คู่มือแนวทางให้ความช่วยเหลือเด็ก

คู่มือ

แนวทางการให้ความช่วยเหลือ
คุ้มครองเด็กกลุ่มเปราะบาง
ในชุมชน

@มูลนิธิรักษ์เด็ก

สสาารรบบััญญ

ออนนุุสสััญญญญาาวว่่าาดด้้ววยยสสิิททธธิิเเดด็็กก คคืืออออะะไไรร 1
2
สสิิททธธิิมมนนุุษษยยชชนน && สสิิททธธิิเเดด็็กก
((สสิิททธธิิททีี่่ททุุกกคคนนตต้้อองงมมีีออยย่่าางงเเทท่่าาเเททีียยมมกกัันน

กกาารรปปกกปป้้อองงคคุุ้้มมคครรอองงเเดด็็กก 3

ใใคครรคคืืออคคนนททีี่่ททำำใใหห้้เเดด็็กกปปลลออดดภภััยย 4

พพรระะรราาชชบบััญญญญััตติิคคุุ้้มมคครรอองงเเดด็็กก 5
แแลละะแแนนววททาางงปปฏฏิิบบััตติิ 6

หหลลัักกกกาารรสสำำคคััญญใในนกกาารรททำำงงาานน 7-20
คคุุ้้มมคครรอองงเเดด็็กก

ขขัั้้นนตตออนนแแนนววททาางงกกาารรใใหห้้คคววาามมชช่่ววยยเเหหลลืืออ
คคุุ้้มมคครรอองงเเดด็็กกกกลลุุ่่มมเเปปรราาะะบบาางงใในนชชุุมมชชนน

หหนน่่ววยยงงาานนททีี่่เเกกีี่่ยยววขข้้อองงใในนกกาารรชช่่ววยยเเหหลลืืออ

21-24คคุุ้้มมคครรอองงเเดด็็กกกกลลุุ่่มมเเปปรราาะะบบาางง จจัังงหหววััดดเเชชีียยงงใใหหมม่่

1

ออนนุุสสััญญญญาาวว่่าาดด้้ววยยสสิิททธธิิเเดด็็กก คคืืออออะะไไรร

ได้รับการรับรองโดยองค์การสหประชาชาติเมื่อปี พ.ศ. 2532 ได้
กำหนดสิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย์ที่เด็กทุกคนควรได้รับ
ให้การคุ้มครองสิทธิโดยกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำที่รัฐบาลจะต้อง
ปฏิบัติตามในการให้บริการทางสาธารณสุข การศึกษา กฎหมาย
และสังคมแก่เด็กในประเทศของตน
เป็นอนุสัญญา ซึ่งได้รับการยอมรับจากทั่วโลกว่าข้อกำหนดต่างๆใน
อนุสัญญาฯ เป็นมาตรฐานขั้นต่ำในการดูแลคุ้มครองเด็ก มีเพียง 2
ประเทศในโลกเท่านั้น ที่ไม่ร่วมลงนาม คือโซมาเลียและ
สหรัฐอเมริกา
มีความครอบคลุม ทั้งทางด้านการเมือง พลเมือง สังคม วัฒนธรรม
และเศรษฐกิจ
มีการบังคับใช้กฎหมาย ซึ่งมีผลมาจากการร่วมลงนามในอนุสัญญาว่า
ด้วยสิทธิเด็ก (ประเทศไทยมีพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กพ.ศ.
2546 ซึ่งเป็นผลมาจากการลงนามในอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก)

2

สสิิททธธิิมมนนุุษษยยชชนน && สสิิททธธิิเเดด็็กก
((สสิิททธธิิททีี่่ททุุกกคคนนตต้้อองงมมีีออยย่่าางงเเทท่่าาเเททีียยมมกกัันน))

สิทธิมนุษย์เสียชนมีความเชื่อมโยงกับสิทธิเด็ก คือ มีความเป็นสากล
ไม่แบ่งแยกหรือตัดขาดสิทธิด้านต่างๆ ออกจากกันไม่ได้ ไม่สามารถโอน
กรรมสิทธิ์ และสามารถตรวจสอบความรับผิดชอบได้ (เด็กเป็นมนุษย์คน
หนึ่ง)

หหััววใใจจขขอองงสสิิททธธิิ

ผู้ให้สิทธิ : มีหน้าที่ในการดูแลปกป้อง คุ้มครอง และเอื้ออำนวยให้ถึงสิทธิ
ได้รับฟังความคิดเห็นของผู้มีสิทธิ
ผู้มีสิทธิ-รับสิทธิ : เรียกร้องบอกความต้องการ มีส่วนร่วม ความสัมพันธ์
ระหว่างผู้มีสิทธิและผู้ให้สิทธิ
ผู้ให้สิทธิทุกภาคส่วนของสังคม ล้วนสามารถส่งผลถึงสิทธิเด็ก และผู้มี
สิทธิ(เด็ก) ย่อมส่งผลให้ถึงผู้ให้สิทธิในทุกภาคส่วนของสังคมได้เช่นกัน

3

กกาารรปปกกปป้้อองงคคุุ้้มมคครรอองงเเดด็็กก

*ผู้ปฏิบัติงานต้องมีความรู้ละเอียดอ่อนในการทำงานต้องการบริการที่ไม่
เป็นการละเมิดสิทธิของเด็ก
*หลักการสำคัญในการทำงานกับเด็ก คือ สิทธิเด็กเป็น “สิทธิติดตัว” และ
ยึด “หลักประโยชน์สูงสุดของเด็ก”

ทีมสหวิชาชีพ

ปปรระะโโยยชชแนแน์ก์กส่สู่เูเงดงด็ส็กสุกุดด มมีีสส่่ววนนรร่่วว
ม
ม ไมไมีดีดช้ช้ีรีวรัวิับิตบตกรกราอาอรดรดพพแัแัฒลฒละะนนาา คคุุ้้มมคครรอองง

สสววััสสดดิิภภาาพพ

ไม่เลือก สส่่งงเเสสรริิมม
ปฏิบัติ คคววาามมปปรระะ


พพฤฤตติิ

สสงงเเคครราาะะหห์์

4

ใใคครรคคืืออคคนนททีี่่ททำำใใหห้้เเดด็็กกปปลลออดดภภััยย

บุคคลสำคัญ : คณะทำงานปกป้องคุ้มครองเด็กในชุมชน
“คณะทำงานปกป้องคุ้มครองเด็กในชุมชน”

เป็นกลไกสำคัญในการดำเนินงาน คือ มีบทบาทเป็นเจ้าภาพการ
ทำงานเพื่อให้
เข้าถึงการดูแลปกป้องคุ้มครอง ส่งเสริม และพัฒนาคุณภาพชีวิต
เด็กในชุมชน

พพววกกเเรราาคคืืออตตััววแแททนน บพรัิฒกใเนาปน้รภาาพาืหก้วนมเาะดฐรีาเยาปยคนวรุกณกดาาั้ะบารภบนเทาดาำต็พ่งกงาชไทางีัด่ว้นวๆิรตไัเบปพใืรน่กอวมาใมรหา้ทสตเั่้ดงงร็กไเฐสดท้าีร่รนอิัมบยู่
ขขอองงคคนนใในนชชุุมมชชนน

ททีี่่จจะะชช่่ววยยเเหหลลืืออ
เเดด็็กกๆๆลลููกกหหลลาานนเเรราา

5

พพรระะรราาชชบบััพพรระะรราาชชบบััญญญญััตติิคคุุ้้มมคครรอองงเเดด็็กก
แแลละะแแนนววททาางงปปฏฏิิบบััตติิ

พพรรบบ..คคุุ้้มมคครรอองงเเดด็็กก พพ..ศศ..22554466
กกำำหหนนดดกกาารรปปฏฏิิบบััตติิตต่่ออเเดด็็กกออยย่่าางงไไรร

พพรรบบ..คคุุ้้มมคครรอองงเเดด็็กกมมีีหหลลัักกกกาารร
สสำำคคััญญ คคืืออ กกาารรรระะดดมมททรรััพพยยาากกรร

ททุุกกภภาาคคสส่่ววนนเเขข้้าามมาารร่่ววมมโโดดยย
ใใชช้้กกาารรดดำำเเนนิินนงงาานนแแบบบบสสหหววิิชชสสชชีีพพ
เเพพืื่่ออดดููแแลลปปกกปป้้อองงคคุุ้้มมคครรอองงเเดด็็กกททุุกก

คคนนใในนชชุุมมชชนน

6

หหลลัักกกกาารรสสำำคคััญญใในนกกาารรททำำงงาานนคคุุ้้มมคครรอองงเเดด็็กก

การยอมรับและเคารพในคุณค่าและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ไม่กระทำการ
ใดๆ ที่เป็นการบั่นทอนทำให้เด็กรู้สึกต่ำต้อย ไม่มีคุณค่า ใช้คำพูดตำหนิ
ตอกย้ำ ล้อเลียน บังคับตรวจเลือกหรือเปิดเผยผลเลือดของเด็ก
การยอมรับความแตกต่างในตัวเด็กแต่ละคนที่มีอัตลักษณ์หรือตัวตนไม่เหมือน
กัน
การเชื่อมั่น การเชื่อมั่นในศักยภาพของมนุษย์เชื่อมั่นว่าเด็กทุกคนมีความ
สามารถ สามารถคิดและตัดสินใจได้ด้วยตนเอง เด็กและครอบครัวมี
ศักยภาพพึ่งตนเองได้
หลักการมีส่วนร่วมในการทำงานให้บริการกับเด็กและครอบครัวมีส่วนและให้
โอกาสเด็กและครอบครัวร่วมในการตัดสินใจ
หลักการรักษาความลับในกระบวนการช่วยเหลือเพื่อใสร้างผลกระทบต่อเด็ก
และครอบครัว
ทุกการทำให้ยึดหลัก “สิทธิเด็ก” และ ”ประโยชน์สูงสุดของเด็ก”

กกคคาเจาเจวกทวกรทิระกิาะำกาดยำชดยชมึา่มงึา่งคดวคดวรไราไากยววหกยรววหันร้ันั้บาัใวบบาลใวบลพหัมพหัามค้ากคค้กคเงยรเงยรวูดกววูด้กวใ้็สาใ็สาาึขาากาจึขากาจยกมยกมมรตอแมรตอแ่าตต่าทตชตงทลอ่ชง้ลอม่่้ม่ำำอำพวำะคอพวะคจตงจตคงยงั้คงยวัณ้วดณอาดกอาเรกกเรกหนใยหนะใายอะาอเหเหทลดร้ดรทลบดร้ดรืบั้สืัำ้สาอจำงอาอจงคอคองำอทงกำยทกียรีด่ารเด่ัาเคลัปคคลวปคน่วค่็น่ค่็าณมานาณมานีลวีลใวไ้ใไ้ะนมอะนมอ่่งง ยารกวมจนหถใึขรงนือถอเูกดงกตไ็รกรกทร้ะสาตทาาัีบ้่รญรตอไุว่ทณดงอชน้ำครเากังกดำบ็ตราาิกนผนรึรแเงลมยรไลุ่ถมกรตึ่่ะหิงวอรคธ่กราะนืรรทอจารอกะรเบมดบเำล็ปกค็พดนทรรกีั่้เวกาดา็ำใรกนพลริัชัทกงงุากอาเตกรขิยีัูพ้่ยนัจนตธุอก์ นารตี

7

ขั้นตอนแนวทางการให้ความช่วยเหลือ
คุ้มครองเด็กกลุ่มเปราะบางในชุมชน

## ชช่่ววยยเเหหลลืืออ แแบบ่่งงปปัันน แแบบ่่งงเเบบาา

8

แแนนววททาางงกกาารรใใหห้้คคววาามมชช่่ววยยเเหหลลืืออเเดด็็กก
กกลลุุ่่มมเเปปรราาะะบบาางงใในนชชุุมมชชนน

แนวทางการให้ความช่วยเหลือคุ้มครองผู้เสียหายหรือผู้ประสบปัญหา
ในรูปแบบต่างๆ ตามพระราชบัญญัติตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ.
2546 ,พระราชบัญญัติพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงใน
ครอบครัว พ.ศ. 2550 และพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้า
มนุษย์ พ.ศ.2551 มีแนวทาง ขั้นตอน และวิธีการให้ความช่วยเหลือแตกต่างกัน
ไปตามสภาพปัญหาของผู้เสียหาย ซึ่งผู้เสียหายบางรายประสบปัญหามากกว่า
หนึ่งปัญหา ดังนั้นจึงควรมีการวางแผนให้ความช่วยเหลือตามลำดับความสำคัญ
และความเร่งด่วนทั้งนี้ในขั้นตอนให้ความช่วยเหลือแก่ผู้เสียหายนั้นย่อมขึ้นอยู่
กับความสมัครใจของผู้เสียหายเป็นสำคัญ และยังขึ้นอยู่กับภารกิจขอบเขตการ
ทำงาน และทรัพยากรของหน่วยงานผู้ให้ความช่วยเหลือด้วย

9

คู่มือสำหรับผู้ปฏิบัติงาน ๆ ฉบับนี้จะบอกกล่าวโดยสรุปเกี่ยวกับ
แนวทางการให้ความช่วยเหลือคุ้มครองผู้ประสบปัญหาต่างๆซึ่งจำแนก
ตามกลุ่มเป้าหมายได้ดังนี้

1. เด็กเร่ร่อน
2. เด็กกำพร้าและเด็กที่ผู้ปกครองไม่สามารถอุปการะเลี้ยงดูได้
3. เด็กถูกทอดทิ้ง
4. เด็กได้รับการเลี้ยงดูไม่เหมาะสมและเด็กที่ผู้ปกครองมีพฤติกรรม

หรือประกอบอาชีพไม่เหมาะสม
5. เด็กที่อยู่ในสภาพยากลำบาก
6. เด็กพิการ
7. เด็กที่ถูกทารุณกรรม
8. เด็กเสี่ยงต่อการกระทำความผิด
9. เด็ก/เยาวชน ตั้งครรภ์ไม่พร้อม
10. ผู้ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัว
11. ผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์

เด็กเร่ร่อน 10

เมื่อพบเด็กที่ประสบปัญหาในระหว่างขั้นตอนการหาข้อเท็จ
จริงสามารถส่งเด็กเข้ารับการดูแลในบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัด
หรือสถานสงเคราะห์ของรัฐ/เอกชน หรือสถานที่ปลอดภัยในชุมชนที่
สามารถดูแลเด็กได้ (พ.ร.บ.คุ้มครองเด็กฯ มาตรา 33,42)

รับแจ้งเหตุ/รับเรื่อง

สัมภาษณ์ข้อมูลจากผู้แจ้งเหตุ สัมภาษณ์ข้อมูลจากผู้เสียหาย
และผู้ปกครอง

สภาพเด็กที่พบ (เพศ,อายุ, ชื่อ,อายุ,ที่อยู่,ผู้ปกครอง,สภาพปัญหา
สภาพร่างกาย,พฤติกรรม) สถานที่ที่พบตัว ที่ประสบ,ความต้องการช่วยเหลือ


,การให้ความช่วยเหลือเบื้องต้น

ค้นหาข้อมูลทะเบียนราษฎร์ (อำเภอ,เทศบาล)

พบข้อมูล ไม่พบข้อมูล

ติดตามครอบครัว ส่งเข้ารับการสงเคราะห์

พบข้อมูล ไม่พบข้อมูล
ส่งเข้ารับการสงเคราะห์
ส่งกลับครอบครัว
ติดตามผล

เด็กกำพร้าและเด็กที่ผู้ปกครองไม่สามารถ 11
อุปการะเลี้ยงดูได้

เมื่อพบเด็กที่ประสบปัญหาในระหว่างขั้นตอนการหาข้อเท็จจริงสามารถ
ส่งเด็กเข้ารับการดูแลในบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดหรือสถานสงเคราะห์
ของรัฐ/เอกชน หรือสถานที่ปลอดภัยในชุมชนที่สามารถดูแลเด็กได้
(พ.ร.บ.คุ้มครองเด็กฯ มาตรา 33,42)

รับแจ้งเหตุ/รับเรื่อง

สัมภาษณ์รวบรวมข้อมูลจากตัวเด็ก,
ญาติ,ผู้ปกครอง,บุคคลใกล้ชิด)

ค้นหาญาติที่ประสงค์จะอุปการะเด็ก

มีญาติ ไม่มีญาติ
ส่งเข้ารับการสงเคราะห์
ประเมินครอบครัว,ให้ความรู้,เตรียมความพร้อม

สามารถดูแลเด็กได้ ไม่สามารถดูแลเด็กได้

ให้การสนับสนุน ส่งเข้ารับการสงเคราะห์

เด็กถูกทอดทิ้ง 12

เมื่อเพิ่มเด็กที่ประสบปัญหาในระหว่างขั้นตอนการหาข้อเท็จจริงสามารถ
ส่งเด็กเข้ารับการดูแลในบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดหรือสถานสงเคราะห์
ของรัฐ/เอกชน หรือสถานที่ปลอดภัยในชุมชนที่สามารถดูแลเด็กได้
(พ.ร.บ.คุ้มครองเด็กฯ มาตรา 33,42)

รับแจ้งเหตุ/รับเรื่อง

ลงบันทึกประจำวันคดีไว้เป็นหลักฐานหรือ
แจ้งความดำเนินคดี

เด็กเล็ก/ทารก เด็กโต

ส่งตรวจสุขภาพเบื้องต้น สัมภาษณ์/รวบรวมข้อมูล
(รพ.สต./โรงพยาบาล) (ชื่อ,อายุ,ที่อยู่,ผู้ปกครอง,ความต้องการ)

ส่งเข้ารับการสงเคราะห์ สภาพปัญหา/เหตุการณ์

ค้นหาข้อมูลทะเบียนราษฎร์
(เทศบาล/อำเภอ)

พบข้อมูล ไม่พบข้อมูล

ติดตามครอบครัว ส่งเข้ารับการสงเคราะห์

พบครอบครัว ไม่พบครอบครัว
ส่งกลับ
ส่งเข้ารับการสงเคราะห์
ติดตามผล

13

เด็กได้รับการเลี้ยงดูไม่เหมาะสม และเด็กที่ผู้ปกครอง
มีพฤติกรรมหรือประกอบอาชีพไม่เหมาะสม

หากมีความจำเป็นเร่งด่วน ในระหว่างขั้นตอนการหาข้อเท็จจริงสามารถ
ส่งเด็กเข้ารับการดูแลในบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัด หรือสถานสงเคราะห์
ของรัฐ/เอกชน หรือสถานที่ปลอดภัยในชุมชนที่สามารถดูแลเด็กได้
(พ.ร.บ.คุ้มครองเด็กฯ มาตรา 33,42)

รับแจ้งเหตุ/รับเรื่อง

สัมภาษณ์ตัวเด็ก สัมภาษณ์บุคคลแวดล้อม/ในชุมชน สัมภาษณ์ผู้ปกครอง

ข้อมูลเกี่ยวกับตัวเด็ก, ข้อมูลเกี่ยวกับตัวเด็ก, ข้อมูลเกี่ยวกับตัวเด็ก,
ลักษณะการเลี้ยงดู, ลักษณะการเลี้ยงดู,การทารุณกรรม การยังชีพ,ให้คำแนะนำเรื่อง

การทารุณกรรม (เพื่อนำไปประกอบกับ การเลี้ยงดู
ข้อเท็จจริงอื่นๆ)

*หากพบว่าถูกทารุณ ไม่สามารถดูแล สามารถดูแล
กรรมให้ดำเนินการ เด็กได้ เด็กได้
ตามกระบวนการเด็ก
ที่ถูกทารุณกรรม ค้นหาผู้อุปการะ ยินยอมให้เด็กเข้า ไม่ยินยอมให้เด็ก ให้การสนับสนุน,
รับการสงเคราะห์ เข้ารับการสงเคราะห์ ช่วยเหลือตาม
ข้อ7 ความเหมาะสม

มี ไม่มี ส่งเข้ารับ ส่งต่อข้อมูลให้
การสงเคราะห์ พนักงานเจ้าหน้าที่
ประเมิน ส่งเข้ารับ ตาม พ.ร.บ.คุ้มครอง
ครอบครัว, การสงเคราะห์ เด็กๆดำเนินการ
ให้ความรู้,
เตรียมความพร้อม

สามารถเลี้ยงดูเด็กได้ ส่งเข้ารับการสงเคราะห์ ขออนุมัติผู้ว่าราชการ
จังหวัดเพื่อกำหนด
ให้การสนับสนุน
ติดตามผล แนวทางการให้
ความช่วยเหลือ

เด็กที่อยู่ในความยากลำบาก 14

รับแจ้งเหตุ/รับเรื่อง

สัมภาษณ์ (เด็ก,ผู้ปกครอง,ชุมชน)
ประเมินปัญหา / ความต้องการ

ค้นหาทรัพยากรในชุมชน / หน่วยงาน

ให้การสนับสนุน / ช่วยเหลือ

สามารถเลี้ยงดูเด็กได้ ไม่สามารถเลี้ยงดูเด็กได้

ติดตามผลเป็นระยะ *ดำเนินการตามกระบวนการช่วยเหลือเด็กได้
รับการเลี้ยงดูเด็กไม่เหมาะสม ข้อ 4

เด็กพิการ 15

รับแจ้งเหตุ/รับเรื่อง

ส่งตรวจประเมินความพิการ
(โรงพยาบาล)

โรงพยาบาลอกหนังสือรับรองความ
พิการ (เพื่อยื่นเรื่องขอจดทะเบียน

คนพิการที่ พมจ.)

รักษาสุขภาพกาย ช่วยเหลือเกี่ยวกับความพิการ ด้านสังคมสงเคราะห์

โรงพยาบาล/รพ.สต. ตามลักษณะความพิการ *ดำเนินการให้ความ
ช่วยเหลือเด็กในสภาพ

ยากลำบาก ข้อ 5

เด็กที่ถูกทารุณกรรม 16

เมื่อเพิ่มเด็กที่ประสบปัญหาในระหว่างขั้นตอนการหาข้อเท็จจริงสามารถ
ส่งเด็กเข้ารับการดูแลในบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดหรือสถานสงเคราะห์
ของรัฐ/เอกชน หรือสถานที่ปลอดภัยในชุมชนที่สามารถดูแลเด็กได้
(พ.ร.บ.คุ้มครองเด็กฯ มาตรา 33,42)

รับแจ้งเหตุ/รับเรื่อง

ให้ความช่วยเหลือในภาวะวิกฤติ สัมภาษณ์ข้อเท็จจริงเด็ก,ผู้ปกครอง
เพื่อให้เด็กได้รับความปลอดภัย

รักษาอาการเจ็บป่วย น่าเชื่อว่ามีการทารุณกรรม ไม่พบการทารุณกรรม

เก็บหลักฐานร่องรอยบาดแผล, รายงานต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ พ.ร.บ. เฝ้าระวัง/ปิดเคส
ถ้าเป็นกรณีทางเพศ ควรส่งตรวจ คุ้มครองเด็กๆ เพื่อดำเนินการ
โรคติดต่อทางเพศ/ให้ยาป้องกัน
ถูกกระทำโดยคนใน ถูกกระทำโดยบุคคลอื่น
และตรวจการตั้งครรภ์/ให้ยา ครอบครัว
ป้องกัน ประเมินครอบครัวในการ
พนักงานเจ้าหน้าที่ฯ คุ้มครองเด็กให้ปลอดภัย
แยกเด็ดจากครอบครัว
*หากผู้ปกครองไม่สามารถ
เพื่อคุ้มครอง คุ้มครองเด็กได้
สวัสดิภาพ (ม.42)
ส่งเข้าสถานแรกรับ/บ้านพักเด็กฯ
ส่งเข้าสถานแรกรับ/ (เพื่อพิจารณาให้ความช่วยเหลือ
บ้านพักเด็กๆ ด้านกฎหมายและงานสังคมสงเคราะห์)

(เพื่อพิจารณาให้
ความช่วยเหลือ
ด้านกฎหมายและ
สังคมสงเคราะห์)

เด็กเสี่ยงต่อการกระทำความผิด 17

ดำเนินการให้ความช่วยเหลือตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ษ.2546

รับแจ้งเหตุ/รับเรื่อง

สัมภาษณ์ข้อเท็จจริง (ข้อมูลเกี่ยวกับตัวเด็ก,ครอบครัว
,การเลี้ยงดู,ความเป็นอยู่,อุปนิสัย,ความประพฤติ)

ประเมินความสามารถของผู้ปกครอง
ในการเลี้ยงดูเด็ก

สามารถเลี้ยงดูเด็กได้ ไม่สามารถเลี้ยงดูเด็กได้

ให้คำแนะนำผู้ปกครองเกี่ยวกับการเลี้ยงดู พนักงานเจ้าหน้าที่ฯ เสนอรายงานข้อเท็จจริง และความเห็น
ต่อผู้ว่าราชการจังหวัด เพื่อสั่งวิธีการคุ้มครองที่เหมาะสม

พนักงานเจ้าหน้าที่ฯ วางข้อกำหนด(ภาคผนวก), ส่งเข้าบ้านพักเด็กฯ/สถานแรกรับ/
อาจตั้งผู้คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กก็ได้ สถานสงเคราะห์

ติดตามผล

ตั้งครรภ์ไม่พร้อม/ตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ 18
(เด็ก,ผู้ใหญ่)

รับแจ้งเหตุ/รับเรื่อง

สัมภาษณ์ข้อเท็จจริง

ข้อมูลประวัติ,ครอบครัว,การยอมรับ,สุขภาพ,
อายุครรภ์,การฝากครรภ์,ความต้องกร

ให้คำแนะนำปรึกษาเบื้องต้น

ผู้ใช้บริการเป็นเด็ก ผู้ใช้บริการเป็นผู้ใหญ่ (อายุ18 ปีขึ้นไป)

ประเมินครอบครัว

พิจารณาเรื่องการถูก สามารถอยู่ร่วมกับครอบครัวได้ ไม่สามารถอยู่ร่วมกับครอบครัวได้
ทารุณกรรมทางเพศ

*ดำเนินการให้ความช่วยเหลือเด็ก ให้ความสนับสนุนข้อมูลและทรัพยากร ส่งเข้าบ้านพักเด็กและครอบครัวฯ
ที่ถูกทารุณกรรม ข้อ 7 หรือบ้านพักที่เหมาะสม
ติดตามผล
ขอหนังสือส่งตัวจาก รพ.ตามสิทธิ
การรักษาพยาบาล

(เพื่อเตรียมการคลอดบุตร)

ประเมินครอบครัว ไม่ต้องการเลี้ยงบุตร ต้องการเลี้ยงบุตร ต้องการเลี้ยงบุตร
(ดำเนินการเหมือนผู้ใหญ่) แต่ยังไม่พร้อม

ส่งบุตรเข้าสถานสงเคราะห์ ให้การสนับสนุน ส่งบุตรเข้าสถาน
หรือหาครอบครัวอุปถัมภ์ สงเคราะห์ (ฝากเลี้ยง)

ผู้ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัว 19

ดำเนินการให้ความช่วยเหลือตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ถูกกระทำ
ความรุนแรง

รับแจ้งเหตุ/รับเรื่อง

อาจมีความจำเป็นต้อง แยกตัว
ระงับเหตุเบื้องต้น

ผู้ถูกกระทำ ผู้กระทำ

สัมภาษณ์ข้อเท็จจริง สัมภาษณ์ข้อเท็จจริง

จัดหาที่พัก ส่งตรวจรักษา แจ้งสิทธิตาม ไม่ร้องทุกข์ เจรจาไกล่เกลี่ย
ฉุกเฉิน (รพ.) พ.ร.บ.ฯ
พนักงานเจ้าหน้าที่ฯ
ส่งเข้าบ้านพักเด็กฯ/ ร้องทุกข์ต่อ พนักงานเจ้าหน้าที่ฯ ออกข้อกำหนดให้
สถานแรกรับอื่นๆ เจ้าหน้าที่ตำรวจ ไกล่เกลี่ย,ทำบันทึก ผู้กระทำปฏิบัติตาม
ภายใน3เดือน
ข้อตกลง
ตร.ดำเนินการสอบสวน
ประเมินความพร้อม
พนักงานเจ้าหน้าที่ฯกำหนด
มาตรการบรรเทาทุกข์ ส่งกลับครอบครัว

ประเมินความพร้อมในการ เฝ้าระวัง/ติดตามผล
ส่งกลับครอบครัว

ให้ความช่วยเหลือตาม
ความเหมาะสม

ส่งกลับครอบครัว

เฝ้าระวัง/ติดตามผล

ผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ 20

ดำเนินการช่วยเหลือคุ้มครองตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปราม
การค้ามนุษย์ พ.ศ.2551 หากพบว่ามีการดำเนินงานช่วยเหลือกรณีค้ามนุษย์ควรแจ้ง
ไปยังศูนย์ปฏิบัติการเพื่อป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์จังหวัด (ศปคม.จังหวัด)
หรือ สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์

รับแจ้งเหตุ/รับเรื่อง

หาข้อเท็จจริง/สืบค้นข้อเท็จจริง
(ประสานงานเจ้าหน้าที่ตำรวจ)

ดำเนินการให้ความช่วยเหลือโดยทีมสหวิชาชีพ
(ประสานงาน ศปคม.จังหวัด)

สัมภาษณ์คัดแยกผู้เสียหายจาก ดำเนินคดีกับผู้กระทำผิด
การค้ามนุษย์ ภายใน 24 ชั่วโมง

เป็นผู้เสียหาย อาจเป็นผู้เสียหาย ไม่ใช่ พนักงานสอบสวนรวบรวม
(ดำเนินคดี) ผู้เสียหาย พยานหลักฐาน

แจ้งสิทธิ และส่งตัวเข้ารับ หาข้อมูลเพิ่มเติม/ส่งตรวจ พิจารณาว่าเป็นผู้เสียหาย ดำเนินกระบวนการพิจารณา
การคุ้มครองสวัสดิภาพ ประเมินอายุ เพื่อให้ทราบ ในเรื่องอื่น/เป็นผู้กระทำ คดีในชั้นศาล
ในบ้านพักเด็กฯ/ สถาน ผลการคัดแยกที่แท้จริง
คุ้มครองสวัสดิภาพ ว่าเป็นผู้เสียหายหรือไม่ ความผิดในคดี ศาลมีคำพิพากษาตัดสินคดี
อื่นหรือไม่
รักษา,บำบัด,
ฟื้นฟู,เยียวยา ระหว่างการหาข้อเท็จจริง ให้คำแนะนำ/ดำเนินการ
อาจส่งตัวเข้ารับการดูแล ตามความเหมาะสม
ติดตามครอบครัว ที่บ้านพักเด็กฯหรือสถานที่

ส่งกลับคืนสู่สังคม เหมาะสม

ติดตามผล

21

หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการช่วยเหลือ
คุ้มครองเด็กกลุ่มเปราะบาง
จังหวัดเชียงใหม่

22

หน่วย
งาน เบอร์โท
รศัพท์ หมาย
เหตุ

สำนักงานพัฒนาสังคม 053-112716 ศูนย์ประสานงานเพื่อช่วยเหลือคุ้มครองตาม
และความมั่น
คงของมนุษย์ 053-11
2719 พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 ,
โทรสาร : 053-112718
จังหวัดเชียงใหม่ พ.ร.บ.คุ้มครอ
งผู้ถูกกระทำ
บ้านพักเด็กและ 053-12
1036
ครอบคร
ัวจังหวัด 053-121164 ความรุนแรงในครอบครัว
พ.ศ.2550 และ พ.ร.บ.ป้ องกัน
เชียงใหม่ 053-121161 และปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ.2551
053-12
1163
สถาบ้นาสนงเเวีคย
รงาพิะ้งห์คเ์ด็ก โทรสาร : 053-121162


สถานสง
เคราะห์
บ้านพักฉุกเฉินและ
สถานแรกรับ
เด็กชายบ้านเชียงใหม่
053-1211
57 ถึง 9 ในการคุ้มครองเด็ก
สถานแสัรนกมรัหบ
าคพนนไร้ที่พึ่ง โทรสาร : 053-121160


บ้านมิตรไมตรี
ดูแลเด็กทั้งชายและหญิง อายุแรกเกิด-6 ปี
เชียงใ
หม่
053-047337 และเด็กหญิงอายุ 7-8
ปี จาก17 จังหวัด
053-04
7338
ภาคเหนือตาม พ.ร.บ.คุ้มครองเด็กตลอดจน

เด็กที่ได้รับผลกระทบจากปั ญหาโรคHIV

053-44
8199 ดูแลเด็กชายอายุ5 - 18 ปี
053-904639
ตามพรจบา.กคุ1้ม7คจรังอหงเว
ัดด็กภตาคลเอหดนืจอนเด็กที่
ภาคีต่อต้านการค้าเด็กและหญิง 052-00
1425
ประเทศไทย ภา
ยใต้มูลนิธิเครือ ได้รับผลกระทบจากปั ญหาโรคHIV


ข่ายสถานะบุคคล(ศสบ.)
ให้การสงเคราะห์ผู้ด้อยโอกาส ฟื้ นฟู

ร่างกายและจิตใจ
รวมทั้งฝึ กอาชีพ

ป้ องกันและแก้ไขปัญหาบุคคลไร้ที่พึ่ง
เรร่อน และขอทาน



คุ้มครองพิทักษ์สิทธิและพัฒนา

ศักย
ภาพ

ผู้ด้อยโอกาสและผู้ประสบปั ญหาทาง
สังคม



จัดกิจกรรมรณรงค์ประชาสัมพันธ์

เพื่อต่อต้านการค
้าเด็กและหญิง

23

หน่วย
งาน เบอร์โท
รศัพท์ หมาย
เหตุ

มูลนิธิอาสา
พัฒนาเด็ก 053-036
095 ลดพฤติกรรมเสี่ยงพัฒนาคุณภาพชีวิต

มูลนิธิศูนย
์ชีวิตใหม่ และให้การช่
วยเหลือ

มูลเนนิชธั่ินโซเนเ
อล(อิZนOเตE)อร์ กลุ่มเด็กเร่ร่อนและเด็กด้อยโอกาส

สถาบันพั พัฒ
นาการเด็ก 053-35
1312 ให้บริการด้านการศึก
ษาบ้านพักและ
ราชนครินทร์ 053-380871
การฝึ กอาชีพแก่เด็กและ
มูลนิธิรั
กษ์ไทย 053-121161

053-12
1163
องค์การยุติธรรม โทรสาร : 053-121162 ช่วยเหลือเด็กที่ถูกขายหรือที่เสี่ยงต่อ
นานาชาต
ิ (IJM)

การถูกขายไปเป็นท
าส ค้าประเวณี

053-9083
00 ถึง 49
มูลนิธิรั
กษ์เด็ก กำพร้าหรือผู้ที่ตกเป็ นเหยื่ อของ
053-30
8169 อาชญากรรมและการละเมิด

053-49
1250 ส่งเสริม ป้ องกัน
รักษา และฟื้ นฟู
053-396667
เฉพาะด้านสุขภาพจิตและพัฒนาการเด็ก

พัฒนาศักยภาพองค์กรชุมชน
ให้มีความรู้เกี่ยวกับความ

รุนแรงทางเพ
ศและความมุ่ง

ร้ายในครอบครัวด้านกฎหมาย
เพื่อให้กลไกในการเฝ้ าระวัง

ให้ความช่วยเหลืองานด้านกฎหมายแก่

กลุ่มเป้
าหมาย

053-212757 ขสารด้าโงอเสกราิมสโสิดทยธิเแฉลพะา
ทะัสกิทษธะิดช้ีาวินตกแาก่รเศดึ็กกษที่า
053-21
2758
และทักษะชีวิต

24

หน่วย
งาน เบอร์โท
รศัพท์ หมาย
เหตุ

มูลนิธิเพื่อสุขภาพและ 053-811
202 ให้ความช่วยเหลือเกี่ยวกับสิทธิแรงงาน
การเรียนรู้ข
องแรงงาน
กลุ่มชาติพันธ์ MAP 053-2
21819 สภาพการทำงานร่ว
มเป็นอยู่สุขภาพ
053-215523
สมาคม วาย
.เอ็ม.ซี.เอ และสิทธิผู้หญิง
เชียงใหม่ YMCA
จโัดดยกิยจึดกหรรลัมกสกำาหร
รพัึ่บงเตด็นกเดอ้องยส่โงอเสกราิมส

กิจการด้านการศึกษาพัฒนาอาชีพ

““เเดด็็กกจจะะดดีีเเพพีียยงงใใดดนนัั้้นน รรูู้้รรูู้้กกัันนวว่่าาออยยูู่่ททีี่่ใใคครร
ททีี่่จจะะคคออยยดดููแแลลพพววกกเเขขาา

ขขออใใหห้้เเรราาออยย่่าาลละะเเลลยย ชช่่ววยยกกัันนททำำตตััวว
ใใหห้้เเดด็็กกรรูู้้ ใใหห้้เเดด็็กกเเหห็็นน ใใหห้้เเดด็็กกตตาามม ยย้้ำำใในนสสิิ่่งงททีี่่ดดีี””

#เพื่อให้เด็กกลุ่มเปราะบางได้รับ
การช่วยเหลือคุ้มครองอย่างมีประสิทธิภาพ

@มูลนิธิรักษ์เด็ก

THE LIFE SKILLS DEVELOPMENT FOUNDATION

159/114 อนุสารวิลล่า ม.10 ต.ป่าแดด
อ.เมือง จ.เชียงใหม่ 50100
โทร : 053-212757

Email : [email protected]

ที่ปรึกษา : อาจารย์ภาคสนาม จัดทำโดย นางสาวนุรมี ดงมูซอ
นางสาวแสงเดือน ลุงต๊ะ อาจารย์ที่ปรึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สาขาสังคมสงเคราะห์ ชั้นปี 4
อาจารย์นัสรินทร์ แซสะ
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี