่เห็นได้ชดั เจน
จ) มีทจี่ อดรถสาหรับคนพกิ ารใกลท้ างเข้า - ออกอาคาร มากท่ีสดุ
๖.๒ ทางลาด
ทางลาดต้องมีลกั ษณะดังตอ่ ไปน้ี
ก) มคี วามลาดชันไมเ่ กนิ ๑ : ๑๒ (๔.๗๖ องศา)
ข) ทางลาดท่ีมคี วามยาวโดยรวมไม่เกนิ ๖ เมตร มคี วามกวา้ งไม่น้อยกว่า ๙๐ เซนตเิ มตร หรือทางลาด
มคี วามยาวโดยรวมเกิน ๖ เมตร มีความกว้างไมน่ ้อยกวา่ ๑.๕ เมตร และทางลาดยาวช่วงละไม่เกิน ๖ เมตร
ในกรณที ที่ างลาดยาวเกินต้องมชี านพกั ยาวไม่น้อยกวา่ ๑.๕ เมตร ค่นั ระหว่างช่วงของทางลาด
ค) ทางลาดยาวต้ังแต่ ๒.๕ เมตร ข้นึ ไป ต้องมรี าวจบั ทง้ั ๒ ขา้ ง ราวจบั มีลกั ษณะกลม มเี ส้นผา่ นศูนย์กลาง
๓ - ๔ เซนติเมตร
๖.๓ หอ้ งน้า/ห้องสว้ ม
ห้องนา้ /หอ้ งส้วมต้องมลี กั ษณะดงั ต่อไปนี้

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

ก) ประตตู ้องมคี วามกว้างสุทธิ ๙๐ เซนติเมตร เป็นแบบบานเปิดออกสู่ภายนอกโดยเปิดค้างได้ไม่น้อยกวา่
90 องศา หรอื เป็นแบบบานเลอื่ น เปิดปิดไดง้ า่ ย

ข) พ้ืนที่วา่ งภายในหอ้ งสว้ มมเี สน้ ผ่านศนู ย์กลางไมน่ อ้ ยกวา่ ๑.๕ เมตร พนื้ หอ้ งสว้ มมรี ะดับเสมอพน้ื ภายนอก
หรือมที างลาดในกรณเี ป็นพนื้ ตา่ งระดบั

ค) มรี าวจับแนวนอนสูงจากพืน้ ๖๐ - ๗๐ เซนตเิ มตร ย่นื ลา้ ออกมาจากด้านหนา้ โถส้วม ๒๕ – ๓๐ เซนติเมตร
มรี าวจบั แนวดิ่งตอ่ จากราวจับแนวนอนขน้ึ ไปอย่างนอ้ ย ๖๐ เซนติเมตร

ง) มรี าวจบั แบบพบั เก็บไดใ้ นแนวราบดา้ นทไี่ มช่ ดิ ผนงั มรี ะบบล็อคทป่ี ลดล็อคได้ง่ายหา่ งจากขอบโถสว้ ม
๑๕ – ๒๐ เซนติเมตร ยาวไมน่ อ้ ยกวา่ ๕๕ เซนติเมตร

๖.๔ ป้ายและสญั ลกั ษณ์

ต้องมสี ัญลกั ษณร์ ูปคนพิการ มีเคร่อื งหมายแสดงทางไปสสู่ ่ิงอานวยความสะดวกสาหรบั คนพิการ ป้ายต้องมี
ความชัดเจน มองเหน็ ได้ง่าย ติดอยู่ในตาแหนง่ ทไ่ี ม่ทาให้สับสนและมีสัญลักษณห์ รอื ตัวอักษรแสดงประเภทของ
สงิ่ อานวยความสะดวก

๖.๕ เคานเ์ ตอร์

ต้องมเี คาน์เตอรต์ ดิ ต่อท่ีคนพิการสามารถเข้าถงึ ได้ เคาน์เตอร์ตดิ ต่ออยใู่ นตาแหนง่ ที่สามารถสังเกตไดง้ า่ ย
ความสงู เม่ือรวมสว่ นบนเคาน์เตอรแ์ ลว้ ตอ้ งสูงระหวา่ ง ๗๐ - ๗๖ เซนติเมตร พนื้ ท่ีว่างใต้เคานเ์ ตอรใ์ ห้ผูใ้ ชเ้ กา้ อี้
รถเขน็ คนพกิ ารสามารถเข้าประชดิ ได้โดยไมม่ สี งิ่ กดี ขวาง สว่ นบนเคานเ์ ตอร์ท่ีย่นื ออกมาตอ้ งมคี วามยาวอยา่ ง
นอ้ ย ๔๐ เซนตเิ มตร

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

๗ การตรวจสอบและเกณฑต์ ดั สิน

๗.๑ วิธีการตรวจสอบและประเมิน

๗.๑.๑ วิธีการตรวจสอบ
มาตรฐานน้ี จาแนกข้อกาหนดรายการหลักสาหรบั มาตรฐานการบรกิ ารนักท่องเทยี่ วกลมุ่ คนพกิ าร ผสู้ งู อายุ
และครอบครวั ที่มีเด็กเลก็ และสตรมี ีครรภ์ ออกเป็น ๓ ด้าน คือ
๑. ดา้ นการบรหิ ารจัดการ
๒. ด้านการใหบ้ รกิ าร
๓. ด้านสิ่งแวดลอ้ ม อาคารสถานท่ี
โดยมรี ายละเอยี ดของคา่ คะแนนเต็มในแตล่ ะองคป์ ระกอบ ได้แก่

องคป์ ระกอบ คะแนนเต็ม
๑. ด้านการบรหิ ารจดั การ ๑๒
๒. ด้านการให้บริการ ๒๐
๓. ดา้ นสิง่ แวดล้อมอาคารสถานท่ี ๒๐

รวม ๕๒

การตรวจสอบตามข้อกาหนดรายการหลักแตล่ ะด้านให้เปน็ ไปตามท่ีกาหนดใน ภาคผนวก ก

๗.๑.๒ วธิ กี ารประเมิน

๗.๑.๒.๑ ใชแ้ บบประเมินเป็นเครอื่ งมอื ในการประเมินคุณภาพมาตรฐานการใหบ้ รกิ ารนกั ทอ่ งเทย่ี วกลุ่มคน
พิการ ผสู้ ูงอายุ และครอบครัวทม่ี ีเดก็ เล็กและสตรีมีครรภ์ ซ่ึงประกอบไปดว้ ย ๓ องคป์ ระกอบหลัก ๑๓ ตวั ช้วี ดั

๗.๑.๒.๒ ทกุ ตวั ชีว้ ดั ต้องประเมนิ ได้คะแนนระดบั ปานกลางขึ้นไป ถา้ ตัวชี้วัดตัวใดตัวหนึ่งไดค้ ะแนนน้อยกว่า
ระดบั ปานกลาง จะไม่ได้รับการรับรองมาตรฐานการใหบ้ รกิ ารนักทอ่ งเทย่ี วกลมุ่ คนพิการ ผสู้ งู อายุ และ
ครอบครัวท่มี เี ด็กเลก็ และสตรมี คี รรภ์

๗.๑.๒.๓ ดชั นตี วั ช้ีวดั คณุ ภาพมาตรฐานการให้บริการนักท่องเที่ยวกลุม่ คนพกิ าร ผู้สูงอายุ และครอบครัวที่มี
เด็กเล็กและสตรีมคี รรภ์ ๑๓ ตัวชีว้ ดั กาหนดใหเ้ ปน็ แบบมาตราสว่ น การประเมนิ คา่ (Rating Scales) มี ๕
ระดับ โดยกาหนดค่าคะแนนดังน้ี

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

ก) วิธีที่ ๑

การใหค้ ะแนนโดยพจิ ารณาวา่ การบรกิ ารนักท่องเที่ยวกลุ่มคนพกิ าร ผ้สู งู อายุ และครอบครัวทม่ี ีเดก็ เล็กและ
สตรมี ีครรภ์ มีคุณสมบัติตรงกับดชั นชี ้ีวดั ขอ้ ใดมากที่สดุ และจะใหค้ า่ คะแนนในข้อท่เี หน็ ว่าการบรกิ าร
นักทอ่ งเทีย่ วกลุ่มคนพกิ าร ผู้สูงอายุ และครอบครัวทีม่ ีเด็กเลก็ และสตรมี คี รรภค์ วรได้ในขอ้ นั้นเพยี งข้อเดยี ว

ทัง้ น้จี ะมีค่าการให้คะแนน ตั้งแต่ ๐ คะแนน ถงึ ๔ คะแนน โดยใหผ้ ปู้ ระเมินทาเคร่ืองหมาย √ ในช่อง
ข้อความทต่ี อ้ งการ

ตัวอย่างการประเมนิ วิธีท่ี ๑

ส่วนท่ี ๑ : องค์ประกอบด้านการบรหิ ารจดั การ (สามารถเลอื กตอบได้เพียงขอ้ เดียว) คะแนน
๔
๑. พันธกจิ และขอบเขต √ - มีการกาหนดพันธกิจและขอบเขตของการให้บริการไว้ในนโยบาย และ ๓
ของการใหบ้ ริการ ๒
- เปน็ ลายลักษณอ์ ักษร และ ๑
๐
- มกี ารวางแนวการปฏิบัติในการให้บรกิ ารไว้

- มีการกาหนดพันธกิจและขอบเขตของการใหบ้ ริการไว้ในนโยบาย และ

- ไม่เป็นลายลกั ษณ์อกั ษร และ

- มีการวางแนวการปฏบิ ตั ิในการใหบ้ รกิ ารไว้

- มีการกาหนดพันธกจิ และขอบเขตของการใหบ้ ริการไวใ้ นนโยบาย และ

- เป็นลายลกั ษณอ์ กั ษร และ

- ไม่ไดม้ กี ารวางแนวการปฏิบัตใิ นการให้บริการไว้

- มีการกาหนดพันธกจิ และขอบเขตของการใหบ้ รกิ ารไว้ในนโยบาย และ

- ไมเ่ ปน็ ลายลกั ษณ์อักษร และ

- ไม่มีการวางแนวการปฏิบัติในการให้บรกิ ารไว้

- ไมม่ กี ารกาหนดพันธกจิ และขอบเขตของการให้บริการไว้ในนโยบาย

ตวั อยา่ งการให้คะแนนในเกณฑ์ หวั ขอ้ พนั ธกจิ และขอบเขตของการใหบ้ ริการ ประเมินได้ว่าการใหบ้ ริการ
นักทอ่ งเท่ียวกลุ่มคนพิการ ผู้สูงอายุ และครอบครัวที่มีเดก็ เล็กและสตรมี ีครรภน์ ้ัน มคี ุณสมบัติตรงกับข้อ
“มีการกาหนดพนั ธกจิ และขอบเขตของการให้บรกิ ารนักท่องเที่ยวกลมุ่ คนพิการ ผู้สงู อายุ และครอบครัว ท่ีมี
เด็กเลก็ และสตรมี คี รรภ์ โดยกาหนดไว้ในนโยบายเป็นลายลกั ษณอ์ กั ษร บ่งบอกภาระหน้าที่อย่างชัดเจน” ซึ่งมี
ค่าคะแนนเท่ากบั ๔

ข) วิธที ี่ ๒
การใหค้ ะแนนโดยพิจารณาว่าการบรกิ ารนกั ท่องเท่ียวกล่มุ คนพกิ าร ผสู้ งู อายุ และครอบครวั ที่มีเดก็ เล็กและ
สตรมี ีครรภ์นน้ั มคี ุณสมบตั ิตรงกับดชั นีชีว้ ดั ขอ้ ใดมากที่สดุ และจะใหค้ า่ คะแนนในข้อที่เห็นว่า การบริการควร
ไดใ้ นข้อนนั้ เพียงข้อเดยี ว ท้งั นีจ้ ะมคี ่าการให้คะแนน ตั้งแต่ ๐ คะแนน ถึง ๒ คะแนน โดยใหผ้ ปู้ ระเมินทา
เคร่อื งหมาย √ ในช่อง ขอ้ ความที่ตอ้ งการ

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

ตวั อย่างการประเมิน วิธีที่ ๒

ส่วนที่ ๒ : องคป์ ระกอบดา้ นการใหบ้ ริการ (สามารถเลอื กตอบได้มากกว่า ๑ ข้อ) คะแนน

๔. การใหบ้ ริการ ต้อนรบั นักท่องเท่ียวด้วยความยิ้มแย้มและกระตอื รือรน้ ในการใหบ้ รกิ าร ๑

มคี วามสภุ าพ อ่อนนอ้ มตอ่ การให้บริการ ๑

ตอบสนองต่อความประสงค์ จากผรู้ บั บรกิ ารอยา่ งรวดเรว็ ๑

ให้บริการแก่คนพกิ ารและผูส้ งู อายุได้อย่างถูกตอ้ ง ๑

ไม่มกี ารใหบ้ ริการนกั ทอ่ งเทย่ี วคนพกิ าร ผ้สู ูงอายุ และครอบครวั ทีม่ เี ดก็ เล็ก ๐

และสตรีมีครรภเ์ ลย

๗.๒ การกาหนดระดบั คะแนนการประเมินผล

๑) การคิดคะแนน

๒) การประเมนิ ผล

เกณฑ์การแปลความหมายของมาตรฐานการให้บริการนกั ทอ่ งเท่ยี วกล่มุ คนพิการผสู้ ูงอายุ และครอบครวั ที่มี
เดก็ เล็กและสตรมี คี รรภ์ นาคา่ ระดบั คะแนนของแต่ละดา้ นที่ได้แปลความตามเกณฑ์ ดังนี้

ตารางที่ ๓ – ๑ แสดงการแปลความหมายของมาตรฐาน

ค่าคะแนน หมายถงึ
๕๐.๐๐ – ๕๒.๐๐ ดเี ย่ียม
๔๗.๐๐ – ๔๙.๕๐
๔๔.๐๐ – ๔๖.๕๐ ดี
ปานกลาง
ไม่เกิน ๔๓.๕๐
ควรปรับปรุง

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

ตารางท่ี ๓ – ๒ แสดงระดับคณุ ภาพดัชนชี ้ีวัด ในองคป์ ระกอบดา้ นการบรหิ ารจัดการ

ระดับคุณภาพดัชนชี ว้ี ดั ระดบั คะแนน ผลการประเมิน
ผ่าน ไม่ผา่ น

๑. ดีเยยี่ ม ๑๒ 
๒. ดี ๑๑ 

๓. ปานกลาง ๑๐ 

๔. ควรปรับปรงุ ไมเ่ กนิ ๙ 

ตารางที่ ๓ – ๓ แสดงระดบั คณุ ภาพดัชนชี ี้วดั ในองคป์ ระกอบด้านการให้บริการ

ระดับคุณภาพดัชนชี ี้วดั ระดับคะแนน ผลการประเมนิ
ผา่ น ไม่ผ่าน

๑. ดเี ยี่ยม ๑๙.๐ – ๒๐.๐ 
๒. ดี ๑๘.๐ – ๑๘.๕ 

๓. ปานกลาง ๑๗.๐ – ๑๗.๕ 

๔. ควรปรบั ปรุง ไมเ่ กิน ๑๖.๕ 

ตารางที่ ๓ – ๔ แสดงระดบั คณุ ภาพดัชนชี วี ั้ด ในองคป์ ระกอบดา้ นสิ่งแวดล้อมอาคารสถานที่

ระดบั คุณภาพดัชนีชีว้ ดั ระดับคะแนน ผลการประเมนิ
ผา่ น ไมผ่ า่ น

๑. ดีเย่ยี ม ๑๙.๐ – ๒๐.๐ 
๒. ดี ๑๘.๐ 

๓. ปานกลาง ๑๗.๐ 

๔. ควรปรบั ปรุง ไม่เกิน ๑๖.๐ 

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

ภาคผนวก ก
(กฎเกณฑ์)
แบบตรวจประเมนิ มาตรฐานการบรกิ ารนกั ท่องเท่ยี ว
กลุ่มคนพกิ าร ผ้สู ูงอายุ และครอบครวั ทม่ี เี ด็กเล็กและสตรีมคี รรภ์

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕

มทท. ๓๑๐ : ๒๕๕๕