คู่มือความปลอดภัยจาการใช้ไฟฟ้า

โรงเรียนโสตศึกษาจงั หวดั เพชรบรู ณ์

สงั กดั สำนักบรหิ ารงานการศึกษาพิเศษ

สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พนื้ ฐาน

คำนำ

ค่มู อื เล่มนจ้ี ดั ทำขึ้นเพ่ือกลา่ วถงึ ข้อทท่ี ุกคนควรปฏิบัติ เมื่ออยูใ่ น
หน่วยงานเพอ่ื ป้องกันการบาดเจ็บหรอื อบุ ตั ิเหตใุ นการทำงาน โดยในคู่มอื
เล่มนี้มีคำอธิบาย ช้ีแจงถึงมาตรฐานของการปฏิบตั งิ านเพือ่ ความปลอดภัย
ซึ่งสอดคล้องกับข้อกำหนดค่มู ือ ซึง่ เปน็ สว่ นหนึง่ ในแผนการจัดการดา้ นความ
ปลอดภัย ทท่ี กุ คนจะต้องถอื ปฏบิ ัติ ตลอดจนสามารถถ่ายทอดความรู้ที่ได้รับ
ไปยังนักเรยี นและบคุ ลากรในโรงเรียน เพ่ือให้ทุกคนไดม้ ีสว่ นช่วยทำให้
โรงเรียนมีความปลอดภยั จากการใชไ้ ฟฟ้าในสถานที่ก่อสร้าง และเปน็ ศนู ย์
รวมความร้ขู องครูและนักเรียนต่อไป

โรงเรยี นโสตศึกษาจงั หวดั เพชรบูรณ์หวงั เป็นอย่างยง่ิ ว่า คู่มือฉบับนี้จะ
เปน็ ประโยชน์ตอ่ ผู้สนใจ

โรงเรยี นโสตศกึ ษาจงั หวดั เพชรบูรณ์

สารบญั
หนา้

การใช้เต้าเสียบสำหรับใชใ้ นอุตสาหกรรม....................................................................1
การใช้ชุดแผงเต้ารบั ......................................................................................................2
ติดตั้งเคร่ืองตดั กระแสไฟฟา้ รัว่ ......................................................................................3
ข้อหา้ มในการตอ่ อุปกรณไ์ ฟฟา้ .....................................................................................4
ติดต้ังแผงจ่ายไฟ............................................................................................................5
ขอ้ ห้ามการใชห้ ัวแปลงเตา้ รบั ........................................................................................6
การใช้เตา้ เสียบและอปุ กรณ์เสรมิ ทางไฟฟา้ ...................................................................7
ขอ้ ควรปฏิบตั เิ กยี่ วกบั สายเคเบิล...................................................................................8
ขอ้ ควรปฏิบตั ิเกยี่ วกบั เครอื่ งกำเนิดไฟฟ้า......................................................................9
ขอ้ หา้ มการใช้สายเคเบลิ ...............................................................................................10
เครือ่ งกำเนดิ ไฟฟ้าแบบเคลื่อนที.่ ..................................................................................11

ความปลอดภยั จากการใช้ไฟฟ้า
ในสถานที่ก่อสรา้ ง

ใชไ้ ฟฟ้าอย่างปลอดภยั ในสถานทก่ี ่อสรา้ งและ
หลกี เลย่ี งการบาดเจบ็ และอนั ตราย



ใช้เต้าเสียบสำหรับใชใ้ นอุตสาหกรรม และไม่ใช้
เต้าเสียบสำหรับใช้ในท่ีอยอู่ าศัยกับอปุ กรณไ์ ฟฟา้
และเครื่องมือแบบมือถือทุกชนิดในสถานท่กี อ่ สร้าง

อยา่

เปลี่ยนสายไฟเตา้ เสียบเอง
ให้ขอความช่วยเหลือ
จากหัวหน้าของคุณ

อยา่

ใช้เต้าเสยี บสำหรบั ใชใ้ นทอี่ ยู่อาศยั กบั
เครื่องมือแบบมอื ถอื ทุกชนดิ
เพราะเต้าเสยี บชนิดนไ้ี ม่ไดอ้ อกแบบมา
เพ่ือใช้ในสภาพแวดล้อมของสถานทีก่ ่อสรา้ ง

เตา้ เสยี บสำหรบั ใช้ในอตุ สาหกรรม 1
ทนทานกว่าเต้าเสียบสำาหรับใช้ในท่ีอยอู่ าศัย
และเหมาะสำหรบั ใช้ในสภาพแวดลอ้ ม
ของสถานทีก่ ่อสรา้ ง

ความปลอดภยั จากไฟฟ้าในสถานท่ีกอ่ สรา้ ง

ใช้ชุดแผงเตา้ รับ (Socket-Outlet Assembly (SOA))
สำหรับเคร่ืองมือแบบมือถือในสถานทก่ี ่อสร้าง

อยา่

ใชเ้ ตา้ รับสำหรับใช้ในทอ่ี ยอู่ าศยั
ซ่งึ ไมเ่ หมาะสำหรับสภาพแวดล้อม
ของสถานท่ีก่อสร้าง

ชดุ แผงเต้ารับ (SOA)

มีเต้ารับสำหรับใช้ในอุตสาหกรรม

ท่ีช่วยให้การต่อจากแหลง่ จ่ายไฟ
ทำได้ง่ายและปลอดภัย นอกจากน้ี
ภายในยังมอี ปุ กรณ์ป้องกนั ทางไฟฟ้า
ท่ีช่วยเพิ่มความปลอดภัยในการใช้
อุปกรณ์ไฟฟา้ และเครอ่ื งมอื แบบมือถอื
มากยิ่งข้ึน

2 Energy Market Authority - Smart Energy, Sustainable Future

ติดตงั้ เครอื่ งตดั กระแสไฟฟ้ารวั่ (ResidualCurrentCircuit Breaker
(RCCB)) เพือ่ เพ่ิมความปลอดภยั จากการใช้ไฟฟ้า
- อยา่ ถอดเครื่องนี้ออกจากวงจร

อยา่

ถอดเครอ่ื งตดั วงจร
(RCCB) ออกจากวงจร

RCCB มปี ฏิกิริยาความไว 30
มลิ ลแิ อมป์

ความปลอดภยั จากไฟฟ้าในสถานทก่ี ่อสร้าง 3

อย่า ตอ่ อุปกรณ์ไฟฟ้าหรอื เครื่องมอื แบบมอื ถือ
เขา้ กับเครื่องกำเนิดไฟฟ้าแบบเคลอ่ื นท่ีโดยตรง

ให้ใช้ชุดแผงเต้ารับ (SOA)

อยา่

ตอ่ ไฟเขา้ กบั เครอ่ื งกาเนดิ ไฟฟ้า
แบบเคล่อื นทโ่ี ดยตรง

ใหต้ อ่ ไฟ โดยใชช้ ุดแผงเตา้ รบั (SOA)

4 Energy Market Authority - Smart Energy, Sustainable Future

ติดตงั้ แผงจ่ายไฟเพ่ือจุดประสงคอ์ ย่างใดอย่างหน่ึงโดยเฉพาะ อย่า
เข้าไปยงุ่ เก่ียวกบั การเดินสายไฟ
- ต่อไฟอย่างปลอดภยั จากแผงจา่ ยไฟ

อยา่

เขา้ ไปยงุ่ เกยี่ วกบั การเดนิ สายไฟ
ในแผงจ่ายไฟ

ต่อไฟ อย่างปลอดภยั
จากแผงจ่ายไฟ

ความปลอดภยั จากไฟฟ้าในสถานที่ก่อสรา้ ง 5

อยา่ ใช้หวั แปลงเต้ารับแบบหลายหัวกับเครื่องมือแบบมอื ถือ เพราะอาจทำให้ใชไ้ ฟเกนิ และเกิดไฟไหม้ได้

อยา่

ใชห้ วั แปลงเตา้ รบั แบบหลายหวั
เพอ่ื ตอ่ ไฟจากแหล่งจ่ายไฟ

ใชช้ ดุ แผง เตา้ รบั
(SOA) ทถ่ี ูกตอ้ ง

6 Energy Market Authority - Smart Energy, Sustainable Future

ใช้เต้าเสียบและอปุ กรณ์เสริมทางไฟฟ้า
ที่อย่ใู นสภาพดีและใช้งานได้

ไม่ควรนาเต้าเสยี บ
หรือเต้ารบั ที่ชารุด เสยี หายมาใช้

ใชเ้ ตา้ เสยี บและ
อุปกรณ์เสรมิ ทางไฟฟ้า
ทอ่ี ยูใ่ นสภาพดี และใชง้ านได้

ความปลอดภยั จากไฟฟ้าในสถานท่กี ่อสรา้ ง 7

อย่า ปล่อยให้สายเคเบิลยาวระเกะระกะบนพ้ืน
ให้แขวนสายเคเบิลด้วยตวั รองรบั ที่เหมาะสม

เพื่อป้องกนั การชารุดเสียหาย

อยา่

ปลอ่ ยใหส้ ายเคเบลิ

ยาวระเกะระกะบนพน้ื

ควรรองรบั และยดึ สายเคเบิล
ใหถ้ ูกตอ้ ง

เดนิ สายไฟ ภายในท่อรอ้ ยสาย
และยดึ ใหถ้ กู ตอ้ ง

8 Energy Market Authority - Smart Energy, Sustainable Future

เพ่ือความปลอดภยั ควรล้อมรวั้ เคร่ืองกาาเนิดไฟฟ้าและติดป้าย “อนั ตราย”
เพ่ือป้องกนั การเข้าไปโดยไมไ่ ด้รบั อนุญาต
ห้ามเข้าไปในพน้ื ท่ีท่ีล้อมรวั้ ไวโ้ ดยไม่ไดร้ บั อนุญาต

เพื่อความปลอดภัยของคุณเอง อย่า เข้าไปใน
พ ื้น ท ี่ ท ี่ ล ้อ ม ร ั ว้

เคร่ืองกำเนิดไฟฟ้าแบบเคล่ือนท่ีและ
ระบบสายดินผ่านการทดสอบ
และไดร้ ับการรบั รองว่าสามารถใช้
โดยช่างไฟฟา้ ที่ได้รับอนุญาต จากหน่วยงานการตลาดพลังงาน

เพอ่ื ความปลอดภยั จากไฟฟ้า ใหต้ ดิ ตงั้ ระบบสายดนิ
สาาหรบั เคร่อื งกาเนิดไฟฟ้าแบบเคล่อื นที่
และอย่าเอาสายดนิ หรอื ขวั้ ไฟฟ้า ของสายดนิ ออก

ความปลอดภยั จากไฟฟ้าในสถานทก่ี ่อสร้าง 9

อย่า ใช้สายเคเบิลทีม่ ฉี นวนชำรุด
และไม่มเี ต้าเสียบสำหรับใช้ในอุตสาหกรรม

อย่า

ใชส้ ายเคเบลิ ทม่ี ี
ฉนวนชารุด

ก่อนเรม่ิ ทางาน ต้องตรวจสอบ ให้แน่ใจว่า
เคร่อื งมอื แบบมอื ถือ สายไฟ และเตา้ เสยี บอยใู่ น
สภาพดแี ละใชง้ านได้

10 Energy Market Authority - Smart Energy, Sustainable Future

เครื่องกาเนิดไฟฟ้าแบบเคลือ่ นที่ท่ีไม่มีอปุ กรณ์ป้องกนั และระบบสายดินที่ถกู ต้อง
ไม่ควรนามาใช้เป็นแหล่งจ่ายไฟทางเลือกไม่ว่า ภายใต้สภาพการณ์ใดๆ

ไม่ควรใชเ้ คร่อื งกาเนิดไฟฟ้า
แบบเคลอ่ื นทก่ี บั เครอ่ื งมอื แบบมอื ถือใดๆ
ท่ีมโี ครงโลหะ เพราะจะเป็นอนั ตรายได้

สอบถามแหล่งจ่ายไฟ ทางเลือกกบั เจ้าหน้าที่
ด้านความปลอดภยั ของท่าน
หรอื ช่างไฟฟ้าท่ีไดร้ บั อนุญาต

ความปลอดภยั จากไฟฟ้าในสถานทีก่ ่อสรา้ ง 11

ในสถานทโี่ปก่อรดสรร้าางยใงหา้เนจอ้าหนั นต้ทารทารายี่ดบจ้าทานกนัคกทวาีารมใปช้ไลฟอฟด้าภทยั งั้ (หขมอดงสถานท่ี)

สาาหรบั ขอ้ มูลเพิ่มเติม โปรดดทู ่ีwww.ema.gov.sg

ขอ้ มูลติดต่อที่สาาคญั

Energy Market Authority (EMA)

Email: [email protected]
Tel: 6835 8000

SP Services Ltd - Customer Service

Email: [email protected]
Tel: 1800 - 222 2333

SP PowerGrid Ltd
24 Hours Electricity Service Centre

Tel: 1800 - 778 8888

Singapore Police Force

Tel: 999

Singapore Civil Defence Force
Fire Engine / Ambulance

Tel: 995

Non-Emergency Ambulance

Tel: 1777

Fire Hazard Reporting

Tel: 1800 - 280 0000

Ministry of Manpower - Occupational
Safety and Health Division

Email: [email protected]
Tel: 6317 1111

This handbook is published by the Energy Market Authority.

March 2012

All rights reserved. No part of this handbook may be reproduced, stored in a retrieval system,
or transmitted in any form without prior written permission of the Energy Market Authority.

Procedures and requirements highlighted in this handbook are accurate and up to date as at
the time of publication, the Energy Market Authority reserves the right to make corrections.
Any changes that may arise will be reflected in the next edition.

The Energy Market Authority disclaims all liability and responsibility for any loss caused to
any person by any act or omission, due to the information contained in this handbook.